18. 2025-020202 SvWrR Informatiepakket n.a.v. regionale bijeenkomsten verordening WRB 2025.pdf

Hun posiFe op de kandidatenlijst is lager dan die van urgent woningzoekenden en mensen met een lange inschrijfduur. Terwijl voor hen de nood hoog is. Daarom willen we ook loten. Antwoord SvWrR: Die vergelijking of die beeldspraak van kassarijen vond ik wel goed. Want vroeger gingen de urgenten ook nog een keertje voor andere groepen. Als je in die kassarij staat, bij loFng, ben je niet meer a{ankelijk van de urgenten. Bij loFng is de gemiddelde wachmjd gemiddeld 10 maanden. Sommige mensen krijgen soms zelfs al na een maand een woning. Daarmee trekken ze de gemiddelde inschrijfduur enorm naar beneden. Het kan wel onrechtvaardig voelen als jij al langer zoekt of meeloot, maar dat is dan het effect. Antwoord Maaskoepel: We moeten ons blijven realiseren dat we bij urgenFes heel erg kriFsch zijn. De lat om een urgenFe te krijgen is hoog. Op het moment dat iemand een urgenFe krijgt, vinden jullie als gemeente ook dat je die persoon met spoed zou moeten helpen. Ik hoor ook bij corporaFes wel eens dat die urgenten de gewone woningzoekenden wegduwen. Maar urgenten zijn echt niet voor niets urgent geworden.

Het enige wat lasFg is, door de krapte op de woningmarkt, dat je ziet dat er allerlei spoedzoekers zijn, dus iemand die gaat scheiden en daardoor op straat komt te staan, en men zich dan afvraagt: Waarom is dat niet urgent? Door de krapte op de woningmarkt wordt dat probleem pijnlijk duidelijker. Het neemt niet weg dat de mensen die urgenFe hebben gekregen niet voor niets urgent zijn. Vraag: Ik had nog een vraag over de statushouders. U gaf aan dat voorrang voor hun nodig was om die taakstelling te halen. Is die voorrang verplicht? Antwoord RIGO: Gemeenten hebben van de Minister een taakstelling gekregen voor het huisvesten van statushouders, ook voor het komende half jaar. De Wet schrij3 daarbij niet voor dat dat moet middels Verslaglegging regionale bijeenkomsten WRB januari 2025, deel 2

15

het huisvesten via een huisvesFngsverordening. De Wet zegt wel dat als je het niet via een huisvesFngsverordening organiseert, dat een gemeente dan aannemelijk maken hoe zij dan denkt de taakstelling in te vullen. Omdat het overgrote deel van de gemeenten niet beschikt over eigen geschikt vastgoed, wordt daardoor in de prakFjk toch meestal gekeken naar de corporaFevoorraad. Vraag: Dat ik het eigenlijk vraag is: bij ons in de gemeente is een mo=e aangenomen om te onderzoeken of sobere huisves=ng geregeld kan worden voor statushouders. Een gemeente de voorrang eruit kunnen halen als ze het op een andere manier regelen? Antwoord RIGO: De gemeente moet een taakstelling vervullen. Vervolgens biedt deze verordening de mogelijkheid om met voorrang statushouders te huisvesten om aan de taakstelling te voldoen. Waarbij het ook denkbaar is om dat via andere wegen te organiseren. Het is alleen lasFg om dat meerjarig voor elkaar te krijgen. Ik moet er wel bij zeggen dat er een aantal gemeenten zijn die het in het verleden geprobeerd hebben, de gemeente Alkmaar was daar de eerste van, die hebben dat uit de verordening gehaald. Vervolgens gingen ze prestaFeafspraken met de corporaFes maken om met voorrang statushouders te gaan huisvesten: daar veranderde dus in feite niks Ook daar bleek de prakFjk ingewikkelder dan de wens.

Op het moment dat je het eruit haalt, krijg je direct van de minister de vraag, of van de provincie in ieder geval, hoe denk je dan de taakstelling te realiseren, want in het algemeen hebben gemeenten geen eigen woningen om elk halyaar in de taakstelling te voorzien. Vraag: Nu staat de voorrang voor statushouders in de verordening. Er is ook de boot in de haven voor statushouders. Hoe zit dat? Antwoord SvWrR: Dit is complexe materie en zeker met het huidige kabinet, dat zegt dit gaat veranderen, maar dat is nog niet zo. Iedere gemeente krijgt ieder half jaar een taakstelling. Tenzij een gemeente ergens een kazerne of zoiets dergelijks opkoopt, is het heel moeilijk om dat op een andere manier op te lossen dan met voorrang. Vraag: Kan een gemeente ervoor kiezen om de voorrang statushouders uit in de verordening te halen? Als we het op een andere manier kunnen regelen, kunnen we het dan uit de verordening halen? Antwoord RIGO: De gemeenten hebben in de bestuursovereenkomst van het SvWrR met elkaar afgesproken om één regionale tekst voor de verordening te hanteren en daarom staat dit wel in de tekst. Van de voorrangsmogelijkheid voor statushouders hoe3 geen gebruik te worden gemaakt als die in de verordening is opgenomen en een gemeente de taakstelling op een andere manier kan invullen.

Stel dat er bij wijze van spreken ergens een project voor statushouders wordt gerealiseerd, dan is de tekst in de verordening zo opgesteld, dat je er geen gebruik van hoe3 te maken als je dat alternaFef hebt. Vraag: Volgens mij was ook het antwoord dat dat niet kon, omdat we dus in een verordening ziBen met verschillende gemeentes. Antwoord RIGO: De gemeenten in de regio hebben met elkaar afgesproken dat ze één verordeningstekst voor de sociale huur vaststellen. Dus misschien is die opmerking daarop gericht.

Verslaglegging regionale bijeenkomsten WRB januari 2025, deel 2

16

Vraag: Is er een verband tussen deze woonruimteverdeling en tussen het samenwerkingsverband? Antwoord SvWrR: Misschien is de vraag wel: legt het SvWrR de verordening bijvoorbeeld op? Dat is niet zo. Vraag: De vraag die leBerlijk is gesteld: kun je lid zijn van het SvWrR zonder dat je de woonruimte verdelingsverordening aanneemt? Antwoord SvWrR: Op dit moment niet, want in onze afspraken staat dat de verordening één van de dingen is die je met zijn allen doet en waarvoor je gelijkluidende regels wil. Vraag: Op het moment dat je een kazerne opkopen en daar de taakstelling in realiseert, dan heb je die voorrangsregeling toch niet nodig? Antwoord wethouder Nissewaard: Dat kan nu al. We hebben het in Nissewaard eerder gehad. Nissewaard hee3 een taakstelling van 86. Ik heb een kazerne en ik kan er 86 kwijt. Dan ben ik in een keer klaar, hoef ik niks te doen, niks met voorrang via de corporaFes te regelen. Het jaar erna krijgt de gemeente weer een taakstelling van 86. Sterker nog, in de tweede hel3 van datzelfde jaar nog eens. De gemeente hee3 dan geen kazerne meer en de mensen in de locaFe kunnen lasFg doorstromen. Je hebt dan telkens weer een kazerne nodig om de taakstelling te behalen en die hee3 een gemeente vaak niet. Vraag: Kun je als één gemeente ervoor kiezen om er één stukje van de verordening anders in te zeBen? Antwoord RIGO: Dat is voor veel onderdelen zo.

Ga ik iets doen met de parFculiere huur of kies je voor een bepaalde voorrangsregeling, hoe wil ik mijn binding inzeOen? Dat stukje is onderdeel van de gehele gereedschapskist en gee3 vrijheid om te kiezen. Dat is mogelijk gemaakt in de verordeningstekst. Vraag: De mensen die urgen=e hebben zullen veelal ook problemen hebben, want anders dan kun je het zelf regelen. Soms zijn ze misschien aangewezen op de WMO of ze hebben schulden en doorlopen daarvoor een traject, blijven die dan in beeld bij de gemeente? Verdwijnt die persoon dan niet uit beeld? Antwoord Maaskoepel: De ervaring leert dat mensen met urgenFe een probleem hebben, anders hadden ze geen urgenFeverklaring gekregen. Maar die zijn niet per definiFe een probleem voor een omgeving. We zien juist als ze bijvoorbeeld een fysieke of WMO-voorziening nodig hebben, dat ze juist eraan hechten om in de buurt van hun netwerk, familie, vrienden of kennissen te gaan wonen. Want dat is hun ondersteuningsnetwerk. Dat is waarom een urgenFe ook vaak voor de eigen gemeente wordt afgegeven en daar wordt benut. Als mensen met een urgenFe ten gevolge van een beperking er voor kiezen om in de buurt van hun dochter te gaan wonen in een buurgemeente, dan is het natuurlijk aan diegene om een warme overdracht te organiseren.

Een heleboel van die organisaFes waarmee wordt gewerkt, zoals bijvoorbeeld Careyn of Argos, werken gelukkig ook regionaal. Dus dat gaat voor een heel groot deel wel goed. Maar als het probleem echt complex is, dan is er wel een overgang, ja. Antwoord corporaFe: Maar misschien hebben we het al verteld. In de eerste en tweede fase is er verandering gekomen. We kunnen nu in de eerste fase ook urgenten direct bemiddelen, met name met het doel om te voorkomen dat mensen met een rugzakje in dezelfde valkuil vallen. We kunnen daar in onderling Verslaglegging regionale bijeenkomsten WRB januari 2025, deel 2

17

overleg met de gemeente afspraken over maken om bijvoorbeeld een huurcontract aan te bieden in combinaFe met een zorgcontract. Iemand die ooit ontruimd is en in de daklozenopvang zit op basis van huurschuld gaan wij weer opnieuw huisvesten, maar wel een zorgcontract erbij zodat hij begeleiding krijgt voor de schuldenproblemaFek. Dit om te voorkomen dat de woningzoekende over een jaar weer hetzelfde probleem hee3 en dat we weer iemand moeten ontruimen. Antwoord RIGO: Voor een bepaalde uitstroming uit instellingen bijvoorbeeld, daar zijn in de verordening criteria voor opgesteld, waarbij kan worden gezegd u krijgt alleen nog urgenFe als u accepteert dat u zorg krijgt. Dus als daar zorg nodig is, dan moet iemand daar ook mee instemmen. Anders krijgt hij simpelweg de urgenFe niet om uit te stromen.

Verslaglegging regionale bijeenkomsten WRB januari 2025, deel 2

18

Aan: Gemeenteraden SvWrR Betre2: Beantwoording schri2elijke vragen WRB.

Vooraf: In vervolg op de regionale bijeenkomsten in januari, is u de mogelijkheid geboden om uiterlijk 7 februari 2025 nog schri2elijke vragen in te dienen terzake de concept Verordeningstekst WRB. Onderstaand tre2 u deze vragen en de antwoorden daarop aan. Vraag 1: Waarom geldt bij de aanbieding van nieuwbouw betaalbare koopwoningen een aanbiedingstermijn van tenminste vier weken, terwijl dit bij sociale huurwoningen voor corpora;es maar tenminste drie werkdagen is? Antwoord: Deze keuze hangt samen met twee factoren. Op de eerste plaats is er in de koop niet - zoals bij de sociale huur wel het geval is - één enkel plaNorm waar het nieuwbouw koopaanbod is te vinden. Dat betekent dat we woningzoekenden meer Ojd willen geven om kennis te nemen van het nieuwbouw koopaanbod. Zouden we drie dagen hanteren, dan is de kans groot dat de gewenste rangordeselecOe (bv lokaal woningzoekenden eerst) niet gerealiseerd wordt. Op de tweede plaats geldt ook dat er een aanzienlijk verschil is tussen een verhuur- of verkoopproces van een bestaande sociale huurwoning en van een nieuwe betaalbare koopwoning. Nieuwe betaalbare koopwoningen worden doorgaans ver voor definiOeve oplevering verkocht, waardoor de noodzaak ontbreekt om een korte advertenOetermijn te hanteren.

In de bestaande voorraad wil je een zo vlot mogelijk verhuurproces, om leegstand zoveel als mogelijk te voorkomen in deze schaarse woningmarkt. Vraag 2: We zien regelma;g dat sociale huurwoningen worden aangeboden met een kale huur tot de liberalisa;egrens (879,66, prijspeil 2024), maar door de servicekosten (soms maar 3 of 4 euro) weer boven de maximale subsidiabele huur (879,66 prijspeil 2024) voor de huurtoeslag uitkomen. Nieuwe huurders die dan aan de onderkant van de inkomenseisen ziLen lopen hierdoor huurtoeslag mis (soms wel 250,00 per maand) en komen wellicht later in betalingsproblemen. Voor nieuwe huurders, met een inkomen aan de ondergrens van de inkomenseisen, zou het mooi zijn als de defini;e van een sociale woning kan worden aangescherpt. Een huur (inclusief servicekosten) tot aan de maximale huurtoeslag grens (879,66, prijspeil 2024). Zodat huurders in aanmerking kunnen komen voor huurtoeslag en wellicht later niet geconfronteerd worden met betalingsproblemen. Kunt u dit meenemen, wellicht herkennen ook andere gemeenten dit? Antwoord: We sluiten bij de bepaling van de definiOe van een sociale huurwoning aan bij wat daarover is vastgelegd in de wet. Vanaf 2026 wordt de Huurtoeslag vereenvoudigd, wat o.a. betekent dat de standaard subsidiabele servicekosten gaan verdwijnen / geen onderdeel meer zullen zijn van de zogenaamde 'rekenhuur' m.b.t. de huurtoeslag.

De huisvesOngsverordening gaat verder niet over huurprijsbeleid van corporaOes, maar enkel over de woonruimteverdeelregels van het verordende woningaanbod. Woningen met een prijs op of in de buurt van de liberalisaOegrens worden op grond van passend toewijzen niet verhuurd aan de laagste inkomens die vaak sterk aYankelijk zijn van de huurtoeslag.

Beantwoording schri0elijke vragen WRB

1

Vraag 3: Over ar;kel 3.4.3, lid 2a: Klopt het dat op dit punt de lijn is voortgezet die met de verordening van 2024 is ingezet? Dat waar in de verordening in 2020 het als urgen;egrond genoeg was om een resocialisa;etraject te doorlopen, daar in 2024 de extra eis bijkwam om in de instelling te wonen waar zo'n traject wordt/is gevolgd? (zie in beide eerdere verordeningen ar;kel 5.7 lid 1a). Antwoord: Dat klopt. We hebben daarbij ook aangesloten bij de (verplichte) eisen die de Wet versterking regie volkshuisvesOng met zich meebrengen. Bovendien was de verandering in 2024 een gewenste: als iemand thuis een resocialisaOetraject doorloopt, leidt dat niet per definiOe tot een urgent woonprobleem. Als iemand in een instelling verblij2, daar uit moet stromen en geen woning hee2, dan is dat wel het geval. Vraag 4: Is overwogen deze nog vrij recente verandering terug te wijzigen? Waarom wel of niet? Antwoord: Zie hiervoor ook het antwoord op de vorige vraag. Het rijk schrij2 via de Wet Versterking regie op de volkshuisvesOng min of meer de te hanteren verordeningsteksten voor. Er is niet overwogen deze verandering terug te wijzigen. Vraag 5: Is er op dit punt vanuit de opvanginstellingen of vanuit andere organisa;es of mensen input gegeven / ac;ef meegedacht over de verordening van 2025? Antwoord: Instellingen zijn voornamelijk aan de voorkant van het proces (bij de evaluaOe) betrokken.

Gezien bovengenoemde we\elijke verplichOngen is dit een tekst die in feite wordt voorgeschreven. Vraag 6: Was het effect van deze verandering bij het opstellen van de verordening van 2025 bekend en is dit meegewogen? Antwoord: Het niet meer verlenen van urgenOe in gevallen dat een resocialisaOetraject vanuit de thuissituaOe wordt gevolgd, hee2 er toe geleid dat het aantal posi,eve besluiten op basis van de urgen,egronden 5.5 en 5.7 is afgenomen met 11,6%.

Beantwoording schri0elijke vragen WRB

2

woonruimtebemiddeling regio Rotterdam Januari 2025

Welkom

Voorstellen

Sjoerd Kuiper

Wouter Schepers

• Bestuurlijk trekker van de verordening WRB vanuit het Samenwerkingsverband Wonen regio Rotterdam (SvWrR)

• Partner en directeur-bestuurder bij RIGO

• Wethouder RO en Volkshuisvesting in gemeente Maassluis

• Specialist op het gebied van woonruimtebemiddeling

Annemarieke van Ettinger van Herk • Directeur Maaskoepel, federatie woningcorporaties regio Rotterdam

Opzet van de avond • Introductie - Sjoerd Kuiper

• Schets proces totstandkoming verordeningstekst - Wouter Schepers • Actuele ontwikkelingen - Sjoerd Kuiper • De nieuwe verordening WRB - Wouter Schepers • In gesprek

Bijeenkomsten

16 januari:

Maasdelta (Spijkenisse)

30 januari:

Online

Proces

Mogelijkheid tot het stellen van schriftelijke vragen

Vaststelling aan Regiotafel

januari medio december

Lokaal proces tot vaststelling

24 februari Tot 7 februari

Informatieavonden

1-7-2025

Antwoorden op vragen

Context

toevoegen van woningen

verdelen van woningen

Context

toevoegen van woningen

verdelen van woningen

Context

toevoegen van woningen

verdelen van woningen

Context

Woonruimtebemiddeling lost schaarste niet op. Is een instrument om het beschikbare aanbod te verdelen.

Context

95.000 actief woningzoekenden niet geslaagd een woning te vinden.

Bron: WoonnetRijnmond. Januari 2025

Totstandkoming • Regionaal is met elkaar afgesproken dat we in de regio de verdeelregels op het gebied van sociale huur op elkaar afstemmen • Voor een deel (huisvesting uitstromers uit diverse instellingen) wordt dit zelfs wettelijk verplicht • Voordelen: gelijke behandeling woningzoekenden, aansluiting op functioneren woningmarkt, efficiëntere uitvoering etc.

Totstandkoming We (gemeenten, corporaties) zijn aan de slag gegaan met: • Een evaluatie van de huidige woonruimteverdeling (inclusief ervaringen veel betrokken partijen en ook woningzoekenden) • Het opstellen van een tekst die voorziet in een eerlijke en rechtvaardige balans in de woonruimteverdeling • Op basis van bestuurlijke uitgangspunten, wettelijke vereisten en inbreng van raadsleden op diverse raadsavonden in het voorjaar van 2024. Resultaat: de verordeningstekst die u is toegezonden

Aandachtspunten raadsleden voorjaar Meest gehoord: • Geef ruimte aan ‘couleur locale’ / lokaal maatwerk

• Geef inzicht in de lokale cijfers / schaarste • Hoe werkt de urgentieregeling, in het bijzonder als het gaat om groepen waar wettelijk iets voor gaat veranderen (aandachtsgroepen Wet Regie, statushouders) • Wanneer wordt welk bemiddelingsmodel ingezet en zorgen om de kansen van jongeren

Aandachtspunten raadsleden (2) Meest gehoord: • Transparantie t.a.v. toewijzingsresultaat

• Mogelijkheden om te sturen op leefbaarheid • Aandacht voor doorstroming • Woningen weigeren in een schaarse woningmarkt

• Sturen op woningzoekenden met lokale binding • Reikwijdte verordening (sociale huur of meer?) • Waarom regionaal samenwerken?

Toelichting situatie Ridderkerk

De verordening Woonruimtebemiddeling 2025

Richting op basis van evaluatie Uitgangspunten (blijvend): • Gemeenteraad stelt kaders vast, verordening niet teveel dichttimmeren

• Woningzoekenden in noodsituaties het eerst helpen Aandacht voor: • Doorstroming • Zoekgedrag woningzoekenden • Nieuwe mogelijkheden van de Huisvestingswet (binding, vitale beroepen, betaalbare koop)

Binding uitgelegd Binding:

50%:

• Is maatschappelijke of economische binding, ofwel: je hebt ergens gewoond en/of je werkt ergens

• Is het maximale percentage van de toegewezen woningen waarbij de gemeente voorrang verleend aan groepen met binding

• Kan op regionaal, gemeentelijk of zelfs kern- of wijkniveau worden toegepast

• Voor de overige toewijzingen geldt dat geen voorrang mag worden gegeven, maar dat wil niet zeggen dat lokaal woningzoekenden er niet in terecht (kunnen) komen. Bij 50% sturen (maximum) = toewijzingsresultaat meer dan 50%.

Huidige benutting ruimte

Voorlopige cijfers over 2024

Tijdens de bijeenkomst van 16 januari waren de (voorlopige) cijfers over 2024 nog niet beschikbaar en zijn cijfers over 2023 gepresenteerd.

Binding uitgelegd Binding in de regionale praktijk: • Gemiddeld ongeveer de helft (25%) van de beschikbare bindingsruimte gaat naar urgente groepen: we helpen mensen in nood die hier al wonen (en niet uit Amsterdam of Groningen): we stellen dus bindingseisen. • De overige ‘25%’ is in te zetten op bijvoorbeeld doorstromers, vitale beroepsgroepen, voorrang bij nieuwbouw voor lokaal woningzoekenden, kernbinding in kleine dorpen waar maar een enkele woning per jaar vrijkomt, etc. • De inzet van deze ruimte is lokaal onderwerp van gesprek met de corporaties.

Woonruimtebemiddeling 2025 ev Hoe helpen we woningzoekenden aan een woning?

Loting/ direct kans

Kassa 3

Inschrijfduur

Kassa 2

Regulier woningzoekenden

Urgentie

Kassa 1

Woningzoekenden in nood

Nieuwe toetreders (net gescheiden stellen, jongeren, etc.)

Woonruimtebemiddeling 2025 ev Hoe helpen we woningzoekenden aan een woning?

Loting/ direct kans Urgent woningzoekenden eerst Via zelf zoeken of directe bemiddeling (flexibelere procedure)

Inschrijfduur Urgentie

Kassa 1

Rekening houden met nieuwe Wet Regie (aandachtsgroepen)

Woonruimtebemiddeling 2025 ev Hoe helpen we woningzoekenden aan een woning?

Inschrijfduur (‘aansluiten in de rij’)

Loting/ direct kans

Nog steeds een rechtvaardige grondslag voor woonruimtebemiddeling

Inschrijfduur Urgentie

Kassa 2 Wel negatieve systeemeffecten bestrijden (gebrekkige doorstroming) via een van Groot naar Beter voorrang*. Speelt in op groeiend aantal ‘downsizers’ *Van 4 kamers of meer > Naar 3 kamers of kleiner

Woonruimtebemiddeling 2025 ev Hoe helpen we woningzoekenden aan een woning?

Loting/ direct kans

(Zuivere) loting / Direct Kans

Kassa 3

Meer kansen voor nieuwe toetreders, waaronder jongeren

Inschrijfduur

Stimuleert actief woning zoeken Voorkeur boven 'straffen' wachten of weigeren

Urgentie

Gelijkmatiger inzetten in de regio: niet (meer) afhankelijk van beleid corporatie

Nieuwe mogelijkheden Sturen op particuliere sociale huur • Alleen inkomenseis (bovenkant DAEB, < €53.000,- prijspeil 2024) Sturen op betaalbare koop nieuwbouw (< €390.000,- prijspeil 2024) • Gericht op woningzoekenden met lokale binding Sturen op vitale beroepsgroepen*

Regionaal tekst vormgegeven Lokaal toepasbaar (keuze) Gemeenten maken zelf keuzes over volkshuisvestelijke meerwaarde versus effecten op gemeente- en corporatiekas en effect op ruimte om aan lokaal woningzoekenden te kunnen sturen

* Docenten beroepsgerichte vakken secundair onderwijs, Docenten algemene vakken secundair onderwijs, Leerkrachten basisonderwijs, Leidsters kinderopvang en onderwijsassistenten Brandweer en politie, Verpleegkundigen en Verzorgenden

In gesprek

Heeft u vragen?

Dank