3. Raadsinformatiebrief 2026 032675 Netcongestie prioriteringskader ACM.pdf

Raadsinformatiebrief

De gemeenteraad van Albrandswaard Uw brief van: Uw kenmerk: Bijlage(n): Status: Versie:

1 Definitief 1.0 Openbaar

Ons kenmerk: 2026-032675 Contact: Krystel de Wolff Doorkiesnummer: 06-48088442 E-mailadres: k.d.wolff@albrandswaard.nl Datum: 09 juni 2026

Betreft: Raadsinformatiebrief, Netcongestie prioriteringskader ACM

INLEIDING We gebruiken steeds meer stroom op hetzelfde moment. Daardoor raakt het elektriciteitsnet steeds voller. In veel regio’s in Nederland is inmiddels sprake van netcongestie. Ook in Albrandswaard merken we dat de druk op het stroomnet toeneemt. Netcongestie betekent dat het elektriciteitsnet op bepaalde momenten onvoldoende capaciteit heeft om alle vraag naar en aanbod van elektriciteit tegelijk te verwerken. Dit is vergelijkbaar met filevorming op de weg: de infrastructuur is aanwezig, maar er willen meer gebruikers tegelijk gebruik van maken dan het netwerk aankan. Aanleiding voor deze brief is de recente brief van Stedin over het nieuwe maatschappelijk prioriteringskader van de Autoriteit Consument & Markt (ACM). Deze brief is als bijlage toegevoegd. Met deze brief informeren wij u over de gevolgen van netcongestie voor Albrandswaard. KERNBOODSCHAP

Voldoende ruimte op het elektriciteitsnet is niet langer vanzelfsprekend. De druk op het elektriciteitsnet heeft steeds meer invloed op woningbouw, verduurzaming en andere ontwikkelingen in onze gemeente. Door de toenemende schaarste op het elektriciteitsnet heeft de Autoriteit Consument & Markt (ACM) een maatschappelijk prioriteringskader vastgesteld voor de verdeling van beschikbare netcapaciteit. Daarbij kunnen maatschappelijke functies, zoals woningbouw en scholen, voorrang krijgen. Het prioriteringskader zorgt echter niet voor extra capaciteit op het elektriciteitsnet. Voor gemeenten betekent dit dat ontwikkelingen steeds nadrukkelijker samenhangen met de beschikbare capaciteit op het elektriciteitsnet. Hoewel de verantwoordelijkheid voor het elektriciteitsnet bij de netbeheerder ligt, vraagt dit om vroegtijdige afstemming tussen gemeenten, netbeheerders en andere betrokken partijen. TOELICHTING Vanaf 1 juli 2026 verandert de manier waarop beschikbare ruimte op het elektriciteitsnet wordt verdeeld. Door de toenemende druk op het stroomnet kunnen niet alle aanvragen direct worden aangesloten.

Daarom worden aanvragen voor ruimte op het elektriciteitsnet op een wachtlijst geplaatst. Dit geldt niet alleen voor grootverbruikers, maar ook voor huishoudens, kleinere bedrijven en publieke laadvoorzieningen. De vraag naar elektriciteit groeit sneller dan de uitbreiding van het elektriciteitsnet, waardoor op steeds meer plekken schaarste ontstaat. Om de beschikbare capaciteit zo doelmatig mogelijk te verdelen, is het maatschappelijk prioriteringskader opgesteld. Binnen dit kader kunnen maatschappelijke functies, zoals woningbouw en scholen, voorrang krijgen bij de verdeling van beschikbare capaciteit. Tegelijkertijd blijft de beschikbare ruimte op het elektriciteitsnet beperkt en is een aansluitpauze voor maatschappelijke prioriteiten op termijn niet volledig uit te sluiten. Ook voor Albrandswaard betekent dit een veranderende werkwijze. Binnen het nieuwe prioriteringskader krijgt de gemeente een rol bij het aanmelden en onderbouwen van maatschappelijke prioriteiten, zoals woningbouw en onderwijsvoorzieningen. Hierdoor wordt vroegtijdige afstemming tussen de gemeente en Stedin steeds belangrijker. Daarnaast vraagt Stedin gemeenten nadrukkelijk om netbewuste keuzes te maken en terughoudend om te gaan met nieuwe of zwaardere aansluitingen waar dit mogelijk is.

Daarbij wordt onder andere gekeken naar slimmer gebruik van bestaande aansluitingen en manieren om het elektriciteitsnet efficiënter te gebruiken en minder te belasten. CONSEQUENTIES De ontwikkelingen rondom netcongestie betekenen dat de beschikbaarheid van elektriciteit steeds vaker invloed heeft op nieuwe ontwikkelingen binnen onze gemeente. Denk hierbij aan woningbouw, verduurzaming, maatschappelijke voorzieningen en uitbreidingen van bedrijven. Voor Albrandswaard betekent dit dat beschikbare netcapaciteit steeds meer een randvoorwaarde wordt bij ruimtelijke ontwikkelingen en projecten. Hierdoor moeten ontwikkelingen eerder worden afgestemd met Stedin en andere betrokken partijen. Dit betekent niet dat ontwikkelingen stilvallen, maar wel dat niet alles altijd direct mogelijk is. In sommige gevallen kan het nodig zijn projecten anders te plannen, te faseren of te zoeken naar slimme oplossingen die het elektriciteitsnet minder belasten. Hierdoor kunnen voorbereidingstrajecten langer duren. Daarnaast wordt samenwerking steeds belangrijker. De verantwoordelijkheid voor het beheer en de uitbreiding van het elektriciteitsnet blijft bij de netbeheerders liggen. Tegelijkertijd vraagt de huidige situatie om goede afstemming tussen de gemeente, Stedin, ontwikkelaars, provincie en andere betrokken partijen.

VERVOLG De ontwikkelingen rondom netcongestie en het maatschappelijk prioriteringskader vragen de komende jaren blijvende aandacht. De gemeente Albrandswaard blijft daarom in gesprek met Stedin, de regio, provincie en andere betrokken partijen over de gevolgen voor onze gemeente en de manier waarop nieuwe ontwikkelingen kunnen worden gerealiseerd binnen de beschikbare ruimte op het elektriciteitsnet. Daarbij zetten wij in op tijdige afstemming van nieuwe ontwikkelingen, het vroegtijdig inzichtelijk maken van mogelijke knelpunten en het zorgvuldig omgaan met de beschikbare capaciteit op het elektriciteitsnet. Tegelijkertijd blijven wij ons inzetten om maatschappelijke ontwikkelingen, zoals woningbouw en voorzieningen, zoveel mogelijk doorgang te laten vinden. Hierbij wordt steeds gezocht naar een goede balans tussen ruimtelijke ambities en de mogelijkheden binnen het energiesysteem.

Wij blijven de ontwikkelingen rondom netcongestie en het maatschappelijk prioriteringskader volgen en informeren uw raad wanneer daar aanleiding toe is.

Met vriendelijke groet, het college van de gemeente Albrandswaard, de secretaris de burgemeester,

mr. drs. Florus van der Linden drs. Cees Pille

retouradres: Postbus 49, 3000 AA Rotterdam

Stedin Netbeheer B.V.

Gemeente Albrandswaard

Blaak 8

College van B&W

3011 TA Rotterdam

T.a.v. Wethouder P. Kos cc. Provincie Zuid-Holland

Datum Onderwerp

28 april 2026 Eerste duiding maatschappelijk prioriteringskader per 1 juli 2026

088 896 39 63 www.stedin.net KvK Rotterdam 24289101

Behandeld door

Dhr. M. Bijl

Geachte heer Kos, Eerder informeerden wij u over het nieuwe maatschappelijk prioriteringskader dat per 1 januari 2026 is ingegaan en over het loslaten van het onderscheid tussen kleinverbruik en grootverbruik per 1 juli 2026. Wij realiseren ons dat de implementatie van het maatschappelijk prioriteringskader met onzekerheden gepaard gaat over de ontwikkelingen in uw gemeente. Met deze brief informeren wij u over het eerste indicatieve beeld van de gevolgen voor uw gemeente per 1 juli 2026. Wij merken daarbij op dat dit beeld nog in ontwikkeling is, kan wijzigen en mogelijk minder duidelijkheid biedt dan u wenst. Zodra nieuwe inzichten beschikbaar zijn, informeren wij u hierover. Verder geven wij een toelichting bij het proces voor de komende periode en lichten wij de aangepaste werkwijze toe over zogenaamd ‘onder handen werk’. Maatschappelijk prioriteringskader: gevolgen per 1 juli 2026 De implementatie van het maatschappelijk prioriteringskader betekent dat per 1 juli 2026 álle aanvragen voor transportcapaciteit op een wachtlijst worden geplaatst. Dit was al van toepassing op grootverbruikklanten en geldt vanaf die datum ook voor kleinverbruikklanten, zoals huishoudens, MKB-bedrijven met een kleine aansluiting, publieke laadpalen, etc. De netbeheerders hebben capaciteit gereserveerd voor de groei van kleinverbruik. De mate waarin is per gebied verschillend.

Deze resterende netcapaciteit wordt in de periode 1 juli 2026 tot 1 januari 2027 gefaseerd toegekend aan aanvragen met maatschappelijke prioriteit, conform het maatschappelijk prioriteringskader. Als er na 1 januari 2027 nog ruimte op het net is zal deze worden vergeven aan de andere partijen op de wachtlijst. Daarbij gaat specifieke aandacht uit naar woningbouw en scholen. Samen met het Rijk, ACM, IPO, VNG richten de netbeheerders een proces in waarmee gemeenten aanvragen voor woningbouw en scholen vanaf 1 oktober 2026 tot tien jaar vooruit kunnen aanvragen op basis van de bewijslast die daarvoor vereist is. Wij realiseren ons dat het werken aan deze bewijslast veel vraagt van uw organisatie en ambtelijke capaciteit. Met het oog hierop vinden we het belangrijk om u in deze fase enige mate van duidelijkheid te bieden over de ruimte op het net voor maatschappelijke prioriteiten vanaf 1 juli 2026. Eerste indicatief beeld voor maatschappelijk geprioriteerde aanvragen Voorlopige berekeningen van TenneT en Stedin laten zien dat we, onder de voorwaarde van beschikbaarheid van voldoende flexibel en regelbaar vermogen, per 1 juli 2026 geen acute aansluitpauze verwachten voor categorie 2 en 3 uit het prioriteringskader. Daarbij benadrukken wij dat de ruimte op het net krap is en op termijn een aansluitpauze voor maatschappelijke prioriteiten niet uit te sluiten is.

Deze inschatting is gebaseerd op de huidige wachtlijst, nieuwe prognoses van de groei, de inzet van congestiemaatregelen en de beschikbare ruimte op het elektriciteitsnet.

1

Onderwerp

Eerste duiding maatschappelijk prioriteringskader per 1 juli 2026

Pagina

2 van 5

‘Onder handen werk’ krijgt transportcapaciteit toegekend Met alle netbeheerders is afgesproken dat reeds lopende woningbouwprojecten die voldoende concreet zijn en binnen afzienbare tijd starten met de bouw (aangeduid als ‘onder handen werk’) zekerheid krijgen over transportcapaciteit. Deze projecten krijgen conform het huidig beleid nog transportcapaciteit toegekend vanuit de reservering en worden niet belemmerd bij beperkingen in aansluitingen. Ook worden de criteria waaraan een project moet voldoen om beschouwd te worden als ‘onder handen werk’ landelijk geüniformeerd. In bijlage 1 bij deze brief worden de criteria vermeld waaraan een project moet voldoen om beschouwd te kunnen worden als ‘onder handen werk’. Ook transportcapaciteit zonder huisnummerbesluit Een belangrijke verandering ten opzichte van de huidige werkwijze is dat ook projecten zonder huisnummerbesluit in aanmerking kunnen komen voor transportcapaciteit. Voorwaarde is dat het project op de peildatum van 1 april 2026 in de afstemming met Stedin voldoende concreet is, zodat kan worden aangenomen dat het binnen drie jaar in uitvoering wordt gebracht. Hierin komen we als netbeheerders tegemoet aan de verwachtingen die mogelijkerwijs zijn gewekt bij projectontwikkelaars in de voorfasen van de projectontwikkeling en beperken we regionale verschillen door verschillende werkwijzen van netbeheerders.

Het toepassen van de vastgestelde criteria op alle projecten vraagt bij een gevoelig onderwerp als de woningbouw een zorgvuldig proces. Momenteel vinden de laatste checks hierop plaats. In de eerste helft van juni verwachten wij projectontwikkelaars, gemeenten en provincie inzicht te kunnen geven welke projecten hiervoor in aanmerking komen op basis van de projectregistraties in ons werkproces. Projecten die niet beschouwd worden als ‘onder handen werk’ kunnen per 1 oktober door gemeenten aangevraagd worden volgens voornoemd proces genaamd ‘aanvragen eerder in het bouwproces’. Met dit nieuwe proces kunnen zowel woningbouwprojecten als scholen die binnen 10 jaar worden gerealiseerd een plek aanvragen op de wachtrij en prioriteit krijgen in categorie 3 Basisbehoefte. In bijlage 2 zijn ook deze (voorlopige) criteria opgenomen. In bijlage 3 treft u een tabel aan met de belangrijkste data op een rij. Oproep tot netbewuste en terughoudende keuzes Tot 1 juli 2026 is het van groot belang om terughoudend om te gaan met nieuwe en zwaardere aanvragen op het elektriciteitsnet. Elke extra aansluiting verkleint de ruimte voor woningbouw en scholen. Daarom roepen wij gemeenten op om maximaal in te zetten op netbewuste oplossingen, zoals slim gebruik van bestaande aansluitingen en het vermijden van onnodige verzwaringen.

Door samen met buurgemeenten en publieke partners bewuste keuzes te maken, kan de druk op het elektriciteitsnet worden beperkt. Deze keuzes zijn medebepalend voor de ruimte die beschikbaar blijft voor maatschappelijk belangrijke projecten zoals woningbouw en scholen. Meer ruimte op het net door flexibel en netbewust gebruik Naast de oproep om terughoudend om te gaan met nieuwe en zwaardere aansluitingen, zien wij ook mogelijkheden om binnen de bestaande netten meer ruimte te creëren. Dit kan door het slimmer benutten van het elektriciteitsnet via flexibiliteit en netbewuste maatregelen. Naast netuitbreiding kunnen flexibiliteit en netbewuste maatregelen helpen om extra ruimte op het elektriciteitsnet te creëren. Het gaat daarbij om het slimmer gebruiken van elektriciteit, bijvoorbeeld door het beperken van gelijktijdig verbruik, slimme aansturing, inzet van energieopslag en afspraken over flexibel of tijdelijk afschakelen van vermogen. Samen met betrokken partijen wordt onderzocht waar deze maatregelen effectief en haalbaar zijn. De daadwerkelijke bijdrage verschilt per gebied en is afhankelijk van de bereidheid van partijen om hieraan mee te werken. Waar flexibiliteit perspectief biedt, wordt dit meegenomen in de verdere uitwerking en toekenning van capaciteit. Samenwerking en vervolg Wij blijven ons onverminderd inzetten meer ruimte op het net te realiseren.

Dit vraagt om blijvende intensieve samenwerking, waarvoor wij uw inzet tot op heden zeer waarderen. Wij danken u voor de constructieve samenwerking en blijven graag met u in gesprek. Wij houden u op de hoogte via verdere communicatie en organiseren vragenuurtjes, waarover u separaat wordt geïnformeerd. Vriendelijke groet, Maarten Bijl Regiodirecteur Zuid-Holland, Stedin Bijlage: 1. Criteria voor ‘onder handen’ werk 2. (Voorlopige) Criteria voor het Aanvragen eerder in het bouwproces 3. Proces en belangrijke momenten

Onderwerp

Eerste duiding maatschappelijk prioriteringskader per 1 juli 2026

Pagina

3 van 5

Bijlage 1: Criteria voor ‘onder handen werk’ Woningbouwprojecten kunnen in aanmerking komen voor toekenning van capaciteit vóór 1 juli 2026 wanneer zij voldoen aan de volgende criteria en er transportcapaciteit beschikbaar is • •

Het woningbouwproject is vóór 1 april 2026 al bekend bij de netbeheerder. Er zijn, vóór 1 april 2026, al actieve, concrete gesprekken gevoerd met de netbeheerder over de inhoud en realisatie van het woningbouwproject.

Én voor het woningbouwproject is het volgende bekend bij Stedin; • •

• • • • •

Een concrete locatie middels een polygoon. Het gevraagde aantal en type aansluitingen: o Woningen: objecttype en aantal; o Aansluitingen: aantal en aansluitwaarde; o Zonnepanelen: aantal per woning en piekvermogen per paneel; o Warmtepomp: Type (lucht-lucht of water-lucht), piekvermogen; o Laadpaal: aantal en piekvermogen. Eventuele collectieve voorzieningen bij woningbouwcomplexen zoals lift, portiekverlichting of collectieve warmte: aansluiting en aansluitwaarde Eventuele aanwezigheid van een warmtenet (of zit alle verwarming in de aanvraag voor de woningen) Per bouwfase, binnen maximaal drie jaar start bouw van de woningen Per bouwfase, projectontwikkelaar(s) bekend die verantwoordelijk is voor realisatie van de woningen Locatie- & inrichtingsplan

Onderwerp

Eerste duiding maatschappelijk prioriteringskader per 1 juli 2026

Pagina

4 van 5

Bijlage 2: (Voorlopige) criteria voor het eerder aanvragen proces Aanvraag voor aansluitingen en transportcapaciteit Er kan een aanvraag gedaan worden voor projecten die maximaal 10 jaar in de toekomst opgeleverd worden. Aanvraag moet gebeuren per bouwfase. Het proces ‘eerder aanvragen in het bouwproces’ geldt voor woningbouw en voor (primair, voortgezet en speciaal) onderwijs. Verplichte aan te leveren informatie • Aantal & type aansluitingen & type bouw (hoogbouw of laagbouw), bijvoorbeeld: 100 aansluitingen 3x25A laagbouw, 50 aansluitingen 3x25A hoogbouw • Aantal & type aansluitingen voor collectieve voorzieningen • Aantal & type aansluitingen voor onlosmakelijk verbonden activiteiten (nader uit te werken) • Wijze van verwarmen op planniveau, bijvoorbeeld bodemwarmtepomp / luchtwarmtepomp / warmtenet • Gewenste datum definitieve aansluitingen per fase • Locatie van het project (polygoon) Optioneel aan te leveren informatie* • Functie van onlosmakelijke verbonden activiteiten per aansluiting (Bakker, Supermarkt, etc.) • Zonnepanelen achter de meter • Laadpalen achter de meter *Als de optionele informatie beschikbaar is, dan kan de netbeheerder een betere inschatting maken van het verbruiksprofiel. Op deze manier wordt er geen onnodige capaciteit gereserveerd en is er meer ruimte beschikbaar voor andere ontwikkelingen.

Aanvraag voor maatschappelijke prioriteit ACM heeft voorgeschreven in de Systeemcode aan welke bewijslast overheden moeten voldoen om aanspraak te maken op maatschappelijke prioriteit. Voor overheden voor woonbehoefte • Bestuursverklaring als bedoeld in artikel 7.0a, derde lid, onderdelen a tot en met f, door of namens het college van burgemeester en wethouders. • Afschrift van de overeenkomst tussen de gemeente en de ontwikkelaar of initiatiefnemer waarin afspraken zijn vastgelegd over de te bouwen woonbehoefte en indien nodig aanpassing van het omgevingsplan. • Indien de voornoemde overeenkomst niet beschikbaar is, een afschrift van het omgevingsplan waaruit blijkt dat op de specifieke locatie woonbehoefte is voorzien. • Voor zover een koppeling wordt gemaakt tussen woonbehoefte en kleinschalige onlosmakelijk verbonden activiteiten en/of collectieve voorziening: een aanvullende bestuursverklaring als bedoeld artikel 7.0a, vierde lid, door of namens het college van burgemeester en wethouders en een bewijsstuk waaruit ondubbelzinnig blijkt dat de koppeling tussen de woonbehoefte en de kleinschalige onlosmakelijk verbonden activiteiten nodig is voor de realisatie van het woonproject en/of de collectieve voorzieningen nodig zijn voor de woonfunctie.

Voor overheden voor (primair, voortgezet en speciaal) onderwijs • Bestuursverklaring als bedoeld in artikel 7.0a, derde lid, onderdelen a tot en met f, door of namens het college van burgemeester en wethouders. • Afschrift van het Integraal Huisvestingsplan waarin de onderwijslocatie is vermeld. – Indien de onderwijslocatie niet is vermeld in het Integraal Huisvestingsplan, een afschrift van het omgevingsplan waaruit blijkt dat de onderwijslocatie is voorzien op de specifieke locatie.

Onderwerp

Eerste duiding maatschappelijk prioriteringskader per 1 juli 2026

Pagina

5 van 5

Bijlage 3: Proces en belangrijke momenten Periode Tot en met 1 juli 2026 Vanaf 1 juli 2026 1 juli 2026 – 1 januari 2027 Vanaf 1 oktober 2026 1 oktober 2026 – 1 januari 2027 Q4 2026 (onder voorbehoud) Vanaf 1 januari 2027 Vanaf 2 januari 2027

Wat betekent dit? ‘Onder handen werk’ krijgt transportcapaciteit toegekend. Alle aanvragen voor transportcapaciteit worden op een wachtlijst geplaatst. Netbeheerders geven de resterende ruimte op het net vrij op volgorde van de wachtlijst en aan de hand van een aantal vrijgavemomenten. Gemeenten kunnen woningbouw en scholen tot 10 jaar vooruit eerder aanmelden. Aan geprioriteerde aanvragen, waaronder woningbouw en scholen die via het proces van eerder aanvragen zijn ingediend, wordt vermogen toegekend, voor zover de ruimte op het net dit toelaat. Publicatie van de herijking van de congestiemanagementonderzoeken, inzicht in het aantal klanten dat kan worden aangesloten. Eventueel resterende ruimte op het elektriciteitsnet wordt vrijgegeven aan de overige aanvragen op de wachtlijst. Bestaande aanvragen blijven op de wachtlijst staan. Alle nieuwe aanvragen worden hieraan toegevoegd, waarna de wachtlijst wordt geordend conform het maatschappelijk prioriteringskader. Vermogen wordt pas toegekend zodra nieuwe netcapaciteit beschikbaar komt.