26. 2025-046462 Raadsinformatiebrief meicirculaire 2025 gemeentefonds.pdf

Raadsinformatiebrief

De gemeenteraad van Albrandswaard Uw brief van:

Ons kenmerk: 2025-046462

Uw kenmerk: Bijlage(n):

Contact: P. Tempelman -

Doorkiesnummer: 010-5061730 E-mailadres: p.tempelman@albrandswaard.nl Datum: 24 juni 2025

Betreft: Meicirculaire 2025 gemeentefonds

Geachte raadsleden, INLEIDING In deze brief gaan we in op de mutaties uit de meicirculaire 2025 van het gemeentefonds volgend uit de Voorjaarsnota van het Rijk en de financiële gevolgen die daaruit voortvloeien voor onze gemeente. KERNBOODSCHAP

Naast (taak)mutaties en actualisatie zijn dit de belangrijkste punten:  De overgang naar de bbp-financieringssystematiek is voor de periode 2024-2029 grotendeels gecompenseerd om de impact te beperken. Het vervroegd invoeren van deze nieuwe systematiek beïnvloedt de lopende begrotingen, waardoor in 2024 de volledige en in 2025 een gedeeltelijke demping van de financiële effecten plaatsvindt. Ook voor de jaren 2026 tot en met 2029 wordt compensatie geboden.  Voor de jaren 2025 tot en met 2027 komt er in totaal circa € 3 miljard beschikbaar voor gemeenten, bedoeld voor jeugdzorg en ter compensatie van de terugval in het gemeentefonds in 2026. Vanaf 2028 worden de beheersmaatregelen uit de Hervormingsagenda Jeugd versterkt en worden er aanvullende maatregelen ontwikkeld.  Door bovenstaande compensatie schuift het eerdere ravijnjaar 2026 twee jaar op naar 2028.  De in de meicirculaire opgenomen prijsindexen voor loonvoet sector overheid en prijs overheidsconsumptie zijn gebruikt bij de indexatie van de relevante budgetten in onze voorjaarsnota 2026, rekening houdend met actuele CAO-ontwikkelingen. Op de volgende pagina volgen de mutaties van de circulaire met daaronder een uitgebreidere puntsgewijze toelichting.

1

Meicirculaire 2025 gemeentefonds Gemeente:

Albrandswaard

Uitkeringsfactoren:

Lopende prijzen Basis: Vergelijk:

Meicirculaire 2025 Decembercirculaire 2024

Let op! Alle bedragen x € 1.000 A. Beginstand december 2024 B. Accres, uitkeringsfactor en uitkeringsbasis 1. Ontwikkeling accres volume (historisch Bbp) 2. Ontwikkeling accres loon-prijsontwikkeling (Bbp) 3. Afrekening ruimte onder BCF-plafond 2024 4. Hoeveelheidsverschillen op de maatstaven Totaal B. mutaties Accres, uitkeringsfactor/uitkeringsbasis C. Taakmutaties 5. Extra middelen gemeenten jeugd 5a. Demping terugval gemeentefonds 5b. Tekorten voor rekening Rijk 5c. Groeipad maatregelen Hervormingsagenda 5d. Eigen bijdrage jeugdzorg 5e. Sturen op trajectduur jeugdzorg 5f. Indexeren opbrengst Hervormingsagenda 6. Hervormingsagenda Jeugd 7. Uitstel vervanging abonnementstarief Wmo Overige (kleine) taakmutaties Totaal C. Taakmutaties D. Overige mutaties 8. Invoerings/uitvoeringskosten Omgevingswet 9. Alleenverdienersproblematiek 10. Impulsbudget sociale infrastructuur 11. Participatie (IU) Overige kleinere mutaties Totaal D. Overige mutaties E. Effect meicirculaire F. Berekening eindstand na meicirculaire 2025 G. Vervallen restant stelpost jeugd H. Effect op begroting Albrandswaard (E+G)

2025 42.756

2026 42.203

2027 43.909

2028 45.581

2029 47.461

0 384 -120 -65 199

48 467 0 -1 514

103 462 0 -95 470

89 497 0 -195 391

126 554 0 -230 450

0 353 0 0 0 0 0 0 17 370

338 354 421 0 0 0 281 162 7 1.563

369 367 393 0 0 0 222 0 -1 1.350

374 380 30 -220 -57 -428 264 0 -1 342

389 394 31 -227 -59 -443 301 0 0 386

120 30 34 31 6 221 790 43.546 0 790

0 0 31 33 3 67 2.144 44.347 -246 1.898

0 0 31 36 1 68 1.888 45.797 -183 1.705

0 0 31 38 1 70 803 46.384 -217 586

0 0 31 41 -5 67 903 48.364 -217 686

Toelichting op de mutaties van de meicirculaire 2025 1. en 2. Ontwikkeling accres volume en loon- prijsontwikkeling Vanaf 2024 groeit het accres mee met de ontwikkeling van de economie (bbp). Het bestaat uit twee delen:  Volumedeel: gebaseerd op het gemiddelde van de bbp-groei over de afgelopen acht jaar, om schommelingen te beperken.  Prijsdeel: volgt de prijsstijgingen in het huidige jaar, zodat het fonds reëel ‘op niveau’ blijft.. Omdat de overgang van ‘trap-op-trap-af’-systematiek naar BBP-systematiek gevolgen heeft voor de begroting van gemeenten en provincies, wordt de impact in 2024 volledig en in 2025 deels opgevangen. Ook in de jaren 2026 tot en met 2029 is er compensatie voorzien. 3. Afrekening ruimte onder BCF-plafond 2024 Het BTW-Compensatiefonds (BCF) heeft een plafond. Als het plafond wordt overschreden, wordt het verschil in mindering gebracht op het gemeentefonds. Bij een realisatie lager dan het plafond, komt het verschil ten goede aan het gemeentefonds. In de Miljoenennota 2025 werd de ruimte onder het plafond voor gemeenten in 2024 geschat op €447 miljoen. Bij de definitieve afrekening is dit met €115 miljoen verminderd, waardoor de ruimte nu €332

miljoen bedraagt. Dit bedrag wordt verrekend met het gemeentefonds en heeft een negatief effect op onze uitkering over 2025 van ca. € 120.000. Op basis van het begrotingsadvies 2025 van de VNG hebben wij vanaf 2025 een stelpost BCF opgenomen van € 600.000. Op grond van bovenstaande ontwikkeling zal deze stelpost naar beneden moeten worden bijgesteld. Die bijstelling hebben wij nog niet verwerkt. 4. Hoeveelheidsverschillen op de maatstaven Naast de mutaties in de algemene uitkering vanuit het Rijk wordt een deel van de mutatie veroorzaakt door actualisatie verdeelmaatstaven specifiek voor Albrandswaard. 5. Extra middelen gemeenten en jeugd Van 2025 tot en met 2027 is er in totaal ongeveer €3 miljard beschikbaar voor gemeenten, bedoeld voor jeugdzorg en om een terugval in het gemeentefonds in 2026 op te vangen. Vanaf 2028 worden de afspraken uit de Hervormingsagenda Jeugd aangescherpt en aangevuld. De bijbehorende gelden worden via het cluster Individuele voorzieningen jeugd verdeeld. Door deze maatregelen komt de stelpost jeugd, die wij vanaf 2026 in de begroting hebben opgenomen, volledig te vervallen (zie G in de tabel). Hieronder volgt een toelichting per reeks:  5a – Demping terugval gemeentefonds Om de terugval in het gemeentefonds op te vangen, wordt structureel geld beschikbaar gesteld: €400 miljoen in 2026 en vanaf 2030 jaarlijks €424 miljoen.

 5b – Tekorten voor rekening Rijk De commissie Van Ark adviseert om het tekort in het jeugdzorgbudget eerlijk te verdelen tussen Rijk en gemeenten. Het Rijk draagt daarbij structureel €414 miljoen bij.  5c - Groeipad maatregelen Hervormingsagenda Het invoeren van de maatregelen uit de Hervormingsagenda Jeugd gebeurt geleidelijker. Daarom is er €498 miljoen beschikbaar in 2026 en €447 miljoen in 2027. De volledige besparing wordt pas in 2028 bereikt.  5d - Eigen bijdrage jeugdzorg Er wordt een eigen bijdrage ingevoerd voor jeugdzorg per 1 januari 2028. De maatregel moet jaarlijks € 260 miljoen opleveren.  5e - Sturen op trajectduur jeugdzorg Rijk en gemeenten gaan met de sector afspraken maken over hoe we beter kunnen sturen op trajectduur. Deze maatregel moet jaarlijks € 68 miljoen opleveren vanaf 2028.  5f - Indexeren opbrengst Hervormingsagenda De besparing uit de Hervormingsagenda Jeugd is berekend op basis van prijzen en volumes uit 2019. Aangezien deze sinds 2019 zijn gestegen, valt de werkelijke besparing waarschijnlijk hoger uit. Vanaf 2028 gaat het om een jaarlijkse besparing van €507 miljoen. 6. Hervormingsagenda jeugd Er wordt geld van de Aanvullende Post overgeboekt voor de Hervormingsagenda Jeugd, van €356 miljoen in 2026 tot €342 miljoen in 2030. Over een deel van dit geld wordt nog gesproken.

In deze circulaire wordt een deel verdeeld, van €333 miljoen in 2026 tot €320 miljoen in 2030. Deze middelen gaan naar het cluster Individuele voorzieningen jeugd. 7. Uitstel vervanging abonnementstarief Wmo In de Voorjaarsnota 2023 is besloten het vaste abonnementstarief in de Wmo af te schaffen en vanaf 2026 een inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage terug in te voeren. De invoering van deze maatregel is uitgesteld naar 1 januari 2027. Hierdoor vervalt de geplande besparing van €225 miljoen in 2026. Dit bedrag wordt nu toegevoegd aan het cluster Individuele voorzieningen Wmo.

3

8. Invoerings/uitvoeringskosten Omgevingswet De middelen uit het Coalitieakkoord van kabinet-Rutte IV worden ingezet om de doelen van de Omgevingswet te behalen. In 2025 wordt hiervoor €80,7 miljoen uitgekeerd. Met dit bedrag kunnen gemeenten en andere partijen zich goed voorbereiden op de nieuwe wet, zodat ze klaar zijn om ermee te werken. Later volgt nog een evaluatie om te bepalen wat de werkelijke kosten waren. De verdeling van het geld gebeurt op basis van een vast bedrag (15%), aantal inwoners (60%) en landoppervlak (25%). 9. Alleenverdienersproblematiek Gemeenten kunnen huishoudens die te maken hebben met de alleenverdienersproblematiek helpen via individuele bijzondere bijstand. Hiervoor is in 2025 €25,4 miljoen beschikbaar. Daarnaast wordt er €2,1 miljoen nabetaald voor het jaar 2023. 10. Impulsbudget sociale infrastructuur Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het ondersteunen van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Om dit te versterken, komt er van 2025 tot en met 2034 tijdelijk extra geld beschikbaar voor sociaal ontwikkelbedrijven. Omdat dit vaak een regionale aanpak vereist, wordt het geld toegekend aan samenwerkingsverbanden. De verdeling gebeurt op basis van het aantal inwoners in het gemeentelijke doelgroepenregister. 11.

Participatie (IU) De omvang van de integratie-uitkering Participatie wijzigt als gevolg van de loon- en prijsbijstelling 2025 en een nieuw structureel budget voor de sociale infrastructuur en een incidentele compensatie voor de afschaffing van het lage-inkomensvoordeel voor gedetacheerden in de Wsw. De verdeling van de bedragen per gemeente wijzigt doordat de verdeelsleutels worden bijgewerkt op basis van de meest recente cijfers. VERVOLG De gevolgen uit deze raadsinformatiebrief voor 2025 worden in de komende tussenrapportage opgenomen evenals eventueel benodigde extra lasten vanwege de (taak)mutaties. De structurele effecten voor de (meerjaren)begroting 2026 inclusief eventuele extra benodigde lasten worden in de begroting 2026 integraal afgewogen. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, het college van de gemeente Albrandswaard, de secretaris de burgemeester,

mr. drs. Florus van der Linden drs. Jolanda de Witte

5