Document · PDF

2026-044270 Accountantsverslag 2025 gemeente Albrandswaard.pdf

Gemeenteraad AW 6 juli 2026, gemeente AlbrandswaardBij agendapunt: 10: Jaarstukken 2025 Albrandswaard11.357 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 02 Jul 2026

Accountantsverslag 2025 Gemeente Albrandswaard, 2 juli 2026

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 02 Jul 2026 Deloitte Accountants B.V. Wilhelminakade 1 3072 AP Rotterdam Postbus 2031 3000 CA Rotterdam Nederland Tel: 088 288 2888 www.deloitte.nl

Aan de leden van de gemeenteraad van de gemeente Albrandswaard Postbus 1000 3160 GA RHOON Onderwerp Accountantsverslag 2025 Datum 2 juli 2026 Ons kenmerk 26072703E0/HV Behandeld door drs. R.M.J. van Vugt RA 088 288 1108 RvanVugt@deloitte.nl

Geachte leden van de raad, Graag bieden wij u hierbij ons accountantsverslag aan met betrekking tot de controle van de jaarrekening 2025 van de gemeente Albrandswaard. Deze rapportage beschrijft op hoofdlijnen onze controleaanpak en de belangrijkste aangelegenheden die wij tijdens onze controle in overweging hebben genomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening 2025 van de gemeente Albrandswaard. De jaarrekening 2025 is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Albrandswaard. Bij deze jaarrekening zijn wij voornemens een goedkeurende controleverklaring voor het getrouwe beeld te verstrekken. Onze controle is uitgevoerd in overeenstemming met onze opdrachtbevestiging gedateerd d.d. 8 oktober 2025 en met ons auditplan, dat op 6 oktober 2025 is besproken in uw auditcommissie. Wij hebben het concept van dit accountantsverslag ambtelijk afgestemd met de afdeling control en met de betrokken medewerkers van de afdeling Financiën en toegelicht aan de auditcommissie tijdens de vergadering d.d. 8 juni 2026. Hoogachtend, Deloitte Accountants B.V.

B.O. Bikker MSc 088 288 4521 BBikker@deloitte.nl drs. R.M.J. van Vugt RA

Op alle opdrachten verricht door Deloitte, behoudens M&A Diensten, zijn de Algemene Voorwaarden Dienstverlening Deloitte Nederland, januari 2020 gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel van toepassing. Deloitte Accountants B.V. is ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel onder nummer 24362853.

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 02 Jul 2026

Inhoudsopgave Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

• Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

• Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen

Bevindingen jaarrekening

• De financiële positie van uw gemeente

• Belangrijkste bevindingen uit onze controle

Interne beheersing

• Belangrijkste bevindingen voor de interne beheersing

Bijlagen

• Bijlage A1 - Niet-gecorrigeerde controleverschillen

• Bijlage A2 - Onzekerheden in de controle

• Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen

• Bijlage B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2025

• Bijlage C - Onafhankelijkheidsbevestiging

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 02 Jul 2026

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 02 Jul 2026

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole In dit hoofdstuk zijn de kernpunten van de jaarrekeningcontrole overzichtelijk weergegeven. Deze kernpunten lichten wij in het vervolg van dit accountantsverslag nader toe.

Categorie

Onderwerp

Observatie en/of aanbeveling

Algemeen

1. Controleverklaring

1. We verstrekken een goedkeurende controleverklaring bij de jaarstukken 2025.

2. Rechtmatigheid

2. Het college heeft in haar rechtmatigheidsverantwoording rechtmatigheidsfouten gerapporteerd groter dan de verantwoordingsgrens.

3. Fraude

3. De gemeente is actief bezig met frauderisico’s en betrekt hierbij de gehele organisatie.

1. Financiële positie

1. De reservepositie ultimo 2025 is met € 0,3 miljoen gedaald ten opzichte van 2024. Uw jaarrekening toont wat betreft de baten en lasten een verschil tussen de begroting en realisatie, en kent een voordelig rekeningresultaat 2025 ad € 0,9 miljoen.

Financiën

2. Realiteitsgehalte begroting

2. Ten opzichte van de actuele begroting 2025 zijn er meer baten en minder lasten (exclusief mutaties reserves) op totaalniveau gerealiseerd, respectievelijk € 0,9 miljoen hogere baten dan begroot en € 0,2 miljoen lagere lasten dan begroot (na wijziging).

Sociaal domein

1. Productieverantwoordingen WMO en Jeugd

1. Op basis van de door ons uitgevoerde controle moeten wij de zorgkosten waarvoor géén productieverantwoording met controleverklaring is aangeleverd aanmerken als onzeker. Voor WMO is dit € 0,09 miljoen en voor Jeugd is € 0,16 miljoen aangemerkt als onzeker. Dit is lager dan voorgaand jaar.

Grondexploitatie

1. Schattingen

1. De grondexploitaties zijn getrouw weergegeven blijkens onze controlewerkzaamheden.

2. Voorziening

2. Na het afsluiten van de grondexploitatie Spui is er ultimo 2025 geen sprake van een voorziening binnen de grondexploitatie.

3. Winstname

3. Op grond van het BBV heeft uw gemeente in het boekjaar 2025 geen winst genomen op de grondexploitaties.

1. General IT Controls

1. Op basis van de bevindingen concluderen wij dat de kwaliteit van de GITCs op dit moment nog onvoldoende is om in het kader van de (financiële) audit een systeemgerichte controleaanpak te ondersteunen. Ondanks de bevindingen die wij hebben geconstateerd zijn wij bij de jaarrekeningcontrole in staat geweest dataanalyse in te zetten als onderdeel van de controleaanpak.

IT-omgeving

2. Betrouwbaarheid en continuïteit van de automatiseringsomgeving

2. Wij hebben geen significante tekortkomingen gesignaleerd in de automatiseringsomgeving.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 02 Jul 2026

Bestuurlijke samenvatting Bestuurlijk relevante bevindingen en aanbevelingen jaarrekeningcontrole

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 02 Jul 2026

Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen Getrouwheid

Rechtmatigheid

Welke verbeteringen zien wij?

Welke aandachtspunten zien wij?

•

Wij verstrekken een goedkeurende controleverklaring te verstrekken voor het getrouwe beeld van de jaarrekening, inclusief de daarin opgenomen rechtmatigheidsverantwoording van het college.

•

De gehanteerde materialiteit voor fouten en onzekerheden bedraagt € 1.650.000. Deze materialiteit is gebaseerd op 2% van de werkelijke lasten, exclusief dotaties aan reserves.

•

Wij hebben tijdens onze controle van de WNT geen niet-gecorrigeerde feitelijke afwijkingen geïdentificeerd die de materialiteitsgrens conform het controleprotocol WNT te boven gaan.

•

Het college van B&W heeft in haar rechtmatigheidsverantwoording fouten gerapporteerd groter dan de verantwoordingsgrens. Het totaal van onrechtmatigheden bedraagt € 4,8 miljoen. Het betreffen hier over- en onderschrijdingen van de begrote lasten, alsook over- en onderschrijdingen van de begrote baten. Uw college merkt € 3,9 miljoen van de onrechtmatigheden als acceptabel aan.

•

In de paragraaf bedrijfsvoering zijn de bevindingen groter dan de rapporteringstolerantie toegelicht door het college.

•

De gehanteerde verantwoordings- en rapportagegrens bedragen respectievelijk € 1.656.690 en € 50.000.

•

Wij hebben de conclusies van het college in ons getrouwheidsoordeel betrokken waaruit geen materiële tekortkomingen zijn gebleken.

•

Wij hebben geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd ten aanzien van de SiSa-bijlage die als bijlage bij de jaarstukken is opgenomen. In Bijlage B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2025 is de voorgeschreven tabel met fouten en onzekerheden opgenomen.

Wij zien dat uw gemeente de volgende verbeteringen heeft gerealiseerd: •

Verdere verbetering van onze samenwerking, waarbij wij in staat zijn om samen tijdig (potentiële) knelpunten te signaleren en hierop te anticiperen. De onderlinge communicatie is open en transparant over zowel onderwerpen die kwalitatief op orde zijn als de onderwerpen met aandachtspunten waarop wij de juiste focus leggen.

•

De voorspellende waarde van de begroting en het capaciteitsvraagstuk is bij het college goed onder de aandacht. Het college neemt hiertoe initiatieven die de komende jaren effect moeten sorteren in het realistisch begroten met aandacht voor de uitvoeringskracht van uw organisatie.

•

De gemeente Albrandswaard besteedt op een goede manier aandacht aan de thema’s fraude en integriteit, en treedt daarover tijdig met ons in contact. In 2025 zijn hierin mooie stappen gezet en is de gehele organisatie betrokken.

•

De ambtelijke organisatie heeft veel inspanningen geleverd inzake het op een gedegen wijze onderbouwen van de grondexploitaties. Wij willen de organisatie complimenteren met de uitgevoerde werkzaamheden en met de doorgevoerde verbeteringen ten opzichte van voorgaand jaar.

Daarnaast onderkennen wij de volgende belangrijke aandachtspunten:

•

Sociaal Domein: Wij constateren dat de gemeente nu al enkele jaren de moeite heeft om het dossier omtrent het sociaal domein, met daarin de aansluitingen met de subadministratie en de onderbouwende documentatie, tijdig aan te leveren. Dit zorgt voor vertragingen in de doorlooptijd van de controle. Wij benadrukken dan ook het belang dat in een eerder stadium al gestart wordt met de benodigde werkzaamheden en er tijdige afstemming is tussen uw organisatie en ons als accountant wanneer er vragen of onduidelijkheden zijn.

•

Lonen en salarissen: Wij constateren dat de gemeente voor informatie omtrent de personele bezetting en de daarbij horende financiële gegevens, afhankelijk is van de BedrijfsvoeringsPartner. In deze samenwerking blijkt dat de informatievoorziening ruimte biedt voor verbetering. Wij merken dit ook in onze controle, waarbij wij ook diverse uitvragen doen omtrent de salarisinformatie die wordt verantwoord in de jaarrekening. De doorlooptijd van dergelijke uitvragen was lang, waardoor er bij een uitvraag van gegevens de nodige tijd verstreek voordat de benodigde informatie boven tafel was. Hierdoor kende de controle van de lonen en salarissen, alsook die van de WNT, de nodige inefficiënties en had deze een langere doorlooptijd. Wij adviseren om dit proces efficiënter in te richten. Hierbij is de communicatie essentieel om te waarborgen dat de juiste informatie wordt gebruikt en de te maken afwegingen betrouwbaar kunnen worden gemaakt.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 02 Jul 2026

Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen Financiële positie

•

De reservepositie ultimo 2025 is gedaald ten opzichte van 2024.

•

De beschikbare weerstandscapaciteit ultimo 2025 bedraagt € 14,9 miljoen (2024: € 17,5 miljoen). Deze weerstandscapaciteit is hoger dan de door de gemeente Albrandswaard onderkende en aanwezige risico’s van € 3,9 miljoen (2024: € 3,1 miljoen) en kan worden aangemerkt als sterk.

•

Uw jaarrekening toont wat betreft de baten en lasten een beperkt verschil tussen de begroting en realisatie, en kent een voordelig rekeningresultaat 2025 ad € 0,9 miljoen (2024: voordelig € 0,6 miljoen). Per saldo is tussentijds € 1,3 miljoen aan de reserves onttrokken (2024: € 1,1 miljoen onttrokken), waardoor het eigen vermogen t.o.v. 2024 met € 0,3 miljoen is gedaald.

Realiteitsgehalte begroting

Ten opzichte van de actuele gewijzigde begroting 2025 zijn er meer baten en minder lasten (exclusief mutaties reserves) op totaalniveau gerealiseerd, respectievelijk € 0,9 miljoen hogere baten dan begroot en € 0,2 miljoen lagere lasten dan begroot (na wijziging). Ten aanzien van de baten is de realisatie van Algemene middelen (met name de uitkering van het gemeentefonds) € 2,0 miljoen hoger dan begroot. Ten aanzien van de lasten is de realisatie van de lasten op programma 2 Ruimtelijke Ordening, Wonen & Economie, programma 5 Educatie en programma 6 Sport lager dan begroot voor respectievelijk € 2,2 miljoen, € 1,2 miljoen en € 0,5 miljoen. Voor een nadere uiteenzetting verwijzen wij naar de Toelichting baten en lasten in de jaarrekening.

Kwaliteit verslaggeving

Tijdens de controle hebben wij het door het management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingsvraagstukken geëvalueerd. Hierbij valt te denken aan het proces om tot schattingen te komen, zoals bij de grondexploitatie en de voorzieningen. Bij de processen waarbij wij dat nodig achtten, hebben wij specialisten betrokken. Dit betrof de WNT-verantwoording, in verband met het vertrek van een voormalig topfunctionaris.

Wij hebben vastgesteld dat de jaarstukken kwalitatief gezien voldoende zijn om het gewenste inzicht aan de gebruikers te verschaffen. Wij hebben tevens vastgesteld dat de jaarrekening voldoet aan het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) voor provincies en gemeenten.

Frauderisicoanalyse

Via (thema)onderzoeken en interne controles besteedt uw gemeente passende aandacht aan de onderwerpen fraude en integriteit. Daarnaast actualiseert u ieder jaar uw interne frauderisicoanalyse. Wij hebben vastgesteld dat u op een adequate wijze opvolging geeft aan integriteitsmeldingen. Tijdens onze controle over 2025 zijn door ons geen fraudegevallen geconstateerd. Op basis van uw actuele frauderisicoanalyse adviseren wij u om:

•

De frauderisico’s en beschreven interne-beheersmaatregelen verder te betrekken in uw verbijzonderde interne controles (VIC-plannen en VIC’s) om bestaan en werking van beheersmaatregelen te kunnen toetsen.

•

Blijvend aandacht te besteden aan financiële verslaggevingsrisico’s, waaronder (fraude)mogelijkheden ten aanzien van resultaatsturing.

•

De frauderisicoanalyse periodiek te betrekken in de communicatie tussen het college en de Auditcommissie/de gemeenteraad.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 02 Jul 2026

Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen Sociaal domein

Grondexploitatie

•

In 2025 is de controle van het Sociaal Domein opnieuw stroef verlopen. Dit zag vooral toe op de niet tijdige aanlevering van het dossier, met daarin de aansluitingen met de subadministratie en de onderbouwende documentatie. De verantwoorde bestedingen vanuit de zorgaanbieders waren op basis van de later aangeleverde verantwoordingen wel duidelijk aan te sluiten op de financiële administratie.

•

Binnen het zorgdomein (WMO en Jeugd) is een landelijke ontwikkeling zichtbaar waarbij de lasten de afgelopen jaren fors zijn toegenomen. Waar dit in eerste instantie hoofdzakelijk kwam door een toenemende zorgvraag zien wij in 2025 dat er met name sprake is van een toenemende zorgzwaarte met betrekking tot de jeugdzorg. Dit betekent dat cliënten vaak een zwaardere en daarmee duurdere vorm van zorg behoeven. Deze ontwikkeling is ook zichtbaar voor de gemeente Albrandswaard en heeft mogelijk financiële consequenties.

•

Complicerende factor bij het inschatten van de ontwikkeling van zorgkosten in de komende jaren is de verwachte ontwikkeling van de tarieven van zorgaanbieders. Zorgaanbieders hebben op dit moment te maken met sterk oplopende kosten als gevolg van loonstijgingen en oplopende huisvestingslasten. Dit leidt ertoe dat financiële posities van zorginstellingen in toenemende mate onder druk komen te staan wat naar verwachting een prijsopdrijvend effect heeft op de tarieven. Daarnaast zijn er landelijk reeds jeugdzorgaanbieders die niet meer aan de financiële verplichtingen kunnen voldoen waarbij aan gemeenten op basis van het convenant ‘Bevorderen continuïteit jeugdhulp’ een (verplichte) bijdrage aan deze instellingen wordt opgelegd.

•

Daarnaast is een toenemende schaarste in beschikbaarheid van zorgpersoneel zichtbaar. Dit leidt er toe dat de toenemende zorgvraag steeds vaker niet meer in balans is met het zorgaanbod. Zowel in de WMO als Jeugdzorg is deze ontwikkeling zichtbaar. In toenemende mate zal daardoor niet de zorgvraag bepalend zijn in de omvang van de zorguitgaven maar ook het aanbod. Dit is een breed maatschappelijk probleem waarbij het voor gemeenten slechts beperkt mogelijk is hierin keuzes te maken.

•

Ten opzichte van voorgaand jaar heeft de gemeente de controle op de regionale jeugdzorg, welke is belegd bij de gemeenschappelijke regeling Jeugdhulp Rijnmond, meer naar zich toegetrokken. Door de informatie direct bij de gemeenschappelijke regeling Jeugdhulp Rijnmond op te vragen is in kaart gebracht welke zorg is geleverd, en is aansluiting gemaakt met de onderliggende productieverantwoordingen van de zorgaanbieders. Omdat niet in alle gevallen een verantwoording met goedkeurende controleverklaring beschikbaar is, hebben wij € 0,06 miljoen als onzeker aangemerkt. De onzekerheid heeft geen impact op de strekking van de controleverklaring.

•

Op basis van de door ons uitgevoerde controle moeten wij de zorgkosten waarvoor géén productieverantwoording met controleverklaring is aangeleverd aanmerken als onzeker. Voor WMO is dit € 0,09 miljoen en voor Jeugd (exclusief regionale jeugdzorg) is € 0,10 miljoen aangemerkt als onzeker. Dit is lager dan voorgaand jaar. De onzekerheden hebben geen impact op de strekking van de controleverklaring.

•

Voor de grondexploitatie hebben wij het proces, de dossiervorming en de onderbouwingen beoordeeld waarop het management de geactualiseerde schattingen heeft gebaseerd. Wij hebben onder andere de realisatie en de geactualiseerde schattingen ultimo 2025 versus de schattingen in de jaarrekening 2024 geanalyseerd (‘backtesting’).

•

Tevens hebben wij detailwerkzaamheden verricht op belangrijke schattingsonderdelen in de voor de accountantscontrole relevante grondexploitatie-begrotingen, waarbij aandacht besteed is aan de aannemelijkheid van de gedane veronderstellingen en aan de juiste toepassing van het Besluit Begroting en Verantwoording hierin. Op grond van de door ons verrichtte werkzaamheden concluderen wij dat de uitgangspunten die in de grondexploitaties, en dus in de jaarrekening 2025, zijn verwerkt, door ons zijn getoetst als aannemelijk kunnen worden aangemerkt.

•

De belangrijke thema’s die in 2025 gespeeld hebben bij de controle van de waardering van de grondexploitaties, zoals de macro economische ontwikkelingen en de impact hiervan op het verwachte resultaat van de grondexploitaties, hebben wij verder uitgewerkt in het onderdeel “Voorraad onderhanden werk (grondexploitatie)”.

•

Op grond van het BBV heeft uw gemeente in het boekjaar 2025 geen winst genomen op de grondexploitaties. Daarnaast is in 2025 het complex Spui afgesloten.

•

Wij zijn van mening dat de waardering van de grondexploitatie op basis van de hiervoor beschreven werkzaamheden en bevindingen juist is en consistent is met voorgaand jaar.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 02 Jul 2026

Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen Interne beheersing

IT-omgeving

Overig

•

Op basis van de interim-controle 2025 hebben wij bevindingen geïdentificeerd in de interne-beheersingsmaatregelen voor de financiële verslaggeving. Onze belangrijkste bevindingen zijn met u gedeeld. In het voorliggende accountantsverslag vindt u onze bevindingen naar aanleiding van de jaarrekeningcontrole.

•

Uit onze werkzaamheden op de General IT Controls (GITC’s) zijn bevindingen naar voren gekomen met een diversiteit aan impact. Op basis van deze bevindingen concluderen wij dat de kwaliteit van de GITC’s op dit moment nog onvoldoende is om in het kader van de audit een systeemgerichte controleaanpak te hanteren. Wij hebben daarom (extra) gegevensgerichte controlewerkzaamheden verricht, waaronder detailcontroles. Hierbij zijn geen afwijkingen geconstateerd.

•

Wij trekken samen met uw gemeente en De BedrijfsvoeringsPartner op in het proces van het digitaliseren van de interim- en jaarrekeningcontrole. Tijdens onze controle zetten wij hiertoe diverse tools in.

•

Wij hebben geen significante tekortkomingen gesignaleerd in de automatiseringsomgeving.

•

Wij beperken ons dit boekjaar tot de minimaal noodzakelijke IT-werkzaamheden wat betreft de opzet en het bestaan van de interne beheersing(smaatregelen), en dus niet op de werking, monitoring en/of eventuele continue verbetering. Net als in voorgaande jaren hanteren wij tijdens onze controle op voorhand een aanpak waarbij wij gegevensgerichte controlewerkzaamheden buiten de IT-omgeving plannen, om in te spelen op de onderkende risico’s.

•

Zie de bijlagen A bij dit accountantsverslag waaruit blijkt welke (niet)-gecorrigeerde bevindingen, onzekerheden en tekortkomingen in de toelichtingen wij hebben geconstateerd.

•

In bijlage C is onze volledige onafhankelijkheidsbevestiging te vinden.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 02 Jul 2026

Speerpunten auditcommissie Volledigheid erfpachtadministratie

•

De VIC heeft in haar rapportage van bevindingen tot en met oktober 2025 geconstateerd dat de volledigheid van de erfpachten niet kon worden vastgesteld, door het ontbreken van een centraal erfpachtbestand. Hierdoor kon er geen volledige en eenduidige aansluiting worden gemaakt met het financiële systeem.

•

Naar aanleiding van de bevindingen van de VIC heeft de gemeente zelf aanvullend onderzoek gedaan en is voortvarend met de bevindingen uit de rapportage van de VIC aan de slag gegaan. De uitkomsten hiervan zijn met ons gedeeld en wij hebben deze meegenomen in onze analyse.

•

De gemeente beschikt niet over een erfpachtadministratie, alle facturatie vindt plaats vanuit de financiële administratie. Wij constateren dat de omvang van de erfpachten gering is, namelijk een jaarlijkse baat van rond de € 25.000. Deze erfpachten laten over de jaren heen een constante lijn zien. Ook zien wij jaarlijks dezelfde percelen terug komen in de financiële administratie, waaruit blijkt dat facturatie jaarlijks consistent plaatsvindt. Tevens stellen wij vast dat voor de gronden die zijn opgenomen onder de materiële vaste activa als in erfpacht uitgegeven gronden, baten worden verantwoord. Het risico op materiële afwijkingen als gevolg van het ontbreken van een centraal erfpachtbestand achten wij daarom zeer gering.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 02 Jul 2026

Bevindingen jaarrekening

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 02 Jul 2026

Samenvatting ontwikkelingen in vermogen en resultaat van uw gemeente De vermogenspositie van uw gemeente is afgenomen Het BBV, de verslaggevingsregels voor gemeenten, maakt een duidelijk onderscheid tussen resultaatbepaling en resultaatbestemming. Alle baten en lasten dienen via het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening te lopen. Er mogen geen baten of lasten rechtstreeks in het eigen vermogen worden gemuteerd. De mutaties in het eigen vermogen vinden plaats door middel van de resultaatbestemming. Het gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten over het boekjaar 2025 bedraagt € 0,3 miljoen nadelig, waarmee het eigen vermogen met hetzelfde bedrag is afgenomen. Per saldo is tussentijds € 1,3 miljoen aan de reserves onttrokken, zodat het uiteindelijk gerealiseerde resultaat over 2025 circa € 0,9 miljoen voordelig bedraagt. Dit resultaat is afzonderlijk vermeld onder het eigen vermogen in de balans. In het overzicht hiernaast hebben wij de ontwikkeling van het eigen vermogen opgenomen. De omvang van het eigen vermogen bedraagt ultimo 2025 circa 43% van het balanstotaal (ultimo 2024: 42% van het balanstotaal). Saldo baten en lasten Het feitelijke saldo van baten en lasten in een jaar is weergegeven als het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten. Daarnaast kent de gemeente het gerealiseerde resultaat.

Dit is het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten plus of min de tussentijdse resultaatbestemming. Deze tussentijdse resultaatbestemming bestaat uit de onttrekkingen aan en stortingen in reserves gedurende het boekjaar. Deze mutaties in reserves vinden plaats op basis van door de gemeenteraad genomen besluiten. Het gerealiseerde resultaat is dus mede het gevolg van de eerdere politieke besluitvorming. Wat het voorgaande concreet betekent voor uw gemeente hebben wij in het overzicht hiernaast weergegeven.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Eigen vermogen (x € 1 miljoen)

2025

2024

2023

2022

Eigen vermogen per 1 januari

39,6

40,1

34,9

34,5

Tussentijdse resultaatbestemming

-/- 1,3

-/- 1,1

2,2

-/- 4,2

Gerealiseerd resultaat

0,9

0,6

3,0

4,6

Gerealiseerd totaalsaldo baten en lasten

-/- 0,3

-/- 0,5

5,2

0,4

Eigen vermogen per 31 december

39,2

39,6

40,1

34,9

Exploitatieresultaat (x € 1 miljoen)

Totale baten

82,5

Totale lasten

-/- 82,8

Gerealiseerd totaalsaldo baten en lasten

-/- 0,3

Af: stortingen in reserves

-/- 2,9

Bij: onttrekkingen aan reserves

4,2

Saldo mutaties reserves

1,3

Gerealiseerd resultaat

0,9

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 02 Jul 2026

Samenvatting ontwikkelingen in vermogen en resultaat van uw gemeente Het overzicht van baten en lasten over het boekjaar 2025 laat een nadelig gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten van € 0,3 miljoen zien, ten opzichte van een begroot nadelig saldo van € 1,5 miljoen (begroting na wijziging).

Gerealiseerd totaalsaldo baten en lasten (x € 1 miljoen) 6 4

De jaarrekening 2025 sluit – na verwerking van de mutaties in reserves – met een voordelig gerealiseerd resultaat van circa € 0,9 miljoen.

Het gerealiseerde totaalsaldo baten en lasten in 2025 wordt grotendeels verklaard door de grootste voordelen op de lasten ten opzichte van de begroting na wijziging op de volgende programma’s: •

Programma 2 Ruimtelijke Ordening, Wonen & Economie: € 2,2 miljoen.

•

Programma 5 Educatie: € 1,2 miljoen.

•

Programma 6 Sport: € 0,5 miljoen.

€5,17

€0,37

(2) 2022

2023

€(0,52)

€(0,33)

2024

2025

Mutaties in reserves (x € 1 miljoen)

In de programmaverantwoording geeft het college per programma een verklaring voor de gerealiseerde afwijkingen ten opzichte van de begroting na wijziging. In de rechtmatigheidsverantwoording heeft het college een overzicht opgenomen van overschrijdingen van de lasten op programmaniveau. Daarbij heeft het college onderscheid gemaakt tussen overschrijdingen die zij aanmerkt als acceptabel en niet acceptabel. In de paragraaf bedrijfsvoering geeft het college een nadere toelichting op de niet acceptabele begrotingsafwijkingen boven de vastgestelde rapportagegrens van € 50.000.

6 €4,22

4 2

€1,13

€1,26

2024

2025

(2) €(2,20)

(4) 2022

2023

Gerealiseerd resultaat (x € 1 miljoen) 5

€4,58

4 €2,97

3 2

€0,61

€0,93

2022

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

2023

2024

Interne beheersing

2025

Bijlagen

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 02 Jul 2026

Samenvatting ontwikkelingen in vermogen en resultaat van uw gemeente Kengetallen voor gemeente Albrandswaard (begroot en werkelijk over de periode 2022-2025)

Solvabiliteit De solvabiliteit geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Als sprake is van een forse schuld en veel eigen vermogen (totaal van algemene en bestemmingsreserves), hoeft een hoge schuld geen probleem te zijn voor de financiële positie. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van de gemeente. De gemeente Albrandswaard heeft voor 2025 een solvabiliteitsratio van 43% en kan worden aangemerkt als voldoende. Grondexploitatiequote De grondexploitatiequote geeft aan hoe groot de grondpositie (waarde van de grond) is ten opzichte van de totale baten van de gemeente. In de regel geldt: hoe hoger de grondexploitatiequote, hoe groter het risico dat de gemeente loopt. Deze is voor 2025 1% en daarmee loopt de gemeente Albrandswaard een laag risico over de grondposities. Netto schuldquote

50% 45% 40% 35% 30% 25% 20% 15% 10% 5% 0%

70%

Structurele exploitatieruimte

60%

Voor de beoordeling van de financiële positie is ook van belang te kijken naar de structurele baten en lasten. Structurele baten zijn bijvoorbeeld de algemene uitkering uit het gemeentefonds en de opbrengsten uit de onroerende zaakbelasting. Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is, doordat wordt gekeken naar de structurele baten en lasten en deze worden vergeleken met de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder de rente en aflossing van leningen) te dekken. Deze bedraagt voor 2025 0,9% en laat zien dat de structurele lasten momenteel volledig worden gedekt met structurele baten.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

42%

42% 42%

43% 43%

35% 35% 32%

2022

Hoe hoger de schuld, hoe hoger de netto schuldquote. De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de ‘druk’ van de rentelasten en aflossingen op de exploitatie. Voor 2025 bedraagt deze 25% en laat daarmee een relatief lage schuldenlast zien ten opzichte van de eigen middelen. Ten opzichte van de begroting ligt deze lager als het gevolg van het uitblijven van grootschalige investeringen.

Grondexploitatiequote

Solvabiliteit

2023

2024

Begroot

Werkelijk

5% 4% 4% 3% 3% 2% 2% 1% 1% 0%

2025

2022

2023

2024

Begroot

Werkelijk

3,6%

54% 47%

37% 32%

2025

5,5%

34%

Structurele exploitatieruimte

65%

40%

Netto schuldquote

50%

1,9% 0,9% 0,9% 0,1% 0,0%

35%

30%

0% 25%

-2%

20% 10%

-4%

-6%

-4,1%

2022

Bestuurlijke samenvatting

2023

2024

Begroot

Werkelijk

Bevindingen jaarrekening

2025

2022

Interne beheersing

2023

2024

Begroot

Werkelijk

Bijlagen

2025

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 02 Jul 2026

Samenvatting ontwikkelingen in vermogen en resultaat van uw gemeente Voorspellende waarde van uw begroting

Saldo baten en lasten | Begroting vs realisatie (x € 1 miljoen)

De jaarrekening 2025 sluit met een positief gerealiseerd resultaat van circa € 0,9 miljoen. De begroting is voor uw gemeente een belangrijk sturingsinstrument. Het is een kaderstellend document waarmee de gemeenteraad financiële en beleidsmatige kaders vaststelt waarbinnen het college haar beleid en doelen kan realiseren.

6 4 2 (2) (4)

De gemeenteraad heeft de focus gelegd op het realiseren van de gestelde doelen. De gerealiseerde lasten zijn 0,3% lager dan geraamd en liggen daarmee in lijn met de begroting na wijziging. De werkelijke baten zijn daarentegen 1,1% hoger dan geraamd. Het saldo van baten en lasten is daardoor € 0,3 miljoen nadelig, terwijl een nadelig saldo van € 1,5 miljoen was geraamd.

€(1,79)

Realisatie 2023

Begroting 2024

Realisatie 2024

€(0,33) €(1,50)

Begroting 2025

Realisatie 2025

Baten | Begroting vs realisatie (excl. mutaties reserves) (x € 1 miljoen) 100 80 60 40 20 -

Kwaliteit en transparantie van de jaarstukken

Bij de jaarrekeningcontrole hebben wij vastgesteld dat uw jaarstukken 2025 voldoen aan de vereisten uit het BBV. Wij hebben bij onze werkzaamheden de jaarstukken integraal doorgenomen en hebben daarbij – naast de verenigbaarheid van jaarverslag en jaarrekening – vanuit het belang en begrip van de gebruikers van de jaarstukken vooral gelet op de toegankelijkheid en begrijpelijkheid van de daarin opgenomen toelichtingen en analyses.

€68,83

Begroting 2023

€76,23

€74,70

€77,58

€81,57

€82,50

Realisatie 2023

Begroting 2024

Realisatie 2024

Begroting 2025

Realisatie 2025

Lasten | Begroting vs realisatie (excl. mutaties reserves) (x € 1 miljoen) 100 80 60 40 20 -

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

€(0,52)

€(1,29)

Begroting 2023

Alhoewel de totale baten en lasten in lijn liggen met de begroting, zijn er op de individuele programma’s wel de nodige afwijkingen zichtbaar. Uw organisatie is zich bewust van deze problematiek. In dit licht adviseren wij u dit nader te onderzoeken en eventueel maatregelen te nemen om de voorspellende waarde van de begroting van zowel de investeringen als de baten en lasten en de uitvoeringskracht ervan dichter bij elkaar te brengen

€5,17

Bestuurlijke samenvatting

€70,12

€71,06

Begroting 2023

Realisatie 2023

Bevindingen jaarrekening

€76,49

€78,10

€83,06

€82,83

Begroting 2024

Realisatie 2024

Begroting 2025

Realisatie 2025

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 02 Jul 2026

Samenvatting ontwikkelingen in vermogen en resultaat van uw gemeente Weerstandscapaciteit (x € 1 miljoen) Het weerstandsvermogen is afgenomen Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit op basis van de door de gemeente geschatte risico’s. Beiden zijn gemuteerd in 2025; de ratio weerstandsvermogen is met 0,84 afgenomen. De ratio weerstandsvermogen bedraagt voor 2025 4,84 en is daarmee nog steeds ruim boven de grens voor een sterk weerstandsvermogen.

€ 14,9

De door uw gemeente berekende beschikbare weerstandscapaciteit bedraagt € 14,9 miljoen (2024: € 17,5 miljoen). De beschikbare weerstandscapaciteit is afgenomen ten opzichte van voorgaand jaar.

Benodigde weerstandscapaciteit

Uw gemeente heeft op basis van deze risico-inventarisatie berekend wat de benodigde weerstandscapaciteit is. Het berekende bedrag voor specifieke risico’s bedraagt € 3,9 miljoen (2024: € 3,1 miljoen). Ten opzichte van 2024 is hiermee sprake van een toename. Uw weerstandscapaciteit van € 14,9 miljoen is ruimschoots toereikend in relatie tot de berekende risico’s van € 3,9 miljoen. Dit heeft het college inhoudelijk nader toegelicht in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ van het jaarverslag.

€ 17,5

€ 14,2

Beschikbare weerstandscapaciteit

De inventarisatie van risico’s – die in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ van het jaarverslag is opgenomen – geeft een indicatie van de financiële omvang van de belangrijkste (specifieke) risico’s, inclusief een schatting van de kans dat het geïdentificeerde risico zich voordoet, om daarmee de benodigde weerstandscapaciteit te kunnen bepalen. Daarbij geeft het college een doorlopend inzicht in de grootste risico’s (qua financiële impact en kans) voor uw gemeente, en is vermeld welke risico’s zijn vervallen en/of nieuw zijn geïdentificeerd. Ook is een inhoudelijke toelichting gegeven op nieuw gedefinieerde en gewijzigde risico’s in de top van de belangrijkste risico’s.

€ 18,0

€ 4,7

€ 3,1

€ 3,9

€ 3,1

2022

2023

Benodigde weerstandscapaciteit

2024

2025

Beschikbare weerstandscapaciteit Ratio weerstandscapaciteit

7 5,68

5,86

4,84

4 3,02

2 1 2022

2023

2024

2025

Ratio weerstandscapaciteit

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 02 Jul 2026

Rechtmatigheidsverantwoording Vanaf het boekjaar 2023 is het college verplicht om in de jaarrekening een rechtmatigheidsverantwoording op te nemen waarin het zich verantwoordt over de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties (inclusief begrotingsrechtmatigheid). Een uitgebreidere toelichting op de onrechtmatigheden en de vervolgacties om deze op te lossen/te voorkomen is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering van het jaarverslag. Verantwoordings- en rapportagegrens De gemeenteraad heeft de verantwoordings- en rapportagegrens vastgesteld. De verantwoordingsgrens heeft het college gehanteerd bij het opmaken van de rechtmatigheidsverantwoording en de uiteindelijke conclusie daaromtrent. Fouten en onduidelijkheden die de verantwoordingsgrens niet overschrijden, zorgen voor een positieve uiting van het college waaruit blijkt dat de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen. De rapporteringsgrens bepaalt de diepgang van de toelichting van het college in de paragraaf bedrijfsvoering. Uit de in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording blijkt dat de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede balansmutaties niet rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde verantwoordingsgrens.

Het totaal van onrechtmatigheden bedraagt € 4,8 miljoen, waarvan uw college een bedrag van € 3,9 miljoen aan onrechtmatigheden als acceptabel aanmerkt. Normenkader Het college heeft het van toepassing zijnde normenkader in kaart gebracht. Dit normenkader is door de gemeenteraad vastgesteld in haar vergadering d.d. 16 december 2024. Wij hebben vastgesteld dat dit normenkader leidend is geweest voor het college om te komen tot de rechtmatigheidsverantwoording en de toelichtingen in de paragraaf bedrijfsvoering.

In de financiële verordening zijn eveneens specifieke richtlijnen opgenomen over de wijze en diepgang van rapporteren over rechtmatigheid en de wijze waarop het college om dient te gaan met begrotingsafwijkingen. Deze komen hierna nader aan bod. Begrotingscriterium Bij de rechtmatigheidsverantwoording vormt het begrotingscriterium een belangrijk toetsingscriterium. Financiële beheershandelingen, die ten grondslag liggen aan de baten, laste en balansmutaties, dienen tot stand te zijn gekomen binnen de grenzen van de geautoriseerde begroting en de hiermee samenhangende programma’s (begrotingscriterium). Uitgangspunt hiervoor is het niveau waarop de raad de budgetten in de begroting en bij investeringen geautoriseerd heeft. In de begroting zijn de bedragen voor de lasten en baten vermeld die door de raad zijn vastgesteld. Dit houdt in dat de financiële beheershandelingen dienen te passen binnen de begroting. De gemeenteraad en het college hebben afspraken gemaakt in welke situatie lastenoverschrijdingen onrechtmatig maar acceptabel zijn, lastenoverschrijdingen zijn en blijven onrechtmatig, maar zijn onder voorwaarden acceptabel wat betekent dat het college deze niet hoeft toe te lichten in de paragraaf bedrijfsvoering. Hieruit blijkt het volgende: Kredietoverschrijdingen € 0,04 miljoen, waarvan het volledige bedrag als acceptabel is aangemerkt.

Begrotingsrechtmatigheid € 4,8 miljoen, waarvan een bedrag van € 3,9 miljoen als acceptabel is aangemerkt. Misbruik en oneigenlijk gebruik-criterium Ten aanzien van het misbruik en oneigenlijk gebruik-criterium zijn geen bevindingen geconstateerd.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Voorwaardencriterium Het voorwaardencriterium heeft betrekking op de eisen die worden gesteld aan de uitvoering van de financiële beheershandelingen. De eisen c.q. voorwaarden zijn afkomstig uit de relevante wet- en regelgeving zoals opgenomen in het normenkader, en hebben betrekking op aspecten als doelgroep, termijn, grondslag, administratieve bepalingen, normbedragen, bevoegdheden, bewijsstukken, recht, hoogte en duur. Gemeenten stellen via de financiële verordening en/of onderliggende nota’s kaders vast die van invloed zijn op verslaggeving. Het gaat hier om de invulling van de ruimte die het BBV geeft voor eigen gemeentelijke kaders. Denk hierbij aan grenzen voor het activeren van investeringen, afschrijvingstermijnen, omgang met reserves en voorzieningen en dergelijke. Deze vallen onder het getrouwe beeld en vallen per definitie onder de reikwijdte van de reguliere accountantscontrole. Ook voorwaarden die direct van invloed zijn op de verslaggeving c.q. het getrouwe beeld van de jaarrekening worden niet opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording.

Hierbij kan worden gedacht aan het niet naleven van voorwaarden met betrekking tot recht, hoogte, duur, termijnen, normbedragen, doelgroep en grondslag bij bijvoorbeeld bijstandsverlening, maatschappelijke ondersteuning, inkomensoverdrachten en het opleggen van belastingen dat tot gevolg heeft dat de bijhorende lasten of opbrengsten onjuist of onvolledig zijn. Het niet naleven van deze voorwaarden heeft direct invloed op het getrouwe beeld van deze posten in de jaarrekening. Díe onderwerpen die niet onder het getrouwheidsoordeel van de accountant vallen, hebben wij onderstaand nader toegelicht inclusief de wijze waarop het college deze in haar werkzaamheden heeft betrokken. Aanbestedingen Uw gemeente voert in het kader van de controle op de naleving van de aanbestedingsregels jaarlijks een uitgebreide ‘spendanalyse’ uit die in samenspraak met ons tot stand komt. Er zijn dit jaar geen onrechtmatigheden als gevolg van het niet naleven van de Europese aanbestedingsregels geconstateerd.

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 02 Jul 2026

Sociaal domein en SiSa Actualiteiten Binnen het zorgdomein (WMO en Jeugd) is een landelijke ontwikkeling zichtbaar waarbij de lasten de afgelopen jaren fors zijn toegenomen. Waar dit in eerste instantie hoofdzakelijk kwam door een toenemende zorgvraag zien wij in 2025 dat er met name sprake is van een toenemende zorgzwaarte met betrekking tot de jeugdzorg. Dit betekent dat cliënten vaak een zwaardere en daarmee duurdere vorm van zorg behoeven. Dezelfde ontwikkeling is zichtbaar voor de gemeente Albrandswaard en heeft mogelijk financiële consequenties. Complicerende factor bij het inschatten van de ontwikkeling van zorgkosten in de komende jaren is de verwachte ontwikkeling van de tarieven van zorgaanbieders. Zorgaanbieders hebben op dit moment te maken met sterk oplopende kosten als gevolg van loonstijgingen en oplopende huisvestingslasten. Dit leidt ertoe dat financiële posities van zorginstellingen in toenemende mate onder druk komen te staan wat naar verwachting een prijsopdrijvend effect heeft op de tarieven.

Productieverantwoordingen

SiSa

De gemeente heeft voor de uitvoering van de Wmo en de lokale Jeugdzorg overeenkomsten gesloten met zorgaanbieders. De zorgaanbieders verantwoorden jaarlijks hun productie (aantal zorgleveringen maal de afgesproken prijs) door middel van een productieverantwoording. Afhankelijk van de omvang van de productie moet de zorgaanbieder de verantwoording voorzien van een controleverklaring van een accountant. Op deze manier verkrijgt de gemeente zekerheid over de rechtmatigheid van de zorgkosten.

Wij constateren dat het controle- en verantwoordingsproces omtrent de SiSa-bijlage dit jaar beter is verlopen ten opzichte van voorgaand jaar, maar nog er blijft nog ruimte voor verbetering. Wij hebben geconstateerd dat de aanlevering van de onderbouwende documentatie op een gestructureerde manier plaatsvindt. Wel zien wij dat er nog verbetering in het proces kan plaatsvinden op het gebied van interne inhoudelijke toetsing. Nu ontbreekt er een duidelijke inhoudelijke beoordeling van de regelingen en constateren wij nog fouten in de opgestelde verantwoording. Deze fouten zijn gecorrigeerd. Wij benadrukken dan ook het belang dat gedurende het jaar al gestart wordt met de verantwoordingsdossiers conform de gestandaardiseerde (centrale) werkinstructie en er tijdige afstemming is tussen uw organisatie en de accountant wanneer er vragen of onduidelijkheden zijn.

Ook zijn er landelijk reeds jeugdzorgaanbieders die niet meer aan de financiële verplichtingen kunnen voldoen waarbij aan gemeenten op basis van het convenant ‘Bevorderen continuïteit jeugdhulp’ een (verplichte) bijdrage aan deze instellingen wordt opgelegd.

De uitvoering van de regionale jeugdzorg is door uw gemeente belegd bij de gemeenschappelijke regeling Jeugdhulp Rijnmond. Met de gemeenschappelijke regeling Jeugdhulp Rijnmond rekent u op basis van een deelnemersbijdrage af. Daarnaast kan er sprake zijn van eventuele extra, direct opeisbare tekorten.

Daarnaast doet zich een aanhoudend probleem voor: zorginstellingen hebben moeite om aan deze stijgende vraag te voldoen. Capaciteitsbeperkingen en een gebrek aan personeel belemmeren het vermogen van de gemeente om adequate zorg in te kopen, ondanks de beschikbare financiële middelen. Dit resulteert in een kloof tussen wat de gemeente wenst te bieden en wat feitelijk haalbaar is. Dit speelt in zowel WMO als Jeugdzorg. In toenemende mate zal daardoor niet de zorgvraag bepalend zijn in de omvang van de zorguitgaven maar ook het aanbod. Dit is een breed maatschappelijk probleem waarbij het voor gemeenten slechts beperkt mogelijk is hierin keuzes te maken.

Op basis van de door ons uitgevoerde controle moeten wij de zorgkosten waarvoor géén productieverantwoording met controleverklaring is aangeleverd aanmerken als onzeker. Voor WMO is dit € 0,09 miljoen en voor Jeugd is € 0,10 miljoen aangemerkt als onzeker. Dit ligt lager dan in voorgaand jaar. Regionale Jeugdzorg

Ten opzichte van voorgaand jaar heeft de gemeente de controle op de regionale jeugdzorg, welke is belegd bij de gemeenschappelijke regeling Jeugdhulp Rijnmond, meer naar zich toegetrokken. Door de informatie direct bij de gemeenschappelijke regeling Jeugdhulp Rijnmond op te vragen is in kaart gebracht welke zorg is geleverd, en is aansluiting gemaakt met de onderliggende productieverantwoordingen van de zorgaanbieders. Deze aangepaste methode is in 2025 goed verlopen en wij hebben naar aanleiding hiervan geen bevindingen. Net als bij de eigen organisatie heeft de gemeenschappelijke regeling Jeugdhulp Rijnmond niet voor alle geleverde zorg een productieverantwoording met controleverklaring ontvangen. Deze lasten merken wij daarom aan als onzeker. Deze onzekerheid bedraagt € 0,06 miljoen.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 02 Jul 2026

Voorraad onderhanden werk (grondexploitatie) •

De voorraad onderhanden werk De balanspost met de belangrijkste schattingen in de jaarrekening betreft de voorraad onderhanden werk, waaronder de bouwgronden in exploitatie (grondexploitatie). Deze balanspost is door het saldo ultimo 2025 ad € 0,83 miljoen relevant voor de accountantscontrole, maar vooral door de schattingen die een rol spelen bij het ramen van de in 2025 e.v. nog te realiseren baten ad € 42,8 miljoen en lasten ad € 31,6 miljoen. De nog te realiseren baten en lasten vormen samen met de boekwaarde de basis voor de waardering in de jaarrekening, oftewel het verwachte resultaat bij afsluiting van de projecten. Dit leidt tot een voorziening indien het college verwacht dat het project verlieslatend is en tot (tussentijdse) winstneming bij een verwachte winst. Voor de waardering van grondexploitatie dient de gemeente per individueel project te bepalen of de gemeente de boekwaarde plus de in de toekomst nog te realiseren kosten en opbrengsten, naar beste schatting, terugverdient. Ultimo 2025 gaat het om twee individuele projecten.

•

Programmering: in de afgelopen jaren hebben economische ontwikkelingen geleid tot belangrijke wijzigingen in vooral de woningbehoefte. Is er een kritische analyse gemaakt van de ‘mix’ van woningen (huur, koop, vrije kavels, appartementen, etc.) in de projecten, in relatie tot de huidige marktvraag in de gemeente? Prijs: de verkoopprijzen van woningen, en dus van grond, hebben langere tijd onder druk gestaan. Deze situatie is omgeslagen in een grote vraag naar woningen en grond, waardoor de grondprijs zich in een hoog tempo in positieve zin ontwikkelt. Is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd en welke grondprijzen bovenwaarts moeten worden bijgesteld als gevolg van de grotere vraag en de positieve marktontwikkelingen?

•

Het controleproces van de waardering van de voorraad onderhanden werk

Uit nevenstaande figuren blijkt dat de boekwaarde van de bouwgronden in exploitatie in 2025 is afgenomen. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de afsluiting van Spui. Daartegenover zijn de nog te realiseren baten en lasten per project wel aanzienlijk, omdat twee plannen (de Omloop en Schutskooiwijk) nog in de beginfase zitten.

•

Planning: is de tijdsplanning van de projecten afgestemd op de (on)mogelijkheden in de markt. Immers, de marktbehoefte bepaalt welke projecten op welk moment te realiseren zijn.

4 €2,65

€3,23

€2,25

1 €0,83

2022

Plankosten: door de toenemende vraag naar woningen en dus naar bouwcapaciteit is sprake van een toenemende stijging van de bouwkosten. Is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd en welke prijzen bovenwaarts moeten worden bijgesteld als gevolg van de grotere vraag en de hierbij horende prijsontwikkelingen?

Ten behoeve van de waardering van de bouwgronden in exploitatie per balansdatum, dient de gemeente per individuele grondexploitatie te bepalen of de boekwaarde plus de in de toekomst nog te realiseren kosten en opbrengsten, naar de beste inschatting, terugverdiend zal worden. De gemeente Albrandswaard schat per 31 december 2025 in dat er voor beide projecten in de grondexploitatie geen sprake is van toekomstige verliezen. Er is dan ook geen sprake van een voorziening. Dit is in overeenstemming met het Besluit Begroting en verantwoording.

De risico’s voor de grondexploitaties zijn in essentie terug te brengen tot vijf P’s:

Totale boekwaarde bouwgronden in exploitatie (x € 1 miljoen)

Parameters: zijn de parameters voor kosten en opbrengstenstijgingen opportuun, beredeneerd vanuit de huidige situatie en de best mogelijke inschatting van de toekomstige ontwikkeling van de grondprijzen en de plankosten?

De vijf P’s vormen de basis voor de actualisatie van de grondexploitaties zoals opgenomen in uw paragraaf ‘Grondbeleid’.

2023

2024

2025

Ontwikkeling boekwaarde

Overzicht nog te realiseren baten en lasten grondexploitaties (x € 1 miljoen) 50

€ 42,8

€ 31,6

30 20

Analyse grondexploitaties

Parameters

10 Bouwgronden in exploitatie (inclusief faciliterend deel Schutskooijwijk) Nog te realiseren baten

Nog te realiseren lasten

Interne beheersing

Bijlagen

Bij de controle van de gehanteerde parameters (kostenstijging, opbrengstenstijging, disconteringsvoet en rente) hebben wij geen materiële afwijkingen geconstateerd. Daarmee achten wij de parameters voor de waardering van de grondexploitatie aannemelijk.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 02 Jul 2026

Voorraad onderhanden werk (grondexploitatie) Bij onze beoordeling van de door de gemeente gehanteerde veronderstellingen voor het actualiseren van de grondexploitaties – vooral de uitgangspunten voor planning (fasering), programmering en prijsbeleid, maar ook de parameters voor kosten- en opbrengstenstijging en de gehanteerde rekenrente (rente-omslagmethode), hebben wij het volgende in overweging genomen: •

•

Of de afzonderlijke veronderstellingen redelijk lijken, onderling afhankelijk en intern consistent zijn, en of de veronderstellingen redelijk lijken wanneer ze collectief of in samenhang met andere veronderstellingen worden beschouwd. Of de veronderstellingen in de markt de waarneembare veronderstellingen op passende wijze weerspiegelen, met andere woorden: is er consistentie met de algemene economische omgeving en de economische omstandigheden in/bij de gemeente?

•

Of de veronderstellingen aansluiten op de (vastgestelde) plannen (besluiten) van de raad.

•

Of de veronderstellingen consistent zijn met de ervaringscijfers van de gemeente (met andere woorden: is historische informatie representatief voor toekomstige situaties?).

De grondexploitaties zijn door het college voor de jaarrekening 2025 opnieuw doorgerekend (geactualiseerd) en waar nodig zijn de verwachtingen bijgesteld, waarmee tevens is beoordeeld of het onderhanden werk in de jaarrekening op een juiste wijze is gewaardeerd, en of er mogelijk een (aanvullende) verliesvoorziening noodzakelijk is. Tussentijdse winstneming In juli 2019 heeft de commissie BBV de notitie ‘Grondbeleid in begroting en jaarstukken’ gepubliceerd. Hierin is opgenomen dat gemeente voor tussentijdse winstneming de ‘Percentage Of Completion methode’ (POC-methode) moeten toepassen. Hierbij geldt dat gemeenten, indien aan een aantal voorwaarden is voldaan, tussentijds winst moeten nemen.

Op grond van de POC-methode heeft uw gemeente in het boekjaar 2025 geen tussentijdse winst genomen op de grondexploitaties. Prijs-component (opbrengsten) De nog te realiseren opbrengsten bedragen € 42,8 miljoen. Bij deze controle hebben wij onder andere een aansluiting gemaakt met de plangebieden (juistheid aantal m2’s) en een vergelijking met gerealiseerde grondprijzen in het verleden. Hierbij hebben wij geen materiële afwijkingen geconstateerd. Plankosten

In 2025 zijn voor de plankosten gedegen P*Q-ramingen opgesteld. Wij hebben vastgesteld dat de ingerekende plankosten niet onaannemelijk zijn en hebben wij geen materiële bijstellingen in 2025 geconstateerd. Kostenontwikkeling Het afgelopen jaar is sprake geweest van een forse stijging van bepaalde kostensoorten, waaronder bouwmaterialen. Dit kan een belangrijke impact hebben op de omvang van de nog te maken kosten. Hierbij hebben wij geen materiële afwijkingen geconstateerd. Belangrijkste bevindingen inzake waardering grondexploitaties Als onderdeel van de controle van de waardering van de bouwgronden in exploitatie voeren wij een risicoanalyse uit ter bepaling van het risicoprofiel van de individuele grondexploitaties en de hierdoor bestaande kans op een materiële fout in de waardering ervan. Hierbij betrekken wij de huidige boekwaarde, het geprognosticeerde resultaat, en de aard en omvang van de nog te realiseren baten en lasten (liggen hier bijvoorbeeld al contracten of overeenkomsten aan ten grondslag of niet). Naast de hiervoor genoemde elementen spelen bij de risicoclassificatie van de individuele projecten ook de aard van het project, de programmering en de doorlooptijd een belangrijke rol.

Op grond van onze risicoanalyse hebben wij geconcludeerd dat de grondexploitaties binnen uw gemeente materieel zijn, waarbij wij alle grondexploitaties voor onze controle op deelcomplexniveau hebben geanalyseerd en – waar wij dat noodzakelijk achten op grond van onze professionele oordeelsvorming – geselecteerd voor nadere controle. Van deze (deel)projecten hebben wij de aannemelijkheid van de nog te realiseren kosten en opbrengsten getoetst en is tevens de getroffen verliesvoorziening of de verantwoorde (tussentijdse) winstneming gecontroleerd. Wij verwachten dat uw gemeente in 2026 blijvend de projecten opnieuw actualiseert en beoordeeld of baten en lasten waar in de berekening rekening mee gehouden wordt nog gerealiseerd gaan worden. De uitgangspunten die in de grondexploitaties en dus in de jaarrekening 2025 zijn verwerkt, zijn door ons getoetst en als aannemelijk aangemerkt Wij hebben op grond van de door ons verrichte werkzaamheden inzake de waardering van de grondexploitaties vastgesteld dat uw gemeente: •

Beschikt over actuele ramingen van de nog te realiseren baten en lasten.

•

Beschikt over een deugdelijke onderbouwing van de gehanteerde uitgangspunten in de grondexploitaties.

•

Een niet onaannemelijk niveau heeft bepaald van de nog te maken planen civiele kosten.

De uitgangspunten die in de grondexploitaties en dus in de jaarrekening 2025 zijn verwerkt, zijn door ons getoetst en als aannemelijk aangemerkt. Verder merken wij volledigheidshalve op dat wij voor de waardering van de grondexploitatie per 31 december 2025 de per die datum vastgestelde projectkaders en genomen besluiten betrokken hebben bij de controle van de waardering. Er is geen rekening gehouden met de effecten van eventuele toekomstige, nog vast te stellen, ambities van uw gemeente.

Voor het toepassen van de POC-methode is het van belang dat uw gemeente het resultaat betrouwbaar kan schatten. Ook moet er sprake zijn van verkochte grond en gerealiseerde kosten.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 02 Jul 2026

Fraude, integriteit, en naleving wet- en regelgeving De beoordeling door het college van burgemeester en wethouders van het risico van materiële fouten in de jaarrekening als gevolg van fraude of van het overtreden van wet- en regelgeving Bij onze controle vragen wij u jaarlijks inzicht te geven in de eigen inschatting van het risico dat de jaarrekening een materiële afwijking kan bevatten door fraude of het overtreden van wet- en regelgeving (corporate compliance), inclusief de aard, omvang en frequentie van de inschattingen, het proces dat u daarbij hanteert, en de communicatie daarover met het personeel en met de gemeenteraad. Tijdens deze gesprekken heeft uw organisatie aangegeven zich bewust te zijn van frauderisico’s, waaronder het belang van corporate compliance en de analyse van corruptievraagstukken. In onze managementletter hebben wij gerapporteerd over fraude en integriteit, en de stappen die uw gemeente hierin heeft gezet. Wij hebben vastgesteld dat uw college in april 2023 de frauderisicoanalyse heeft vastgesteld en in mei 2023 ter kennisname is aangenomen door de gemeenteraad. In het voorjaar van 2026 is een eerste opzet van een nieuwe frauderisicoanalyse besproken in het college. Het actualiseren hiervan zal worden opgenomen in de planning- en controlcyclus. Dit draagt bij aan de bewustwording van de risico’s die u als organisatie loopt.

Wij adviseren u deze frauderisicoanalyse blijvend periodiek te actualiseren.

Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten, doordat sprake kan zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen of verkeerd voorstellen van zaken, of het doorbreken van de interne beheersing. Onze controle is uitgevoerd met een hoge, maar geen absolute mate van zekerheid, waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle fouten en fraudes hebben ontdekt. Wij hebben de accountantscontrole professioneel-kritisch uitgevoerd en professionele oordeelsvorming toegepast, in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen. Fraude en integriteit Jaarlijks verkrijgen wij inzicht in de integriteitsmeldingen, die wij vervolgens doorspreken met uw ambtelijke organisatie. Wij hebben op basis van onze controle en de besprekingen geen fraudegevallen geconstateerd. Onze conclusie is voorts dat uw gemeente op een adequate wijze opvolging geeft aan geïdentificeerde integriteitskwesties, en hierover tijdig met ons in contact treedt.

Geen wijzigingen in onze initiële inschatting van het frauderisico en geen aanwijzingen voor fraude De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust bij het college, inclusief het invoeren en onderhouden van interne-beheersingsmaatregelen voor de betrouwbaarheid van de financiële verslaggeving, de werking en efficiency van de bedrijfsvoering, en de naleving van de van toepassing zijnde wet- en regelgeving. Als accountant verkrijgen wij een redelijke, maar geen absolute, zekerheid dat de jaarrekening als geheel geen afwijkingen van materieel belang bevat, als gevolg van fraude of fouten.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 02 Jul 2026

Overige bevindingen Voorzieningen Pensioenvoorziening voormalig politieke ambtsdragers (APPA) Per 1 januari 2028 dienen de pensioenen voor voormalig politieke ambtsdragers ondergebracht te worden bij het ABP. Vanaf dat moment zal de pensioenvoorziening in de jaarrekening van gemeente Albrandswaard ook komen te vervallen. Tussen de berekeningsmethodiek conform de Wet APPA en de methodiek van het ABP is sprake van verschillen, o.a. ten aanzien van de te hanteren actuariële uitgangspunten. In 2025 is onder leiding van het Ministerie van Binnenlandse Zaken & Koninkrijksrelaties een grootschalig onderzoek uitgevoerd naar de benodigde overdrachtswaarde per 1 januari 2028. De Commissie BBV heeft in navolging hierop een uiting gepubliceerd waaruit blijkt dat de uitgangspunten van het ABP t.b.v. de overdrachtswaarde óók leidend zijn voor de pensioenvoorziening in de jaarrekeningen van gemeenten. Gemeente Albrandswaard heeft naar aanleiding hiervan een per 31 december 2025 actuariële berekening laten opstellen, gebaseerd op de uitgangspunten van het ABP. Wij hebben deze berekening getoetst en vastgesteld dat de in de jaarrekening opgenomen pensioenvoorziening aanvaardbaar is.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://raad.albrandswaard.nl/api/v1/meetings/3851/documents/36148