2025-051754 Deloitte Jaarstukken 2024 versie 01-07-2025.pdf

- 23 -

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025

FCL 600600 Griffie € 29.558 voordelig De onderschrijding van dit budget komt met name doordat de loonkosten voor de collega's in vaste dienst lager zijn uitgevallen dan begroot, vanwege langdurige ziekte van een de collega's (voordeel van ca. € 32.000). Taakveld 0.2 Burgerzaken FCL 600400 Secretarieleges Burgerzaken € 35.299 voordelig In 2024 zijn de Rijks afdrachten en legesopbrengsten binnen Burgerzaken anders uitgepakt dan oorspronkelijk begroot. De Rijks afdracht voor bijzondere wetten was begroot op € 49.300, maar uiteindelijk is slechts € 26.500 afgedragen. Daarnaast zijn de Rijks afdrachten voor reisdocumenten € 11.100 lager uitgevallen dan geraamd. Aan de inkomstenkant zijn de legesopbrengsten juist hoger dan verwacht. De opbrengsten uit de Burgerlijke Stand waren € 37.500 hoger dan begroot, en de legesopbrengsten uit de BRP vielen € 11.300 hoger uit. Dit alles resulteert in een positief eindsaldo. Taakveld 0.8 Overige baten en lasten FCL 530211 Team Dienstverlening € 147.422 voordelig Het team Dienstverlening heeft een financieel voordeel van bijna € 150.000. Dit voordeel is ontstaan doordat na de ontvlechting personeel is overgekomen naar Albrandswaard. Dit aantal bleek echter onvoldoende om volledig te voldoen aan de verwachte dienstverlening, waardoor tijdelijke inhuur noodzakelijk was. In de tweede tussenrapportage is hiervoor een bedrag van € 660.000 bijgeraamd.

Dit betrof een schatting, waarbij de uiteindelijke inhuurkosten lager zijn uitgevallen dan oorspronkelijk voorzien. Hierdoor is het genoemde financiële voordeel ontstaan. Taakveld 1.1 Crisisbeheersing en brandweer FCL 612000 Brandbestrijding € 47.580 voordelig In de exploitatie van 2024 is er een nog te betalen bedrag opgenomen voor de VRR, aangaande een nacalculatie uit 2023, voor € 44.000. Echter, achteraf gezien bleek in de jaarrekening van de VRR dat er geen eindafrekening komt. Dit levert voor 2024 een positief resultaat ten aanzien van de brandbestrijding. FCL 612010 Incidenten € 42.942 nadelig Dit jaar heeft er een groot incident plaatsgevonden aan de Rhoonsedijk, waarvoor kosten zijn gemaakt (ca. € 47.000), welke niet waren begroot. Deze kosten zullen indien mogelijk op de daders/eigenaar van het perceel worden verhaalt. Beleidsindicatoren Nr. Indicator

Beschrijving indicator

AW NL* Cijfers over

Het aantal diefstallen uit woningen per 1.000 inwoners.

1,1 1,2

2024

2 Vernielingen (bron: CBS) Vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte, zoals brandstichting, opruiing, 5,5 5,7 huis-, computer- en lokaalvredebreuk, openlijke geweldpleging en godslastering.

2024

3 Verwijzingen Halt (bron: Het aantal verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12 tot 18 jaar. Stichting Halt)

9

2023

1 Diefstallen uit woningen (bron: CBS)

3

4 Winkeldiefstallen (bron: CBS)

Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners.

0,4 2,2

2024

5 Geweldsmisdrijven (bron: CBS)

Het aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag, en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling etc.)

4,9 4,3

2024

Waar staat je gemeente d.d. 7 maart 2025 * Klasse matig stedelijk

- 24 -

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025

Programma 2 - Ruimtelijke ordening, Wonen & Economie Inleiding Ondernemers, bewoners, publiek en maatschappelijke instellingen maken de samenleving van Albrandswaard. Wij willen hen optimale condities bieden voor ondernemen, ontspannen, ontmoeten en ontwikkelen. Het behouden van een goede balans tussen aan de ene kant grote opgaven met een ruimtelijk beslag, zoals woningbouw en energietransitie, en aan de andere kant het behoud van groen en leefbaarheid in de dorpen is de grote uitdaging van de komende jaren. Ingezet wordt op kwaliteit van werken, wonen, recreëren en voorzieningen, in onderlinge samenhang. Centraal staat de vitaliteit van de samenleving in kleinschalige dorpskernen en een landelijke omgeving. Missie Albrandswaard is de ‘groene long’ voor de regio aan de zuidkant van Rotterdam. Wij willen ‘de groene long’ behouden en ook een ‘passende’ bijdrage leveren aan woningbouw en energie-transitie. De gemeente zet bij ruimtelijke ontwikkelingen in op behoud en versterking van bestaande kwaliteiten. We werken niet alleen aan de omvang en toekomstbestendigheid van de woningvoorraad, maar faciliteren ook onze inwoners die langer thuis blijven wonen als zij zorg nodig hebben. We bouwen en wijzen primair toe met het oog op de lokale behoefte, maar verliezen onze rol in en bijdrage aan de regio niet uit het oog.

2.1 Ruimtelijke ordening Omgevingswet Wat willen we bereiken? Werken volgens de Omgevingswet die op 1-1-2024 in werking treedt. Wat gaan we doen Wanneer is het Wat is het streven klaar 1a

Uitwerking van de concept Continu omgevingsvisie. Het gefaseerd opstellen van deel omgevingsplannen die tezamen voor 2030 één omgevingsplan voor het hele grondgebied van de gemeente vormen.

Extra kosten + FTE in 2024

De concept omgevingsvisie Incidenteel budget verder uitwerken in beleidskaders van € 60.000. (denk aan mobiliteit, groen, woonzorg etc.).

Wat hebben wij bereikt en wat hebben wij gedaan? 1a In 2024 geinformeerd dat de bestuursopdracht is vastgesteld voor het opstellen van de Omgevingsvisie. De aanbesteding voor de opdracht heeft nog niet geleid tot inschrijvingen. In 2025 volgt een nieuwe aanbesteding.

Visie rand van Rhoon Wat willen we bereiken? Keuzes maken voor de Rand van Rhoon op lange termijn. Wat gaan we doen Wanneer is het klaar 2a

Scenario's uitwerken voor de Rand van Rhoon.

Eind 2023

Wat is het streven

Extra kosten + FTE in 2024

Een vastgestelde visie op de Rand van Rhoon.

Binnen begroting.

Wat hebben wij bereikt en wat hebben wij gedaan? 2a Het college heeft ervoor gekozen om eerst in te zetten op de ontwikkelingen op de Omloop. In 2025 betrekken we dit bij de nieuw op te stellen Omgevingsvisie.

- 25 -

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025

2.2 Wonen Wonen Wat willen we bereiken? Een evenwichtige woningvoorraad, gericht op starters en ouderen. Dit met behoud van een goede balans tussen, groen en infrastructuur. Wat gaan we doen Wanneer is het Wat is het streven Extra kosten + FTE klaar in 2024 1a

Onderzoek doen naar de mogelijkheden van nieuwe bouwlocaties en van de transformatie van vastgoed in Albrandswaard.

1b

1c

Eind 2023

Realiseren van voldoende betaalbare woningen.

Incidenteel budget van € 100.000.

Actualisatie van de woonvisie, inclusief Eind 2024 het opstellen van een Woon-Zorgvisie.

Een actuele woon-zorgvisie.

Incidenteel budget van € 40.000.

Onderzoek doen naar de mogelijkheden voor alternatieve woonvormen (Tiny Houses, flexwoningen).

Realiseren van tijdelijke huisvesting voor specifieke doelgroepen.

Incidenteel budget van € 50.000.

Eind 2023

Wat hebben wij bereikt en wat hebben wij gedaan? 1a In 2024 is het ambitiedocument metrogebied Poortugaal opgesteld en door het college vastgesteld. 1b De werkzaamheden voor het opstellen van een nieuwe Woonvisie Albrandswaard 2024-2028 zijn in 2024 afgerond. Eind 2024 is de nieuwe Woonvisie ter vaststelling aangeboden aan de gemeenteraad. 1c

In 2024 heeft de gemeenteraad besloten een investeringskrediet berschikbaar te stellen voor het realiseren van ongeveer 70 flexwoningen op grond van de businesscase 'Flexwoningen Achterdijk'. Ook is de raad geinformeerd over het plan van aanpak.

2.3 Economie Economie en bedrijvigheid Wat willen we bereiken? Albrandswaard heeft een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor ondernemers die vooruit willen, innovatief zijn, maar ook bijdragen aan de tranisatie naar een duurzame economie. Wat gaan we doen Wanneer is het Wat is het streven Extra kosten + FTE klaar in 2024 1a Intensiever contact met ondernemers Continu Bundeling van kracht om de Binnen begroting. en winkeliers. kwaliteit te verbeteren van het bedrijfs-, werk-, woon- en verblijfsklimaat. Wat hebben wij bereikt en wat hebben wij gedaan? 1a De ondernemersvereniging is opgericht en groeit qua ledenaantal. Er is een volwaardig bestuur en er is veel interactie met elkaar. Er zijn veel contactmomenten zoals:Open Coffee momenten, bedrijfsbezoeken en de ondernemersontbijten. Het speerpunt wordt in 2025 voortgezet.

- 26 -

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025

Wat heeft het gekost? Programma 2 Ruimtelijke ordening, Wonen & Economie

Primaire begroting 2024 Begroting na wijziging 2024

Werkelijk 2024

Verschil (voordeel is + nadeel is -)

Lasten 2.1 - Ruimtelijke ordening

8.021.000

4.533.600

4.167.344

366.256

2.2 - Wonen

99.500

1.293.600

451.584

842.016

2.3 - Economie

79.200

119.500

144.624

-25.124

Totaal Lasten

8.199.700

5.946.700

4.763.552

1.183.148

Baten 2.1 - Ruimtelijke ordening

6.597.300

2.715.300

2.532.118

-183.182

2.2 - Wonen

376.200

532.500

246.570

-285.930

2.3 - Economie

43.100

43.100

59.754

16.654

Totaal Baten

7.016.600

3.290.900

2.838.442

-452.458

Saldo van baten en lasten

-1.183.100

-2.655.800

-1.925.110

730.690

0

1.228.500

1.078.575

-149.925

25.000

25.000

1.010.648

-985.648

Onttrekkingen Stortingen Mutaties reserves Gerealiseerd resultaat programma 2

-25.000

1.203.500

67.927

-1.135.573

-1.208.100

-1.452.300

-1.857.183

-404.883

Analyse financiële afwijkingen Taakveld 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden FCL 631060 Overige gebouwen € 78.682 voordelig De beschikbare budgetten zijn in 2024 niet of nauwelijks aangewend, waardoor er een grote onderschrijding te zien is. Voor 2025 en verder wordt dit opnieuw bekeken. FCL 632000 Onderzoek RO Projecten € 144.891 voordelig Het onderzoek naar nieuwe bouwlocaties is in 2024 gedeeltelijk gefinancierd door subsidies vanuit de Vliegende Brigade van de provincie Zuid-Holland. Het onderzoek m.b.t. metrostation Rhoon/Molendijk heeft vertraging opgelopen, maar wordt in 2025 voortgezet. Het complexe traject naar het realiseren van flexwoningen vordert gestaag, maar ook hiervoor geldt dat het project in 2025 verder doorloopt. Voor de genoemde incidentele trajecten is in 2025 nog budget nodig. Wij stellen daarom voor het restantbedrag van € 145.200 over te hevelen naar 2025. Taakveld 0.8 Overige baten en lasten FCL 530410 Team Beleid Advies RO en Projectbureau € 151.809 nadelig Door de ontvlechting van de BAR-organisatie zijn binnen het domein Ruimte veel vacatures ontstaan. Mede vanwege de krapte op de arbeidsmarkt is ervoor gekozen om een deel tijdelijk in te vullen met inhuur. Omdat inhuur duurder is, heeft dit geleid tot een overschrijding van het totale budget voor 2024.

Voor 2025 wordt ingezet op een gezondere balans tussen vaste medewerkers en de flexibele schil. FCL 530412 Team Overig Vastgoed € 36.652 voordelig De vacatureruimte is nog niet ingevuld qua formatie zoals gewenst. De vacature 'beleidsmedewerker maatschappelijk vastgoed' staat nog steeds open. Dit zorgt voor de onderschrijding op dit budget. FCL 530510 SWO Team VTH € 120.749 voordelig De kosten van de SWO-teams die rechtstreeks binnen Albrandswaard zijn geboekt, bestaan uitsluitend uit inhuur. Hiervoor is een schatting gemaakt van de te verwachten inhuurlasten per team. Gedurende het jaar kunnen zaken veranderen door bepaalde omstandigheden. Dit kan leiden tot een onder- of overschrijding. Voor dit team zijn er uiteindelijk minder kosten

- 27 -

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025

gemaakt dan van te voren verwacht. Taakveld 8.1 Ruimte en leefomgeving FCL 681000 Bestemmingsplannen € 55.172 voordelig De onderschrijding komt met name door problemen in het facturerings- en uitbetalingsproces. Daardoor is er minder uitputting van de budgetten geweest dan verwacht. De verwachting is dat dit in het voorjaar van 2025 verholpen is. FCL 681032 Omgevingsvisie € 59.184 voordelig De aanbesteding voor het uitwerken van een nieuwe omgevingsvisie heeft, vanwege de ontvlechting, niet plaatsgevonden in 2024. De verwachting is dat dit in 2025 wel gaat gebeuren. Het verzoek is om het incidentele budget hiervoor door te schuiven. FCL 681052 Ongeregistreerd grondgebruik € 68.019 nadelig Vanwege de ontvlechting is het afgelopen jaar minder inzet geweest op het ongeregistreerd grondgebruik, vanwege het gebrek aan personeel. Als gevolg daarvan zijn er minder inkomsten gegenereerd. Diverse overige kleine verschillen € 30.946 nadelig Gezien de omvang van het verschil niet nader toegelicht. Taakveld 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) FCL 68300001 Grondbedrijf algemeen € 38.775 nadelig De overschrijding is ontstaan door geboekte uren die wel ten dienste staan van de grondexploitaties. Echter, deze uren zijn niet toe te schrijven aan een specifieke grondexploitatie, en kunnen daarom niet doorbelast worden.

FCL 68300114 GREX Plan Spui € 122.230 nadelig Betreft de verhoging van de verliesvoorziening voor de te verwachten verliezen op dit project. FCL 68300119 GREX Polder Albrandswaard € 103.684 voordelig Deze exploitatie zal afgesloten worden aan het einde van 2024. Baten betreffen het saldo van de laatste mutaties in dit jaar. De verliesvoorziening die bij dit project hoorde, is volledig vrijgevallen. Taakveld 8.3 Wonen en bouwen FCL 681054 Flexwoningen Albrandswaard € 895.000 voordelig Het voor 2024 begrote bedrag van € 895.000,- is nog niet gebruikt. Conform het Plan van Aanpak van 22 oktober 2024 wordt in 2025 wel met de realisatie van de flexwoningen begonnen. Daarom verzoeken wij u het bedrag van € 895.000,- over te hevelen naar 2025. FCL 682202 Onderzoek Valckensteijn € 45.000 voordelig In verband met de ontvlechting is er in 2024 geen capaciteit geweest om het onderzoek te verrichten. Het zal daarom naar verwachting in 2025 worden uitgevoerd. Daarom willen we graag het incidentele budget doorschuiven naar 2025. FCL 682210 WABO-vergunningen (lasten) € 26.671 nadelig De overschrijding is te verklaren doordat er in het overgangsjaar (2024) van BAR-organisatie naar een zelfstandige organisatie meer kosten zijn gemaakt voor de inhuur van personeel en advieskosten om de vergunningverlening te laten doorlopen.

FCL 682300 WABO-vergunningen (baten) € 359.497 nadelig De overgang van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) naar de Omgevingswet op 1 januari 2024 heeft invloed gehad op het aantal vergunningaanvragen.

- 28 -

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025

Uit de Voortgangsbrief implementatie Omgevingswet van augustus 2024 blijkt dat het aantal complexe vergunningaanvragen laag is, deels als gevolg van de overgang naar het nieuwe stelsel. Daarnaast zijn de baten uit Wabo-vergunningen lager dan voorgaande jaren. Dit is mede te verklaren doordat in het overgangsjaar (2024) van de BAR-organisatie naar een zelfstandige organisatie, waardoor minder vergunningen met Wabo-inkomsten zijn afgegeven. Het verschil in aantallen en opbrengsten wordt verder versterkt doordat enkele grote projecten met meerdere woningbouwontwikkelingen zijn doorgeschoven naar latere jaren. Taakveld 0.10 Mutaties reserves FCL 698002 Mutaties reserves programma 2 € 1.135.573 nadelig De afwijking wordt met name veroorzaakt door de mutaties in de reserve vrije ontw. projecten vrije reserve, als gevolg van het mutatieverloop in de lopende grondexploitaties. Daarnaast is er minder onttrokken uit de algemene reserve m.b.t. de daadwerkelijke uitputting van de overgehevelde budgetten uit 2023 (effect ca. € 250.000), en heeft er geen onttrekking plaatsgevonden m.b.t. de flexwoningen (effect van € 895.000). Beleidsindicatoren Nr. Indicator

Beschrijving indicator

AW

NL*

1 Functievermenging (bron: De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en 48,5% 54,2% CBS BAG/LISA) woningen, en varieert tussen 0 (alleen woningen) en 100 (alleen werken). Bij de waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.

Cijfers over 2023

2 Vestingen van bedrijven (bron: LISA)

Het aantal vestigingen van bedrijven per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 – 65 jaar.

3 Nieuwbouw woningen (bron: BAG/ABF)

Het aantal nieuw gebouwde woningen, per 1.000 woningen, exclusief overige toevoegingen, zoals transformaties.

9,1

2023

4 Demografische druk (bron: CBS)

Het aantal personen van 0 tot 20 jaar én 65 jaar of ouder per honderd personen 73,7% 70,4% van 20 tot 65 jaar.

2024

134,7 181,8 3,4

2023

Waar staat je gemeente d.d. 7 maart 2025 * Klasse matig stedelijk

- 29 -

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025

Programma 3 - Buitenruimte Inleiding De gemeente streeft een kwalitatief hoge en duurzaam openbare ruimte na, waarbij aandacht is voor veiligheid en leefbaarheid die wij samen met onze inwoners realiseren. Wijkregie zet zich in op het bevorderen van meer burgerparticipatie, gerichte communicatie en het verbreden van het netwerk. De werkwijze van Wijkregie kenmerkt zich met een bottom-up benadering, ofwel integraal werken en zoeken naar passende oplossingen en/of mogelijkheden. De speerpunten kenmerken zich door dichtbij de burger zijn en hen betrekken bij beleid en ontwikkelingen in de wijk. Evenementen dragen bij aan een levendige gemeente, een positief imago van de verschillende dorpskernen. Meer evenementen die de plaatselijke economie en de sociale cohesie bevorderen. Het realiseren van maatschappelijke doelstellingen is een belangrijke pijler in de gemeente Albrandswaard. De huisvesting om deze doelstellingen te kunnen bewerkstelligen, noemen we maatschappelijk vastgoed. De laatste jaren zijn er veel ontwikkelingen op dit gebied. Om deze ontwikkelingen goed te kunnen blijven managen is professionalisering en sturing hierop van groot belang. Missie Een kwalitatief hoge en duurzaam openbare ruimte, waarbij aandacht is voor veiligheid en leefbaarheid die wij samen met onze inwoners realiseren.

- 30 -

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025

3.1 Buitenruimte Duurzaamheid en milieu Wat willen we bereiken? Inwoners, ondernemers, verenigingen en maatschappelijke organisaties nemen hun aandeel in het verduurzamen van onze gemeente. Iedereen in Albrandswaard is bewust van onze ambitie om voor 2050 een klimaatneutrale gemeente te zijn. Wat gaan we doen

Wanneer is het klaar Continu

Wat is het streven

Extra kosten + FTE in 2024 Binnen begroting.

1a

Transparant maken van de afweging tussen verschillende aspecten m.b.t. de effecten van duurzaamheid.

1b

We stimuleren inwoners om bij te dragen aan klimaatadaptatie. Waar mogelijk vergroenen we de openbare ruimte. Hierbij stellen we onszelf als doel om 5% aan overbodige verharding in de openbare ruimte om te vormen naar groen.

Eind 2025

Bevorderen van de Binnen begroting. klimaatbestendigheid van de leefruimte. We gaan voor een klimaatrobuuste inrichting van de openbare ruimte om wateroverlast, droogte en hittestress te voorkomen.

1c

We inventariseren welke initiatieven er Eind 2025 zijn om het hergebruik van materialen te stimuleren. We verkennen de samenwerking met verschillende partners.

We verminderen de afvalstroom Binnen begroting. en hergebruiken van grondstoffen in de gemeente.

Elke duurzaamheidsparagraaf is voorzien van een onderbouwd advies.

Wat hebben wij bereikt en wat hebben wij gedaan? 1a Vakafdelingen krijgen ondersteuning bij het helder formuleren van duurzaamheidsafwegingen, zodat deze terugkomen in voorstellen. Ons doel is dat duurzaamheid structureel wordt meegenomen en zichtbaar is in keuzes die we als organisatie maken. Het speerpunt wordt in 2025 voortgezet. 1b

In 2024 hebben we op twee tot drie locaties verharding omgezet in groen, een stap richting de doelstelling om vanaf 2025 5% van de overbodige verharding te vervangen. Er is een basis gelegd door vergroeningsmogelijkheden in kaart te brengen en klimaatadaptatie in onze plannen op te nemen. Het speerpunt wordt in 2025 voortgezet.

1c

Samen met onderzoekers van de Erasmus Universiteit Rotterdam en andere partners verkennen we kansen om hergebruik van materialen te bevorderen. We richten ons op het in contact komen met inwoners die actief zijn op dit gebied, om ervaringen uit te wisselen en hen te ondersteunen. Initiatieven zijn in kaart gebracht en we onderzoeken mogelijkheden om de circulaire economie binnen de gemeente te versterken. Zo zetten we concrete stappen om samenwerkingen te intensiveren en circulaire initiatieven beter zichtbaar te maken. Dit speerpunt zal in 2025 verder worden uitgewerkt.

Groene gemeente Wat willen we bereiken? We werken aan een duurzame en groene gemeente. Dit doen we o.a. door het versterken van het groene karakter van onze gemeente. Daarnaast dringen we de hoeveelheid restafval terug en stimuleren we bewoners te scheiden. Wat gaan we doen 2a

Opstellen groenvisie en uitvoeringsplan waarin we de biodiversiteit stimuleren.

Wanneer is het klaar Eind 2025

Wat is het streven Heldere kaders voor het groenbeheer.

Extra kosten + FTE in 2024 Incidenteel € 15.000.

Wat hebben wij bereikt en wat hebben wij gedaan? 2a In februari 2024 is het nieuwe groenbeleidsplan in de gemeenteraad vastgesteld. In vervolg op het beleidsplan zijn assetssheets opgesteld om de ambities uit het groenbeleidsplan te vertalen naar concretere doelstellingen. Op deze manier gaan we het nieuwe groenbeleidsplan en de beschikbaar gestelde budgetten ook gericht inzetten om de gestelde ambities waar te maken. Het speerpunt wordt in 2025 voortgezet.

- 31 -

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025

Verkeersveiligheid Wat willen we bereiken? Vergroten van de verkeersveiligheid en het veiligheidsgevoel bij onze inwoners. Hierbij staan de fietser en voetganger centraal in het verkeer. Wij realiseren veilige (school)omgevingen. Wij stimuleren duurzame mobiliteit en deelmobiliteit. Wat gaan we doen Wanneer is het Wat is het streven Extra kosten + FTE klaar in 2024 3b Een uitvoeringsagenda over de Eind 2024 Het hebben van een Binnen begroting. mobiliteitsvisie opstellen. uitvoeringsplan. 3c

Het verhogen van de verkeersveiligheid met als focus schoolroutes en omgevingen.

3d

3e

Continu

Vergroten van de verkeersveiligheid en het veiligheidsgevoel bij onze inwoners.

Met aanvulling van subsidies binnen begroting.

Het stimuleren van deelmobiliteit en de Eind 2025 bereikbaarheid van het openbaar vervoer.

Het aanbod van alternatief vervoer i.p.v. de auto vergroten. In ieder geval het aanpassen van fietsenstallingen.

We hopen met de MRDH en RET subsidies voor cofinanciering aan te kunnen vragen.

De realisatie van een snellaad netwerk Eind 2025 binnen de gemeentegrenzen.

Stimuleren van duurzaam vervoer.

Uitgangspunt is dat eventuele kosten voor rekening van externe partij zijn.

Wat hebben wij bereikt en wat hebben wij gedaan? 3b In 2024 is gewerkt aan het opstellen van het mobiliteitsplan inclusief de bijbehorende uitvoeringsagenda. Het mobiliteitsplan is inmiddels vastgesteld. Hiermee is dit speerpunt afgerond en zijn we gestart met de realisatie ervan. 3c

De Dorpsdijk wordt vanaf de kruising Tijsjesdijk richting de Don Boscoschool ingericht als fietsstraat. Dit met als doel om de Dorpsdijk voor fietsend verkeer nog veiliger te maken. Project is eind 2024 aanbesteed en start qua uitvoering in het 1ste kwartaal 2025. In 2024 is de Welhoeksedijk afgesloten voor doorgaand verkeer. Dit zal bijdragen aan het verkeersluwer maken van dit deel van de dijk en de Albrandswaardsedijk en helpen bij het verkeersveiliger maken van deze omgeving. Vanwege vervanging van kabels en leidingen vindt de omvorming naar fietsstraat in 2025 plaats. De voorbereiding hiervoor zijn al wel getroffen. Ook de voor de Tijsjesdijk zijn we in 2024 gestart met onderzoeken hoe deze route verkeersveiliger kan worden gemaakt voor o.a. schoolgaand verkeer. Project is aangemeld bij de MRDH voor subsidie en ondertussen ook opgenomen op de projectenlijst waardoor het ook in aanmerking komt. Het speerpunt wordt in 2025 voortgezet.

3d

Door fietsenstallingen rondom de metrostations beter in te richten en veiliger te maken hopen we inwoners te verleiden vaker met de fiets naar de metro te komen en ook de metro als alternatief voor de auto te gebruiken. In juli 2024 is gestart om de gestelde doelen om te zetten naar een inrichtingstekening en raming. Verder is in de gemeente een proef gestart met diverse deelauto's die verspreid over de gemeente geplaatst zijn. Dit speerpunt loopt door in 2025.

3e

Als gemeente ondersteunen we bij de plaatsing van snelladers. Met diverse partijen zijn we hierover in gesprek geweest maar is het om uiteenlopende reden nog niet gelukt om over te kunnen gaan tot concrete aanvragen. Het speerpunt wordt in 2025 voortgezet.

- 32 -

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025

3.2 Kunst & Cultuur Kunst & Cultuur Wat willen we bereiken? Cultuur in Albrandswaard verrijkt, verbindt en versterkt. Cultuur is een onmisbaar onderdeel van de Albrandswaardse samenleving. Wij koesteren het cultuurhistorische karakter van Albrandswaard en vragen aandacht voor culturele profilering. Wat gaan we doen

Wanneer is het klaar

Wat is het streven

Extra kosten + FTE in 2024

1b

Uitdragen van de doelen en ambities in de kunst- en cultuurnota.

Continu

Zichtbaarheid en (h)erkenning van kunst en cultuur in Albrandswaard.

Binnen begroting.

1c

De Albrandswaardse monumenten (terug) onder de aandacht brengen. Meedoen aan Monumentendag.

Eind 2025

Zorg en aandacht voor onze monumenten.

Binnen begroting.

1d

Het evenementenbeleid wordt herzien. Eind mei 2025

Duidelijke kaders en Binnen begroting. subsidiemogelijkheden. Meer evenementen mogelijk maken en de aanvraagprocedure eenvoudiger maken.

Wat hebben wij bereikt en wat hebben wij gedaan? 1b In 2024 hebben we gewerkt aan de uitvoering van de Kunst en Cultuurnota. Zo is er een samenwerkingsovereenkomst getekend voor een vervolg aan het CMK traject. In deze vierde editie van Cultuureducatie met Kwaliteit wordt de cultuureducatie in Albrandswaard naar een hoger niveau gebracht. Het speerpunt wordt in 2025 voortgezet. 1c

In 2024 heeft het college besloten om dit speerpunt in 2025 op te pakken.

1d

In 2024 heeft het college besloten om dit speerpunt in 2025 op te pakken.

Wat heeft het gekost? Programma 3 Buitenruimte

Primaire begroting 2024 Begroting na wijziging 2024

Werkelijk 2024

Verschil (voordeel is + nadeel is -)

Lasten 3.1 - Buitenruimte

18.933.200

18.520.200

17.748.538

3.2 - Kunst & Cultuur

213.900

105.900

150.237

-44.337

19.147.100

18.626.100

17.898.775

727.325

9.294.600

9.699.000

9.948.381

249.381

Totaal Lasten

771.662

Baten 3.1 - Buitenruimte 3.2 - Kunst & Cultuur

13.800

13.800

23.600

9.800

Totaal Baten

9.308.400

9.712.800

9.971.980

259.180

Saldo van baten en lasten

-9.838.700

-8.913.300

-7.926.795

986.505

Onttrekkingen

260.200

810.800

647.978

-162.822

Stortingen

21.500

231.500

231.500

0

Mutaties reserves

238.700

579.300

416.478

-162.822

-9.600.000

-8.334.000

-7.510.316

823.684

Gerealiseerd resultaat programma 3

Analyse financiële afwijkingen Taakveld 0.2 Burgerzaken FCL 600361 Oudheidskamer € 29.221 nadelig De overschrijding wordt veroorzaakt door uitgaven aan onderhoud, die niet waren begroot (ca. € 11.000). De verwachting is dat deze uitgaven incidenteel zijn geweest. Daarnaast zijn de uitgaven aan energie hoger geweest dan verwacht (eveneens ca. € 11.000).

- 33 -

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025

Taakveld 0.8 Overige baten en lasten FCL 530400 Teammanager Ruimte € 73.620 nadelig De overschrijding wordt veroorzaakt doordat er een groot deel van het jaar een manager en een teamleider voor het domein Ruimte zijn ingehuurd. Deze inhuurlasten waren niet begroot. FCL 530411 Team Buitenruimte en wijkregie € 66.269 voordelig De personeelsbudgetten zijn nog niet juist ingericht op de nieuw ingerichte teams. Hierdoor zijn bij de verschillende personeelsbudgetten over- en onderschrijdingen ontstaan. Ook waren nog niet alle vacatures vervuld of heeft er inhuur plaats gevonden om taken uit te kunnen voeren wat ook heeft gezorgd voor onder- en overschrijdingen. FCL 530511 SWO Team Ontwikkeling, beheer en ondersteuning € 56.980 voordelig De kosten van de SWO-teams die rechtstreeks binnen Albrandswaard zijn geboekt, bestaan uitsluitend uit inhuur. Hiervoor is een schatting gemaakt van de te verwachten inhuurlasten per team. Gedurende het jaar kunnen zaken veranderen door bepaalde omstandigheden. Dit kan leiden tot een onder- of overschrijding. Voor dit team zijn er uiteindelijk minder kosten gemaakt dan van te voren verwacht. FCL 530512 SWO Team Uitvoering openbare ruimte € 84.912 voordelig De kosten van de SWO-teams die rechtstreeks binnen Albrandswaard zijn geboekt, bestaan uitsluitend uit inhuur. Hiervoor is een schatting gemaakt van de te verwachten inhuurlasten per team.

Gedurende het jaar kunnen zaken veranderen door bepaalde omstandigheden. Dit kan leiden tot een onder- of overschrijding. Voor dit team zijn er uiteindelijk minder kosten gemaakt dan van te voren verwacht. FCL 530514 SWO Team Begraven € 192.872 nadelig De kosten van de SWO-teams die rechtstreeks binnen Albrandswaard zijn geboekt, bestaan uitsluitend uit inhuur. Hiervoor is een schatting gemaakt van de te verwachten inhuurlasten per team. Gedurende het jaar kunnen zaken veranderen door bepaalde omstandigheden. Dit kan leiden tot een onder- of overschrijding. Voor dit team zijn er uiteindelijk aanzienlijk meer kosten gemaakt dan van te voren verwacht. Taakveld 2.1 Verkeer en vervoer FCL 621000 Planmatig onderhoud wegen € 74.850 voordelig De onderschrijding van het budget wordt met name veroorzaakt door lagere kapitaallasten als gevolg van het doorschuiven van investeringen, en door een lager gerealiseerd percentage van de omslagrente ten opzichte van de begroting. FCL 621016 Extra aanpak zwerfafval € 47.439 nadelig Voor de aanpak van zwerfafval, geldt sinds 2023 de Single Use plastic richtlijn. Een onderdeel hiervan is dat producenten van wegwerpplastic vanaf 1 januari 2023 meebetalen aan het opruimen en verwerken van het wegwerpplastic in het zwerfafval (uitgebreide producentenverantwoordelijkheid).

Afhankelijk van de grootte van de gemeente is er tussen de € 3,50 en € 4,25 per inwoner per jaar beschikbaar. Voor Albrandswaard is € 3,50 per inwoner gerekend en in totaal € 75K beschikbaar. De uitkering van 2024 is echter uitgesteld. Het bedrag (€ 74.000) wordt in het eerste kwartaal van 2025 uitbetaald. Hierdoor hebben we in 2024 een overschrijding. FCL 621060 Straatmeubilair dagelijks onderhoud € 36.355 voordelig Vanwege de ontvlechting en het opbouwen van de teams is er onvoldoende tijd geweest om de werkzaamheden met betrekking tot dit budget op te pakken en uit te voeren. Voor 2025 is dit geborgd, als gevolg hiervan is er geen sprake van achterstanden of gevaarzetting. Deze zaken zijn opgepakt.

- 34 -

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025

Taakveld 2.4 Economische havens en waterwegen FCL 624000 Waterwegen planmatig onderhoud € 37.892 nadelig Op het aanbestede bestek (Koedoodseplas) is een kostenstijging i.v.m. de CBS index GWW. De aannemer mag deze kosten doorberekenen aan de opdrachtgever. Verwacht wordt dat deze kosten de komende jaren structureel zullen stijgen. Voor 2024 is het bedrag van de indexering ca. € 50.000,- en dat neemt de komende jaren gestaffeld toe. Verder heeft er binnen het bestek een verschuiving plaatsgevonden van investeringen naar exploitatie door scopewijzingen. Taakveld 2.5 Openbaar vervoer FCL 621200 Openbaar vervoer € 58.977 voordelig In 2023 is subsidie bij de MRDH aangevraagd, voor het uitvoeren van OV-maatwerkvervoer in 2023. Deze was toen nog niet ontvangen. In 2024 is de subsidie wel binnengekomen, en bedraagt € 48.403. Voor het jaar 2024 zelf is eenzelfde soort subsidie ook ontvangen, en bedraagt € 43.706. Dit verklaart het voordelig saldo. Taakveld 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie FCL 656010 Wijkregie € 31.900 voordelig Het opstellen van de participatievisie is nog niet gereed. De verwachting is dat de visie in Q1 van 2025 gereed is. Hiervoor willen we graag het resterende budget van € 10.900 doorschuiven naar 2025.

Taakveld 7.2 Riolering FCL 672200 Riolering planmatig onderhoud € 39.024 nadelig In de voorziening voor de vervanging & onderhoud van de riolering is uiteindelijk ca. € 89.000 meer gestort dan vooraf verwacht (wat een last geeft in de exploitatie), omdat er voor de verschillende projecten meer is uitgegeven dan vooraf verwacht. Door de lagere omslagrente is er ongeveer € 25.600 minder aan kapitaallasten doorberekend aan de riolering. Daarnaast is er ongeveer € 54.000 meer onttrokken uit de voorziening riolering (wat een bate geeft in de exploitatie), met name als gevolg van een hoger bedrag aan werkelijk toe te rekenen kosten aan de riolering, dan begroot (ca. € 71.000). FCL 672211 Hoofdrioolgemaal Poortugaal € 43.335 voordelig Er is een bedrag van € 52.380 teruggestort door Greenchoice i.v.m. met foutieve energiekosten uit het verleden. Tevens is er een grotere bijdrage van het waterschap ontvangen omdat er nog kosten in rekening konden worden gebracht die verband hielden met de recente renovatie van het gemaal. FCL 672215 Overige gemalen € 132.026 voordelig Als gevolg van herberekening van de energielasten door Greenchoice is gebleken dat er in het verleden te veel is afgerekend. Hierdoor hebben we een bedrag van ca. € 86.500 teruggekregen.

Tevens zijn de energielasten door deze fouten in het verleden te hoog ingeschat en is er dus ook structureel minder aan energie uitgegeven. Het totaaleffect van bovengenoemde redenen bedraagt ongeveer € 135.000. Taakveld 7.3 Afval FCL 672100 Planning reiniging en afval € 302.236 nadelig De afwijking wordt veroorzaakt door de hogere opbrengst van de afvalstoffenheffing. Als gevolg hiervan is een bedrag van € 223.878 in de voorziening beklemde middelen gestort, waar geen begroot saldo tegenover stond. Bij de begroting was nog uitgegaan van een tekort van € 94.400. FCL 672102 Inzameling huishoudelijk afval € 81.682 nadelig Zie verklaring onder FCL 672104.

- 35 -

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025

FCL 672104 Afval brengstation / Aanbiedstation € 106.933 voordelig Per saldo is er een voordeel van ongeveer € 25.000. In 2024 heeft de gemeente Albrandswaard een afrekening ontvangen met betrekking tot het verpakkingsafval over het jaar 2022 van Verpact ontvangen. Dit is een incidenteel voordeel van € 12k. Daarnaast is er op de verwerkingskosten een incidenteel voordeel geweest van € 13k. Dit komt onder andere door een voordeliger tarief voor het ingezamelde metaal dan begroot. FCL 672161 Gemeentewerf Albrandswaard - Nijverheidsweg 3 € 28.412 voordelig Het voordelige saldo komt voornamelijk door de afrekening van de servicekosten aan de NV BAR Afvalbeheer, die ca. € 48.000 hoger is uitgevallen dan begroot, met name door de gestegen energiekosten. FCL 672163 Gemeentewerf Albrandswaard - Binnenbaan 34 € 82.044 voordelig Voor de nieuwe, tijdelijke locatie is een ruim bedrag begroot geweest voor de aanschaf van gereedschap en materialen (€ 75.000). Hier is echter geen gebruik van gemaakt in 2024. FCL 672500 Baten reinigingsrecht en afvalstoffenheffing € 44.996 voordelig Er zijn meer aanbiedingen en ledigingen van restafval geweest dan waar aanvankelijk van was uitgegaan. Dit heeft geleid tot een hogere opbrengst voor de afvalstoffenheffing.

Taakveld 7.4 Milieubeheer FCL 672310 Geluid € 30.075 voordelig Vanwege onderbezetting is het BGE (basis geluid emissie) rapport als werkzaamheid nog niet opgepakt. Dit rapport wordt in 2025 wel opgepakt. FCL 672315 Duurzame energietransitie € 185.000 voordelig Als gevolg van het verkrijgen van de CDOKE-subsidie worden zo veel mogelijk kosten met betrekking tot duurzaamheid geboekt op deze subsidie. De ontvangen baten van deze subsidie worden in eerste instantie op de balans geparkeerd. Na afloop van het jaar wordt bekeken welk deel vrij kan vallen naar de exploitatie toe. Voor 2024 vallen alle gemaakte kosten in de subsidieregeling, waardoor de vrijval van de baten gelijk is aan de gemaakte kosten, en er dus geen saldo in de exploitatie staat. FCL 672322 Duurzaamheidsproject RRE € 36.428 nadelig De geboekte kosten betreffen voornamelijk correcties van facturen in de btw-sfeer uit voorgaande jaren. Dit was niet begroot. FCL 672327 Energietransitie Thema Energie € 30.478 nadelig De geboekte kosten betreffen voornamelijk correcties van facturen in de btw-sfeer uit voorgaande jaren. Dit was niet begroot. Taakveld 7.5 Begraafplaatsen en crematoria FCL 673200 Baten begraafplaatsrechten € 66.282 voordelig In 2024 is een inhaalslag gemaakt in de administratie van de begraafplaats. Hierdoor hebben er meer ruimingen en als gevolg daarvan ook meer her begravingen plaats gevonden.

Dit zorgt eenmalig voor extra inkomsten. Verder is de achterstand in het innen van de onderhoudskosten weggewerkt. Ook dit heeft eenmalig voor extra inkomsten gezorgd. FCL 673460 Begraafplaatsen Albrandswaard € 61.344 nadelig Afgelopen jaar is de administratie en de achterstanden op de begraafplaats opgelost. Als gevolg daarvan zijn er meer ruimingen uitgevoerd en meer her begravingen geweest, met als gevolg meer kosten. Hier staat tegenover dat er meer inkomsten zijn gegenereerd waarmee deze kosten gedekt worden.

- 36 -

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025

Taakveld 8.1 Ruimte en leefomgeving FCL 633005 Elektriciteitsvoorziening € 33.311 voordelig Het voordelig saldo wordt verklaard door ontvangen baten van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), in het kader van SDE-projecten op verschillende locaties (Stimulering Duurzame Energie). Deze baten (in totaal ca. € 35.000). waren niet begroot. Taakveld 8.3 Wonen en bouwen FCL 682100 Wijkbeheer € 75.772 nadelig Door de ontvlechting zijn eenmalig meer kosten gemaakt om het team van de buitendienst op te bouwen en te voorzien van de benodigde gereedschappen, kleding en materialen. Taakveld 0.10 Mutaties reserves FCL 698003 Mutaties reserves programma 3 € 162.822 nadelig Het nadelige saldo komt met name doordat er minder is uitgegeven aan de diverse doorgeschoven posten uit 2023 dan verwacht. Beleidsindicatoren Nr. Indicator 1 Omvang huishoudelijk restafval (bron: CBS)

Beschrijving indicator Aantal kilo niet-gescheiden ingezameld huishoudelijk afval per inwoner.

2 Hernieuwbare elektriciteit (bron: RWS) Percentage bekende hernieuwbare elektriciteit.

AW 167

NL*

Cijfers over

150

2023

20,7% 41,0%

2022

Waar staat je gemeente d.d. 7 maart 2025 * Klasse matig stedelijk

- 37 -

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025

Programma 4 - Financiën Inleiding Dit programma bevat speerpunten over de ontwikkeling van de financiële positie en risico's van de gemeente Albrandswaard. De Planning & Control cyclus is het instrument om zicht te houden op de voortgang van het gevoerde beleid en de financiële gezondheid van de gemeente. Missie Wij geven niet meer uit dan we ontvangen. Onze structurele lasten zijn in evenwicht met de structurele baten. Op deze wijze kunnen wij de voorzieningen voor onze inwoners duurzaam bekostigen en zijn wij financieel betrouwbaar voor onze maatschappelijke partners. De gemeentelijke belastingen voor inwoners en bedrijven worden zo laag mogelijk gehouden en waar mogelijk gematigd. Daarnaast blijven we verstandig omgaan met de reserve- en schuldenposities van Albrandswaard en trachten we deze in de komende jaren te verbeteren om zo onze toenemende risico's op te kunnen vangen. 4.1 Financiën Maatschappelijke betrokkenheid Wat willen we bereiken? Het maatschappelijk rendement van de uitgaven wordt vergroot. Scherpe keuzes maken wij met betrekking tot nut en noodzaak van voorgenomen investeringen. Dit doen wij ook bij vervolgbesluiten van eerder genomen besluiten. Wat gaan we doen

Wanneer is het klaar Continu

1a

In het besluitvormingstraject het maatschappelijk rendement meer mee laten wegen bij de uiteindelijke beslissing.

1b

Signalerende en acterende rol richting Continu provincie en Rijk over gemeentefonds en kansen/bedreigingen voor onze gemeente.

Wat is het streven Verhoogd maatschappelijk rendement en het voorkomen van onnodige (dubbele) investeringen. Meer stabiliteit, continuïteit en evenredigheid in de inkomsten vanuit het Rijk.

Extra kosten + FTE in 2024 Binnen begroting.

Binnen begroting.

Wat hebben wij bereikt en wat hebben wij gedaan? 1a Onderzocht is en overwogen wordt om in het besluitvormingstraject een vast onderdeel "maatschappelijk rendement" op te nemen en de systemen zo in te richten dat in alle voorstellen een weging van het maatschappelijk rendement wordt meegegeven. Het realiseren van deze centrale inrichting is echter cruciaal. Het speerpunt wordt in 2025 voortgezet. 1b

De ontwikkelingen en fluctuaties in het gemeentefonds hebben direct gevolgen voor de financiële positie van Albrandswaard. Zo hebben wij het afgelopen jaar diverse gesprekken met de provincie gevoerd over de ontwikkelingen rondom de begroting, opbouw nieuwe organisatie en de "ravijnjaren". Dit heeft geleid tot een sluitende begroting 2025 voor Albrandswaard in combinatie met een 10-jaarsperspectief m.b.t. de te verwachten inkomsten en uitgaven. Wij blijven hierover contact zoeken met de Provincie en dit speerpunt loopt dan ook door in 2025/2026.

- 38 -

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025

Financiële positie Wat willen we bereiken? Bij een goede en stabiele financiële positie van de gemeente, hoort ook een actueel financieel beleid. Dit draagt bij aan een goede (financiële) afweging bij de besluitvorming. Wat gaan we doen

Wanneer is het klaar

Wat is het streven

Extra kosten + FTE in 2024

2a

Onderzoek naar inzet en noodzaak verhogen/verlagen van reserves en voorzieningen.

Continu

Een actueel en opgeschoond overzicht van de reserves en voorzieningen op basis van aangepaste beleidsvoornemens en maatschappelijke ontwikkelingen.

Binnen begroting.

2b

Frequenter bijstellen van het financieel Continu beleid (nota’s en verordeningen) naar aanleiding van wijzigingen in de wetgeving (jaarlijks bij wijziging wetgeving) en/of bedrijfsvoering (iedere 3 jaar).

Voldoen aan rechtmatigheid en doelmatigheid.

Binnen begroting.

Wat hebben wij bereikt en wat hebben wij gedaan? 2a Bij het opstellen van de begroting 2025 en de verwerking van (nieuwe) wensen en ontwikkelingen is tevens gekeken naar de uitnutting van onze reserves en voorzieningen. In welke mate deze (nog) nodig zijn, ingezet kunnen worden of juist ingesteld moeten worden. Dit vormt nu een vast onderdeel in het 10-jaars perspectief wat we telkens bij de Voorjaarsnota gaan bijwerken en met de raad gaan delen. 2b

Het afgelopen jaar is er een inhaalslag gemaakt. De ontwikkelingen rondom de ontvlechting van de BAR-organisatie en de opbouw van een nieuwe eigen organisatie en De BedrijfsvoeringsPartner heeft ertoe geleid dat nota's en verordeningen opnieuw en versneld moesten worden aangepast. Hiervoor was er eerst juridische en organisatorische duidelijkheid rondom de ontwikkelingen nodig. Vanwege de nog verder in opbouw zijnde organisaties zullen we in 2025 per onderdeel verder moeten kijken waar nodige actualisatie vereist is.

Financiële risico’s Wat willen we bereiken? Een meer integrale aanpak van het kwalificeren en kwantificeren van de risico's die een gemeente loopt en vergroting van de sturing op- en beperking van deze risico's. Wat gaan we doen Wanneer is het Wat is het streven Extra kosten + FTE klaar in 2024 3b

Een ruim voldoende financiële buffer houden om alle risico’s te kunnen opvangen.

Continu

Een weerstandsvermogen met een ratio van minimaal 1,5.

Binnen begroting.

Wat hebben wij bereikt en wat hebben wij gedaan? 3b Bij het opstellen van de begroting 2025 is het ons gelukt om de ratio van ons weerstandsvermogen op uitstekend te houden.

- 39 -

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025

Wat heeft het gekost? Programma 4 Financiën

Primaire begroting 2024 Begroting na wijziging 2024

Werkelijk 2024

Verschil (voordeel is + nadeel is -)

Lasten 4.1 - Financien

95.000

20.000

41.051

-21.051

Totaal Lasten

95.000

20.000

41.051

-21.051

4.1 - Financien

0

0

29.231

29.231

Totaal Baten

0

0

29.231

29.231

Saldo van baten en lasten

-95.000

-20.000

-11.820

8.180

Onttrekkingen

353.500

1.053.500

353.500

-700.000

Stortingen

10.800

10.800

10.800

0

Mutaties reserves

342.700

1.042.700

342.700

-700.000

Gerealiseerd resultaat programma 4

247.700

1.022.700

330.880

-691.820

Baten

Analyse financiële afwijkingen Taakveld 0.8 Overige baten en lasten FCL 692205 Dubieuze debiteuren € 26.209 nadelig Het nadelig saldo wordt verklaard door het, na afloop van het jaar, op peil brengen van de voorzieningen m.b.t. het SVHW (storting van ca. € 41.000) en de reguliere debiteuren (vrijval van ca. € 13.500). Taakveld 0.10 Mutaties reserves FCL 698004 Mutaties reserves programma 4 € 700.000 nadelig Het nadeel wordt veroorzaakt door het ontbreken van de onttrekking uit de algemene reserve met betrekking tot de indexering van de loonkosten. Voor 2024 was hier een stelpost voor gevormd in programma 4, vanuit de algemene reserve. De stelpost is niet gebruikt, en weer vrijgevallen in de tweede tussenrapportage. Als gevolg hiervan is er ook geen onttrekking vanuit de algemene reserve. Kerngegevens Financiële structuur

Jaarrekening 2023

Begroting 2024 na wijziging

Jaarrekening 2024

Omvang totale begroting/exploitatieomzet

76.383.936

79.532.910

(Begrotings)resultaat

2.974.341

1.583.400

612.924

Omvang algemene uitkering incl. stelpost Jeugd

39.764.837

41.389.000

42.222.290

Algemene reserve

15.055.705

9.196.293

14.973.410

Beklemde reserves en bestemmingsreserve

22.046.441

23.630.753

23.972.635

Weerstandscapaciteit

17.974.566

13.533.345

17.458.381

Voorzieningen

8.267.439

6.986.928

8.650.994

- 40 -

82.114.653

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025

Programma 5 - Educatie Inleiding Het programma Educatie richt zich op het bevorderen van de ontwikkeling van alle kinderen, het bevorderen van de toeleiding naar specifieke activiteiten, de doorgaande leerlijn en doorgaande zorglijn. Daarnaast is een goede ouderbetrokkenheid een belangrijke succesfactor om kinderen optimaal te kunnen laten ontwikkelen. Het maatschappelijk middenveld is een sterke partner bij het behalen van de doelstellingen. Samenwerking zien wij als een belangrijke voorwaarde om succesvol te kunnen zijn. Missie Kinderen en jongeren moeten zich optimaal en naar vermogen kunnen ontwikkelen. 5.1 Educatie Educatie Wat willen we bereiken? Ieder kind krijgt les op zijn of haar eigen niveau. De samenwerking met de partners in het onderwijs- en maatschappelijk middenveld wordt geïntensiveerd en over de gehele gemeente is sprake van een netwerk van kwalitatief goede scholen. Wat gaan we doen Wanneer is het Wat is het streven Extra kosten + FTE klaar in 2024 1a

In samenwerking met de partners in het onderwijs stellen we een koersdocument op.

Eind 2023

Een vastgesteld koersdocument. Binnen begroting.

1b

Een integraal huisvestingsplan vaststellen.

Eind 2023

Het toekomst bestendig maken van de onderwijshuisvesting in Albrandswaard.

Binnen begroting.

Wat hebben wij bereikt en wat hebben wij gedaan? 1a Het koersdocument en het Integraal Huisvestingsplan zijn in 2023 vastgesteld. Het speerpunt is hiermee afgerond. 1b

Zie opmerking bij 1a.

Wat heeft het gekost? Programma 5 - Educatie Primaire begroting 2024 Begroting na wijziging 2024

Werkelijk 2024

Verschil (voordeel is + nadeel is -)

Lasten 5.1 - Educatie

3.460.100

3.386.600

2.955.932

430.668

Totaal Lasten

3.460.100

3.386.600

2.955.932

430.668

5.1 - Educatie

139.900

370.400

267.093

-103.307

Totaal Baten

139.900

370.400

267.093

-103.307

-3.320.200

-3.016.200

-2.688.838

327.362 -185.000

Baten

Saldo van baten en lasten Onttrekkingen

16.700

201.700

16.700

Stortingen

1.500.000

0

0

0

Mutaties reserves

-1.483.300

201.700

16.700

-185.000

Gerealiseerd resultaat programma 5

-4.803.500

-2.814.500

-2.672.138

142.362

- 41 -

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025

Analyse financiële afwijkingen Taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting FCL 642137 Gebouw Julianaschool Rhoon € 28.405 voordelig Door vertraging bij de aannemer is de constructiefout van de boeiboorden in 2024 hersteld. Oorspronkelijk waren deze werkzaamheden eind 2023 gepland. Het incidentele onderhoudsbudget van € 18.600 is in eerste instantie doorgeschoven naar 2024. De factuur is in 2024 echter ook niet binnen gekomen en wordt nu verwacht in 2025. We willen daarom het onderhoudsbudget doorschuiven naar 2025. FCL 642138 Gebouw BBS De Wegwijzer Sportlaan Rhoon € 94.415 voordelig De plaatsing van noodlokalen heeft plaatsgevonden 2024, waar dit in eerste instantie in 2023 was gepland. De facturen hiervoor komen echter pas in 2025. De budgetten voor bouwrijp maken (€ 50.000) en huur van de lokalen (€ 40.000) willen we daarom doorschuiven naar 2025. Taakveld 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken FCL 648025 Educatieve agenda € 41.623 voordelig Niet alle middelen zijn besteed in 2024. De vertraging in de besteding is het gevolg van personele wisselingen. Het overschot is incidenteel. FCL 665010 Peuterwerk algemeen € 48.085 voordelig Niet alles is besteed in 2024. Dit is een terugkerend patroon in de afgelopen jaren, waardoor we bij de tweede tussenrapportage al een bedrag van € 70.000 hebben afgeraamd.

Deze aframing is tevens structureel meegenomen in de ombuigingsvoorstellen voor de komende jaren. Het (resterende) overschot in 2024 is incidenteel. Taakveld 0.10 Mutaties reserves FCL 698005 Mutaties reserves programma 5 € 185.000 nadelig Het nadelige saldo komt doordat er geen uitgaven zijn gedaan voor de diverse doorgeschoven posten uit 2023. Beleidsindicatoren Nr. Indicator

Beschrijving indicator

AW

NL* Cijfers over

1 Absoluut verzuim (bron: DUO/Ingrado)

Er wordt gesproken van absoluut verzuim als een leerplichtige en/of kwalificatieplichtige jongere niet op een school of instelling staat ingeschreven. De periodeaanduiding '2021' staat voor schooljaar '2020/2021'. Aantal per 1.000 leerlingen.

4,9

6,3

2023

2 Relatief verzuim (bron: DUO/Ingrado)

Er is sprake van relatief verzuim als een jongere wel op een school staat ingeschreven, maar gedurende een bepaalde tijd de lessen/praktijk verzuimt. Ook veelvuldig te laat komen kan hiertoe worden gerekend. De periodeaanduiding '2021' staat voor schooljaar '2020/2021'. Aantal per 1.000 leerlingen.

19

27

2023

1,6% 2,4%

2023

3 Voortijdig Het percentage van het totaal aantal leerlingen van het VO en MBO (12 - 23 jaar) dat schoolverlaters (bron: voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. De DUO/Ingrado) periodeaanduiding '2021' staat voor schooljaar '2020/2021'. Waar staat je gemeente d.d. 7 maart 2025 * Klasse matig stedelijk

- 42 -

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025

Programma 6 - Sport Inleiding Binnen Albrandswaard kennen wij een zeer actief verenigingsleven, waardoor voor elke inwoner een passende hobby te vinden is. Wij koesteren onze verenigingen, omdat zij saamhorigheid brengen en een laagdrempelige ontmoetingsplek zijn voor veel mensen. Zo wordt de algemene gezondheid bevordert, leren kinderen samen te werken en door te zetten. Om dit te kunnen bewerkstelligen zijn gezonde en sterke verenigingen van groot belang. Zij verdienen aandacht en ondersteuning van de gemeente, waarbij wederkerigheid een uitgangspunt is. Wij trekken samen met elkaar op! Missie Het verenigingsleven vervult een belangrijke functie is de Albrandswaardse samenleving, zij zijn het cement van de maatschappij. Wij faciliteren en ondersteunen hen bij de uitvoering van hun verenigingsleven, waarbij samenwerking voorop staat.

- 43 -

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025

6.1 Sport Sport Wat willen we bereiken? Iedereen in Albrandswaard doet mee met sporten en bewegen. Het is belangrijk voor een gezond gewicht en een gezonde leefstijl. Wat gaan we doen

Wanneer is het klaar Continu

Wat is het streven

Continu

Alle sportaccommodaties in Albrandswaard zijn rookvrij.

Binnen begroting.

Extra kosten + FTE in 2024 Binnen begroting.

1a

Stimuleren in de uitvoering van het Akkoord van Albrandswaard.

1b

Actief stimuleren rookvrije accommodaties.

1c

Actief stimuleren ‘de gezonde kantine’. Continu

Alle sportaccommodaties doen mee met het programma ‘de gezonde kantine’.

Binnen begroting.

1d

Bewegen in de buitenruimte.

Continu

Albrandswaard investeert in voldoende mogelijkheden om te bewegen in de buitenruimte.

Binnen begroting.

1e

Actualiseren sportbeleid.

Continu

Een geactualiseerde beleidsnotitie ‘blije gezichten’.

Binnen begroting.

1f

Met de verenigingen een intentieovereenkomst sluiten over de toekomst van het sportpark De Omloop.

Eind 2023

Vastgestelde intentieovereenkomst.

Binnen begroting.

Verenigingen vormen met elkaar een netwerkorganisatie en werken hierin effectief samen.

Wat hebben wij bereikt en wat hebben wij gedaan? 1a Het afgelopen jaar zijn meerdere verenigingen gestart met een strategisch jaarplan om hier invulling aan te geven. We gaan de komende tijd verder met een inventarisatieronde en behoeftes ophalen bij de verenigingen en zullen hier waar mogelijk stimuleren en faciliteren. 1b

We zijn erin geslaagd om samen met de verenigingen bijna alle buitensprotaccommodaties zijn rookvrij te krijgen.Met de andere verenigingen zijn wij nog in gesprek. We verwachten dat we hen in 2025 kunnen overtuigen om volledig rookvrij te worden.

1c

Ondanks al onze inspanningen is het nog niet gelukt om alle sportaccommodaties te laten meedoen met De gezonde kantine. Het blijft onderwerp van gesprek van de maatschappelijk makelaar bij haar bezoeken aan de verenigingen.

1d

Ook in 2024 zijn er weer veel activiteiten georganiseerd door de Buurtsportcoaches om met name kinderen en jongeren aan het bewegen te krijgen.

1e

In 2024 heeft de actualisatie van de beleidsnotitie niet plaatsgevonden.

1f

In het derde kwartaal 2024 zijn de gesprekken met de verenigingen geintensiveerd. Het streven is om in het eerste kwartaal 2025 de overeenkomst te ondertekenen.

Wat heeft het gekost? Programma 6 - Sport

Primaire begroting 2024 Begroting na wijziging 2024

Werkelijk 2024

Verschil (voordeel is + nadeel is -)

Lasten 6.1 - Sport

1.890.200

2.105.700

2.043.268

62.432

Totaal Lasten

1.890.200

2.105.700

2.043.268

62.432

6.1 - Sport

424.600

544.900

711.616

166.716

Totaal Baten

424.600

544.900

711.616

166.716

Saldo van baten en lasten

-1.465.600

-1.560.800

-1.331.652

229.148

Gerealiseerd resultaat programma 6

-1.465.600

-1.560.800

-1.331.652

229.148

Baten

- 44 -

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025

Analyse financiële afwijkingen Taakveld 5.1 Sportbeleid en activering FCL 653030 SPUK BREED: Brede Regeling Combinatiefuncties € 123.240 voordelig Met deze SPUK-regeling wordt de buurtsportcoach betaald middels cofinanciering. Voor 2024 zijn de diverse SPUK-regelingen budgetneutraal begroot, terwijl voor deze specifieke regeling er al budget beschikbaar was. Hierdoor heeft een incidentele onderschrijding van € 123.240 plaatsgevonden. Taakveld 5.2 Sportaccommodaties FCL 653005 Exploitatie zwembad € 162.506 voordelig Begin 2024 is het Meerjaren Onderhouds Plan (MJOP) voor het zwembad Albrandswaard vastgesteld. Op basis van het MJOP zijn er bouwkundige investeringen gedaan en installaties vervangen, waardoor er minder is uitgegeven aan onderhoud (€ 30.000). Daarnaast zijn de voorbereidingen gedaan voor uitbesteding van beheer en exploitatie van het zwembad per 1 januari 2025. Vacatures zijn daarom niet opgevuld, waardoor er € 62.000 minder is uitgegeven aan personeel. Aan energiekosten is € 65.000 minder uitgegeven dan begroot door het vervangen van installaties en het omzetten van het abonnement. Verder is er een SPUK-sport van € 75.000 ontvangen als compensatie van de btw-schade. Deze was niet begroot. Daarentegen is meer uitgeven aan belastingen en schoonmaakkosten, en is er minder omzet uit zwemlessen binnengekomen (bij elkaar ca. € 77.000 nadelig).

In totaal resulteren deze effecten in een incidenteel voordeel van ca. € 160.000. Bij de voorjaarsnota 2025 zal de begroting van zwembad Albrandswaard worden aangepast op de uitbesteding van beheer en exploitatie per 1 januari 2025. FCL 653061 Campus Portland Sportzaal € 35.743 nadelig Het nadeel komt door hogere uitgaven aan onderhoud, dan vooraf verwacht (ca. € 35.200). Dit komt met name door gedane technische aanpassingen als gevolg van legionellapreventie. FCL 653164 Sportcomplex Omloopseweg Rhoon € 29.208 nadelig Door vandalisme zijn er onvoorziene herstelwerkzaamheden nodig geweest van ca. € 14.500. Daarnaast heeft voetbalvereniging WCR nog facturen ingediend van eerdere jaren die door bestuurswisseling niet eerder waren ingediend. De vereniging is hier op aangesproken en er is een nieuwe penningmeester. Het nadeel is hierdoor incidenteel. FCL 653168 Sportcomplex Albrandswaardseweg Poortugaal € 36.714 nadelig Het nadeel komt omdat de begroting voor de onderhoudskosten te laag is gebleken. In 2023 was incidenteel extra budget beschikbaar gesteld. Voor 2024 is de overschrijding op onderhoudskosten ca. € 66.800. Hier staan baten vanuit de SPUK-sport tegenover die ook niet begroot waren, van ca. € 30.000. Beleidsindicatoren Nr. Indicator

Beschrijving indicator

AW

1 Niet-sporters (bron: gezondheidsmonitor Het percentage niet-wekelijkse sporters t.o.v. bevolking van 19 volwassenen, GGD ‘en, CBS en RIVM) jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet.

NL*

42,5% 46,4%

Cijfers over 2022

Waar staat je gemeente d.d. 7 maart 2025 * Klasse matig stedelijk

- 45 -

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2025

Programma 7 - Sociaal Domein Inleiding Ouderen, jeugd en gezinnen moeten in Albrandswaard, nu en in de toekomst, lang gelukkig kunnen leven. Daarom staat binnen het sociaal domein ‘de mens’ en de ‘menselijke maat’ voorop. We benutten de eigen kracht van mensen, betuttelen niet en bieden de hulp die echt nodig is. Hierbij werken de hulpverleners integraal en afgestemd op elkaar. Met name voor hulpbehoevenden die met een opstapeling van problemen te maken hebben, is integrale aanpak pure noodzaak. Wij investeren in preventie, omdat wij geloven dat voorkomen altijd beter is dan genezen. Wij sturen op het toepassen van de mogelijkheden die wij zien voor verbetering van de interne en externe samenwerking, kennisdeling en het inzetten van creatieve oplossingen. De afstemming tussen Wonen, Welzijn (en Werk) en Zorg zijn daarbij leidend. Missie Door de integrale transitie binnen het sociaal domein, wordt maatwerk geleverd en gaan wij uit van de kracht van onze inwoners. 7.1 Maatschappelijke ondersteuning Maatschappelijke ondersteuning Wat willen we bereiken? Iedereen krijgt mogelijkheden om mee te doen aan werk, onderwijs, activiteiten, sport en cultuur etc., om zijn/haar talenten te ontwikkelen en om plezier te hebben. Wat gaan we doen

Wat is het streven

1b

Wanneer is het klaar Vergunninghouders en ontheemden zo Eind 2025 spoedig mogelijk aan betaald werk helpen. Lokale beschermd wonen projecten verbinden met onze lokale verenigingen/organisaties/winkeliers en ondernemers.

Percentage (arbeids)participatie onder nieuwkomers met 25% verhogen ten opzichte van 2022.

Inwoners die op dit moment geen betaald werk kunnen doen te stimuleren om vrijwilligerswerk te doen.

Iedere inwoners heeft een nuttige Binnen begroting. tijdsbesteding die voldoening geeft. Betaald werk blijft het uitgangspunt.

1d

Continu

Extra kosten + FTE in 2024 Binnen begroting.

Wat hebben wij bereikt en wat hebben wij gedaan? 1b Na de ontvlechting hebben we in 2024 ingezet op meer samenwerking tussen de teams werk en inkomen, Stichting Welzijn Albrandswaard, Vluchtelingenwerk en lokale ondernemers om de doelstelling van 25% meer arbeidsparticipatie onder nieuwkomers te bereiken. In de 'nieuwe Albrandswaardse' organisatie zien we dat het lukt om meer de persoonlijke contacten met cliënten (en werkgevers) vorm te geven. Daardoor lukt het ook steeds beter om vergunninghouders beter en gerichter te plaatsen, vaak ook eerst via proefplaatsingen. Doel blijft structureel betaald werk, In 2024 zijn er 7 vergunninghouders geplaatst via het WSP (werkgeverservicepunt). Dat is nog lang niet de beoogde 25% maar de verwachting is dat de investeringen in de mensen en contacten zoals die nu gedaan worden voor betere resultaten zullen zorgen in de nabije toekomst. 1d