21. Raadsinformatiebrief 2022 463317 tussentijdse evaluatie integrale aanpak jeugd (overlast).pdf

Raadsinformatiebrief

Uw brief van: Uw kenmerk: Bijlage(n):

--1

Ons kenmerk: Contact: E-mailadres: Datum:

463317 C. Dewnarain c.dewnarain@bar-organisatie.nl 15 maart 2022

Betreft: Tussentijdse evaluatie integrale aanpak jeugd(overlast)

Geachte leden van de raad, INLEIDING In 2020 nam het aantal meldingen jeugdoverlast in Albrandswaard toe met +131 procent in vergelijking met 2019. Deze stijging heeft doorgezet in de eerste helft van 2021, blijkt uit de cijfers van het Gezamenlijk Veiligheidsbeeld regio Rotterdam. Naar aanleiding van deze cijfers heeft de gemeente extra ingezet op de integrale aanpak van jeugd(overlast). In juli bent u geïnformeerd (RIB kenmerk 351246) over het aanstellen van een kwartiermaker en de intensivering van het jongerenwerk voor de integrale aanpak jeugd(overlast). In uw motie van 8 november 2021 heeft u het college gevraagd u voor de verkiezingen te informeren over de eerste resultaten van de aanpak. KERNBOODSCHAP Middels bijgevoegd document informeren wij u over de tussentijdse evaluatie van de integrale aanpak jeugd(overlast). Hierin is opgenomen wat de huidige problematiek is, welke acties zijn uitgevoerd en welke vervolgacties nog nodig zijn. Met deze RIB en bijgevoegde evaluatie achten wij uw motie als afgedaan. VERVOLG De inzet van de kwartiermaker en de jongerenwerker wordt gecontinueerd tot en met augustus 2022.

De bevindingen uit de evaluatie laten zien dat het ambulant jongerenwerk en de coördinatie van de integrale aanpak van belang zijn voor het terugdringen en voorkomen van jeugdoverlast, voor het inspelen op trends onder de jeugd, en voor het begeleiden van jongeren naar passende ondersteuning. FINANCIËLE INFORMATIE Voor de inzet in de resterende maanden van 2022 wordt incidenteel € 25.000 bijgeraamd in de 1e tussenrapportage. De financiële consequenties van de inzet in 2023 worden verwerkt in de kadernota.

Stationsstraat 4 - 3161KP te Rhoon - Postbus 1000 - 3160 GA Rhoon - T (010) 506 11 11 - E info@albrandswaard.nl

TOT SLOT Eind 2022 wordt u opnieuw geïnformeerd over de stand van zaken. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, het college van de gemeente Albrandswaard, de secretaris, de burgemeester,

Hans Cats

drs. Jolanda de Witte

Tussentijdse evaluatie integrale aanpak jeugd(overlast) Deze evaluatie bevat een analyse van de (overlastgevende) jeugd in de gemeente Albrandswaard. In Albrandswaard wonen in 2021 ongeveer 7.073 jongeren onder de 23 jaar. In de afgelopen maanden is een inventarisatie uitgevoerd om de problematiek en de behoeften van de (overlastgevende) jeugd in beeld te brengen en de jeugdoverlast op straat te verminderen.

1. Jeugdoverlast in cijfers Meldingen jeugdoverlast komen binnen bij verschillende partijen: bij de politie, gemeente en buurtpreventie. Deze meldingen komen binnen via het systeem (politie of gemeente) of via informele kanalen door bijvoorbeeld direct via scholen, bewoners en buurtpreventie. In 2020 is er in totaal 120 keer jeugdoverlast gemeld bij de politie. In 2021 was dat 158 keer. Het aantal meldingen in 2021 ten opzichte van 2020 toegenomen met +32%. De tweede helft van 2021 (totaal 72 meldingen) zien we een lichte daling van -16% ten opzichte van de eerste helft van het jaar (totaal 86 meldingen) 1. Om te beoordelen hoe de jeugdoverlast zich ontwikkeld is door alle partijen benadrukt de overlast zoveel mogelijk via het systeem te melden. Bewoners melden voornamelijk jeugdoverlast bij de gemeente wanneer jongeren afval achterlaten, blowen, hangen op vervelende plekken (zoals de ingang van een winkel of appartementencomplex), intimiderend overkomen, geluidsoverlast veroorzaken, (zwaar) vuurwerk afsteken, en objecten vernielen of schade veroorzaken. Een opvallende, maar niet onlogische, trend is dat er vooral overlast is gemeld tijdens schoolsluitingen. Ook werd er vanaf eind oktober meer vuurwerkoverlast gemeld.

2. Jeugd(overlast) op straat Gemiddeld zijn er tussen de 80 en 100 jongeren met regelmaat ’s avonds op straat te vinden. Dit zijn meestal jongens in de leeftijd van 10 tot 23 jaar. Ongeveer 80 procent van de jongeren op straat is tussen de 14 en 23 jaar. Zij zijn meestal op straat vanaf 19 uur tot na 24 uur. De overige 20 procent is tussen de 10 en 13 jaar en deze groep is vaak tot uiterlijk 21 of 22 uur op straat. De jongeren zijn over het algemeen goed aanspreekbaar en de meesten veroorzaken geen overlast. Er zijn op dit moment 30 tot 40 overlastgevende jongeren in beeld, waarvan er bij 6 tot 8 jongeren zorgelijke signalen spelen van mogelijke ontwikkeling naar crimineel gedrag. Het gaat in de meeste gevallen om jongens in de leeftijd van 15 tot 18 jaar. Ook zijn er 2 jongeren op straat gesignaleerd die mogelijk gebaat zijn bij hulpverlening vanuit het wijkteam, zoals een gesprek met de jongerencoach. Deze behoefte is op dit moment nog niet concreet genoeg voor het daadwerkelijk in gang zetten van hulpverlening, maar de jongerenwerker onderhoud het contact met deze jongeren op straat en verwijst door wanneer de jongeren de hulp willen. De aanpak voor deze jongeren wordt besproken en gemonitord met politie, gemeente en jongerenwerk. In Albrandswaard zijn er groepjes jongeren die elkaar regelmatig opzoeken, zowel vaste groepen als in wisselende samenstelling.

Er zijn geen signalen dat overlast wordt veroorzaakt door een bepaalde groep, waardoor een groepsaanpak niet nodig is. Wel zijn er vanuit de gemeente Rotterdam twee groepsaanpakken gestart, waar onze gemeente bij betrokken is. Sinds november 2021 is er een groepsaanpak in samenwerking met Hoogvliet en Spijkenisse voor de zogeheten ‘Zalmplaatgroep’. Op de locatie van het Penta college in Hoogvliet geeft deze groep overlast. Er is één jongere uit onze gemeente die daar aan deelneemt. Sinds januari 2022 is er een aanpak voor het gebied Zuidplein, voor de zogeheten ‘Zuidpleingroepen’. Op deze locatie geven jongeren uit verschillende gebieden 1

Bron: data.politie.nl

1

overlast. Mogelijk ook jongeren uit Albrandswaard die naar het voortgezet onderwijs gaan en afspreken bij het winkelcentrum Zuidplein. Om hier grip op te krijgen is de gemeente aangehaakt bij de Rotterdamse overleggen.

3. Jeugd met crimineel gedrag In 2021 waren er in totaal 84 gevallen bekend van jongeren tot 23 jaar die in aanraking zijn gekomen met het strafrecht. Het gaat in de meeste gevallen om lichte vergrijpen, zoals (poging tot) diefstal en openlijke geweldpleging. In deze 84 gevallen gaat het expliciet om jongens van rond de 15 jaar, die enig kind zijn. De criminaliteitscijfers in 2021 zijn vergelijkbaar met de aantallen in voorgaande jaren, met een uitschieter in 2020. De sterke toename van de cijfers in 2020 (+20%) werd veroorzaakt door het overtreden van de coronaregels op straat.

4. Overlastlocaties Dankzij de formele meldingen en informele signalen is uiteindelijk onderscheid gemaakt in hangplekken, overlastlocaties en aandachtsgebieden. Op de hangplekken hangen de jongeren vaak rond. De overlastlocaties zijn de locaties waarover (terugkerend) jeugdoverlast gemeld wordt. Tot slot zijn er gebieden waar signalen zijn van overlast door bijvoorbeeld schade en vernielingen, maar hier wordt sporadisch of helemaal niet over gemeld. Vaak komen deze signalen via de informele weg bij ons terecht. Portland Portland kent twee overlastlocaties, een aandachtsgebied en een hangplek. De overgrote meerderheid van de jeugd op straat uit Portland is afkomstig uit de wijk of Barendrecht Carnisse. Andersom is ook in Barendrecht Carnisse veel jeugd op straat afkomstig uit Portland. Het overige deel komt uit Rotterdam Charlois, en er zijn enkele uitschieters uit Heerjansdam en Oud-Beijerland. De straatcultuur in Portland is harder dan in Rhoon en Poortugaal. De jeugd op straat is brutaler en agressiever. Scholen geven aan met name overlast te ervaren van jonge jeugd. Rhoon In Rhoon zijn er twee overlastlocaties, drie aandachtsgebieden en een hangplek. De overgrote meerderheid van de jeugd op straat is afkomstig uit Rhoon, Poortugaal en uit Hoogvliet. Poortugaal In Poortugaal is een aandachtsgebied en een overlastlocatie.

De overgrote meerderheid van de jeugd op straat is afkomstig uit Rhoon, Poortugaal en uit Hoogvliet.

5. Aanpak jeugd(overlast) De afgelopen maanden is op diverse manieren geïnvesteerd in de aanpak jeugd(overlast): •

•

Er is structuur aangebracht in de aanpak jeugdoverlast, waardoor er integraal en sneller wordt beoordeeld of en welke acties nodig zijn. In het jeugdoverlast overleg werd geconstateerd dat het niet duidelijk was welke gegevens met elkaar gedeeld mochten worden. Dit is wel van meerwaarde voor de aanpak. Daarom is er gewerkt aan een convenant waarin afspraken en grondslagen zijn opgenomen over het uitwisselen van gegevens. Momenteel vindt er een juridische toetsing plaats en zal het convenant naar verwachting in Q1 afgerond zijn en in werking treden. Middels dit convenant wordt geregeld dat alle partners de nodige informatie met elkaar kunnen delen binnen de toegestane juridische kaders. Naar aanleiding van de vernielingen aan schoolgebouwen en schoolterreinen is in oktober een bijeenkomst voor de basisscholen georganiseerd over het thema jeugdoverlast. In deze bijeenkomst is de integrale aanpak geïntroduceerd en het afwegingskader gepresenteerd hoe

2

• •

•

zij jeugdoverlast melden bij gemeente of politie, wanneer en hoe zij aangifte doen, en wanneer en hoe zij schade kunnen melden. Dit zal bijdragen aan meer meldingen en/of aangiften, zodat er beter zicht komt op de problematiek. Ook is er direct contact tussen scholen en jongerenwerk. De samenwerking met buurtpreventie is verstevigd om beter in te spelen op de (informele) meldingen jeugdoverlast van bewoners. In november, december en januari zijn op vrijdag- en zaterdagavond integrale jeugdacties georganiseerd met politie, boa’s, jongerenwerk en buurtpreventie. Het doel van de integrale actie is om het contact met de jeugd te versterken en jeugdoverlast te verminderen. Deze acties worden opnieuw georganiseerd wanneer het aantal meldingen weer sterk toeneemt. In het kader van het terugdringen van overlast is de mobiele camera twee keer ingezet, in Rhoon en Portland. Dit is opnieuw een effectief middel gebleken om overlast tegen te gaan.

In de afgelopen maanden is opgehaald waar de jeugd behoefte aan heeft, welke interesses zij hebben en welke trends en ontwikkelingen er spelen. De jongerenwerker is blijvend in gesprek met de jongeren en betrekt hun ideeën en behoeften bij de aanpak. Onderstaande lijst is daarmee niet eindig.

Trends

Aanpak

Middelengebruik: Gebruik van alcohol en drugs is een voorkomend probleem onder de jeugd. Er zijn vaker ballonnen, lachgastanks, lege drankflessen en joints op verschillende hangplekken gevonden.

Periodieke voorlichting op de basisscholen over de gevaren van middelengebruik. Deze voorlichtingslessen moeten geborgd worden in het jaarprogramma van de scholen.

Social media: Social media speelt een belangrijke rol in de communicatie onder jongeren. Jongeren onderschatten de risico’s en gevaren van de snelle verspreiding van informatie.

Het jongerenwerk onderhoud contact met jongeren via sociale media. Periodieke voorlichting over de risico’s van de snelle informatie (sexting, fake news, phishing) op de basisscholen. Deze voorlichtingslessen moeten geborgd worden in het jaarprogramma van de scholen.

Interesse in drillraps: Jonge jeugd is geïnteresseerd in drillrap. Dit kan leiden tot bedreigingen en onveilig gedrag onder jongeren.

Extra aandacht op straat en op activiteiten door jongerenwerk en buurtsportcoaches. Ook op school via voorlichting.

Interesses en behoeften

Aanpak

Ontmoetingsmogelijkheden en activiteitenaanbod voor zowel jonge als oudere jeugd:

Op dit moment wordt uitgezocht hoe de infrastructuur beter benut kan worden, welke acties dat met zich meebrengt en met welke partijen afstemming plaats moet vinden. Ook moet dit passen qua capaciteit en bemensing van het jongerenwerk. Concreet wordt gedacht aan:

De oudere jeugd geeft aan behoefte te hebben aan een plek om in de buurt ’s avonds te hangen. Dit is er nu niet, waardoor ze op straat blijven. Jongeren zijn geïnteresseerd in specifieke activiteiten, zoals DJ workshops en gamen. De huidige infrastructuur van wijkcentra’s en jeugdontmoetingsplekken leent zich daar op dit moment niet voldoende voor, waardoor de jeugd eerder op straat blijft

•

Het wijkcentrum in Portland op een of meerdere avonden openstellen voor jongeren voor gerichte activiteiten met en door jongeren. Een gedeelte in het wijkcentrum speciaal inrichten voor jongeren;

3

hangen. De jongeren geven aan mee te willen denken en helpen organiseren.

•

Daarnaast geven scholen in Portland aan behoefte te hebben aan naschools aanbod voor jonge kinderen uit de wijk om overlast en vernielingen tegen te gaan.

•

• •

Ondersteuning en begeleiding bij vragen: De jongerenwerker begeleid jongeren bij allerlei vragen over onderwijs, opleiding, stages en banen.

•

Het Lokaal op een of meerdere avonden openstellen voor jongeren en het aantrekkelijk inrichten. Hier zijn al pilots voor gedraaid; Het aantrekkelijker maken van de JOP’s in Poortugaal en Portland, zodat deze vaker worden gebruikt. De locatie van de JOP in Poortugaal lijkt niet aan te sluiten bij de wensen van de jeugd. Om te bepalen hoe de JOPs beter gebruikt kunnen worden, en of verplaatsing naar een geschikte locatie nodig is, wordt de komende maanden onderzocht. Samenwerking met de sportverenigingen voor ontmoetingsaanbod voor jongeren in Rhoon. In samenwerking met de maatschappelijk makelaar, de gelden voor Cultuureducatie en het Nationaal Programma Onderwijs wordt een naschools aanbod opgezet op school/in de wijk. Opzetten van een fysiek en virtueel jongerenloket waar laagdrempelig vragen gesteld kunnen worden door jongeren over school, werk of zorg. Het gaat hier om een gedeelde verantwoordelijkheid van verschillende professionals van o.a. het wijkteam, jongerenwerk en De Jonge Krijger.

6. Conclusie In 2021 zijn de meldingen jeugdoverlast bij de politie toegenomen met +32% ten opzichte van 2020. In de tweede helft van het jaar is er een lichte daling van -16%. Op basis van deze cijfers is op dit moment echter nog niet te concluderen dat de integrale aanpak daadwerkelijk leidt tot minder jeugdoverlast. De aanpak is nog pril en de effecten worden continu gemonitord. De komende periode is van belang om resultaat te zien. Er is meer zicht op de daadwerkelijke overlastgevers, de overlastplekken en de behoeften en interesses van de jeugd. De komende maanden wordt verder uitvoering gegeven aan de aanpak, wat naar verwachting zal bijdragen aan minder overlast op straat en zal aansluiten op de jeugdproblematiek.

Financiële consequenties De inzet van de ambulant jongerenwerker en een coördinator blijft van belang voor het terugdringen en voorkomen van jeugdoverlast, voor het inspelen op trends onder de jeugd, en voor het begeleiden van jongeren. Voorgesteld wordt de inzet te continueren in de resterende maanden van 2022 en het jaar 2023. De financiële consequenties van de inzet in de resterende maanden van 2022 worden verwerkt in de 1e tussenrapportage. De financiële consequenties van de inzet in 2023 worden verwerkt in de kadernota. Totaal nodig voor continueren inzet 24 uur p.w. ambulant jongerenwerker in 2022 en 2023 € 58.334 Inzet nov-dec 2022 Inzet 2023

€ 8.334 € 50.000

4

Totaal nodig voor coördinatie integrale aanpak 16 uur p.w. in 2022 en 2023 € 66.667 Inzet sept-dec 2022 Inzet 2023

€ 16.667 € 50.000

5