27. Raadsinformatiebrief 2021 388925 inzake Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen Albrandswaard 2020 GGD-RR.pdf
Tekst van het document
Raadsinformatiebrief
De gemeenteraad van Albrandswaard Uw brief van:
n.v.t.
Ons kenmerk:
388925
Uw kenmerk:
n.v.t.
Contact:
Melissa van Luik
Bijlage(n):
1
Doorkiesnummer:
010-5030522
E-mailadres:
m.v.luik@bar-organisatie.nl
Datum:
12 oktober 2021
Betreft: Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2020 GGD-RR
Geachte raadsleden, INLEIDING Op 9 september 2021 heeft GGD-RR de resultaten van bijgevoegde Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2020 met ons gedeeld. Deze monitor is onderdeel van het basistakenpakket en wordt eens in de vier jaar uitgevoerd. In de monitor is ook gevraagd naar de invloed van corona op de gezondheid. In deze brief gaan we in op de inhoud van de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen en de respons op de afgenomen vragenlijsten. De resultaten uit de monitor worden daarnaast meegenomen in toekomstig beleid. KERNBOODSCHAP
De Gezondheidsmonitor geeft een overzicht van de gezondheid van volwassen en ouderen in onze regio en biedt de mogelijkheid om regionale cijfers te vergelijken met lokale cijfers. Binnen deze monitor wordt aandacht besteed aan de volgende onderwerpen: ervaren gezondheid, bewegen en sporten, roken, alcohol en controle over het leven. Ook wordt bij elk van deze onderwerpen getoond in hoeverre de coronacrisis invloed heeft op de uitkomst. TOELICHTING In het najaar van 2020 zijn de digitale vragenlijsten voor de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen uitgezet onder inwoners van de regio gemeenten. In Albrandswaard zijn 923 vragenlijsten ingevuld: 141 vragenlijsten door 18- tot en met 23-jarigen, 390 vragenlijsten door 24- tot en met 64jarigen en 392 door inwoners van 65 jaar en ouder. De meeste lokale resultaten komen overeen met de regionale cijfers. Het onderwerp eenzaamheid onder jongeren verdient op basis van deze monitor voornamelijk onze aandacht. Daarnaast houden volwassenen zich minder vaak aan de richtlijn verantwoord alcohol dan in de regio. In vergelijking met de vorige meting in 2016 is wel een stijgende lijn te zien. VERVOLG Voor een completer overzicht van de resultaten willen wij u verwijzen naar de bijgevoegde Gezondheidsmonitor van de GGD-RR.
Hofhoek 5 - 3176 PD Poortugaal - Postbus 1000 - 3160 GA Rhoon - T (010) 506 11 11 - E info@albrandswaard.nl
BIJLAGEN 1. Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2020 GGD-RR
Met vriendelijke groet, het college van de gemeente Albrandswaard, de adjunct-secretaris, de burgemeester,
Marcel Schoonen
drs. Jolanda de Witte
1.
Gezondheid tijdens de coronacrisis Gezondheidsmonitor 2020, Albrandswaard Onderzoek en Business Intelligence
1
Onder embargo tot 9 september 2021
Colofon Gemeente Rotterdam, afdeling Onderzoek en Business Intelligence (OBI)
2
Datum: Auteur(s):
9 september 2021 Nathalie Koene, Netty van Veelen en Gea Schouten
Vragen:
Gezondheidsmonitor@rotterdam.nl
Samenvatting Dit rapport bevat de resultaten van de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen die in het najaar van 2020 is uitgevoerd. Tijdens deze periode zat Nederland aan het begin van de tweede Covid golf. Voor een groot deel zijn de uitkomsten bepaald door deze bijzondere periode en het gevoel wat mensen daarbij hadden en hun specifieke situatie. Het is daarom moeilijk te zeggen of bij een verandering van de uitkomstmaat ten opzichte van de vorige meting in 2016 er daadwerkelijk sprake is van een verandering van de trend of dat het om een tijdelijke verandering gaat. Om deze reden hebben wij in dit rapport steeds opgenomen wat respondenten zelf aangeven: is hun antwoord veranderd als gevolg van de coronacrisis? Daarnaast geven we de trend over een langere termijn weer.
Wat valt op in de regio? Lichte stijging ervaren gezondheid onder 24+, toename depressie of angststoornis bij jongvolwassenen Volwassenen vanaf 24 jaar oordelen positiever over hun gezondheid dan in 2016. Onder de jongvolwassenen tot 24 jaar is de ervaren gezondheid gelijk gebleven. De jongvolwassenen geven vaker dan volwassenen en ouderen aan dat hun gezondheid door de coronacrisis is verslechterd. Daarnaast geven vooral huishoudens waar moeite is om financieel rond te komen, aan dat hun gezondheid is verslechterd als gevolg van de coronacrisis. Het risico op een depressie of angststoornis is toegenomen onder de jongvolwassenen. Daarnaast komen ook depressieve gevoelens als gevolg van de coronacrisis vaker voor onder de jongvolwassenen. Bij één op de vijf (jong)volwassenen zijn gevoelens van angst naar eigen zeggen toegenomen als gevolg van de coronacrisis. Onder de ouderen is dit ruim één op de tien. Afname van bewegen onder (jong)volwassenen, gunstige ontwikkeling op roken en alcoholgebruik Jongvolwassenen en volwassenen tot 65 jaar zijn minder gaan bewegen. Vier op de tien jongvolwassenen, een derde van de volwassenen en een kwart van de 65-plussers geven aan dat hij of zij minder beweegt of sport door de coronacrisis. In vergelijking met 2016 is het percentage sporters niet veranderd.
Vooral in de huishoudens waar moeite is om financieel rond te komen, geeft men vaker aan dat men minder is gaan sporten of bewegen als gevolg van de coronacrisis. Er wordt in alle drie de leeftijdsgroepen minder gerookt dan in 2016. Een klein percentage geeft aan minder te roken door de coronacrisis. Tegelijkertijd is er binnen alle leeftijdsgroepen ook een klein deel dat aangeeft juist meer te zijn gaan roken. Volwassenen van 24 jaar en ouder houden zich vaker aan het maximum van één glas alcohol per dag. Onder de 24tot en met 64-jarigen is ook het overmatig alcoholgebruik afgenomen. Onder de jongvolwassenen is het aandeel dat maximaal één glas alcohol drinkt niet veranderd ten opzichte van 2016. Wel geven zij het meest aan dat zij als gevolg van de coronacrisis minder alcohol zijn gaan drinken. Het gaat hier om een kwart van de jongvolwassenen, terwijl dit onder de ouderen slechts 4% is. Jongvolwassenen ervaren het meest controleverlies als gevolg van coronacrisis Het aandeel inwoners dat een zekere mate van regie op het eigen leven ervaart is in alle drie de leeftijdsgroepen gelijk gebleven ten opzichte van 2016. Wel ervaren de jongvolwassenen het meest controleverlies over het eigen leven als gevolg van de coronacrisis (31%). Aan de andere kant geeft ruim één op de tien jongvolwassenen aan door de crisis juist meer controle op het eigen leven te ervaren.
Een kwart van de jongvolwassenen geeft aan (heel) veel stress te hebben. Eenderde van hen geeft aan dat de coronacrisis voor meer stress heeft gezorgd. Volwassenen en ouderen ervaren ook stress, maar in mindere mate.
3
Toename van eenzaamheid onder jongvolwassenen en ouderen Het percentage inwoners in de regio dat ernstig eenzaam is, is onder zowel de jongvolwassenen als de 65-plussers toegenomen. Vooral jongvolwassenen geven aan dat ze zich eenzamer voelen als gevolg van de coronacrisis. Jongvolwassenen geven in 2020 minder vaak mantelzorg. Ook doen zij iets minder vaak vrijwilligerswerk. Bij de andere leeftijdsgroepen zijn deze percentages gelijk gebleven. Wel geeft ongeveer 1 op de 10 inwoners aan als gevolg van de crisis minder vrijwilligerswerk te doen.
Wat valt op in Albrandswaard? Over het algemeen laten de inwoners van Albrandswaard hetzelfde beeld zien als in de regio. Bij verschillen met de regio scoort Albrandswaard veelal wat gunstiger. Hieronder staan enkele opvallende verschillen met de regio of met de vorige meting van de gezondheidsmonitor in 2016. De ervaren gezondheid in Albrandswaard is vergelijkbaar met de regio. De 24- tot en met 64-jarigen geven minder vaak dan in de regio aan dat hun gezondheid is verslechterd als gevolg van de coronacrisis. Jongvolwassenen en ouderen voldoen vaker dan gemiddeld aan de beweegrichtlijn. Ook sporten (jong)volwassenen en ouderen vaker wekelijks dan in de regio. In vergelijking met de meting in 2016 zijn ouderen vaker gaan sporten. Volwassenen zijn als gevolg van de coronarcrisis vaker gaan bewegen. Hoewel volwassenen zich minder vaak aan de richtlijn verantwoord alcohol houden dan in de regio, zien we hier in vergelijking met de vorige meting in 2016 wel een stijgende lijn in. Volwassenen in Albrandswaard houden zich in vergelijking met 2016 vaker aan de richtlijn. Volwassenen en 65-plussers hebben minder vaak een hoog risico op een angststoornis of deprssie dan in de regio. Ook in vergelijking met de vorige meting is het aandeel ouderen met een hoog risico op een depressie of angststoornis gedaald.
Het percentage inwoners in de regio dat ernstig eenzaam is, is toegenomen onder zowel de jongvolwassenen als de 65plussers. In Albrandswaard zien we een afname van ernstige eenzaamheid onder de 65-plussers. Ook in vergelijking met de regio voelen ouderen zich minder vaak ernstig eenzaam. Bij jongvolwassenen is, net als in de regio, de ernstige eenzaamheid gestegen. Ook voelen de jongvolwassenen zich vaker eenzaam door de coronacrisis.
4
Inhoudsopgave 1
2
3
4
5
6
7
8
Inleiding
7
1.1
Wat is de Gezondheidsmonitor
7
1.2
Hoe is de invloed van de coronacrisis op de gezondheid gemeten?
7
1.3
Leeswijzer
7
1.4
Hoeveel inwoners namen deel aan het onderzoek?
8
1.5
Hoe is de bevolking opgebouwd?
8
Covid-19
10
2.1
Zelfgerapporteerde besmettingen met het coronavirus
11
2.2
Totaal aantal Covid-19 meldingen
11
De ervaren gezondheid
13
3.1
Is de ervaren gezondheid toe- of afgenomen?
13
3.2
Heeft de coronacrisis de ervaren gezondheid veranderd?
14
3.3
Zijn er opvallende verschillen tussen groepen?
15
Bewegen en sporten
17
4.1
Wordt er meer of minder gesport?
17
4.2
Is bewegen en sporten gewijzigd door de coronacrisis?
19
4.3
Zijn er opvallende verschillen tussen groepen?
20
Roken
22
5.1
Is roken toe- of afgenomen?
22
5.2
Is het aandeel rokers veranderd door de coronacrisis?
23
5.3
Zijn er opvallende verschillen tussen groepen?
24
Het drinken van alcohol
26
6.1
Is het alcoholgebruik toe- of afgenomen?
26
6.2
Is het alcoholgebruik veranderd door de coronacrisis?
28
6.3
Zijn er opvallende verschillen tussen groepen?
29
Controle over het leven
30
7.1
Is de regie op het eigen leven veranderd?
30
7.2
Is de regie op het eigen leven veranderd door de coronacrisis
31
7.3
Zijn er opvallende verschillen tussen groepen?
32
Angst en depressie
35
5
9
8.1
Is het risico op een depressie of angststoornis toe- of afgenomen?
35
8.2
Zijn de gevoelens van angst of depressie toegenomen door de coronacrisis?
36
8.3
Zijn er opvallende verschillen tussen groepen?
37
Eenzaamheid 9.1
Is de eenzaamheid toe- of afgenomen?
40
9.2
Heeft de coronacrisis de eenzaamheid vergroot?
41
9.3
Zijn er opvallende verschillen tussen groepen?
42
10 Stress
44
10.1 Hoeveel inwoners ervaren stress?
44
10.2 Is de aanwezigheid van stress veranderd door de coronacrisis?
45
10.3 Zijn er opvallende verschillen tussen groepen?
46
11 Mantelzorg geven
48
11.1 Is mantelzorg toe- of afgenomen?
48
11.2 Is de vraag naar mantelzorg geven gewijzigd door de coronacrisis?
49
11.3 Zijn er opvallende verschillen tussen groepen
50
12 Vrijwilligerswerk
6
40
52
12.1 Is men meer of juist minder vrijwilligerswerk gaan doen?
52
12.2 Is het doen van vrijwilligerswerk gewijzigd door de coronacrisis?
53
12.3 Zijn er opvallende verschillen tussen groepen?
54
Bronvermelding
55
Bijlage 1 Vraagstelling Corona
56
1 Inleiding 1.1
Wat is de Gezondheidsmonitor
Van september tot en met december 2020 is de vragenlijst van de Gezondheidsmonitor afgenomen in alle gemeenten van de regio Rotterdam-Rijnmond. Tijdens deze periode zat Nederland aan het begin van de tweede Covid golf. Na een enigszins rustige zomer nam het aantal besmettingen met Corona weer toe. Met de Gezondheidsmonitor voert
in de tijd is niet één op één te vertalen als verandering door de Coronacrisis. Daarom combineren we in dit rapport de trend op een onderwerp met de vraag of de respondent aangeeft dat zijn/haar gezondheid en leefstijl door de coronacrisis is veranderd.
1.3
Leeswijzer
de GGD Rotterdam-Rijnmond de wettelijke taak uit om de
Het gemiddelde van de regio wordt voor een groot deel be-
gezondheidssituatie van de algemene bevolking in kaart te
invloed door Rotterdam. Daarom vergelijken we de ge-
brengen. De Gezondheidsmonitor bestaat uit drie monitor-
meenten met het gemiddelde van de regio exclusief Rotter-
momenten. In 2018 zijn ouders van kinderen tot twaalf jaar
dam. Voor de leesbaarheid schrijven we in de tekst echter
gevraagd een vragenlijst in te vullen, in 2019 jongeren op
over de regio. Een uitzondering hierop is de laatste para-
het voortgezet onderwijs. In 2020 hebben volwassenen en
graaf van de hoofdstukken 3 t/m 12. Hierin laten we de re-
ouderen een vragenlijst ontvangen. Dit rapport is geba-
sultaten zien voor verschillende groepen, bijvoorbeeld voor
seerd op de resultaten van deze laatste meting.
mannen en vrouwen, leeftijdsgroepen en opleidingsniveaus. In deze tabellen gaat het over respondenten van de
Hoe is de invloed van de coronacrisis
hele regio inclusief Rotterdam.
op de gezondheid gemeten?
Voor de leesbaarheid gebruiken we soms de term jongvol-
De vragenlijst Gezondheidsmonitor 2020 bestaat voor een
wassenen, hiermee bedoelen we inwoners van 18 t/m 23
groot deel uit een landelijk overeengekomen basisset. De
jaar. Als we over volwassenen schrijven zonder toevoeging
volledige vragenlijst is te vinden op Gezondheid in kaart.
van leeftijd bedoelen we de leeftijdsgroep 24 t/m 64 jaar.
Een onderdeel van de basisset is de vraag in hoeverre be-
Voor de inwoners van 65 jaar en ouder wordt ook de term
paalde onderwerpen volgens de respondent zijn veranderd
ouderen of 65-plussers gebruikt.
1.2
door de coronacrisis. De onderwerpen waarvoor dit gevraagd is, zijn:
De resultaten van de gemeenten zijn met statistische toetsen vergeleken met de resultaten van de regio exclusief
•
Algemene gezondheid
Rotterdam. Verschillen zijn statistisch significant als de
•
Financiële situatie
kans op een toevallig verschil kleiner is dan 5% (p<0,05).
•
Bewegen en sporten
Als het mogelijk is, toetsen we de resultaten ook ten op-
•
Roken
zichte van de meting van 2016. Door de gegevens te we-
•
Alcohol drinken
gen naar geslacht, leeftijd, burgerlijke staat, financiële situ-
•
Controle over het leven hebben
atie, gebied en herkomst, zijn de resultaten representatief
•
Zich angstig voelen
•
Zich depressief voelen
•
Zich eenzaam voelen
•
Stress hebben
•
Mantelzorg geven
•
Vrijwilligerswerk doen
gemaakt voor de bevolking van de gemeenten.
In dit rapport wordt voor bovenstaande onderwerpen de trend weergegeven ten opzichte van het vorige meetmoment in 2016 en indien beschikbaar 2012. Een verandering
7
1.4
Hoeveel inwoners namen deel aan het onderzoek?
In de regio Rotterdam-Rijnmond hebben 29.335 inwoners
responspercentage staat per leeftijdsgroep weergegeven
deelgenomen aan de Gezondheidsmonitor 2020. De ge-
in figuur 1.1.
middelde respons is 30,8%. In Albrandswaard zijn 923 vragenlijsten ingevuld: 141 vragenlijsten door 18- tot en met 23-jarigen, 390 vragenlijsten door 24- tot en met 64-jarigen en 392 door inwoners van 65 jaar en ouder. Het Figuur 1.1.
De respons (%) in de gemeenten per leeftijdsgroep
70% 60%
52%
50%
20%
55%
35% 28% 27% 27% 26% 24% 22% 19% 18% 18%
57%
55%
55%
43%
40% 30%
52%
55%
35% 28%
24%
18%
57%
57%
58%
58%
59%
60%
62%
37% 35% 33% 33% 30% 29% 29% 28% 27% 26% 25% 24% 24% 21% 20% 20%
10% 0%
18 t/m 23 jaar
1.5
65 jaar en ouder
Hoe is de bevolking opgebouwd?
De demografische en sociaaleconomische kenmerken van
kinderen en minder eenpersoonshuishoudens dan in de re-
de gemeente Albrandswaard en de regio Rotterdam-Rijn-
gio. Het aandeel inwoners met een hoog opleidingsniveau
mond staan in de figuren en tabellen hieronder. In Al-
is groter en het aandeel inwoners met een laag opleidings-
brandswaard wonen meer meerpersoonshuishouden met
niveau is lager dan in de regio.
Tabel 1.1.
8
24 t/m 64 jaar
Aantal inwoners in Albrandswaard en de regio Rotterdam-Rijnmond (CBS, 1-1-2020) 18 t/m 23 jaar
24 t/m 64 jaar
65 jaar en ouder
Albrandswaard
1.672
13.880
4.462
Regio excl. R’dam
45.399
356.224
136.396
Regio
101.768
727.438
236.708
Figuur 1.2.
Percentage inwoners in drie leeftijdscategorieën (CBS, 1-1-2020)
100% 17%
18%
54%
55%
7%
8%
Albrandswaard
Regio
80% 60% 40% 20% 0%
18 t/m 23 jaar
Figuur 1.3.
24 t/m 64 jaar
65 jaar en ouder
Huishoudsamenstelling van het totaal aantal particuliere huishoudens (CBS, bewerking ABF Research, 2019)
Albrandswaard
26%
Regio (excl. R'dam)
8%
33%
0%
10%
20%
35%
9%
30%
30%
28%
40%
50%
60%
30%
70%
80%
90%
100%
Eenpersoonshuishoudens Eenoudergezin Meerpersoonshuishoudens met kinderen Meerpersoonshuishoudens zonder kinderen Figuur 1.4.
Opleidingsniveau van bevolking 15 t/m 75 jaar (CBS, voorlopige data 2019)
Albrandswaard
24%
Regio (excl. R'dam)
45%
31%
0%
10%
20%
31%
44%
30%
40%
50%
25%
60%
70%
80%
90%
100%
Geen startkwalificatie Middelbaar opleidingsniveau Afgeronde HBO- of WO-opleiding
9
2 Covid-19 Figuur 1.5.
Aandeel huishoudens met inkomen tot 110% sociaal minimum (afgelopen jaar) (CBS, 2019)
19%
20% 16%
13%
12%
12%
9% 8%
6%
6%
6%
7%
10%
12%
10% 8%
8%
6%
5%
4% 0%
In de vragenlijst is gevraagd of men in de afgelopen 12 maanden moeite heeft gehad om van het inkomen van het huishouden rond te komen. In de regio (excl. Rotterdam) geeft 12% aan dat dit zo is, in Albrandswaard 11%. Figuur 1.6 toont of de financiële situatie naar de mening van de respondent is veranderd als gevolg van de coronacrisis. Uit figuur 1.6 blijkt dat in de regio vooral de jongvolwassenen een verandering van hun financiële situatie doormaken als gevolg van de coronacrisis. Bij één op de vijf Figuur 1.6.
jongvolwassenen is de financiële situatie verslechterd, bij 15% is deze verbeterd. Bij de 24- tot en met 64-jarigen heeft 5% een verbeterde financiële situatie als gevolg van corona en 13% een verslechterde. Onder de inwoners van 65 jaar en ouder zijn er over het algemeen geen veranderingen in de financiële situatie. In Albrandswaard zien we eenzelfde beeld als in de regio.
Verandering van de financiële situatie als gevolg van de coronacrisis in de regio (excl. R’dam) en Albrandswaard (GM2020)
100%
4%
20%
13%
65%
81%
94%
5%
2% 65 jr en ouder, regio
4%
17%
14%
70%
80%
93%
13%
6%
18-23 jr, Albrandswaard
24-64 jr, Albrandswaard
3% 65 jr en ouder, Albrandswaard
80% 60% 40% 20% 0%
15% 18-23 jr, regio
24-64 jr, regio
Beter
10
Niet veranderd
Slechter
2.1
Zelfgerapporteerde besmettingen met
In Albrandswaard geeft 1,5% aan besmet te zijn (geweest) met Covid-19 én dat dit ook bleek uit een test. Daarnaast
het coronavirus
zegt 6,0% het coronavirus te hebben gehad, maar is dit
Van de respondenten in de regio geeft 2,3% in de vragen-
niet vastgesteld met een test.
lijst aan dat hij/zij besmet is (geweest) met Covid-19 én dat dit bevestigd is met een test. Daarnaast zegt 5,8% corona
Figuur 2.1.
Aandeel respondenten dat zegt het coronavirus wel/niet te hebben (gehad) in de periode van het invullen van de vragenlijst (in de regio)
te hebben gehad, maar is de infectie niet vastgesteld met een test. De overige 92% geeft aan niet besmet te zijn (geweest) met Covid-19.
65 jaar en ouder Figuur 2.1 geeft deze percentages weer voor de regio uit-
24-64 jaar
gesplitst naar verschillende leeftijdsgroepen. Het aandeel
18-23 jaar
dat denkt corona gehad te hebben zonder getest te zijn, is het grootst onder de jongvolwassenen (10%). Omdat de
%
vragenlijst is ingevuld in het najaar 2020 (week 37 tot en
Ja, dit is bevestigd met een test
met 51), moeten deze cijfers gezien worden als een mo-
Ja, ik denk het wel, maar ik ben niet getest
mentopname voor die periode.
2.2
20% 40% 60% 80% 100%
Nee, ik denk het niet
Totaal aantal Covid-19 meldingen
Figuur 2.2. toont het aantal Covid-19 meldingen bij de
In week 51 was dit opgelopen tot minimaal 3,1% en maxi-
GGD per week, omgerekend naar 100.000 inwoners. In
maal 5,8%.
week 37 varieerde het percentage inwoners met COVID tussen de gemeenten van 0,1% tot 0,7% van de inwoners.
Figuur 2.2.
Het aantal Covid-19 meldingen per week per 100.000 inwoners (Bron: GGD-Rotterdam-Rijnmond)
900 800 700 600 500 400 300 200 100
week 23 week 24 week 25 week 26 week 27 week 28 week 29 week 30 week 31 week 32 week 33 week 34 week 35 week 36 week 37 week 38 week 39 week 40 week 41 week 42 week 43 week 44 week 45 week 46 week 47 week 48 week 49 week 50 week 51 week 52 week 53 week 1 week 2 week 3 week 4 week 5 week 6 week 7 week 8 week 9
0
Albrandswaard
Regio
Afname vragenlijsten
11
12
3 De ervaren gezondheid 3.1
Is de ervaren gezondheid toe- of af-
inwoners van 65 jaar en ouder positiever over hun ervaren gezondheid. Jongvolwassenen beoordelen hun gezond-
genomen?
heid niet anders dan in 2016.
Volwassenen in de regio vanaf 24 jaar oordelen positiever over hun gezondheid dan in 2016. Onder de jongvolwassenen is de ervaren gezondheid gelijk gebleven. Inwoners in Albrandswaard beoordelen hun gezondheid niet anders dan in de regio en in vergelijking met 2016.
In de regio beoordeelt 88% van de jongvolwassenen tussen de 18 en 23 jaar de eigen gezondheid als (heel) goed.
In Albrandswaard ervaart 90% van de jongvolwassenen de gezondheid als (heel) goed. Onder de 24- tot en met 64-jarigen is dit 83% en onder de inwoners van 65 jaar en ouder 69%. Inwoners van Albrandswaard verschillen hierin niet van de regio. Ook in vergelijking met de meting in 2016 zien we geen verschil in de ervaren gezondheid (zie figuur 3.1). Figuur 3.2 toont de ervaren gezondheid per leeftijdscategorie in de verschillende gemeenten in de regio.
Onder de 24- tot en met 64-jarigen is dit 82% en onder de inwoners van 65 jaar en ouder 75%. In vergelijking met de meting in 2016 oordelen 24- tot en met 64-jarigen en
Figuur 3.1.
Het aandeel inwoners naar leeftijd dat de gezondheid als (heel) goed ervaart (regio = excl. Rotterdam)
100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 2012
2016
2020
18-23 jr, regio
24-64 jr, regio
65 jr en ouder, regio
18-23 jr, Albrandswaard
24-64 jr, Albrandswaard
65 jr en ouder, Albrandswaard
13
Figuur 3.2.
Het aandeel inwoners naar leeftijd en gemeente dat de gezondheid als (heel) goed ervaart (GM2020)
100% 90% 80% 70% 60% 50%
18-23 jr
3.2
24-64 jr
65 jr en ouder
Heeft de coronacrisis de ervaren gezondheid veranderd? De meerderheid van de inwoners in de regio geeft aan dat de algemene gezondheid niet veranderd is als gevolg van de coronacrisis. Jongvolwassenen geven vaker dan volwassenen en ouderen aan dat hun gezondheid door de coronacrisis is verslechterd. In Albrandswaard zien we eenzelfde beeld. Wel geven minder volwassenen aan dat hun gezondheid is verslechterd als gevolg van de coronacrisis.
ook enigszins goed heeft gedaan. Het kan ook zo zijn dat mensen ten tijde van de coronacrisis gezondheid anders beoordelen en goede gezondheid meer zien als het ontbreken van een ziekte. Om hier beter inzicht in te geven, is de vraag gesteld of de algemene gezondheid van de invuller door de coronacrisis is veranderd. Uit figuur 3.3 blijkt dat in de regio 9% van de jongvolwassenen de gezondheid verbeterd vindt, maar daarentegen vindt 12% de gezondheid juist verslechterd. De inwoners van 65 jaar en ouder in de regio geven vaker aan dat de gezondheid onveranderd is. Van hen geeft 2% aan dat de gezondheid door de coronacrisis verslechterd is en 5% dat deze verbeterd is.
Op basis van de trendgegevens in paragraaf 3.1 lijkt het erop dat de coronacrisis een deel van de inwoners toch
In Albrandswaard is het percentage volwassenen dat aangeeft dat zijn/haar gezondheid is verslechterd als gevolg van de coronacrisis lager dan gemiddeld in de regio.
Figuur 3.3.
100%
Verandering van de algemene gezondheid door de coronacrisis in de regio (excl. R’dam) en in Albrandswaard (GM2020)
12%
10%
5%
12%
6%
4%
79%
84%
93%
79%
87%
94%
9%
6% 24-64 jr, regio
2% 65 jr en ouder, regio
9%
7%
18-23 jr, Albrandswaard
24-64 jr, Albrandswaard
2% 65 jr en ouder, Albrandswaard
80% 60% 40% 20% 0%
18-23 jr, regio
Beter
14
Niet veranderd
Slechter
3.3
Zijn er opvallende verschillen tussen groepen?
Vrouwen beoordelen hun gezondheid minder vaak als
gezondheid is verslechterd als gevolg van de coronacrisis
goed dan mannen. Het aandeel met een goede gezond-
verschilt minder tussen groepen. Het grootste verschil zien
heid neemt af naarmate de leeftijd toeneemt. Daarnaast is
we bij mensen die aangeven moeite te hebben om rond te
er een sociaaleconomisch gezondheidsverschil. De meer
komen van met inkomen. Bijna één op de vijf van hen geeft
praktisch opgeleiden en lage inkomensgroepen beoordelen
aan dat de gezondheid is verslechterd.
hun gezondheid minder goed. Het aandeel dat vindt dat de
Tabel 3.1.
Uitkomsten naar achtergrondkenmerken in de regio (regio = inclusief Rotterdam) (GM2020)
Gezondheid is
Geslacht
Leeftijd
Huishoudsamenstelling
(Heel) goed erva-
slechter door
ren gezondheid
coronacrisis
Man
80%
11%
Vrouw
74%
11%
18 t/m 23 jr
87%
13%
24 t/m 64 jr
80%
12%
65 jr en ouder
63%
6%
Eenpersoonshuishouden
64%
12%
Eenoudergezin
75%
14%
Meerpersoonshuishouden
83%
11%
74%
11%
64%
8%
Mbo, havo, vwo, hbo, wo
83%
11%
Moeite met rondkomen
60%
18%
Geen moeite met rondkomen
80%
10%
77%
11%
met kinderen Meerpersoonshuishouden zonder kinderen Opleiding
Geen opleiding, lager onderwijs, lbo, mavo
Financiële situatie Totaal
15
16
4 Bewegen en sporten 4.1
Wordt er meer of minder gesport? Net als in 2016 beweegt eenderde van de 65-plussers in de regio voldoende. Onder de (jong)volwassenen tot 65 jaar is het aandeel dat voldoende beweegt echter afgenomen. In vergelijking met 2016 is het percentage sporters in de regio niet veranderd. In Albrandswaard voldoen jongvolwassenen en ouderen vaker aan de beweegrichtlijn dan gemiddeld in de regio. Alle drie de leeftijdsgroepen sporten vaker wekelijks. Ouderen sporten vaker dan in 2016.
Tijdens de coronacrisis heeft het ministerie van VWS vier leefstijladviezen geformuleerd, gebaseerd op de belangrijkste pijlers van het Nationaal Preventieakkoord: beweging, voeding, alcohol en roken. Deze zijn opgenomen onder de rijksbrede campagne #alleensamen. Onderdeel van deze campagne is bijvoorbeeld een poster die vanaf juli 2020 te downloaden was, met als eerste boodschap: Probeer vaker te bewegen. In de afnameperiode van de vragenlijsten
Bewegen Om aan de beweegrichtlijn (2017) te voldoen moet men minstens 150 minuten per week aan matig intensieve inspanning doen, zoals wandelen en fietsen en minstens twee keer per week spier- en botversterkende activiteiten doen. In 2020 voldoet 52% van de jongvolwassenen in de regio aan deze nieuwe beweegrichtlijn. Onder de 24- tot en met 64-jarigen is dit 46% en onder de inwoners in de regio van 65 jaar en ouder is dit 31%. In vergelijking met 2016 is het percentage inwoners in de regio dat voldoet aan de beweegrichtlijn afgenomen bij inwoners tot en met 64 jaar. Het aandeel 65-plussers dat voldoet aan de norm is gelijk gebleven. In Albrandswaard voldoet 61% van de jongvolwassenen aan de beweegrichtlijn. Onder de 24- tot en met 64-jarigen is dit 48% en onder de inwoners van 65 jaar en ouder 36%. In vergelijking met de regio voldoen zowel de jongvolwassenen als de ouderen vaker aan de beweegrichtlijn dan in de regio (zie figuur 4.1). In vergelijking met de vorige meting in 2016 lijkt het of jongvolwassenen vaker aan de beweegrichtlijn voldoen, maar deze stijging is niet significant.
in het najaar van 2020 waren de mogelijkheden om geor-
Figuur 4.2 toont het percentage inwoners dat voldoet aan
ganiseerd te sporten beperkt vanwege de landelijk inge-
de richtlijn per leeftijdscategorie in de verschillende ge-
stelde coronamaatregelen.
meenten in de regio.
Figuur 4.1.
Het aandeel inwoners naar leeftijd dat voldoet aan de beweegrichtlijn (regio = excl. Rotterdam)
80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 2016
2020
18-23 jr, regio
24-64 jr, regio
65 jr en ouder, regio
18-23 jr, Albrandswaard
24-64 jr, Albrandswaard
65 jr en ouder, Albrandswaard
17
Figuur 4.2.
Het aandeel inwoners dat voldoet aan de beweegrichtlijn naar leeftijd en gemeente (GM2020)
80% 60% 40% 20% 0%
19-23 jr
24-64 jr
65 jr en ouder
Sporten Het percentage inwoners dat minimaal één keer per week
jarigen is dit 62% en onder de inwoners van 65 jaar en ou-
sport, neemt af met de leeftijd. In de regio geeft 66% van
der 37%. In vergelijking met de regio sporten alle drie de
de jongvolwassenen aan minimaal één keer per week te
leeftijdsgroepen in Albrandswaard vaker dan gemiddeld.
sporten. Onder de 24- tot en met 64-jarigen is dit 50% en
(zie figuur 4.3). In vergelijking met de vorige meting in 2016
onder de inwoners van 65 jaar en ouder 31%. In vergelij-
sporten inwoners van 65 jaar en ouder van Albrandswaard
king met de meting van 2016 is het percentage sporters in
vaker wekelijks. Hoewel het aandeel (jong)volwassenen
de regio niet veranderd.
dat wekelijks sport ook gestegen is, is dit niet sifnificant.
In Albrandswaard sport 77% van de jongvolwassenen mini-
Figuur 4.4 toont het percentage wekelijks sporters per leef-
maal één keer per week. Onder de 24- tot en met 64-
tijdscategorie in de verschillende gemeenten in de regio.
Figuur 4.3.
Het aandeel inwoners naar leeftijd dat minimaal één keer per week sport (regio = excl. Rotterdam)
80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 2016
18
2020
18-23 jr, regio
24-64 jr, regio
65 jr en ouder, regio
18-23 jr, Albrandswaard
24-64 jr, Albrandswaard
65 jr en ouder, Albrandswaard
Figuur 4.4.
Het aandeel wekelijks sporters naar leeftijd en gemeente (GM2020)
100% 80% 60% 40% 20% 0%
18-23 jr
4.2
24-64 jr
65 jr en ouder
Is bewegen en sporten gewijzigd door de coronacrisis? jarigen is een derde minder gaan sporten of bewegen. Van
Als gevolg van de coronacrisis zijn naar eigen zeggen 4 op de 10 jongvolwassenen minder gaan bewegen, evenals een derde van de volwassenen en een kwart van de inwoners van 65 jaar en ouder. In Albrandswaard zijn volwassenen vaker gaan bewegen als gevolg van de coronacrisis.
de jongvolwassenen beweegt ruim 4 op de 10 naar eigen zeggen minder vaak dan voorheen. Het aandeel dat juist meer is gaan bewegen als gevolg van de coronacrisis, is met 1 op de 5 ook het grootst onder de jongvolwassenen. In Albrandswaard zien we over het algemeen hetzelfde beeld als in de regio. Uitzondering hierop is het aandeel volwassenen dat meer is gaan bewegen als gevolg van de coronacrisis. Dit is hoger dan gemiddeld in de regio.
In de regio geeft ruim een kwart van de inwoners van 65 jaar en ouder aan dat hij/zij minder is gaan bewegen als gevolg van de coronacrisis. Onder de 24- tot en met 64-
Figuur 4.5.
Verandering van bewegen en/of sporten door de coronacrisis in de regio (excl. R’dam) en in Albrandswaard (GM2020)
100% 80%
33%
27%
38%
53%
67%
21%
13%
18-23 jr, regio
24-64 jr, regio
42%
40%
29%
27%
60% 40%
37%
51%
68%
20% 0%
23%
20%
18-23 jr, Albrandswaard
24-64 jr, Albrandswaard
6% 65 jr en ouder, regio Meer
Niet veranderd
5% 65 jr en ouder, Albrandswaard
Minder
19
4.3
Zijn er opvallende verschillen tussen groepen?
Sporten en bewegen neemt af met de leeftijd. In alle drie
vaak dan de meer theoretisch opgeleiden. De financiële si-
de leeftijdsgroepen geeft een aanzienlijk deel aan dat hij/zij
tuatie lijkt vooral invloed te hebben op het sporten, maar
minder is gaan bewegen als gevolg van de coronacrisis.
niet zozeer op het voldoen aan de beweegnorm. Daar zien
Dit aandeel is echter het grootst onder de jongvolwasse-
we geen verschil tussen degenen die moeite hebben om
nen. Daarnaast is er een verschil naar opleidingsniveau.
rond te komen en die dat niet hebben.
De meer praktisch opgeleiden bewegen en sporten minder
Tabel 4.1.
Uitkomsten naar achtergrondkenmerken in de regio (regio = inclusief Rotterdam)
Minder bewegen /
Minimaal één
Geslacht
Leeftijd
Huishoudsamenstelling
keer per week
Voldoen aan de
sporten door
sporten
beweegrichtlijn
coronacrisis
Vrouw
45%
43%
37%
Man
51%
45%
34%
18 t/m 23 jr
64%
53%
43%
24 t/m 64 jr
52%
48%
37%
65 jr en ouder
29%
29%
29%
Eenpersoonshuis-
41%
38%
36%
Eenoudergezin
43%
48%
36%
Meerpersoonshuis-
51%
49%
36%
47%
42%
35%
30%
35%
30%
57%
49%
38%
40%
45%
44%
50%
44%
34%
48%
44%
36%
houden
houden met kinderen Meerpersoonshuishouden zonder kinderen Opleiding
Geen opleiding, lager onderwijs, lbo, mavo Mbo, havo, vwo, hbo, wo
Financiële situatie
Moeite met rondkomen Geen moeite met rondkomen
Totaal
20
21
5 Roken 5.1
rookt 10%. In de regio monitoren we sinds 2008 het per-
Is roken toe- of afgenomen? In vergelijking met 2016 is het percentage rokers in de regio in alle drie de leeftijdsgroepen afgenomen. In Albrandswaard zien we deze afname niet. Het aandeel rokers in Albrandswaard is vergelijkbaar met de regio.
centage rokers. In vergelijking met 2016 is het percentage rokers in de regio in alle drie de leeftijdsgroepen afgenomen. Op de vraag of men binnenkort van plan is de leefstijl aan te passen, antwoordt 6% van de inwoners in de regio (exclusief Rotterdam) te willen stoppen met roken. In Albrandswaard is dit 4%.
In het Nationaal Preventieakkoord staan landelijke afspra-
In Albrandswaard rookt 12% van de jongvolwassenen. On-
ken om roken tegen te gaan. Zo is sinds 1 april 2020 de
der de 24- tot en met 64-jarigen is dit 13% en onder de in-
accijns op tabak €1 hoger. Sinds 1 juli 2020 zijn rookwaar
woners van 65 jaar en ouder 8%. Zowel in vergelijking met
in supermarkten niet meer zichtbaar voor klanten. Sinds 1
de regio als de vorige meting in 2016 zien we in Albrands-
oktober 2020 is elke verpakking van sigaretten en shag
waard geen significant verschil in het aandeel rokers (zie fi-
neutraal en staat er een gezondheidswaarschuwing op.
guur 5.1).
In 2020 rookt 18% van de jongvolwassenen en de 24- tot
Figuur 5.2 toont het percentage rokers per leeftijdscatego-
en met 64-jarigen. Onder de inwoners van 65 jaar en ouder
rie in de verschillende gemeenten in de regio.
Figuur 5.1.
Het aandeel inwoners naar leeftijd dat rookt (regio = excl. Rotterdam)
40% 30% 20% 10% 0% 2008 18-23 jr, regio 18-23 jr, Albrandswaard
22
2012 24-64 jr, regio 24-64 jr, Albrandswaard
2016
2020 65 jr en ouder, regio 65 jr en ouder, Albrandswaard
Figuur 5.2.
Het aandeel rokers naar leeftijd en gemeente (GM2020)
30% 25% 20% 15% 10% 5% 0%
18-23 jr
5.2
24-64 jr
65 jr en ouder
Is het aandeel rokers veranderd door de coronacrisis? Naar eigen zeggen heeft de coronacrisis bij slechts een klein deel van de inwoners in de regio geleid tot meer roken. Dit varieert van 4% onder de jongvolwassenen tot 1% onder de ouderen. Tegelijkertijd is binnen alle leeftijdsgroepen een vergelijkbaar deel juist minder gaan roken. In Albrandswaard zien we eenzelfde beeld.
Figuur 5.3.
100%
In de regio heeft 4% van de 18- tot en met 23-jarigen aangegeven meer te zijn gaan roken door de coronacrisis. Onder de 24- tot en met 64-jarigen is dit 2% en onder de inwoners van 65 jaar en ouder is dit 1%. Daarnaast is 3% van de jongvolwassenen naar eigen zeggen als gevolg van de coronacrisis juist minder gaan roken, evenals 2% onder de volwassenen en 1% onder de inwoners van 65 jaar en ouder. In Albrandswaard zien we eenzelfde beeld als in de regio.
Verandering van rookgedrag door de coronacrisis in de regio (excl. R’dam) en in Albrandswaard (GM2020)
3%
2%
1%
3%
1%
1%
93%
96%
98%
95%
97%
99%
80% 60% 40% 20% 0%
4% 2% 2% 1% 1% 1% 18-23 jr, regio 24-64 jr, regio 65 jr en ouder, 18-23 jr, 24-64 jr, 65 jr en ouder, regio Albrandswaard Albrandswaard Albrandswaard Meer
Niet veranderd
Minder
23
5.3
Zijn er opvallende verschillen tussen groepen?
Vrouwen roken minder dan mannen. Inwoners van 65 jaar
moeite hebben om financieel rond te komen rookt 30%,
en ouder roken minder dan de jongvolwassenen en 19- tot
terwijl dit in de groep zonder moeite om rond te komen
en met 65-jarigen. Maar het grootste verschil zien we als
16% is. Deze eerste groep geeft ook het meest aan dat hij/
we kijken naar de financiële situatie. Onder degenen die
zij meer is gaan roken als gevolg van de coronacrisis.
Tabel 5.1.
Uitkomsten naar achtergrondkenmerken in de regio (regio= inclusief Rotterdam)
Percentage rokers
Meer roken door coronacrisis
Geslacht
Leeftijd
Huishoudsamenstelling
Vrouw
14%
2%
Man
22%
3%
18 t/m 23 jr
19%
4%
24 t/m 64 jr
20%
3%
65 jr en ouder
11%
1%
Eenpersoonshuishouden
24%
4%
Eenoudergezin
21%
2%
Meerpersoonshuishouden
16%
2%
19%
3%
20%
3%
Mbo, havo, vwo, hbo, wo
17%
3%
Moeite met rondkomen
30%
5%
Geen moeite met rondkomen
16%
2%
18%
3%
met kinderen Meerpersoonshuishouden zonder kinderen Opleiding
Geen opleiding, lager onderwijs, lbo, mavo
Financiële situatie
Totaal
24
25
6 Het drinken van alcohol 6.1
Is het alcoholgebruik toe- of afgenomen? In vergelijking met 2016 houden inwoners uit de regio van 24 jaar en ouder zich vaker aan het maximum van één glas alcohol per dag. Onder de jongvolwassenen is het aandeel dat voldoet aan deze richtlijn niet veranderd. Onder de 24- tot en met 64-jarigen in de regio is ook overmatig alcoholgebruik afgenomen. In Albrandswaard houden minder volwassenen zich aan de richtlijn verantwoord alcoholgebruik. Ouderen houden zich in vergelijking met 2016 vaker aan de richtlijn. Overmatig alcoholgebruik is niet veranderd.
jongvolwassenen is het aandeel dat voldoet aan de richtlijn gelijk gebleven. Op de vraag of men binnenkort van plan is de leefstijl aan te passen, antwoordt 8% in de regio (exclusief Rotterdam) minder alcohol te willen drinken. In Albrandswaard is dit ook 8%.
Het advies van de Gezondheidsraad met betrekking tot alcoholgebruik luidt: “Drink geen alcohol of in ieder geval niet meer dan één glas per dag”. In Albrandswaard drinkt 35% van de jongvolwassenen maximaal één glas per dag. Onder de 24- tot en met 64-ja-
De richtlijn voor alcoholgebruik
rigen is dit 43% en onder de inwoners van 65 jaar en ouder 56%. In vergelijking met de regio houden minder volwasse-
In 2020 voldoet 40% van de jongvolwassenen in de regio
nen zich aan de richtlijn verantwoord alcoholgebruik (zie fi-
aan de richtlijn voor alcoholgebruik om geen of maximaal
guur 6.1). In vergelijking met de vorige meting in 2016 hou-
één glas per dag te drinken. Onder de 24- tot en met 64-ja-
den ouderen zich vaker aan de richtlijn.
rigen is dit 48% en onder de inwoners van 65 jaar en ouder 57%. In vergelijking met de vorige meting in 2016 is het percentage dat aan dit advies voldoet toegenomen onder de inwoners uit de regio van 24 jaar en ouder. Onder de
Figuur 6.1.
Figuur 6.2 toont het percentage dat niet of maximaal één glas per dag drinkt per leeftijdscategorie in de verschillende gemeenten in de regio.
Het aandeel dat voldoet aan de richtlijn: niet of maximaal 1 glas alcohol per dag (regio = excl. Rotterdam)
70% 50% 30% 10% 2008 18-23 jr, regio 18-23 jr, Albrandswaard
26
2012 24-64 jr, regio 24-64 jr, Albrandswaard
2016
2020 65 jr en ouder, regio 65 jr en ouder, Albrandswaard
Figuur 6.2.
Het aandeel dat voldoet aan de richtlijn: niet of maximaal 1 glas alcohol per dag naar leeftijd en gemeente (GM2020)
70% 60% 50% 40% 30% 20%
18-23 jr
24-64 jr
65 jr en ouder
Overmatig alcoholgebruik In de regio komt overmatig alcoholgebruik relatief het
In Albrandswaard drinkt 3% van de (jong)volwassenen
meest voor onder inwoners van 65 jaar en ouder. Van de
overmatig alcohol. Onder de inwoners van 65 jaar en ou-
jongvolwassenen in de regio drinkt 4% overmatig alcohol.
der is dit 6%. Inwoners van Albrandswaard verschillen
Onder de 24- tot en met 64-jarigen is dit 5% en onder de
hierin niet van de regio (zie figuur 6.3). Ook in vergelijking
inwoners van 65 jaar en ouder 7%. In vergelijking met
met de vorige meting in 2016 zien we geen verandering in
2016 is het aandeel 24- tot en met 64-jarigen in de regio
het overmatig alcoholgebruik.
dat overmatig alcohol drinkt afgenomen. Onder de jongvolwassenen en 65-plussers is het aandeel gelijk gebleven.
Figuur 6.4 toont het percentage dat overmatig alcohol gebruikt per leeftijdscategorie in de verschillende gemeenten in de regio.
Definitie van overmatig alcoholgebruik voor mannen: meer dan 21 glazen alcoholische drank per week; voor vrouwen meer dan 14 glazen per week. Figuur 6.3.
Het aandeel inwoners naar leeftijd dat overmatig alcohol drinkt (regio=excl. Rotterdam)
20% 16% 12% 8% 4% 0% 2008 18-23 jr, regio 18-23 jr, Albrandswaard
2012 24-64 jr, regio 24-64 jr, Albrandswaard
2016
2020 65 jr en ouder, regio 65 jr en ouder, Albrandswaard
27
Figuur 6.4.
Het aandeel inwoners dat overmatig alcohol drinkt naar leeftijd en gemeente (GM2020)
12% 10% 8% 6% 4% 2% 0%
18-23 jr
6.2
24-64 jr
65 jr en ouder
Is het alcoholgebruik veranderd door de coronacrisis? In de regio heeft de coronacrisis er onder alle leeftijdsgroe-
Jongvolwassenen geven het meest aan dat zij als gevolg van de coronacrisis minder alcohol zijn gaan drinken. In de regio is een kwart van de jongvolwassenen minder gaan drinken, onder de ouderen is dit slechts 4%. In Albrandswaard zijn minder ouderen minder alcohol gaan drinken als gevolg van de coronacrisis.
pen toe geleid dat er minder alcohol gedronken wordt. Van de 18- tot en met 23-jarigen geeft een kwart aan minder alcohol te drinken als gevolg van de coronacrisis. Onder de 24- tot en met 64-jarigen is dit 8% en onder de inwoners van 65 jaar en ouder is dit 4%. Het aandeel dat meer alcohol is gaan drinken als gevolg van de coronacrisis, ligt in alle leeftijdsgroepen lager (zie figuur 6.5). In Albrandswaard zien we een iets ander beeld. Vooral de jongvolwassenen geven vaak aan minder alcohol te drinken als gevolg van de coronacrisis.
Figuur 6.5.
Verandering van alcoholgebruik door de coronacrisis in de regio (excl. R’dam) en in Albrandswaard (GM2020)
100% 80%
25%
7%
2%
85%
97%
7%
8%
18-23 jr, Albrandswaard
24-64 jr, Albrandswaard
1% 65 jr en ouder, Albrandswaard
4%
8%
31%
60% 40%
68%
87%
95% 62%
20% 0%
8% 18-23 jr, regio
5% 24-64 jr, regio
1% 65 jr en ouder, regio Meer
28
Niet veranderd
Minder
6.3
Zijn er opvallende verschillen tussen groepen?
Vrouwen houden zich vaker dan mannen aan het maxi-
jongvolwassenen zijn vaak minder gaan drinken als gevolg
mum van 1 glas alcohol per dag. Het aandeel dat voldoet
van de coronacrisis.Naast leeftijd en geslacht is er een so-
aan deze richtlijn ‘aanvaardbaar alcoholgebruik’ neemt toe
ciaal economisch gezondheidsverschil. De meer praktisch
naarmate de leeftijd ook toeneemt. Onder de inwoners van
opgeleiden en de lage inkomensgroepen houden zich va-
65 jaar en ouder is het percentage overmatig alcohol drin-
ker aan het maximum van 1 glas alcohol per dag dan de
kers echter wel het hoogst.
meer theoretisch geschoolden en degenen die geen moeite hebben om financieel rond te komen.
Mannen geven vaker dan vrouwen aan dat zij door de corona crisis minder alcohol zijn gaan drinken. Ook
Tabel 6.1.
Uitkomsten naar achtergrondkenmerken in de regio (regio = inclusief Rotterdam)
Drinkt niet of maxi-
Geslacht
Leeftijd
Huishoudsamenstelling
Drinkt minder
maal 1 glas alcohol
Overmatig
alcohol door
per dag
alcohol drinker
coronacrisis
Vrouw
60%
4%
8%
Man
40%
7%
13%
18 t/m 23 jr
43%
6%
23%
24 t/m 64 jr
48%
5%
10%
65 jr en ouder
59%
7%
4%
Eenpersoonshuishouden
53%
7%
10%
Eenoudergezin
56%
4%
8%
Meerpersoonshuishouden
53%
4%
8%
48%
6%
11%
62%
6%
6%
Mbo, havo, vwo, hbo, wo
44%
5%
12%
Moeite met rondkomen
54%
6%
11%
Geen moeite met rondko-
49%
5%
10%
50%
5%
10%
met kinderen Meerpersoonshuishouden zonder kinderen Opleiding
Geen opleiding, lager onderwijs, lbo, mavo
Financiële situatie
men Totaal
29
7 Controle over het leven 7.1
Is de regie op het eigen leven veran-
vorige meting in 2016 zien we eenzelfde beeld in Albrandswaard (zie figuur 7.1).
derd? Het aandeel inwoners in de regio dat een zekere mate van regie op het eigen leven ervaart is in alle drie de leeftijdsgroepen gelijk gebleven ten opzichte van 2016.
Figuur 7.2 toont het percentage dat matig tot veel regie over het eigen leven ervaart per leeftijdscategorie in de verschillende gemeenten in de regio.
Zelfontplooiing van de autonome burger kenmerkt de huidige tijd. Eigen verant-
De Gezondheidsmonitor meet de regie op het eigen leven
woordelijkheid, autonomie, eigen keuze
aan de hand van zeven stellingen. In 2020 ervaart 94%
en eigen regie zijn kernwoorden bij deze
van de jongvolwassenen in de regio matig tot veel regie
ontwikkelingen. Bij de ontwikkelingen gaat
over het eigen leven. Onder de 24- tot en met 64-jarigen is
het allereerst om de zorg voor de eigen
dit 92% en onder de inwoners van 65 jaar en ouder 85%. In vergelijking met de meting in 2016 is het aandeel inwoners dat een zekere mate van regie op het eigen leven er-
gezondheid: als gezonde burger om gezond te blijven, en als patiënt om zelf de
vaart onder alle drie de leeftijdsgroepen in de regio gelijk
regie te houden over de eigen zorg. Al-
gebleven.
leen wil niet iedereen zelf die regie voe-
In Albrandswaard ervaart 94% van de jongvolwassenen matig tot veel regie over het eigen leven. Onder de 24- tot en met 64-jarigen is dit 92% en onder de inwoners van 65 jaar en ouder 87%. In vergelijking met de regio en met de
Figuur 7.1.
ren. Ook zijn er kwetsbare groepen in de samenleving voor wie zelf regie voeren niet lukt (Themarapport Burgers en gezondheid, RIVM, 2014).
Het aandeel inwoners dat matig tot veel regie over het eigen leven ervaart naar leeftijd (regio = excl. Rotterdam)
100% 95% 90% 85% 80% 75% 70% 2008 18-23 jr, regio 18-23 jr, Albrandswaard
30
2012 24-64 jr, regio 24-64 jr, Albrandswaard
2016
2020 65 jr en ouder, regio 65 jr en ouder, Albrandswaard
Figuur 7.2.
Het aandeel dat matig tot veel regie over het eigen leven ervaart naar leeftijd en gemeente (GM2020)
100% 95% 90% 85% 80% 75% 70%
18-23 jr
7.2
24-64 jr
65 jr en ouder
Is de regie op het eigen leven veranderd door de coronacrisis In de regio ervaren de jongvolwassenen het meest controleverlies over het eigen leven als gevolg van de coronacrisis. Aan de andere kant geeft ruim één op de tien jongvolwassenen aan door de crisis juist meer controle op het eigen leven te ervaren. In Albrandswaardzien we eenzelfde beeld als in de regio.
en met 64-jarigen is dit 25% en onder de inwoners van 65 jaar en ouder is dit 17%. Daarnaast is er ook een deel dat juist meer controle op het eigen leven ervaart. Dit komt met 12% het meest voor onder de jongvolwassenen. Vooral mensen die al minder regie over het eigen leven ervaarden, geven vaker aan door de coronacrisis (nog) minder regie te ervaren. Van hen geeft 41% aan dat de controle door de coronacrisis (nog meer) is afgenomen, terwijl dit onder de mensen met regie op het eigen leven 23% is.
Bij de vraag naar veranderingen door de coronacrisis is regie over het eigen leven omschreven als “controle over mijn leven hebben”. In de regio geeft 31% van de 18- tot en met 23-jarigen aan dat hij/zij door de coronacrisis min-
In Albrandswaard zien we eenzelfde beeld als in de regio. Hoe jonger de inwoner, hoe minder regie over het eigen leven als gevolg van de coronacrisis wordt ervaren.
der controle heeft over het eigen leven. Onder de 24- tot
31
Figuur 7.3.
Verandering van controle op het eigen leven door de coronacrisis in de regio (excl. R’dam) en in Albrandswaard (GM2020)
100% 80%
17%
31%
25%
57%
68%
81%
12%
7%
18-23 jr, regio
24-64 jr, regio
3% 65 jr en ouder, regio
36%
27%
13%
60% 40%
51%
65%
85%
20% 0%
Meer
7.3
13%
8%
18-23 jr, Albrandswaard
24-64 jr, Albrandswaard
Niet veranderd
2% 65 jr en ouder, Albrandswaard
Minder
Zijn er opvallende verschillen tussen groepen?
Het percentage dat regie over het eigen leven ervaart
Een kwart van de inwoners in de regio van 18 jaar en ou-
neemt af met de leeftijd. Daarnaast speelt ook de sociaal-
der geeft aan door de coronacrisis minder controle over het
economische situatie een rol. Inwoners met een meer
leven te ervaren. Vooral jongvolwassenen, inwoners met
praktische opleiding en huishoudens met moeite om finan-
een meer theoretische opleiding en huishoudens waar
cieel rond te komen ervaren minder regie op het eigen le-
moeite is om financieel rond te komen, ervaren een af-
ven dan degenen met een meer theoretische opleiding of
name van controle over hun leven door de coronacrisis.
meer financiële zekerheid.
32
Tabel 7.1.
Uitkomsten naar achtergrondkenmerken in de regio (regio= inclusief Rotterdam)
Percentage dat regie
Minder controle over het leven
over het eigen leven er-
door coronacrisis
vaart Geslacht
Leeftijd
Huishoudsamenstelling
Vrouw
89%
29%
Man
90%
24%
18 t/m 23 jr
93%
34%
24 t/m 64 jr
91%
28%
65 jr en ouder
85%
18%
Eenpersoonshuishouden
83%
26%
Eenoudergezin
89%
25%
Meerpersoonshuishouden
92%
26%
88%
26%
83%
18%
Mbo, havo, vwo, hbo, wo
93%
30%
Moeite met rondkomen
78%
38%
Geen moeite met rondko-
92%
24%
89%
26%
met kinderen Meerpersoonshuishouden zonder kinderen Opleiding
Geen opleiding, lager onderwijs, lbo, mavo
Financiële situatie
men Totaal
33
34
8 Angst en depressie 8.1
Is het risico op een depressie of angststoornis toe- of afgenomen? Jongvolwassenen in de regio hebben vaker dan in 2016 een hoog risico op een depressie of angststoornis. In Albrandswaard hebben minder ouderen een hoog risio op een depressie of angststoornis. In vergelijking met de vorige meting is dit ook gedaald.
aandeel ouderen met een hoog risico op een depressie of angststoornis lager dan in de regio (zie figuur 8.1). In vergelijking met de vorige meting is het aandeel ouderen met een hoog risico op een depressie of angststoornis gedaald. Figuur 8.2 toont het percentage inwoners met een hoog risico op een depressie of angststoornis per leeftijdscategorie in de verschillende gemeenten in de regio
De psychische gezondheid is gemeten met 10 stellingen over angst en depres-
In 2020 heeft 10% van de jongvolwassenen in de regio een
sieve klachten (Kessler Psychological Dis-
hoog risico op een depressie of angststoornis. Onder de
tress Scale). De vragen gaan over hoe
24- tot en met 64-jarigen is dit 6% en onder de inwoners
men zich voelde in de laatste 4 weken.
van 65 jaar en ouder 4%. In vergelijking met de vorige me-
Voorbeelden van stellingen zijn: Hoe vaak
ting in 2016 is het percentage in de regio met een hoog ri-
was u zo zenuwachtig dat u niet tot rust
sico op een depressie of angststoornis toegenomen onder de jongvolwassenen.
kon komen? Hoe vaak voelde u zich somber of depressief? Hoe vaak had u het ge-
In Albrandswaard heeft 11% van de jongvolwassenen een
voel dat alles veel moeite kostte? Hoe
hoog risico op een depressie of angststoornis. Onder de
vaak voelde u zich zo somber dat niets
24- tot en met 64-jarigen is dit 6% en onder de inwoners
hielp om u op te vrolijken?
van 65 jaar en ouder 2%. In vergelijking met de regio is het
Figuur 8.1.
Het aandeel inwoners naar leeftijd met een hoog risico op depressie of angststoornis (regio=excl.Rotterdam)
20% 16% 12% 8% 4% 0% 2008
2012
2016
2020
18-23 jr, regio
24-64 jr, regio
65 jr en ouder, regio
18-23 jr, Albrandswaard
24-64 jr, Albrandswaard
65 jr en ouder, Albrandswaard
35
Figuur 8.2.
Het aandeel inwoners naar leeftijd en gemeente met een hoog risico op depressie of angststoornis (GM2020)
20% 16% 12% 8% 4% 0%
18-23 jr
8.2
24-64 jr
Zijn de gevoelens van angst of depressie toegenomen door de coronacrisis? Bij één op de vijf (jong)volwassenen zijn gevoelens van angst naar eigen zeggen toegenomen als gevolg van de coronacrisis. Onder de ouderen is dit ruim één op de tien. Daarnaast komen ook depressieve gevoelens als gevolg van de coronacrisis vaker voor onder de jongvolwassenen. In Albrandswaard zien we zowel voor gevoelens van angst als depressieve gevoelens eenzelfde beeld als in de regio.
65 jr en ouder
uitgevraagd. In de regio geeft 22% van de jongvolwassenen aan dat hij/zij zich door de coronacrisis meer angstig voelt. Onder de 24- tot en met 64-jarigen is dit 19% en onder de inwoners van 65 jaar en ouder is dit 12%. In alle leeftijdsgroepen is het aandeel dat aangeeft minder angst te hebben aanzienlijk kleiner (3%). Ook op de vraag naar depressieve gevoelens geeft 22% van de jongvolwassenen in de regio een bevestigend antwoord. Onder de 24- tot en met 64-jarigen en de inwoners van 65 jaar en ouder ligt dit lager, met respectievelijk 14% en 6%. In Albrandswaard zien we eenzelfde beeld terug als in de regio. Jongvolwassenen ervaren het meest gevoelens van angst en depressie als gevolg van de coronacrisis. Naarmate inwoners ouder worden, wordt het aandeel dat angstige en depressie gevoelens als gevolg van de coronacri-
Bij de vraag naar veranderingen door de coronacrisis zijn ‘angstig voelen’ en ‘depressief voelen’ afzonderlijk
36
sis ervaart kleiner.
Figuur 8.3.
100%
Verandering van gevoelens van angst door de coronacrisis in de regio (excl. R’dam) en in Albrandswaard (GM2020)
3%
3%
3%
6%
3%
2%
75%
78%
85%
73%
81%
87%
22%
19%
12%
22%
16%
12%
18-23 jr, regio
24-64 jr, regio
65 jr en ouder, regio
18-23 jr, Albrandswaard
24-64 jr, Albrandswaard
65 jr en ouder, Albrandswaard
80% 60% 40% 20% 0%
Meer
Figuur 8.4
100%
Niet veranderd
Minder
Verandering van depressieve gevoelens door de coronacrisis in de regio en in Albrandswaard (GM2020)
4%
2%
74%
84%
2%
2%
1%
86%
93%
13%
5% 65 jr en ouder, Albrandswaard
8%
80% 60%
66%
92%
40% 20% 22% 0% 18-23 jr, regio
26%
14%
6%
24-64 jr, regio
65 jr en ouder, regio
Meer
8.3
18-23 jr, Albrandswaard
Niet veranderd
24-64 jr, Albrandswaard
Minder
Zijn er opvallende verschillen tussen groepen?
Vrouwen hebben vaker een hoog risico op een depressie
Vrouwen geven vooral aan dat zij meer angstgevoelens
of angststoornis dan mannen. En ook jongvolwassenen
hebben als gevolg van de coronacrisis. Een kwart van de
hebben vaker een hoog risico dan ouderen. Maar het
jongvolwassenen geeft aan dat de angst- en depressieve
grootste verschil zien we tussen de groepen die wel of juist
gevoelens als gevolg van de coronacrisis zijn toegenomen.
geen moeite hebben om financieel rond te komen. Van de
Datzelfde geldt voor bijna een derde van de huishoudens
eerste groep heeft 21% een hoog risico op een depressie
met een laag inkomen.
of angststoornis tegenover 5% onder hen die geen financiele moeite hebben.
37
Tabel 8.1.
Uitkomsten naar achtergrondkenmerken in de regio (regio= inclusief Rotterdam)
Hoog risico op
Geslacht
Leeftijd
Huishoudsamenstelling
Meer
Meer depressieve
depressie of
angstgevoelens
gevoelens door
angststoornis
door coronacrisis
coronacrisis
Vrouw
10%
25%
18%
Man
6%
16%
13%
18 t/m 23 jr
11%
26%
25%
24 t/m 64 jr
8%
22%
17%
65 jr en ouder
5%
13%
7%
Eenpersoonshuishou-
12%
21%
18%
Eenoudergezin
10%
20%
17%
Meerpersoonshuis-
7%
21%
15%
8%
20%
16%
10%
16%
11%
7%
22%
18%
21%
31%
29%
5%
18%
13%
8%
20%
16%
den
houden met kinderen Meerpersoonshuishouden zonder kinderen Opleiding
Geen opleiding, lager onderwijs, lbo, mavo Mbo, havo, vwo, hbo, wo
Financiële situatie
Moeite met rondkomen Geen moeite met rondkomen
Totaal
38
39
9 Eenzaamheid 9.1
Is de eenzaamheid toe- of afgeno-
9.1). In vergelijking met de vorige meting is het aandeel (jong)volwassenen dat zich ernstig eenzaam voelt geste-
men?
gen en is het aandeel ouderen dat zich ernstig eenzaam
Het percentage inwoners in de regio dat ernstig eenzaam is, is toegenomen onder zowel de jongvolwassenen als de 65-plussers. In Albrandswaard is het aandeel (jong)volwassenen dat zich ernstig eenzaam voelt gestegen. Bij ouderen is dit gedaald en lager dan in de regio.
voelt gedaald. Figuur 9.2 toont het percentage inwoners dat ernstig eenzaam is per leeftijdscategorie in de verschillende gemeenten in de regio
Eenzaamheid is in de Gezondheidsmonitor gemeten aan de hand van 11 stellingen: Voorbeelden van stellingen zijn: Er is
Op basis van de in de vragenlijst gegeven antwoorden valt
altijd wel iemand in mijn omgeving bij wie
12% van de jongvolwassenen in de regio in de categorie
ik met mijn dagelijkse probleempjes te-
ernstig eenzaam. Onder de 24- tot en met 64-jarigen is dit
recht kan; Vaak voel ik me in de steek ge-
12% en onder de inwoners van 65 jaar en ouder 11%. In
laten. De antwoordmogelijkheden zijn: ‘ja’,
vergelijking met de vorige meting in 2016 is het percentage in de regio dat ernstig eenzaam is toegenomen onder zowel de jongvolwassenen als de 65-plussers.
‘min of meer’, ‘nee’. Op basis van de antwoorden wordt een totaalscore berekend, Hoe hoger de score, hoe groter de erva-
In gemeente Albrandswaard geeft 16% van de jongvolwas-
ren eenzaamheid.
senen aan ernstig eenzaam te zijn. Onder de 24- tot en met 64-jarigen is dit 10% en onder de inwoners van 65 jaar en ouder 6%. In vergelijking met de regio zijn ouderen in Albrandswaard minder vaak ernstig eenzaam (zie figuur
Figuur 9.1.
Het aandeel inwoners dat ernstig eenzaam is (regio = excl. Rotterdam)
20% 16% 12% 8% 4% 0% 2008
40
2012
2016
2020
18-23 jr, regio
24-64 jr, regio
65 jr en ouder, regio
18-23 jr, Albrandswaard
24-64 jr, Albrandswaard
65 jr en ouder, Albrandswaard
Figuur 9.2.
Het aandeel ernstig eenzamen naar leeftijd en gemeente (GM2020)
25% 20% 15% 10% 5% 0%
18-23 jr
9.2
24-64 jr
Heeft de coronacrisis de eenzaamheid vergroot?
65 jr en ouder
de 24- tot en met 64-jarigen is dit 17% en onder de inwoners van 65 jaar en ouder is dit 11%. Vooral mensen die al eenzaam waren, geven vaker aan
Vooral jongvolwassenen geven aan dat ze zich meer eenzaam voelen als gevolg van de coronacrisis. In Albrandswaard voelen jongvolwassenen zich vaker eenzaam dan gemiddeld in de regio.
door de coronacrisis (nog) eenzamer te zijn. Van de ernstig eenzamen geeft 55% aan door de coronacrisis nog eenzamer te zijn geworden, terwijl dit onder de niet eenzamen 17% is. In Albrandswaard is het aandeel jongvolwassenen dat zich
In de regio geeft eenderde van de jongvolwassenen aan zich meer eenzaam te voelen door de coronacrisis. Onder
Figuur 9.3.
100%
meer eenzaam voelt door de coronacrisis aanzienlijk hoger dan in de regio. Ruim vier op de tien jongvolwassenen geven dit aan.
Verandering van gevoelens van eenzaamheid door de coronacrisis in de regio (excl. R’dam) en in Albrandswaard (GM2020)
2%
2%
3%
3%
2%
2%
82%
87%
16%
11%
24-64 jr, Albrandswaard
65 jr en ouder, Albrandswaard
80% 60%
66%
54% 80%
86%
40% 20%
32%
43% 17%
11%
24-64 jr, regio
65 jr en ouder, regio
0% 18-23 jr, regio
Meer
18-23 jr, Albrandswaard
Niet veranderd
Minder
41
9.3
Zijn er opvallende verschillen tussen groepen?
Eenzaamheid hangt vooral samen met sociale en econo-
ernstig eenzamen op 28%. In huishoudens zonder deze
mische achtergrondkenmerken. Bijna één op de vier res-
moeite is dit 11%.
pondenten uit een eenpersoonshuishouden is ernstig eenzaam, terwijl dit onder meerpersoonshuishoudens met kin-
Vooral jongvolwassenen geven vaker aan zich meer een-
deren iets meer dan één op de tien is. Bij huishoudens met
zaam te voelen als gevolg van de coronacrisis. Daarnaast
moeite om financieel rond te komen ligt het percentage
geldt dit ook voor huishoudens met een laag inkomen.
Tabel 9.1.
Uitkomsten naar achtergrondkenmerken in de regio (regio= inclusief Rotterdam)
Ernstig eenzamen
Meer eenzaam voelen door coronacrisis
Geslacht
Leeftijd
Huishoudsamenstelling
Vrouw
14%
23%
Man
14%
18%
18 t/m 23 jr
13%
34%
24 t/m 64 jr
14%
21%
65 jr en ouder
13%
12%
Eenpersoonshuishouden
23%
31%
Eenoudergezin
16%
21%
Meerpersoonshuishouden met
11%
16%
15%
22%
17%
14%
Mbo, havo, vwo, hbo, wo
11%
23%
Moeite met rondkomen
28%
31%
Geen moeite met rondkomen
11%
19%
14%
20%
kinderen Meerpersoonshuishouden zonder kinderen Opleiding
Geen opleiding, lager onderwijs, lbo, mavo
Financiële situatie
Totaal
42
43
10 Stress 10.1 Hoeveel inwoners ervaren stress? Dit najaar gaf een kwart van de jongvolwassenen aan (heel) veel stress te hebben. Onder de 24- tot en met 64-jarigen was dit 19% en onder de inwoners van 65 jaar en ouder 7%. In Albrandswaard zien we eenzelfde beeld als in de regio.
jongvolwassenen aan in de 4 weken voorafgaand aan het invullen van de vragenlijst (heel) veel stress gehad te hebben. Onder de 24- tot en met 64-jarigen is dit 19% en onder de inwoners van 65 jaar en ouder 7%. In Albrandswaard heeft 22% van de jongvolwassenen in de 4 weken voorafgaand aan het invullen van de vragenlijst last gehad van stress. Onder de 24- tot en met 64-jarigen is dit 18% en onder de 65-plussers 7%. In vergelijking met de regio zien we in Albrandswaard een vergelijkbaar
In 2020 is voor het eerst in de Gezondheidsmonitor ge-
beeld.(zie figuur 10.1).
vraagd naar stress. In de regio geeft 26% van de
Figuur 10.1.
Het aandeel inwoners dat last heeft gehad van stress naar leeftijd en gemeente (GM2020)
40% 30% 20% 10% 0%
18-23 jr
24-64 jr
Op de vraag op welke gebieden men veel stress ervaart, noemen de jongvolwassenen vooral hun studie (24%), werk en social media (beide 15%). De 24- tot en met 64jarigen ervaren vooral stress op het gebied van werk (15%) en in mindere mate door familie en gezondheid (beide 8%).
44
65 jr en ouder
De 65-jarigen ervaren de meeste stress op het gebied van gezondheid, maar dit aandeel is relatief laag. Slechts 4% ervaart stress door zijn/haar gezondheid (zie figuur 10.2).
Figuur 10.2.
Gebieden waarop men stress ervaart in de regio, naar leeftijd (GM2020)
25% 20% 15% 10% 5% 0%
18-23 jr
24-64 jr
65+
10.2 Is de aanwezigheid van stress veranderd door de coronacrisis? Eenderde van de jongvolwassenen en een kwart van de volwassenen ervaart meer stress als gevolg van de coronacrisis. In Albrandswaard zien we eenzelfde beeld als in de regio. Als gevolg van de coronamaatregelen viel in de periode dat de vragenlijsten werden ingevuld het openbare leven
dat dit niet het geval is. Vooral onder de jongvolwassenen en in iets mindere mate de 24- tot en met 64-jarigen is er meer stress. In Albrandswaard geeft een op de drie jongvolwassenen aan dat hij/zij meer stress heeft door de coronacrisis. Onder de 24- tot en met 64-jarigen is dit 28% en onder de inwoners van 65-jaar en ouder 10%,
voor een groot deel stil. Een gevolg hiervan zou kunnen zijn dat men minder stress ervaarde. Uit figuur 10.3 blijkt
Figuur 10.3.
100%
Verandering van het hebben van stress door de coronacrisis in de regio (excl. R’dam) en in Albrandswaard (GM2020)
6%
5%
62%
69%
3%
9%
4%
58%
67%
33%
28%
2%
80% 60%
90%
88%
40% 20%
33%
26%
10%
8%
0% 18-23 jr, regio
24-64 jr, regio
65 jr en ouder, regio
Meer
18-23 jr, Albrandswaard
Niet veranderd
24-64 jr, Albrandswaard
65 jr en ouder, Albrandswaard
Minder
45
10.3 Zijn er opvallende verschillen tussen groepen? In de regio heeft één op de vijf inwoners (heel) veel last