20. 461886 Raadsvoorstel jaarstukken 2021 Albrandswaard.pdf

Beleidsindicatoren Naam Indicator

Periode

Albrands- Klasse *) Eenheid waard 1. Niet-sporters 2020 42,7 48,4 % Waar staat je gemeente d.d. 16 februari 2022 *) matig stedelijk

Bron Gezondheidsmonitor volwassenen, GGD’en, CBS en RIVM

1. Het percentage niet-wekelijks sporters t.o.v. bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet.

60

Gemeente Albrandswaard – Jaarstukken 2021

Wat heeft het gekost? Programma Sport

begroting 2021

begroting na wijziging

rekening 2021

verschil

Lasten 6.1 Sport Totaal lasten

1.580.500 1.580.500

1.603.700 1.603.700

1.859.266 1.859.266

-255.566 -255.566

N

Baten 6.1 Sport Totaal baten

-420.500 -420.500

-350.500 -350.500

-691.912 -691.912

341.412 341.412

V

Saldo baten en lasten

1.160.000

1.253.200

1.167.354

85.846

V

0 0 0

0 0 0

0 0 0

0 0 0

1.160.000

1.253.200

1.167.354

85.846

Toevoeging reserve Onttrekking reserve Mutaties reserves Totaal programma 6

N/V

Analyse financiële afwijkingen De over- en onderschrijding > € 50.000 betreffen de volgende taakvelden. Taakveld 5.1 Sportbeleid en activering Exploitatie zwembad onderschrijding € 71.897 Taakveld 5.2 Sportaccommodaties Exploitatie zwembad onderschrijding € 135.281 Campus Portland Sportzaal overschrijding € 50.825 -/Voor een verdere toelichting wordt verwezen naar het overzicht van baten en lasten (overzicht B&L).

61

Gemeente Albrandswaard – Jaarstukken 2021

PROGRAMMA 7 – SOCIAAL DOMEIN

Ouderen, jeugd en gezinnen moeten in Albrandswaard, nu en in de toekomst, lang gelukkig kunnen leven. Daarom staat binnen het sociaal domein ‘de mens’ en de ‘menselijke maat’ voorop. We benutten de eigen kracht van mensen, betuttelen niet en bieden de hulp die echt nodig is. Hierbij werken de hulpverleners integraal en afgestemd op elkaar. Met name voor hulpbehoevenden die met een opstapeling van problemen te maken hebben, is integrale aanpak pure noodzaak. Wij investeren in preventie, omdat wij geloven dat voorkomen altijd beter is dan genezen. Wij sturen op het toepassen van de mogelijkheden die wij zien voor verbetering van de interne en externe samenwerking, kennisdeling en het inzetten van creatieve oplossingen. De afstemming tussen Wonen, Welzijn (en Werk) en Zorg zijn daarbij leidend. Missie Door de integrale transitie binnen het sociaal domein, wordt maatwerk geleverd en gaan wij uit van de kracht van onze inwoners.

62

Gemeente Albrandswaard – Jaarstukken 2021

7.1 Maatschappelijke ondersteuning Maatschappelijke ondersteuning Wat willen we bereiken? Inwoners die dat nodig hebben worden ondersteund in hun zelfredzaamheid. De zorg wordt zoveel mogelijk in de wijken georganiseerd, waarbij integrale aanpak het uitgangspunt is. De bewoners van Albrandswaard kunnen hierdoor, nu en in de toekomst, zo lang mogelijk gelukkig thuis, in hun eigen sociale omgeving blijven wonen. Bewustwording van de zaken die onder de eigen verantwoordelijkheid vallen, is hierbij een belangrijk item. Wat gaan we doen

Wanneer is het klaar Wat is het streven

Extra kosten + FTE in 2021

1a

Continu

Binnen begroting

In samenwerking met onze professionele partners, familie, kennissen, buren etc. bieden wij inwoners in hun eigen omgeving ondersteuning in het kader van wonen, welzijn en zorg.

Onze inwoners kunnen zo lang mogelijk zelfstandig wonen in hun eigen sociale omgeving.

Wat hebben wij bereikt en wat hebben wij gedaan. 1a Het ondersteunen van elkaar in de buurt is door de SWA het gehele jaar opgepakt. Met name in de lock downs heeft de SWA verschillende activiteiten georganiseerd om hulpbehoevenden te voorzien van de eerste levensbehoeften. Tijdens de lock downs waren de wijkcentra geheel of gedeeltelijk gesloten. Zodra het mogelijk was zijn de activiteiten weer opgestart. In Rhoon is in de zomer ontmoetingscentrum het Boerderijtje geopend. Hiermee is een speerpunt van het college gerealiseerd. Daarnaast zijn activiteiten voor met name oudere inwoners georganiseerd in Poortugaal in de boekenstal en in Portland in het wijkcentrum. Ook de bezoeken aan de 75 jarigen zijn voortgezet. Tijdens de lock downs zijn de mensen telefonisch benaderd. Het doel van de bezoeken is de 75 jarigen te wijzen op de mogelijkheden die er zijn met welzijnsactiviteiten, om hen bewust te maken van de mogelijkheden om langer thuis te wonen en hen te stimuleren hun woning daar op aan te passen of om op tijd een geschikte woning te zoeken en om te signaleren of er problemen in de thuissituatie zijn. Samen met maatschappelijke partners wordt gewerkt aan een woonzorgvisie waarmee het item 'zorg' meer waarde krijgt in de woonvisie. De input van de partners wordt in 2022 verwerkt tot een woonzorgvisie die aan de raad zal worden voorgelegd.

63

Gemeente Albrandswaard – Jaarstukken 2021

7.2 Kwetsbare groepen Kwetsbare groepen Wat willen we bereiken? Onze (kwetsbare) inwoners voelen zich gezien en maken onderdeel uit van een sociaal netwerk. Hiermee willen we ontmoeting stimuleren en trachten te voorkomen dat er eenzaamheid ontstaat. Wonen, welzijn en zorg zijn onlosmakelijke met elkaar verbonden. Wat gaan we doen

Wanneer is het klaar Wat is het streven

1a

Verder uitwerken huisbezoeken 75 jarigen, met name gericht op preventie en meedoen.

2021 en verder

1c

In beeld houden van de uitvoering en 2021 en verder gevolgen van het actieplan personen met verward gedrag.

Extra kosten + FTE in 2021

Onze kwetsbaren inwoners Binnen begroting voelen zich gezien en maken eigen keuzes om problemen van wonen, welzijn, eenzaamheid en zorg in de toekomst te voorkomen. Personen met verward gedrag Binnen begroting maken onderdeel uit van de gemeenschap. Op aantoonbaar overlast wordt adequaat gereageerd.

Mogelijk maken om verplichte zorg ambulant uit te voeren. Verplichte opname blijft mogelijk. 1d

1e

Samen met relevante partners 2021 en verder uitvoeren van het stappenplan dementievriendelijke gemeenten (samendementievriendelijk.nl): - participeren in het dementienetwerk; - vergroten van de kennis over dementie; - begeleiding op maat mogelijk maken. Implementeren nieuwe verplichtingen 4e kwartaal 2021 Beschermd wonen en Maatschappelijke opvang. - onderzoeken onder welke voorwaarden woonvoorzieningen worden verspreid over de regio; - onderzoeken op welke wijze uitstroom vanuit beschermd wonen naar zelfstandig (begeleid) wonen kan worden vergroot.

64

Albrandswaard is eind 2021 een Binnen begroting dementievriendelijke gemeente.

Een zorgvuldige overgang van Binnen begroting de verantwoordelijkheden voor Beschermd Wonen en Maatschappelijke opvang van de centrumgemeente naar onze gemeente is gewaarborgd (op zijn vroegst vanaf 2021).

Gemeente Albrandswaard – Jaarstukken 2021

Wat hebben wij bereikt en wat hebben wij gedaan. 1a De huisbezoeken aan 75 jarigen zijn de afgelopen jaren zeer waardevol gebleken. Naast voorlichting over Vraagwijzer, activiteiten voor ouderen en zorgmogelijkheden werden de mensen ook geactiveerd om deel te nemen aan activiteiten of om vrijwilliger te worden. In 2022 zal nog meer ingezet worden op preventie zodat de mensen ook inzicht krijgen in wat zij zelf kunnen doen om langer thuis wonen mogelijk te maken. Begin 2021 waren huisbezoeken niet mogelijk in verband met Corona. In die periode is veel telefonisch contact gelegd. Vanaf de zomer 2021 zijn de fysieke huisbezoeken weer hervat. Vanaf het 2e half jaar zijn ook herhaalbezoeken ingepland voor de mensen die in 2019 en 2020 al een eerste gesprek hebben gehad. De huisbezoeken zijn structureel opgenomen in de subsidie van de SWA waarmee dit speerpunt als afgerond kan worden beschouwd. 1c

1d

1e

Met de realisatie kan dit speerpunt als voltooid worden gezien. Eind 2020 is het beleidsplan beschermd wonen en maatschappelijke opvang met een jaar verlengd tot eind 2021. Op 19 en 21 mei 2021 zijn er seminars gehouden voor raadsleden over de doordecentralisatie beschermd wonen en maatschappelijke opvang. In beraad en advies Welzijn van juni 2021 is hierover ook beeldvormend gesproken. Eind 2021 is het regionaal beleidsplan beschermd wonen en maatschappelijke opvang in de gemeenteraad vastgesteld. Een belangrijk aspect van het actieplan personen met verward gedrag is het zorgen voor een meldpunt waar inwoners en maatschappelijke partners terecht kunnen meldingen en advies. Dat is geïmplementeerd. De afgelopen maanden is er in de plaatselijke media ook veelvuldig aandacht aan gegeven. Door de vergrijzing is er een flinke toename van personen met dementie. In Albrandswaard is samen met Argos en de SWA in 2021 gewerkt aan een actieplan dementie. In de raadsvergadering van november 2021 is het voorstel behandeld om eenmalig geld beschikbaar te stellen voor de uitvoering van het actieplan dementievriendelijk Albrandswaard. In samenwerking met de partners, vooral Argos en SWA, zal uitvoering worden gegeven aan het actieplan. Met de middelen is een coördinator aangesteld die het stappenplan zal (laten) uitvoeren.

In december 2020 heeft de gemeenteraad ingestemd met de verlenging van het "regionaal beleidsplan 2018-2020 Beschermd Wonen en Maatschappelijke opvang". De implementatie van de verplichtingen Beschermd wonen en Maatschappelijke opvang zijn hiermee een jaar opgeschoven naar 1/1/2022. Medio mei 2021 zijn er seminars voor raadsleden georganiseerd en in beraad en advies Welzijn van juni 2021 is het onderwerp beeldvormend besproken. In december 2021 heeft de raad het regionaal beleidsplan beschermd wonen en maatschappelijke opvang vastgesteld. De komende jaren worden de verplichtingen vanuit het beleidsplan geïmplementeerd.

Participatiewet Werk en inkomen, minima en schuldhulpverlening De speerpunten zijn in 2021 afgerond Zie bijlage 8. 7.3 Jeugdzorg Jeugdzorg De speerpunten zijn in 2021 afgerond Zie bijlage 8.

65

Gemeente Albrandswaard – Jaarstukken 2021

7.4 Zorg & Welzijn Zorg & Welzijn Wat willen we bereiken? Preventie en bevorderen van een gezonde levensstijl. Onze inwonders zijn zich bewust van hun gezondheid en dragen hiermede zorg voor. Via de omgevingsvisie krijgt gezondheid en sociaal welbevinden een prominente plaats. Wat gaan we doen 1a

Wanneer is het

uitwerken en uitvoeren van de lokale 2021 en verder preventieagenda vanuit vier ambities:

Wat is het streven

Extra kosten + FTE in 2021

Via preventie voorkomen van dure en ingrijpende zorg.

Binnen begroting

- bevorderen ontwikkelingskansen jeugd; - bevorderen gezonde levensstijl; - bevorderen maatschappelijke participatie; - beschermen kwetsbare groepen. Wat hebben wij bereikt en wat hebben wij gedaan. 1a Op basis van de vastgestelde preventieagenda en in samenhang met de nota integraal beleid sociaal domein, waarin preventie een prominente plaats heeft, worden de vier ambities uitgewerkt: - bevorderen ontwikkelkansen jeugd, - gezonde levensstijl, - maatschappelijke participatie en - beschermen kwetsbare groepen. Vanaf de 2e helft 2021 wordt er ook een koppeling gemaakt met het akkoord van Albrandswaard door middel van JOGG (Jongeren op gezond gewicht). JOGG biedt kant en klare preventieprogramma's met de slogan "samen maken we gezond gewoon". De SWA heeft een preventiemedewerker aangesteld die in nauwe samenwerking met het akkoord van Albrandswaard en JOGG zodat er een impuls wordt gegeven aan de uitvoering om de 4 ambities te bereiken. Uitvoering is in het najaar van 2021 gestart waarmee voorgesteld wordt om dit speerpunt af te sluiten. We houden de raad met raadsinformatiebrieven op de hoogte van de resultaten.

66

Gemeente Albrandswaard – Jaarstukken 2021

7.5 Wijkteams Wijkteams Wat willen we bereiken? Inwoners met een hulpvraag kunnen bij één loket terecht voor een integrale aanpak en ondersteuning (integrale toegang). Wat gaan we doen

Wanneer is het

Wat is het streven

Extra kosten + FTE in 2021

1b

Aan de hand van het in 2020 Continu Inwoners zo lang en gezond Binnen begroting vastgestelde Integraal beleid sociaal mogelijk laten meedoen in de domein" wordt In 2020 verder ingezet samenleving en vroegtijdig op de transformatie: escalatie van problematiek Het versterken van de integrale voorkomen. benadering: - Vroegtijdiger signaleren; - Het vroegtijdig inzetten van lichtere vormen van hulp en het bieden van passende basisondersteuning; - Het versterken van preventie; - Ruimte geven aan innovatie; - De-medicalisering; - Afname specialistische hulpverlening/tweedelijnszorg. Wat hebben wij bereikt en wat hebben wij gedaan. 1b Na de vaststelling van het integraal beleid sociaal domein begin februari 2021 is gestart met de overlegtafels. Door de coronamaatregelen heeft dit iets langer geduurd dan gepland. De overlegtafels hadden als doel om samen met de partners het vastgestelde beleid te vertalen naar de uitvoering. De KPI's voor Participatie (Inkomen, Werk en reintegratie) zijn inmiddels opgenomen in de kwartaalrapportages sociaal domein die aan de gemeenteraad is gestuurd. (o.a. raadsinformatiebrief 326077) In het najaar 2021 zijn de eerste 2 opgavetafels georganiseerd. Een over "Inwoners ontwikkelen zich optimaal". De andere over "Inwoners kunnen voor zichzelf en elkaar zorgen".

Begin 2022 worden de gemeenteraadsleden betrokken, door het organiseren van een interactieve sessie, waarbij Movisie een toelichting geeft op het Kwaliteitskompas. Ook willen we daarbij partners uitnodigen die deel hebben genomen aan de opgavetafels, zodat de raadsleden met hen in gesprek kunnen gaan.

Beleidsindicatoren Naam Indicator

Periode

1. Banen 2. Jongeren met een delict voor de rechter 3. Kinderen in uitkeringsgezinnen 4. Netto arbeidsparticipatie 5. Jeugdwerkloosheid 6. Personen met een bijstandsuitkering 7. Aantal re-integratievoorzieningen 8. Jongeren met jeugdhulp 9. Jongeren met jeugdbescherming 10. Jongeren met jeugdreclassering 11. Wmo-cliënten met een maatwerkarr. Waar staat je gemeente d.d. 16 februari 2022 *) matig stedelijk

Albrands- Klasse *) Eenheid waard 2020 622,4 757,1 Per 1.000 inw in de leeftijd 15-64 jr 2020 1 1% 2020 3 4% 2020 71,5 69,5 % 2020 1 2% 2021 238,2 233,1 Per 10.000 inwoners 2020 150,8 182,1 Per 10.000 inwoners 2020 6,9 11,8 % 2020 0,4 1,1 % 2020 0,3 0,3 % 2021 500 606 Per 10.000 inwoners

67

Bron LISA CBS CBS CBS CBS CBS CBS CBS CBS CBS CBS

Gemeente Albrandswaard – Jaarstukken 2021

1. Onder een baan wordt een vervulde positie verstaan. Dit betreffen zowel fulltimers, parttimers als uitzendkrachten. De indicator betreft het aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot en met 64 jaar. 2. Het percentage jongeren (12 t/m 21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. 3. Percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Bijstandshuishouden is een huishouden waarvan minimaal één lid een bijstandsuitkering ontvangt. Onder bijstand wordt hier uitkeringen aan huishoudens op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, tot 2015) en de Participatiewet (vanaf 2015) en het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (Bbz) verstaan. 4. Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking. 5. Personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV WERKbedrijf en tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer volgens de Polisadministratie. 6. Het aantal personen met een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, t/m 2014) en de Participatiewet (vanaf 2015). De uitkeringen (leefgeld) aan personen in een instelling, de elders verzorgden, zijn niet inbegrepen. Ook de uitkeringen aan dak- en thuislozen zijn niet inbegrepen. 7. Het aantal reïntegratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. 8.

Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzicht van alle jongeren tot 18 jaar. Jeugdhulp is de hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014). Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en/of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders. 9. Jongeren met jeugdbescherming betreft jongeren tot 18 jaar die op enig moment in de verslagperiode een maatregel door de rechter dwingend opgelegd hebben gekregen. Jeugdbescherming is een maatregel die de rechter dwingend oplegt. Dat gebeurt als een gezonde en veilige ontwikkeling van een kind of jeugdige wordt bedreigd en vrijwillige hulp niet of niet voldoende helpt. Een kind of jongere wordt dan onder toezicht gesteld of onder voogdij geplaatst. In uitzonderlijke gevallen wordt de hulp of zorg voortgezet tot de leeftijd van 23 jaar. 10. Het percentage jongeren (12-23 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-23 jaar). Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met de politie in aanraking zijn geweest en een proces-verbaal hebben gekregen.

Indien de persoonlijkheid van de dader of de omstandigheden waaronder het misdrijf is begaan daartoe aanleiding geven, bijvoorbeeld bij jongvolwassenen met een verstandelijke beperking, kan het jeugdstrafrecht eveneens worden toegepast op jongvolwassenen in de leeftijd 18 tot en met 23 jaar.

68

Gemeente Albrandswaard – Jaarstukken 2021

De jongere krijgt op maat gesneden begeleiding van een jeugdreclasseringswerker om te voorkomen dat hij of zij opnieuw de fout ingaat. Jeugdreclassering kan worden opgelegd door de kinderrechter of de officier van Justitie. Jeugdreclassering kan ook op initiatief van de Raad voor de Kinderbescherming in het vrijwillige kader worden opgestart. De begeleiding kan doorlopen tot de jongere 23 jaar wordt. 11. Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmogegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeenten. Kerngegevens Sociale structuur

Jaarrekening 2020

Aantal inwoners Aantal inwoners tot 20 jaar Aantal inwoners 65 jaar en ouder

25.816 6.264 4.565

69

Begroting 2021 25.912 6.292 4.563

Jaarrekening 2021 25.951 6.233 4.670

Gemeente Albrandswaard – Jaarstukken 2021

Wat heeft het gekost? Programma Sociaal domein

begroting 2021

begroting na wijziging

rekening 2021

verschil

Lasten 7.1 Maatschappelijke ondersteuning 7.2 Kwetsbare groepen 7.3 Participatiewet 7.4 Jeugdzorg 7.5 Zorg & welzijn 7.6 Wijkteams Bijdrage BAR naar taakvelden Totaal lasten

3.924.800 236.100 6.099.100 4.754.900 672.500 1.274.200 2.663.900 19.625.500

4.204.300 656.300 7.289.500 5.501.600 3.289.800 1.503.800 2.767.800 25.213.100

3.831.193 656.606 8.048.101 5.647.332 3.074.419 1.504.239 2.631.652 25.393.542

373.107 -306 -758.601 -145.732 215.381 -439 136.148 -180.442

N

Baten 7.1 Maatschappelijke ondersteuning 7.2 Kwetsbare groepen 7.3 Participatiewet 7.4 Jeugdzorg 7.5 Zorg & welzijn 7.6 Wijkteams Totaal baten

-106.800 0 -4.445.000 -60.000 -377.400 -5.600 -4.994.800

-131.800 0 -5.386.400 -60.000 -2.876.700 -5.600 -8.460.500

-253.010 0 -6.479.757 -103.298 -2.704.439 -40.031 -9.580.535

121.210 0 1.093.357 43.298 -172.261 34.431 1.120.035

V

Saldo baten en lasten

14.630.700

16.752.600

15.813.007

939.593

V

Toevoeging reserve Onttrekking reserve Mutaties reserves

44.000 -598.000 -554.000

642.000 -1.196.000 -554.000

1.032.000 -1.237.000 -205.000

-390.000 41.000 -349.000

V

Totaal programma 7

14.076.700

16.198.600

15.608.007

590.593

Analyse financiële afwijkingen De over- en onderschrijding > € 50.000 betreffen de volgende taakvelden. Taakveld 6.2 Wijkteams Ondersteuning gedupeerden Toeslagenaffaire onderschrijding € 53.300 Taakveld 6.3 Inkomensregelingen Wet BUIG uitkeringen onderschrijding € 342.416 TOZO Heroriëntatie onderschrijding € 54.502 Besluit Zelfstandigen onderschrijding € 60.397 TONK (Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten) overschrijding € 106.500 -/Minimabeleid overschrijding € 104.952 -/-

70

N/V

Gemeente Albrandswaard – Jaarstukken 2021

Taakveld 6.5 Arbeidsparticipatie Re-integratieprojecten onderschrijding € 78.990 Taakveld 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) Voorziening WMO/gehandicapten onderschrijding € 57.522 Taakveld 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ WMO begeleiding en overige in natura onderschrijding € 149.925 Taakveld 6.72 Maatwerkdienstverlening 18Lokale Jeugdhulp PGB onderschrijding € 58.412 Lokale Jeugdhulp ZIN overschrijding € 139.464 -/Specialistische jeugdvoorzieningen in natura overschrijding € 893.504 -/Taakveld 6.82 Geëscaleerde zorg 18Zeer gespecialiseerde jeugdvoorzieningen onderschrijding € 820.246 Taakveld 7.1 Volksgezondheid Volksgezondheid onderschrijding € 62.212 Taakveld 0.10 Mutaties reserves Mutaties reserves programma 7 overschrijding € 349.000 Voor een verdere toelichting wordt verwezen naar het overzicht van baten en lasten (overzicht B&L).

71

Gemeente Albrandswaard – Jaarstukken 2021

NIET IN VOORGAANDE PROGRAMMA’S VERANTWOORDE BATEN EN LASTEN

Met ingang van het begrotingsjaar 2017 is het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (het BBV) gewijzigd. Een van de wijziging betreft het verantwoorden van algemene baten en lasten in de begroting en jaarrekening. Baten en lasten die direct verbandhouden met activiteiten die gericht zijn op de externe klant, worden verantwoord in de programma’s. Dus alleen de baten en lasten die betrekking hebben op het primaire proces worden in de programma’s opgenomen. Baten en lasten die hier niet onder vallen, worden buiten de programma’s gehouden. Het gaat hierbij om overheadkosten, algemene dekkingsmiddelen, Vennootschapsbelasting en onvoorzien. Zo komt er meer inzicht in de omvang van de baten en lasten van het primaire proces in het algemeen en de overhead in het bijzonder. 1 Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen zijn middelen die geen relatie hebben met een bepaalde activiteit. Onder de algemene dekkingsmiddelen vallen de taakvelden 0.5 Treasury, 0.61 OZB woningen, 0.62 OZB niet-woningen, 0.64 Belasting overig en 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds. Beleidsindicatoren Naam Indicator

Periode

Albrands- Klasse *) Eenheid waard 2021 332 Geen data Duizend euro 2021 876 768 In euro’s 2021 1.031 845 In euro’s

1. Gemiddelde WOZ waarde 2. Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden 3. Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden Waar staat je gemeente d.d. 16 februari 2022 *) matig stedelijk

72

Bron CBS COELO COELO

Gemeente Albrandswaard – Jaarstukken 2021

1. De gemiddelde WOZ waarde van woningen. 2. Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. 3. Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. Wat heeft het gekost? algemene dekkingsmiddelen

begroting 2021

begroting na wijziging

rekening 2021

verschil N/V

Lasten Baten Saldo baten en lasten Toevoeging reserve Onttrekking reserve Totaal algemene dekkingsmiddelen

330.300 -36.673.500 -36.343.200 0 0 -36.343.200

209.900 -38.443.200 -38.233.300 0 0 -38.233.300

339.293 -129.393 -39.832.651 1.389.451 -39.493.359 1.260.059 0 0 0 0 -39.493.359 1.260.059

Algemene dekkingsmiddelen

begroting 2021

begroting na wijziging

rekening 2021

Lokale heffingen Algemene uitkering Dividend Saldo financieringsfunctie Bijdrage BAR Saldo lasten Lokale heffingen Algemene uitkering Saldo financieringsfunctie Dividend en verkoop aandelen eneco Saldo baten Totaal algemene dekkingsmiddelen

208.000 0 19.800 -8.900 111.400 330.300 -6.935.900 -29.468.000 -9.100 -260.500 -36.673.500 -36.343.200

208.000 0 19.800 -184.300 166.400 209.900 -7.014.600 -31.159.000 -9.100 -260.500 -38.443.200 -38.233.300

195.669 12.331 0 0 18.233 1.567 -32.755 -151.545 158.145 8.255 339.293 -129.393 -7.035.112 20.512 -32.550.478 1.391.478 -20.637 11.537 -226.425 -34.075 -39.832.651 1.389.451 -39.493.359 1.260.059

V

De bedragen zijn als volgt samengesteld:

73

verschil N/V

N

V

Gemeente Albrandswaard – Jaarstukken 2021

Lokale heffingen De gemeente kent de volgende niet-bestedingsgebonden gemeentelijke heffingen. Lokale heffingen

begroting 2021

Lasten heffing en invord.gem.belastingen Bijdrage BAR Saldo lasten OZB woningen OZB niet-woningen Baten hondenbelasting Saldo baten Totaal lokale heffingen

208.000 80.600 288.600 -4.296.900 -2.639.000 0 -6.935.900 -6.647.300

begroting na wijziging 208.000 166.400 374.400 -4.334.700 -2.679.900 0 -7.014.600 -6.640.200

rekening 2021 195.669 158.145 353.814 -4.395.195 -2.639.917 0 -7.035.112 -6.681.298

verschil

N/V

12.331 8.255 20.586 V 60.495 -39.983 0 20.512 V 41.098

Onder de post Lasten heffing en invordering gemeentelijke belastingen wordt de bijdrage aan de SVHW verantwoord. De bijdrage BAR betreft de doorberekening van de bijdrage aan het taakveld 0.61 OZB woningen. Algemene uitkering De verantwoorde algemene uitkering uit het Gemeentefonds is gebaseerd op de ten tijde van het opstellen van de jaarrekening bekende informatie (decembercirculaire). Algemene Uitkering

begroting 2021

begroting na wijziging

rekening 2021

Algemene uitkering Saldo lasten Algemene uitkering Saldo baten Totaal algemene uitkering

0 0 -29.468.000 -29.468.000 -29.468.000

0 0 -31.159.000 -31.159.000 -31.159.000

0 0 0 0 -32.550.478 1.391.478 -32.550.478 1.391.478 -32.550.478 1.391.478

74

verschil N/V

V

Gemeente Albrandswaard – Jaarstukken 2021

Dividend Verantwoord zijn de volgende dividenden: Dividend

Stedin Evides BNG Saldo lasten Stedin Evides BNG Saldo baten Totaal dividend

begroting 2021 7.900 11.700 200 19.800 -67.000 -193.500 0 -260.500 -240.700

begroting na wijziging 7.900 11.700 200 19.800 -67.000 -193.500 0 -260.500 -240.700

rekening 2021 7.286 10.818 129 18.233 -86.237 -133.835 -6.353 -226.425 -208.192

verschil

614 882 71 1.567 19.237 -59.665 6.353 -34.075 -32.508

N/V

V

N

Zie de toelichting bij het onderdeel Saldo financieringsfunctie. Aandelen behoren tot de vaste activa. De lasten in bovenstaand overzicht betreft de doorberekende rente via het renteomslag%. Saldo financieringsfunctie Het saldo van de betaalde rente en de ontvangen rente wordt door middel van het renteomslag% via de kapitaallasten doorberekend aan de taakvelden. Deze doorberekening is gebaseerd op de boekwaarde van de vaste activa per 1 januari 2021 x renteomslag%. Het renteomslag% wordt berekend bij het opstellen van de begroting, waarbij uitgegaan wordt van de geraamde boekwaarde van de vaste activa en de geraamde rente. Het saldo financieringsfunctie betreft het verschil tussen rentelasten van de geldleningen OG (verminderd met de eventueel ontvangen rente) en de doorbelaste rentelasten naar de taakvelden. Saldo financieringsfunctie

Financiering Toerekenen rente vanuit de activa Toerekenen rente overig Verzekeringen Geldleningen langer dan 1 jaar Bijdrage BAR Saldo lasten Financiering Toerekenen rente vanuit de activa Toerekenen rente overig Verzekeringen Geldleningen langer dan 1 jaar Saldo baten Totaal saldo financieringsfunctie

begroting 2021 881.800 -814.000 -76.700 0 0 30.800 21.900 -9.100 0 0 0 0 -9.100 12.800

75

begroting na wijziging 805.100 -814.000 -175.400 0 0 0 -184.300 -9.100 0 0 0 0 -9.100 -193.400

rekening 2021 817.671 -744.935 -106.324 834 0 0 -32.755 -16.096 0 -4.541 0 0 -20.637 -53.391

verschil

-12.571 -69.065 -69.076 -834 0 0 -151.545 6.996 0 4.541 0 0 11.537 -140.009

N/V

V

V

Gemeente Albrandswaard – Jaarstukken 2021

Analyse financiële afwijkingen De over- en onderschrijding > € 50.000 betreffen de volgende taakvelden. Taakveld 0.5 Treasury Toerekenen rente vanuit activa overschrijding € 69.065 -/Toerekenen rente overig (grondexploitatie) overschrijding 64.535 -/Taakveld 0.61 OZB woningen OZB woningen hogere baten € 60.495 Taakveld 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Algemene uitkering hogere baten € 1.391.478 Voor een verdere toelichting wordt verwezen naar het overzicht van baten en lasten (overzicht B&L).

76

Gemeente Albrandswaard – Jaarstukken 2021

2 Overhead Overheadkosten zijn alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces (BBV artikel 1 lid 2). In de notitie Overhead van de commissie BBV is aangegeven welke baten en lasten verantwoord worden onder overheadkosten. In het kort komt het erop neer dat de volgende uitgangspunten gehanteerd worden. - Directe kosten worden zoveel mogelijk direct toerekenen aan de desbetreffende taakvelden en programma’s. - Ondersteunende taken zijn niet direct dienstbaar aan de externe klant of het externe product en behoren daarom tot de overhead. - Sturende taken vervult door hiërarchische leidinggevende behoren tot de overhead. - De positionering van een functie binnen de organisatie heeft geen invloed op de beoordeling of er sprake is van overhead. De baten en lasten voor overhead zijn verantwoord op het taakveld 0.4 Overhead. Wat heeft het gekost? overhead

begroting 2021

begroting na wijziging

rekening 2021

Lasten Baten Saldo baten en lasten Toevoeging reserve Onttrekking reserve Totaal overhead

7.203.200 -13.800 7.189.400

7.842.500 -13.800 7.828.700

8.088.488 -39.549 8.048.940

-245.988 25.749 -220.240

7.189.400

7.828.700

8.048.940

-220.240

77

verschil

N/V

N

Gemeente Albrandswaard – Jaarstukken 2021

De bedragen zijn als volgt samengesteld: overhead

begroting 2021

Bestuursondersteuning Kosten vm personeel Communicatie en voorlichting Juridische zaken Overhead vanuit de BAR Doorbelasting kosten gemeentehuis Saldo lasten Overhead vanuit de BAR Doorbelasting kosten gemeentehuis Saldo baten Totaal overhead

294.500 0 60.900 21.600 6.568.100 258.100 7.203.200 0 -13.800 -13.800 7.189.400

begroting na wijziging 427.500 0 75.900 21.600 7.059.400 258.100 7.842.500 0 -13.800 -13.800 7.828.700

rekening 2021 531.887 12.460 78.444 19.253 7.169.388 277.057 8.088.488 -23.756 -15.793 -39.549 8.048.940

verschil

N/V

-104.387 -12.460 -2.544 2.347 -109.988 -18.957 -245.988 23.756 1.993 25.749 -220.240

N

V

Analyse financiële afwijkingen De over- en onderschrijding > € 50.000 betreffen de volgende taakvelden. Taakveld 0.4 Overhead Overhead vanuit de BAR overschrijding € 86.233 -/Bestuursondersteuning overschrijding € 104.387 -/Voor een verdere toelichting wordt verwezen naar het overzicht van baten en lasten (overzicht B&L). 3 Vennootschapsbelasting (Vpb) Vanaf 2016 moeten gemeenten en gemeenschappelijke regelingen vennootschapsbelasting (Vpb) betalen over de winst die met ondernemingsactiviteiten wordt behaald. De Vpb moet jaarlijks worden bepaald op basis van de fiscale grondslag. Hierin zijn standpunten van de belastingdienst betreffende het wel of niet in aanmerking mogen nemen van baten en lasten voor de fiscale winstbepaling van groot belang. De Vpb is verantwoord onder het taakveld 0.9.

78

Gemeente Albrandswaard – Jaarstukken 2021

Wat heeft het gekost?

Vpb

Lasten Baten Saldo baten en lasten Toevoeging reserve Onttrekking reserve totaal Vpb

begroting 2021

begroting na wijziging

30.000 0 30.000

30.000 0 30.000

30.000

30.000

rekening 2021

verschil

N/V

7.426 0 7.426

22.574 0 22.574

V

7.426

22.574

Analyse financiële afwijkingen Niet van toepassing Voor een verdere toelichting wordt verwezen naar het overzicht van baten en lasten (overzicht B&L). 4 Onvoorzien In de begroting is een bedrag opgenomen voor onvoorziene lasten. Er is sprake van onvoorziene lasten wanneer deze onvoorzienbaar, onontkoombaar en onvermijdbaar zijn. Deze post is niet bedoeld om overschrijdingen op bestaande budgetten te dekken.

79

Gemeente Albrandswaard – Jaarstukken 2021

Wat heeft het gekost? Onvoorzien

Lasten Baten Saldo baten en lasten Toevoeging reserve Onttrekking reserve totaal onvoorzien

begroting 2021

begroting na wijziging 76.500 75.000 0 0 76.500 75.000

76.500

rekening 2021

75.000

verschil

N/V

0 0 0

75.000 0 75.000

V

0

75.000

V

Analyse financiële afwijkingen De over- en onderschrijding > € 50.000 betreffen de volgende taakvelden. Taakveld 0.8 Overige baten en lasten Onvoorzien onderschrijding € 75.000 Voor een verdere toelichting wordt verwezen naar het overzicht van baten en lasten (overzicht B&L).

80

Gemeente Albrandswaard – Jaarstukken 2021

4

PARAGRAFEN

81

Gemeente Albrandswaard – Jaarstukken 2021

PARAGRAAF 1 – LOKALE HEFFINGEN U leest in deze paragraaf informatie over het gevoerde beleid en de gerealiseerde opbrengsten van de gemeentelijke belastingen en heffingen. Het betreft zowel heffingen waarvan de bestedingen gebonden zijn (afvalstoffenheffing, rioolheffing, leges en lijkbezorgingsrechtenrechten) als heffingen waarvan de bestedingen ongebonden zijn (onroerende zaakbelastingen). Bij een onder- of overschrijding van meer dan € 50.000 wordt er een toelichting op gegeven. Beleidskaders Uitgangspunt bij het bepalen van de gewenste opbrengst van de gemeentelijke belastingen in 2021 is dat de gemeentelijke belastingen zo laag mogelijk worden gehouden en waar mogelijk gematigd. Daarnaast mogen de opbrengst van de gebonden heffingen niet meer zijn dan de kosten die we maken. In het overzicht van de gerealiseerde kostendekking is te zien in welke mate de gerealiseerde opbrengsten niet meer zijn dan de gerealiseerde kosten. De woonlasten bestaan uit de onroerende zaakbelastingen, afvalstoffenheffing en rioolheffing. De gemeenteraad heeft in december 2020 de tarieven voor 2021 vastgesteld. De tarief ontwikkeling ten opzichte van 2020 ziet u hieronder.

Heffing

Tariefwijziging 2021

Onroerende Zaak Belasting Rioolheffing Afvalstoffenheffing

-2,3% 0,0% 21,0% 699000 699000 699000 699000

Overzicht geraamde en gerealiseerde belastingen en heffingen Hierna treft u een totaal overzicht aan van de geraamde en gerealiseerde opbrengsten van de gemeentelijke belastingen en de gebonden heffingen.

82

Gemeente Albrandswaard – Jaarstukken 2021

Ongebonden heffingen Financiering/algemene Onroerende zaakbelasting Gebonden heffingen Afvalstoffenheffing Rioolheffing Lijkbezorgingsrechten Leges Burgerzaken Leges Omgevingsvergunning & APV

Begroting 2021 Realisatie primair na wijziging 2021 6.935.900

7.014.600

7.035.100

Afwijking

V/N

20.500

V

Begroting 2021 Realisatie Afwijking primair na wijziging 2021 3.884.200 3.343.300 3.419.700 76.400 2.983.500 2.954.800 2.941.600 -13.200 214.400 214.400 190.200 -24.200 331.900 339.600 350.300 10.700 404.400 529.500 535.300 5.800

V/N V N N V V

Toelichting De heffing over extra minicontainers in 2021 heeft geleid tot een incidenteel extra opbrengst afvalstoffenheffing van € 76.400. Kostendekking De mate van kostendekking ziet als volgt uit: Kostendekkendheid gebonden heffingen Afvalstoffenheffing Rioolheffing Lijkbezorgingsrechten Leges Burgerzaken Leges Omgevingsvergunning & APV Totaal

Rekening 2021 Dekking Lasten Baten 3.494.900 3.419.700 98% 2.941.600 2.941.600 100% 471.900 190.200 40% 551.500 350.300 64% 1.691.300 535.300 32% 9.151.200 7.437.100

83

Gemeente Albrandswaard – Jaarstukken 2021

Gemeentelijk kwijtscheldingsbeleid Indien de belastingplichtige niet, of slechts met veel moeite, de aanslag kan betalen, kan deze onder wettelijk vastgestelde voorwaarden in aanmerking komen voor geheel of gedeeltelijke kwijtschelding. De behandeling van kwijtscheldingen loopt via het SVHW. In onderstaand overzicht is een vergelijking gemaakt tussen de geraamde en de gerealiseerde kwijtschelding gemeentelijke belastingen. Kwijtschelding lokale heffingen

Rioolheffing Afvalstoffenheffing

Kwijtscheldingen 2021 Afwijking Begroot Realisatie 2021 2021 100.000 94.400 -5.600 98.600 123.700 25.100

V/N

V N

Uit het overzicht hieronder blijkt dat het aantal ingediende kwijtscheldingsverzoeken in 2021 ten opzichte van 2020 met 14 is gestegen. Dit heeft niet geleid tot een toename van het aantal gehonoreerde verzoeken. Integendeel is er een daling van dit aantal met 7.

Verzoeken kwijtschelding Totaal Gehonoreerd Afgewezen

2020 470 407 63

2021 484 400 84

Lokale woonlasten Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (Coelo) van de Rijksuniversiteit van Groningen brengt jaarlijks het niveau en de ontwikkeling van de lokale lasten in beeld. Bij het vergelijken van de woonlasten wordt onder andere gekeken naar de OZB, afvalstoffenheffing en rioolbelasting. Het Coelo brengt hierover jaarlijks de ‘Atlas van lokale lasten’ uit, met daarin informatie over alle gemeenten in Nederland. De bron van de hierna volgende grafieken is de ‘Atlas van lokale lasten 2021’. In deze jaarrekening is een vergelijking gemaakt tussen de lokale lastendruk van de gemeente Albrandswaard met die de overige BAR-gemeenten en in omvang qua inwoners vergelijkbare gemeenten. Daarnaast wordt een vergelijking gemaakt met gemeenten met de laagste en de hoogste woonlasten.

84

Gemeente Albrandswaard – Jaarstukken 2021

Er wordt onderscheid gemaakt tussen de volgende situaties: A. Woonlasten van huishoudens met een koopwoning (eigenaar-bewoner)  Eenpersoonshuishouden en meerpersoonshuishouden met een koopwoning B. Woonlasten van huishoudens met een huurwoning (huurder-bewoner) 

Eenpersoonshuishouden en meerpersoonshuishouden met een huurwoning

De geselecteerde gemeenten zijn bedoeld om een beeld te geven van: (a) woonlasten van Albrandswaard in vergelijking met die van de aangrenzende gemeenten en qua inwonerstal vergelijkbare gemeenten; (b) vergelijking met woonlasten in de goedkoopste en duurste gemeenten in het land. Vergelijking binnen de BAR-gemeenten en qua inwonerstal vergelijkbare gemeenten In deze vergelijking betaalt een eigenaar-bewoner van een eenpersoonshuishoudens in de gemeente Duiven en van een meerpersoonshuishoudens in Ridderkerk het laagst aan woonlasten. In Goirle zijn huurders het minste kwijt aan woonlasten. Dit blijkt uit de volgende grafieken. A. Woonlasten van huishoudens met een koopwoning (eigenaar-bewoner)

85

Gemeente Albrandswaard – Jaarstukken 2021

B. Woonlasten van huishoudens met een huurwoning (huurder-bewoner)

Landelijke woonlastenvergelijking In de volgende vergelijking is landelijk gezien zowel de gemeente met de laagste woonlasten (rangnummer 1) als de gemeente met de hoogste woonlasten (rangnummer 374) opgenomen. Ten aanzien van de eigenaar-bewoner kent de gemeente Aalten de laagste woonlasten voor een eenpersoonshuishouden en voor een meerpersoonshuishouden de gemeente Tilburg. De hoogste woonlasten worden in de gemeente Bloemendaal betaald. Met betrekking tot huurders blijft Nijmegen nog steeds een erg aantrekkelijke gemeente qua woonlasten; de woonlasten voor huurders zijn daar het laagst. Zwijndrecht is in 2021 de duurste gemeente op de 374e plaats.

86

Gemeente Albrandswaard – Jaarstukken 2021

De volgende grafieken laten dit zien. A. Woonlasten van huishoudens met een koopwoning (eigenaar-bewoner)

B. Woonlasten van huishoudens met een huurwoning (huurder-bewoner)

87

Gemeente Albrandswaard – Jaarstukken 2021

PARAGRAAF 2 – WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING Aanleiding en achtergrond De Gemeente Albrandswaard voert actief beleid op de beheersing van de risico’s die de gemeente loopt. Door een scherp inzicht in de actuele risico's wordt de organisatie in staat gesteld om op verantwoorde wijze besluiten te nemen. Ook wordt gekeken naar de maatregelen die worden getroffen om de risico’s af te dekken. Voor de risico’s waarvoor geen maatregelen getroffen kunnen worden, bijvoorbeeld omdat het verzekeren ervan te duur zou zijn, wordt ingeschat welke buffer noodzakelijk is. Deze buffer is het weerstandsvermogen. In deze paragraaf wordt verslag gedaan van de resultaten van de meest recente herijking/inventarisatie van risico’s en maatregelen. Op basis van de geïnventariseerde risico’s en de beschikbare financiële middelen (weerstandscapaciteit) is het weerstandvermogen berekend. Risicoprofiel concern Albrandswaard Om de risico's van Gemeente Albrandswaard in kaart te brengen is in samenwerking met het regieteam Albrandswaard en de GR BAR-organisatie een risicoprofiel opgesteld. Dit risicoprofiel is tot stand gekomen met behulp van het softwareprogramma NARIS® (NAR Risicomanagement Informatie Systeem) waarmee risico's systematisch in kaart kunnen worden gebracht en beoordeeld.

Omdat binnen de GR BAR-organisatie het grootste deel van de producten en diensten wordt geleverd voor de drie gemeenten en de GR BAR-organisatie zelf geen algemene reserve kent, dient de benodigde weerstandscapaciteit middels de afgesproken verdeelsleutel opgevangen te worden door de deelnemende BAR gemeenten. In de gemeentelijke top 10 ziet u de verzameling aan BAR risico’s terug als één geconsolideerd risico met als percentage 100%. Alle risico’s worden 2 maal per jaar herijkt en er wordt continu geanticipeerd op nieuwe risico’s. Alle onzekerheden dan wel risico’s die niet in de begroting (kunnen) worden opgenomen worden vanaf het moment dat zij kwantificeerbaar zijn opgenomen in het risicoprofiel. Actuele ontwikkelingen Gevolgen Corona pandemie. Met de uitbraak van de coronacrisis is er een nieuwe factor opgetreden met grote impact op het risicoprofiel. Aan de ene kant krijgen gemeenten flink minder geld binnen langs de bekende inkomstenkanalen, terwijl ze aan de andere kant bedrijfsmatig geconfronteerd worden met toenemende kans op langdurig hogere uitgaven. Het is aannemelijk dat dit, in de wetenschap dat veel gemeenten al interen op hun reserves door de tekorten op jeugdzorg en de WMO, over een langere periode gaat knellen. Veel uitkomsten van de coronacrisis zijn onzeker en de pandemie

88

Gemeente Albrandswaard – Jaarstukken 2021

heeft inmiddels al zo lang geduurd, dat de gevolgen in alle facetten van de samenleving merkbaar en daarmee verweven zijn. ‘De gevolgen van de coronacrisis’ kunnen daarom ook niet meer los van andere ontwikkelingen gezien worden en zijn hieronder met elkaar verbonden. Daarbij hebben we ook met ontwikkelingen te maken, waarvan de gevolgen en risico’s niet direct meetbaar zijn. Denk aan de negatieve effecten op het welzijn, in het bijzonder de generatie kinderen en jongeren, en de relatie tussen de overheid en burger. We hebben deze risico’s geïntegreerd in ons totale risicoprofiel. Maatschappij, decentralisaties. Het geconsolideerde risico decentralisatie sociaal domein is groter geworden door een verhoogde aanspraak op budgetten, zowel op korte als lange termijn. Vrijwel alle gemeenten in Nederland kampen met niet sluitende begrotingen vaak als gevolg van overschrijdingen in het sociaal domein. Daarnaast is het in het nieuwe regeerakkoord onzeker hoe lang de Rijksoverheid nog de extra toegezegde middelen blijft compenseren. Het probleem is: de bijstand wordt nu verdeeld op basis van een model dat per individuele gemeente berekent hoe groot de kans is dat een huishouden daar in de bijstand komt. Dit verandert enorm door corona waardoor het model feitelijk niet langer bruikbaar is en reële inschattingen daarom lastiger zijn. GR BAR organisatie.

De risico’s die in dit specifieke bedrijfsvoeringprofiel zijn opgenomen zijn schattingen die zo nauwkeurig mogelijk zijn gemaakt op basis van lokale en landelijke ontwikkelingen en actuele inzichten in mogelijke scenario’s. De dalende positieve trend die was ingezet is doorbroken door de Coronacrisis. Dit heeft tot gevolg dat er ten aanzien van het risicoprofiel van de BAR Organisatie sprake is van een licht stijgende trend in omvang en aantal risico’s.

ICT, informatiebeveiliging, privacybescherming. Voor de verhoogde risico’s op het gebied van informatiebeveiliging, privacybescherming en de beheersing van het ICT gerelateerde risico’s vormt de doorontwikkeling van de BAR-organisatie een belangrijke verzameling van maatregelen. Hiervoor zal aan onze gemeente aanzienlijke investeringen en bijdragen gevraagd gaan worden waardoor het risico op termijn wel zal gaan dalen. In onderstaand overzicht staan de 10 belangrijkste (geconsolideerde) risico's gepresenteerd die de grootste invloed hebben op de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit.

89

Gemeente Albrandswaard – Jaarstukken 2021 Belangrijkste financiële risico's Nr.

Risicogebeurtenis

Gevolgen

Maatregelen

Geld - Opgenomen risico's 3D's in GR-BAR Geld - (Tijdelijk)extra (frictie)kosten/uren/ inhuur personeel. Geld - Bijstorting uit Algemene reserve door tekort in Geld - financieel, juridische aansprakelijkheid. Geld – financieel.

Continue sturing op processen.

R1444 Bijdrage aan het ondergronds brengen van hoogspanningsleidingen/ elektriciteitskabels conform Rijksregeling. R501 Algemene Uitkering wordt lopende het begrotingsjaar lager i.c.m. koppeling Rijksuitgaven en verwerking aanvullende kortingen. R1442 Oplopende kosten in (wegen)bouwsector door stijgende conjunctuur(schaarste). R1414 Naheffing van BTW/Rente na controle aangiften fiscus.

R1552 Integraal huisvestingsplan Onderwijs.

Geld – financieel.

R1401 Decentralisatierisico Albrandswaard in GR-BAR. R532

Risico's taakuitvoering GR-BAR.

R1441 Reserve grondbedrijf (MPO) is niet toereikend. R1440 Risico invoering wet meldplicht datalekken, regelgeving AVG. R1550 Corona risicodekking AW

Totaal van alle risico's: €

Kans

Financiële gevolgen

Invloed

100% Max.€ 750.000 (BAR) 100% Max.€ 558.000 (BAR)

17,19%

Sturing m.b.v. MPO-t.

30% Max.€ 2.000.000

11,76%

Goede implementatie Wetgeving.

70% Max.€ 500.000

8,95%

Diverse processen sturing.

70% Max. € 484.000

8,65%

Geld – financieel.

Planning nog onduidelijk als ook de Rijksbijdrage.

30% Max. € 1.300.000

7,76%

Geld – financieel.

Goede interpretatie van circulaires. Voorzichtig begroten van inkomsten Algemene Uitkering. Rekening houden met onvoorziene extra kosten bij ramingen en offertes. Goede administratie, maar vooral communicatie met GR BAR en fiscus.

30% Max. € 1.000.000

5,92%

30% Max. € 500.000

2,97%

30% Max. € 500.000

2,97%

Uitwerking plan en planning; goede investeringsbegroting hiervoor opstellen.

30% Max. € 500.000

2,97%

Geld. Geld – financieel.

Risicobewust handelen binnen BAR.

12,47%

8.092.000

Het overzicht toont risico’s die incidenteel schade op kunnen leveren met daarbij het maximale financiële gevolg. De onderstaande tabel geeft aan hoe groot de kans is in lengte van tijd. Kwantiteit Referentiebeelden Kans

Toelichting kansklasse

klasse 10%

< 0 of 1 keer per

1

10 jaar 30%

1 keer per 5-10

deze zich in de komende jaren voordoen. 2

jaar 50%

1 keer per 2-5 jaar

Deze klasse wordt gehanteerd voor risico’s waarvan het onwaarschijnlijk is dat Deze klasse hanteren we voor risico’s waarvan het niet waarschijnlijk is dat ze zich in het komende jaar voordoen.

3

Deze klasse hanteren we voor risico’s die zich in het komende jaar wel maar ook niet kunnen voordoen.

70%

1 keer per 1-2 jaar

4

Deze klasse wordt gehanteerd voor risico’s waarvan het waarschijnlijk is dat ze zich in het komende jaar zullen voordoen.

90%

1 keer per jaar of > 5

Deze klasse wordt gehanteerd voor risico’s waarvan het zeer waarschijnlijk is dat ze zich in het komende jaar gaan voordoen.

Op basis van de ingevoerde risico's is een risicosimulatie uitgevoerd. De risicosimulatie wordt toegepast omdat het reserveren van het maximale bedrag niet nodig is omdat de risico’s nooit allemaal tegelijk en in hun maximale omvang zullen optreden. Onderstaande figuur en de bijhorende tabel tonen de resultaten van de risicosimulatie.

90

Gemeente Albrandswaard – Jaarstukken 2021

Uit de simulatie volgt dat 90% zeker is dat alle risico’s van Albrandswaard kunnen worden afgedekt met een bedrag van € 3.758.451 (benodigde weerstandscapaciteit).

Benodigde weerstandscapaciteit bij verschillende zekerheidspercentages Percentage Bedrag 10% € 1.310.193 25% € 1.896.827 50% € 2.416.884 75% € 3.084.914 90% € 3.758.451 95% € 4.183.352

Risicoprofiel grondbedrijf Voor het berekenen van het risicoprofiel voor het grondbedrijf is aangesloten bij het Meerjaren Perspectief Ontwikkelprojecten (MPO) 2021. Voor het grondbedrijf wordt het risicoprofiel niet gesimuleerd, maar wordt de kans van optreden maal het effect van optreden opgenomen. Hierbij is rekening gehouden of het gewaardeerde risico binnen het resultaat van het project opgevangen kan worden. Wanneer dit niet het geval is, heeft dit een effect op het risicoprofiel.

91

Gemeente Albrandswaard – Jaarstukken 2021

Project

Verliesgevend Spui Polder Albrandswaard Subtotaal Winstgevend Binnenland Subtotaal TOTAAL

MPO 2022 Risico's (ongewogen en gesaldeerd)

MPO 2021 Risico's (ongewogen en gesaldeerd)

MPO 2022 MPO 2021 Risico's Risico's (gewogen en (gewogen en gesaldeerd) gesaldeerd) A

B

Verschil

C=A-B

Op te Niet op te vangen in vangen in grondexploi- grondexploitatie tatie D E=D-A

-919.500 -220.000 -1.139.500

-1.060.000 -220.000 -1.280.000

-304.800 -86.000 -390.800

-358.000 -86.000 -444.000

53.200 0 53.200

0 0 0

-304.800 -86.000 -390.800

-2.100.000 -2.100.000 -3.239.500

-2.100.000 -2.100.000 -3.380.000

-650.000 -650.000 -1.040.800

-650.000 -650.000 -1.094.000

0 0 53.200

0 0 0

-650.000 -650.000 -1.040.800

Voor het grondbedrijf Albrandswaard kunnen op basis van bovenstaande doorrekening alle risico’s worden afgedekt met een totaalbedrag van € 1.040.800 (benodigde weerstandscapaciteit). Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit van Gemeente Albrandswaard bestaat uit het geheel aan middelen dat de organisatie daadwerkelijk beschikbaar heeft om de risico's in financiële zin af te dekken.

Beschikbare weerstandscapaciteit per 1 januari 2022 Weerstandsonderdelen Algemene reserve Reserve MPO Reserve Sociaal domein Beschikbare weerstandscapaciteit

Huidige capaciteit € 13.495.784 € 1.745.774 € 2.000.000 € 17.241.558

Relatie benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, dient de relatie te worden gelegd tussen de financieel gekwantificeerde risico's en de daarbij gewenste weerstandscapaciteit en de beschikbare weerstandscapaciteit. De benodigde weerstandscapaciteit die uit de risicosimulatie voortvloeit, kan worden afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die berekening vormt het weerstandsvermogen.

92

Gemeente Albrandswaard – Jaarstukken 2021

Risico's

Weerstandscapaciteit

Bedrijfsproces Financieel Imago/politiek Informatie/strategie Juridisch/aansprakelijkheid Letsel/veiligheid Materieel Milieu Personeel/Arbo Product

Algemene reserve Reserve MPO Reserve Sociaal domein

Weerstandvermogen Ratio weerstandsvermogen =

Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit

=

€ 17.241.558 (€ 3.758.500 + € 1.040.800) = € 4.799.300

=

3,92

De normtabel is ontwikkeld in samenwerking met de Universiteit Twente. Het biedt een waardering van het berekende ratio. Tabel 4: Weerstandsnorm Waarderingscijfer

Ratio

Betekenis

A

>2.0

uitstekend

B

1.4-2.0

ruim voldoende

C

1.0-1.4

voldoende

D

0.8-1.0

matig

E

0.6-0.8

onvoldoende

F

<0.6

ruim onvoldoende

Het ratio van Albrandswaard valt in klasse A. Dit duidt op een uitstekend weerstandsvermogen. Risicokaart Risico’s waarvan de oorzaken en gevolgen in klassen ingedeeld zijn kunnen geplaatst worden in een risicokaart. Deze kaart toont in één oogopslag de spreiding van de risico’s. Er wordt een onderscheid gemaakt in het bruto en netto risico. Het bruto risico geeft de situatie weer voordat er maatregelen zijn getroffen. Het netto risico geeft het resultaat na het nemen van maatregelen.

93

Gemeente Albrandswaard – Jaarstukken 2021

Bruto

Geld x > € 500.000 € 250.000 < x < € 500.000 € 100.000 < x < € 250.000 € 25.000 < x < € 100.000 x < € 25.000 Geen geldgevolgen

4 1 10%

3 6

2 1 1

7

3

1 1

1

30%

50%

1

70%

1

90%

Netto

Geld x > € 500.000 € 250.000 < x < € 500.000 € 100.000 < x < € 250.000 € 25.000 < x < € 100.000 x < € 25.000 Geen geldgevolgen

2 5

1 2

3

1

1 7 1 10%

30%

4

3

1 1

1 50%

70%

90%

Kengetallen In dit onderdeel kengetallen geven wij duiding aan onze financiële positie. Om een goed beeld te krijgen van de financiële positie kijken wij naar de ontwikkelingen aan de hand van een aantal belangrijke financiële kengetallen. Per kengetal geven wij de trend weer en de betekenis ervan voor onze financiële positie. Is de trend bijvoorbeeld risicovol, gunstig, of is het een directe dreiging voor de financiële gezondheid van onze gemeente? Ze hebben geen functie als normeringsinstrument in het kader van het financieel toezicht. Het reëel en structureel sluitend zijn van de begroting blijft het bepalende criterium.

Kengetallen

Jaarrekening 2020 netto schuldquote 41% netto schuldquote gecorrigeerd voor 37% alle verstrekte geldleningen solvabiliteitsrisico 33% grondexploitatie 6% structurele exploitatieruimte 0,85% belastingcapaciteit 123,20%

Begroting Jaarrekening 2021 2021 65% 56% 59% 51% 35% 7% -2,07% 137%

35% 8% -0,79% 127,19%

De waarden van de kengetallen zijn ingedeeld in 3 categorieën die aansluiten bij de landelijk vastgestelde signaleringswaarden (2016). Categorie A is het minst risicovol en C het meest risicovol.

94

Gemeente Albrandswaard – Jaarstukken 2021

Signaleringstabel: Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeed Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte begroting Grondexploitatie Belastingcapaciteit

categorie A <90%

categorie B 90-130%

categorie AC >130%

<90%

90-130%

>130%

>50%

20-50%

<20%

>0%

0%

<0%

<20% <95%

20-35% 95-105%

>35% >105%

Schuldquote Een belangrijke graadmeter voor de financiële positie is de omvang van onze schuldverplichtingen in relatie tot onze opbrengsten, oftewel de schuldquote. Onderstaande grafiek illustreert deze ontwikkeling.

De schuldquote is gedaald de afgelopen jaren, mede door de opbrengst van de aandelen van Eneco en keuzes hieromtrent. De schuldquote laat nu een lichte stijging zien naar aanleiding van investeringen. Gelet op de lage rentestanden is het niet alarmerend als onze schuldquote zou verslechteren en de signaalgrens zou naderen. Gezien de lage schuldquote, lopen we minder risico indien de prijs van vreemd geld zou stijgen. Toekomstige investeringen en eventuele risico’s zullen hun invloed hebben op de schuldquote. Solvabiliteit De solvabiliteit geeft aan welke gedeelte van je bezit met eigen vermogen is gefinancierd. Een woning bijvoorbeeld, deze is voor 80% gefinancierd bij de bank en 20% betaald met eigen spaargeld. In dit geval is de solvabiliteit 20%. Onderstaande grafiek illustreert de ontwikkeling van dit kengetal voor onze gemeente.

95

Gemeente Albrandswaard – Jaarstukken 2021

Wij zien een verbetering en stabilisatie van de solvabiliteit afgelopen jaren. Reden hiervoor is de opbrengst van de aandelen van Eneco, en de keuzes hierbij. Hierdoor is een toename van ons eigen vermogen ontstaan, de algemene reserve. De landelijke norm is om de kritische grens van 20% aan te houden voor het eigen vermogen. Gelet op de schaalgrootte (omzet) van Albrandswaard blijven we kwetsbaar. Als een financieel risico zich manifesteert heeft dat grote impact op de stand van onze algemene reserve. Het is goed de solvabiliteit in de gaten te houden bij toekomstige grote investeringen en risico’s. Grondexploitaties Afgelopen jaren is gebleken dat grondexploitaties een forse impact hebben op de financiële positie van een gemeente. Bij grondexploitaties volgen de inkomsten altijd pas na de uitgaven. Bijvoorbeeld voor een nieuw woningbouwproject moet de grond eerst gekocht en bouwrijp gemaakt worden voordat het weer verkocht kan worden. De financiering voor grondaankopen en bouwrijp maken leiden normaal gesproken (tijdelijk) tot hogere schulden. Onderstaande tabel geeft de ontwikkeling weer van de (financiële) waardes van onze grondposities ten opzichte van de totale opbrengsten (exclusief reservemutaties).

Daarbij geldt dat hoe lager de (boek)waardes van onze grondposities (exploitaties) zijn in vergelijking met de totale opbrengsten, des te minder financiële risico’s wij lopen. Als de waardes van de grondposities namelijk laag liggen hoeven de (grond)verkopen minder op te leveren om investeringen uit het verleden terug te verdienen.

96