1e begrotingswijziging 2024 raad def.pdf

1e begrotingswijziging Begroting 2024 – 2027 Denken, durven en doen, werk in uitvoering!

1

Met vol vertrouwen de toekomst tegemoet Met gepaste trots leggen wij u de 1e begrotingswijziging voor bij de primaire begroting 2024 voor Albrandswaard. Dit is in lijn met wat op de informele raadsbijeenkomst op 4 september jl. is gepresenteerd. Alle gemeenten in Nederland hebben last van uitgestelde besluitvormingen van het Rijk over de gemeentefinanciën. Hier komt bij dat we als Albrandswaard geconfronteerd zijn met het gedeeltelijk ontvlechten van de BAR-organisatie. We zijn hard aan het bouwen aan een nieuwe eigen organisatie, een nieuwe begroting en we hebben met elkaar ambities geformuleerd die we ook waar willen maken. En ook nog blijven investeren in onze mooie gemeente. Daarvoor is inzicht in de lange termijn nodig. Om meer grip te krijgen op de financiën hebben wij een basisbegroting gemaakt zonder nieuw beleid waarin alle gevolgen van de BAR ontvlechting zijn meegenomen. De gewenste uitgaves zijn gericht gefaseerd en in een 10jaarsperspectief geplaatst, inclusief de lasten maar ook de baten. Hierdoor is het mogelijk om de ambities waar te maken die we met elkaar hebben afgesproken. Maar ook om keuzes te kunnen maken en besluiten te nemen voor een toekomstbestendig Albrandswaard. Met deze begrotingswijziging zorgen wij ervoor dat we de jaren ’24 en ’25 structureel sluitend kunnen begroten. De laatste twee jaar van deze begrotingsperiode vallen negatief uit.

Op de informele raadsbijeenkomst is ook duidelijk geworden dat we voor de langere termijn een gezonde financiële huishouding kunnen hebben. Omdat uw raad enkele grote beslissingen over projecten en ontwikkelingen gaat nemen de komende tijd, is in deze begrotingswijziging een stelpost “nieuw beleid” opgenomen. Dit zorgt ervoor dat er financiële ruimte is om deze beslissingen te nemen. De stelpost is oplopend verwerkt, uitgaande van een zo goed mogelijke inschattingen van de betreffende projecten. De beslissingen die u over deze projecten/ontwikkelingen neemt, hebben uiteraard invloed op het lange termijn perspectief. Om deze stelpost sluitend te maken, worden in deze begrotingswijziging enkele ombuigingsvoorstellen voorgesteld. Het gaat dan om het temporiseren van investeringen die per voorstel nader worden toegelicht. Mede vanuit de opbrengst van de informele raadsbijeenkomst van 4 september is deze 1e begrotingswijziging opgesteld. Deze wordt nu in een parallel besluitvormingstraject naast de begroting 2024-2027 aan u voorgelegd. Wij bieden u deze begrotingswijziging met vol vertrouwen naar de toekomst en met veel enthousiasme aan. Albrandswaard, 26 september 2023 Burgemeester en wethouders van de gemeente Albrandswaard

2

1E BEGROTINGSWIJZIGING 2024-2027 In onderstaande geven we u de begrotingswijzigingen en keuzes per programma weer. Deze worden verder in de 1e begrotingswijziging ook nader toegelicht.

1e begrotingswijziging 2024

(bedragen x € 1.000)

(+ = voordeel/- = nadeel)

Programma 2 Ruimtelijke Ordening, Wonen & Economie.. Niet uitvoeren "Nieuw te vormen Reserve Projectontwikkelingen", storting in 2025. (vanuit CWP) Totaal Mutaties Programma 2:

2024 0

2025 1.500

2026

2027 0

0

1.500

0

0

Programma 3 Buitenruimte. Verlaging eerdere bijraming onderhoudsbudget wegen. (vanuit Voorjaarsnota). Is aangeraamd 250k, wordt nu 150K. Totaal Mutaties Programma 3:

2024 100

2025 100

2026 100

2027 100

100

100

100

100

Programma 5 Educatie. Niet uitvoeren "Nieuw te vormen Reserve Huisvesting Onderwijs", storting in 2024. (vanuit CWP) Totaal Mutaties Programma 5:

2024 1.500

2025

2026 0

2027 0

1.500

0

0

0

Programma 7 Sociaal Domein. Taakstelling / heroverweging budgetten Totaal Mutaties Programma 7:

2024 250 250

2025 250 250

2026 250 250

2027 250 250

Financiën en Bedrijfsvoering. Fasering kosten nieuwe formatie vanwege transformatie BARorganisatie en opbouw eigen organisatie. Stelpost nieuw beleid (vanuit presentatie 10-jaren perspectief) Taakstelling nieuwe "BAR-organisatie" Bijstelling algemene uitkering en OZB obv meerjarenraming woningbouw Stijging OZB niet woningen 2% extra voor max 4 jaar Totaal Mutaties Financiën en Bedrijfsvoering:

2024 345

2025 345

2026

2027

-120 207

-1.250 414

-1.880 690

-2.580 690 200

60 492

120 -371

180 -1.010

240 -1.450

TOTAAL Financiële vertaling 1e begrotingswijziging 2024-2027:

2.342

1.479

-660

-1.100

In onderstaande ziet u het totale effect van de begrotingswijziging op de primaire meerjarenbegroting 2024-2027 weergegeven. U ziet hier eerst de saldo’s van de primaire meerjarenbegroting, daaronder het weergegeven totale effect van de begrotingswijziging, en uiteindelijk wat de saldo’s worden indien de begrotingswijziging wordt verwerkt zoals weergegeven in bovenstaande. Saldo primaire begroting 2024 - 2027 TOTAAL Financiële vertaling 1e begrotingswijziging 2024-2027: Saldo primaire begroting na eerste begrotingswijziging

2024 -1.535.571 2.342.000 806.429

2025 -1.052.841 1.479.000 426.159

2026 -631.859 -660.000 -1.291.859

2027 671.141 -1.100.000 -428.859

In de volgende onderdelen worden de wijzigingen en voorstellen per programma toegelicht.

3

PROGRAMMA 2 – RUIMTELIJKE ORDENING, WONEN & ECONOMIE Programma 2 Ruimtelijke Ordening, Wonen & Economie.. Niet uitvoeren "Nieuw te vormen Reserve Projectontwikkelingen", storting in 2025. (vanuit CWP) Totaal Mutaties Programma 2:

2024 0

2025 1.500

2026

2027 0

0

1.500

0

0

Niet uitvoeren “Nieuw te vormen Reserve Projectontwikkelingen”. Bij het vaststellen het CWP en de daarbij horende 1e begrotingswijziging is onderstaande beslispunt vastgesteld. Beslispunt: “Een nieuwe Reserve Projectontwikkelingen te vormen en hierin in 2025 een bedrag van € 1.500.000,- te storten ter dekking van de te verwachten toekomstige kosten voor op handen zijnde Projectontwikkelingen” Het voorstel nu is dit beslispunt terug te draaien en niet uit te voeren in 2025. Maar deze gelden te gebruiken als dekking in de begroting. Aangezien in dit voorstel een stelpost wordt opgenomen in de structurele begroting is deze reserve niet meer nodig. PROGRAMMA 3 – BUITENRUIMTE Programma 3 Buitenruimte. Verlaging eerdere bijraming onderhoudsbudget wegen. (vanuit Voorjaarsnota). Is aangeraamd 250k, wordt nu 150K. Totaal Mutaties Programma 3:

2024 100

2025 100

2026 100

2027 100

100

100

100

100

Verlaging eerdere bijraming onderhoudsbudget wegen In de voorjaarnota is onderstaande aan u voorgelegd. “Vanuit een nieuw beheerplan wat is opgesteld naar voren gekomen dat er circa €250.000,- structureel extra onderhoudsbudget nodig is om te voorkomen dat onze wegen in kwaliteitsniveau achteruit gaan op termijn. Mede ook door stijgende kosten.” In nader overleg met de vakafdeling en advies is dit bedrag te temporiseren voor nu, en kan worden volstaan met een bijraming van €150.000,-. Dit levert een structureel voordeel op van €100.000,- in de begroting. Dit mede in het licht van voorgenomen woningbouw, en daarmee samenhangend extra te ontvangen gelden vanuit het Rijk voor onderhoud van areaal en wegen. En mogelijke voordelen van schaalvergroting. PROGRAMMA 5 – EDUCATIE Programma 5 Educatie. Niet uitvoeren "Nieuw te vormen Reserve Huisvesting Onderwijs", storting in 2024. (vanuit CWP) Totaal Mutaties Programma 5:

2024 1.500

2025

2026 0

2027 0

1.500

0

0

0

Niet uitvoeren “Nieuw te vormen Reserve Huisvesting Onderwijs”. Bij het vaststellen het CWP en de daarbij horende 1e begrotingswijziging is onderstaande beslispunt vastgesteld. Beslispunt: “Een nieuwe Reserve Huisvesting Onderwijs te vormen en hierin in 2024 een bedrag van € 1.500.000,- te storten ter dekking van de te verwachten voorbereidings- en investeringskosten voor Onderwijshuisvestingsontwikkelingen.” Het voorstel nu is dit beslispunt terug te draaien en niet uit te voeren in 2024. En deze gelden te gebruiken als dekking in de begroting. Omdat eventuele kosten voortvloeiend uit het nog vast te stellen IHP al opgenomen zijn in de stelpost nieuw beleid, is deze reserve ook niet meer nodig.

4

PROGRAMMA 7 – SOCIAAL DOMEIN Programma 7 Sociaal Domein. Taakstelling / heroverweging budgetten Totaal Mutaties Programma 7:

2024 250 250

2025 250 250

2026 250 250

2027 250 250

Taakstelling / heroverweging budgetten Bij de jaarrekening 2022 hielden wij financiële ruimte over op de budgetten van het sociaal domein. Dit heeft ons besloten om een nadere analyse te doen in overleg met de vakafdeling en adviseurs. We hebben hierbij gekeken naar de budgetten van 2021 en 2022, welke bedragen waren begroot en werkelijk zijn uitgegeven. Daarnaast is gekeken naar de budgetten van 2023, welke bedragen zijn begroot en wat er tot op heden (juli 2023) is uitgegeven. Uit de analyse is naar voren gekomen dat onderstaande budgetten naar beneden bijgesteld kunnen worden. Met een totaal bedrag van € 250.000,      

Voorzieningen WMO gehandicapten WMO Huishoudelijke verzorging ZIN WMO begeleiding en overige in natura Lokale Zorgtrajecten WMO Uitvoering WMO Huishoudelijke verzorging PGB WMO Begeleiding en overige PGB

Daarnaast is er nog een reserve sociaal domein ter hoogte van € 2.000.000,Mocht het voorkomen dat in een van de komende jaren de bijstelling niet volledig wordt gehaald, kan dit worden onttrokken aan deze reserve.

5

FINANCIEN EN BEDRIJFSVOERING Financiën en Bedrijfsvoering. Fasering kosten nieuwe formatie vanwege transformatie BARorganisatie en opbouw eigen organisatie. Stelpost nieuw beleid (vanuit presentatie 10-jaren perspectief) Taakstelling nieuwe "BAR-organisatie" Bijstelling algemene uitkering en OZB obv meerjarenraming woningbouw Stijging OZB niet woningen 2% extra voor max 4 jaar Totaal Mutaties Financiën en Bedrijfsvoering:

2024 345

2025 345

2026

2027

-120 207

-1.250 414

-1.880 690

-2.580 690 200

60 492

120 -371

180 -1.010

240 -1.450

Fasering kosten nieuwe formatie vanwege transformatie BAR-organisatie en opbouw eigen organisatie. Mede in het licht van de opbouw van een eigen gemeentelijke organisatie, en het werven van eigen personeel op diverse gebieden, is het voorstel hierin een fasering in aan te brengen. Zonder dat hierbij ingeboet wordt op de kwaliteit van dienstverlening of de ambities uit het raadsprogramma/CWP. Bij de ontvlechting en transformatie van de BAR-organisatie gaat de komende tijd heel veel gebeuren. Te denken aan: o Vele vacatures o Nieuwe inzichten rondom taakverdeling en werkorganisatie moeten nog beklijven Het advies is in afwachting van uitkristallisering formatie en taken even te wachten met kosten voor verhoging van formatie, mede omdat 100% bezetting het eerste jaar en het jaar daaropvolgend nog niet reëel is. Op deze wijze creëren we een groeipad naar volledige bezetting van de formatie. Stelpost nieuw beleid. Tijdens de informele besloten raadsbijeenkomst van 4 september is u een 10-jaren perspectief gepresenteerd. In deze presentatie, en het financiële perspectief, zijn ontwikkelingen en beleidsvoornemens opgenomen waarover nog besluitvorming plaats moet gaan vinden. Voor deze ontwikkelingen en beleidsvoornemens is een financiële doorrekening gemaakt met vakafdelingen, financieel (beleid)adviseurs en externen.

Deze ontwikkelingen en beleidsvoornemens bestaan uit: - Ontwikkeling van woningbouw op De Omloop - Ontwikkeling van Antes - Integraal Huisvestingsplan - Zwembad - Opstellen plannen rondom o.a. groenbeleid en mobiliteit. De financiële consequenties van deze ontwikkelingen en beleidsvoornemens zijn ondergebracht in een stelpost. Zodra er door de Raad van Albrandswaard besluitvorming heeft plaats gevonden over een onderwerp, zullen de definitieve (financiële) consequenties worden verwerkt en verrekend met de stelpost en nader worden verwerkt in de begroting. Taakstelling nieuwe “BAR-organisatie” In de zienswijze op de nieuwe BAR-begroting bent u geïnformeerd over de standpunten en inzichten van het college over de nieuwe BAR-begroting. Hier is tevens in verwoord het voornemen om een taakstelling toe te kennen aan de nieuwe “BAR-organisatie”. Oplopend van 3% naar 10% over de diverse jaren. Ons voorstel is deze taakstelling te verwerken in onze begroting middels de 1e begrotingswijziging 2024. Bijstelling Algemene Uitkering en OZB obv meerjarenraming woningbouw Tijdens de informele besloten raadsbijeenkomst van 4 september is u een 10-jaren perspectief gepresenteerd. In deze presentatie, en het financiële perspectief, zijn ook woningbouwontwikkelingen gepresenteerd.

Een toename van het aantal woningen, en daarmee gepaard gaande het aantal inwoners, leidt deels tot extra inkomsten vanuit de Algemene Uitkering en OZB.

6

Stijging OZB niet-woningen 2% extra voor 4 jaar

Niet-woningen zijn panden die niet of slechts voor een deel voor woondoeleinden worden gebruikt. Denk aan kantoren, winkels en bedrijfspanden, maar ook aan industrie, energiecentrales en agrarische objecten. Het voorstel is de OZB voor deze niet-woningen 2% extra te verhogen de komende vier jaar.

7

Toezicht (materieel evenwicht)

De provincie toetst of de gemeentebegroting voldoet aan de gestelde wettelijke eisen. Onder andere in welke mate de gemeentebegroting materieel in evenwicht is, dit betekent dat structurele lasten gedekt moeten worden door structurele baten. Om dit in beeld te brengen wordt het begrotingssaldo gecorrigeerd met het saldo van de incidentele baten en lasten. De primaire programmabegroting 2024 is niet voor alle jaren materieel in evenwicht. Materieel evenwicht primaire begroting 2024.

Presentatie van het structurele begrotingssaldo (bedragen x € 1.000) Saldo baten en lasten Saldo toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Begrotingssaldo Saldo incidentele baten en lasten Gecorrigeerd saldo

2024

2025

2026

-635 -901 -1.536 -970 -566

-320 -733 -1.053 -1.345 292

-1.301 669 -632 208 -840

2027 230 441 671 208 463

+/+ is positief -/- is negatief

Na verwerking van de volledige 1e begrotingswijziging verandert het materieel evenwicht van de begroting. Zie onderstaand overzicht. Materieel evenwicht na verwerking volledige 1e begrotingswijzing 2024

Presentatie van het structurele begrotingssaldo (bedragen x € 1.000) Saldo baten en lasten Saldo toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Begrotingssaldo Saldo incidentele baten en lasten Gecorrigeerd saldo

2024 207 599 806 530 276

2025 -341 767 426 -645 1.071

2026 -1.961 669 -1.292 -993 -299

2027 -870 441 -429 -992 563

8