14. 763727 Raadsvoorstel integraal huisvesting onderwijs.pdf

Voorstel Onderwerp: Integraal huisvesting onderwijs (IHP)

College van burgemeester en wethouders 11 april 2023

Portefeuillehouder Mieke van Ginkel

Zaaknummer 763727

Openbaar

E-mailadres opsteller: f.imsirovic@bar-organisatie.nl

Geadviseerd besluit 1. Het beleid en de uitgangspunten ten aanzien van onderwijs en onderwijshuisvesting vast te stellen waarvan de belangrijkste zijn: • Kwalitatief sterk onderwijs dicht bij huis zo mogelijk in de vorm van integrale kindcentra • Versterking van de doorlopende leerlijn en borging van het Kwaliteitskader (onderwijs)huisvesting van de Primair Onderwijs Raad. 2. College opdracht te geven om de plannen voor de nieuwbouw Julianaschool en de uitbreiding Don Boscoschool verder uit te werken in concrete projectplannen met een financiële vertaling en inzicht in de financiële consequenties voor de gemeente 3. Een voorbereidingskrediet van €350.000 beschikbaar te stellen voor de benodigde voorbereidende werkzaamheden voor nieuwbouw Julianaschool en de uitbreiding van de Don Boscoschool.

1/6

Raadsvoorstel Inleiding In november 2022 heeft het college tijdens het Beraad & Advies een beeldvormend raadsvoorstel gepresenteerd. Het college heeft hierin aangegeven op korte termijn noodlokalen te willen realiseren voor de Don Boscoschool en Julianaschool respectievelijk op de locaties "Veerhuys" en "Park Rhoon" en op de langere termijn vervangende nieuwbouw te willen realiseren voor de Julianaschool op de locatie "Rivierweg". Het college is gevraagd om deze voorstellen verder uit te werken in een Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor onderwijs en kinderopvang in Albrandswaard en in beeld te brengen wat hiervan de financiële consequenties zijn voor de gemeentebegroting. Het is de wens om het IHP voor het Zomerreces van 2023 ter vaststelling aan te bieden aan de gemeenteraad. Beoogd effect Het IHP geeft inzicht in de plannen voor het realiseren van hoogwaardige onderwijsvoorzieningen en gebouwen in Albrandswaard voor de periode 2023-2027 en de financiële consequenties daarvan. Het IHP geeft een doorkijk voor de periode daarna. Argumenten 1.1 Het faciliteren van integrale kindcentra zo mogelijk in één gebouw is een uitwerking van de afspraak uit het raadsakkoord dat Educatie meer is dan onderwijs.

De gemeenteraad van Albrandswaard heeft in juni 2022 in het raadsakkoord opgenomen dat de gezamenlijke ambitie zich richt op kwalitatief goed onderwijs dicht bij huis, zo mogelijk in integrale kindcentra voldoende over de gemeente verspreid. als doelstellingen om goed basisonderwijs en kinderopvang dichtbij huis te bieden, het onderwijs aan te passen aan veranderende behoeften en kansengelijkheid te bevorderen. Ook is er aandacht voor het bieden van ondersteuning aan kinderen die dat nodig hebben, het uitdagen en faciliteren van alle kinderen om het beste uit zichzelf te halen, en het optimaliseren van de samenwerking tussen onderwijszorg en jeugdhulp. Wat resulteert resulteren in een integraal kindcentrum (IKC) waar kinderen van 0-13 jaar waar mogelijk op één locatie terecht kunnen voor onderwijs, opvang en ondersteuning. 1.2 Samen met de schoolbesturen zetten we in op borging van het Kwaliteitskader Huisvesting van de Primair Onderwijs Raad Een gezond binnenklimaat is belangrijk voor de gezondheid en het welzijn in de schoolgebouwen. Slechte luchtkwaliteit, onvoldoende ventilatie en een onaangename temperatuur kunnen leiden tot gezondheidsproblemen en concentratieproblemen. Duurzame en gezonde schoolgebouwen met een goed binnenklimaat dragen bij aan een beter milieu en verminderde CO2-uitstoot.

Het is belangrijk dat gemeente en schoolbesturen investeren in gezonde en duurzame schoolgebouwen met een goed binnenklimaat, wat de leerprestaties en het welzijn ten goede komt. 2.1 De leerlingenprognose en de knelpuntenanalyse geven aan welke schoolgebouwen op termijn een ingreep vragen. Er zijn meerdere redenen waarom de Julianaschool, Don Bosco en OBS Rhoon De Overkant aandacht verdienen als het gaat om schoolgebouwen die een ingreep vereisen. Uit de knelpuntenanalyse is gebleken dat deze drie schoolgebouwen meerdere knelpunten hebben die om een oplossing vragen. Zo is er bij de Julianaschool en Don Bosco sprake van een sterk toenemend ruimtetekort, wat op korte en lange termijn aangepakt moet worden. Om deze reden geven wij deze twee scholen prioriteit in de plannen voor de komende vier jaar. Het oplossen van het ruimtetekort krijgt daarbij voorrang. Het betreft zoals gezegd de Julianaschool de Don Boscoschool. Voor OBS Rhoon De Overkant voeren wij gesprekken over de toekomstige huisvestingssituatie van deze school aan de noordkant van de Groene Kruisweg. In het volgende IHP zal hierop worden ingegaan. 2.2 De totale omvang van de investeringen zijn nog niet bekend. Het IHP is opgesteld om de problemen rondom de capaciteit van de schoolgebouwen aan te pakken en om te zorgen dat het onderwijs in de gemeente op een kwalitatief hoog niveau blijft.

Daarnaast heeft de gemeente een wettelijke plicht om te voorzien in onderwijshuisvesting. Om de totale investeringen van de Julianaschool en de Don Bosco inzichtelijk te maken zijn projectplannen nodig. 3.1 Het is een belangrijk middel is om de haalbaarheid en de effectiviteit van de plannen te waarborgen. Een voorbereidingskrediet biedt de mogelijkheid om haalbaarheidsstudies uit te voeren en de verschillende opties voor de betreffende plannen te onderzoeken en te vergelijken. Hierdoor kunnen

2/6

de plannen worden geoptimaliseerd en aangepast om ervoor te zorgen dat ze haalbaar en effectief zijn. Dit minimaliseert het risico op onvoorziene obstakels en uitdagingen tijdens de uitvoering van het project of initiatief, waardoor de effectiviteit van het project of initiatief kan worden gewaarborgd. Het voorbereidingskrediet biedt dus de mogelijkheid om zorgvuldig te werk te gaan en ervoor te zorgen dat publieke middelen op een verantwoorde manier worden ingezet. Overleg gevoerd met • Portefeuillehouder • wethouder onderwijs • beleidsadviseur onderwijs • schoolbesturen • adviseur financiën • regieteam • grondeigenaren Kanttekeningen 1.1 De gemeente en schoolbesturen hebben partners nodig om te komen tot de ontwikkeling van integrale kindcentra. In het Koersdocument Onderwijs Albrandswaard hebben de schoolbesturen en de gemeente de ambitie uitgesproken om te komen tot IKC’s. Zij kunnen dit niet alleen. Partners zijn nodig en daar worden na vaststelling van dit IHP gesprekken mee opgestart. Immers de kinderopvangorganisaties zijn nodig om in de scholen de opvang voor hun rekening te nemen. Het is in de huidige economische situatie niet zeker of dat lukt. Het bestuur van de Julianaschool heeft in gesprekken aangegeven mogelijkheden te zien om zelf de kinderopvang op zich te gaan nemen.

1.2 Het realiseren van duurzaamheidsdoelstellingen kost tijd Er kunnen onvoorziene omstandigheden optreden, zoals veranderingen in wetgeving of een gebrek aan financiële middelen voor investeringen. Als deze omstandigheden zich voordoen, kan het behalen van de gestelde doelstellingen in het IHP in gevaar komen, waardoor de gezamenlijke ambities van de gemeente en de schoolbesturen om bij te dragen aan een duurzame toekomst moeten worden bijgesteld. Daarom is het van belang dat tijdens de evaluatie van het IHP niet alleen wordt gekeken naar de voortgang van de gestelde doelstellingen, maar ook naar eventuele belemmeringen en mogelijke aanpassingen van het beleid. 2.1 De plannen in de periode die dit IHP bestrijkt zijn gebaseerd op de meest recente prognose en knelpuntenanalyse. Bij verdere uitwerking van de plannen wordt een nieuwe prognose opgesteld , zodat met de meest actuele gegevens gewerkt wordt. Ook het als dan niet aanhaken van kinderopvangorganisaties zijn van invloed op de definitieve omvang van de nieuw te realiseren gebouwen. 2.2 De totale omvang van de investeringen worden pas helder als ter uitwerking van dit IHP projectplannen worden opgesteld. Dit IHP is het startsein van de uitvoering van de in het raadsakkoord opgenomen ambities met betrekking tot educatie.

Dit betekent niet dat op dit moment al de totale omvang van de benodigde financiële middelen en dus het beslag op de (meerjaren)begroting bekend is. Wat op dit moment inzichtelijk is, is wat op basis van de huidige Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs minimaal beschikbaar moet worden gesteld voor uitbreiding/nieuwbouw van de genoemde scholen (plusminus 11 miljoen euro). Bij een positief raadsbesluit wordt na het zomerreces gestart met het opstellen van de projectplannen. Dan wordt inzichtelijk welke kosten er gemoeid zijn met aanpassingen aan de openbare ruimte, sloop van bestaande scholen potentiele, opbrengsten uit de verkoop of herontwikkeling van vrijvallende locaties, aankoop gronden etc. 2.3 Gesprekken met kinderopvangorganisaties moeten nog worden gestart. De ambitie van gemeente en schoolbesturen is om IKC’s te realiseren in Albrandswaard. De kinderopvangorganisaties zijn hierbij een belangrijke partner. Omdat dit commerciële organisaties zijn is het niet op voorhand zeker dat zij de kostprijs dekkende huur kunnen of willen betalen. De gesprekken hierover worden na vaststelling van dit IHP gestart waarbij de uitkomsten belangrijke input zijn voor de projectplannen. Het kan dus zijn dat de gesprekken niet tot het gewenste resultaat leiden en dat de extra meters voor kinderopvang niet worden gerealiseerd.

Bij een positief resultaat zal met de commerciële partij een langdurige contract worden afgesloten om het financiële risico voor de

3/6

gemeente te minimaliseren. Op dat moment zal waar mogelijk binnen de projectplannen rekening gehouden worden met toekomstige uitbreidingen. 3.1 Zonder voorbereidingskrediet kunnen geen projectplannen worden opgesteld. Om de definitieve investeringen te kunnen berekenen is het noodzakelijk onderzoeken te doen o.a. naar consequenties voor aanpassing van de openbare ruimte, sloopkosten, aanpassing verkeerssituaties etc. Uitvoering/vervolgstappen Na het vaststellen van het IHP neemt het college de volgende stappen: • In overleg met de schoolbesturen wordt bepaald wie het bouwheerschap op zich neemt. • Vervolgens wordt een gedetailleerd projectplan opgesteld, waarin alle concrete stappen, budgettering, planning, verantwoordelijkheden, risicobeoordelingen en monitoring worden opgenomen. Financiën Voor de uitbreiding Don Boscoschool en de nieuwbouw Julianaschool zijn op termijn investeringskredieten nodig, die ter besluitvorming aan uw raad worden voorgelegd. De projectplannen worden na uw positief besluit verder uitgewerkt en daarom vragen wij u een voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen. Een budgetraming is opgesteld voor zowel de nieuwbouw van de Julianaschool als de uitbreiding van de Don Bosco, gebaseerd op het beoogde programma.

Hierbij is een duidelijk onderscheid gemaakt tussen investeringen die onder de wettelijke zorgplicht voor onderwijshuisvesting van de gemeente vallen en investeringen die voortvloeien uit beleidskeuzes. In overleg met partners maken wij nog keuzes en afspraken over onder andere financiering voorschoolse educatie, passend onderwijs en kinderopvang. Bij het opstellen van de projectplannen houden wij rekening met marktconforme investeringsbedragen. Wettelijke plicht Nieuwbouw Julianaschool Uitbreiding Don Bosco Normvergoeding onderwijs € 7.950.000,€ 2.730.000,Eerste inrichting en meubilair € 100.000,€ 100.000,totaal (wettelijke plicht) d.d. 2023 € 8.050.000,€ 2.830.000,De totale kosten voor Julianaschool en de Don Boscoschool bedragen €10,9 miljoen. Voor de financiering van de voorbereidende werkzaamheden is een voorbereidingskrediet van €350.000 nodig voor beide scholen. Waarvan €150.000 voor de kostencalculatie van de twee onderwijsgebouwen en het overig deel voor de overige onderzoeken voor de ruimtelijke procedures. Het voorbereidingskrediet na uw goedkeuring wordt gebruikt voor het uitvoeren van verschillende haalbaarheidsstudies, het ontwikkelen van plannen en specificaties, het verkrijgen van juridisch advies en het opstellen van contracten.

De kosten die worden gedekt door het voorbereidingskrediet omvatten onder andere personeelskosten voor specialistische externe inhuur, stedenbouwkundig en verkeersonderzoek, plan economisch onderzoek en de te doorlopen ruimtelijke procedures. Het voorbereidingskrediet heeft betrekking op de plan -en onderzoekskosten voor twee ontwikkellocaties. Inclusiviteitstoets Het is ons doel om ons in te zetten, zonder daarbij een toets uit te voeren. We blijven werken aan dit doel. Communicatie/participatie na besluitvorming Communicatie heeft tot doel iedereen voor wie het IHP belangrijk is, te betrekken, draagvlak te hebben voor de te nemen besluiten en betrokken groepen mee te nemen in de ontwikkeling van (bouw)plannen. De benodigde communicatie verschilt per fase. (Voorbereiding van) besluitvorming vraagt andere communicatie dan het samen ontwikkelen van concrete plannen. In deze fase van besluitvorming ligt de nadruk op persoonlijk contact. Bijzondere aandacht is er voor de omwonenden van de beoogde nieuwe locatie voor de Don Bosco school en de eigenaren van de volkstuinen op de locatie van de Julianaschool. Zij worden door de gemeente geïnformeerd over het IHP en de (gevraagde) besluiten aan de gemeenteraad en worden na besluitvorming op de hoogte gehouden via (nieuws)brieven en informatieavonden.

Op de website en in De Schakel publiceren we algemene informatie over het voorgenomen beleid ten aanzien van onderwijshuisvesting. Na

4/6

besluitvorming volgen meer concrete communicatie(actie)plannen voor de verschillende te ontwikkelen bouwplannen. Zie voor meer informatie het bijgevoegd communicatieplan.

Bijlagen 1. 2023 IHP Albrandswaard versie 6 incl Bijlage I - VI.docx 2. Bijlage VII - Factsheets schoolgebouwen Albrandswaard.pdf

5/6

CONCEPT RAADSBESLUIT Onderwerp: Integraal huisvesting onderwijs (IHP)

Gemeenteraad: 5 juni 2023

Zaaknummer: 763727

De raad van de gemeente Albrandswaard, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders op 11 april 2023, gelet op Wet primair onderwijs en verordening

BESLUIT: 1. Het beleid en de uitgangspunten ten aanzien van onderwijs en onderwijshuisvesting vast te stellen waarvan de belangrijkste zijn: • Kwalitatief sterk onderwijs dicht bij huis zo mogelijk in de vorm van integrale kindcentra • Versterking van de doorlopende leerlijn en borging van het Kwaliteitskader (onderwijs)huisvesting van de Primair Onderwijs Raad.

2. College opdracht te geven om de plannen voor de nieuwbouw Julianaschool en de uitbreiding Don Boscoschool verder uit te werken in concrete projectplannen met een financiële vertaling en inzicht in de financiële consequenties voor de gemeente

3. Een voorbereidingskrediet van €350.000 beschikbaar te stellen voor de benodigde voorbereidende werkzaamheden voor nieuwbouw Julianaschool en de uitbreiding van de Don Boscoschool.

6/6

Gemeente Albrandswaard

Integraal huisvestingsplan onderwijs en kinderopvang 2023 -2027 en een doorkijk naar de volgende jaren

Gemeente Albrandswaard 31 maart 2023, versie 6

Inhoudsopgave 1.

Voorwoord....................................................................................................................................... 3

2.

Samenvatting................................................................................................................................... 4

3.

Introductie ....................................................................................................................................... 7

4.

5.

6.

3.1.

Aanleiding ................................................................................................................................ 7

3.2.

Scope IHP ................................................................................................................................. 7

3.3.

Wettelijk kader ........................................................................................................................ 7

3.4.

Leeswijzer ................................................................................................................................ 8

Uitgangspunten voor onderwijs en onderwijshuisvesting .............................................................. 9 4.1.

Educatie is meer dan onderwijs .............................................................................................. 9

4.2.

Duurzaamheid ....................................................................................................................... 10

4.3.

Binnenklimaat........................................................................................................................ 11

4.4.

Kwaliteitskader ...................................................................................................................... 12

Huidige situatie in beeld ................................................................................................................ 13 5.1.

De scholen en peuteropvang in beeld................................................................................... 13

5.2.

De schoolgebouwen in beeld ................................................................................................ 13

5.3.

De spreiding van de schoolgebouwen in beeld..................................................................... 14

5.4.

De ontwikkeling van het aantal leerlingen in beeld .............................................................. 16

5.5.

De accommodaties voor bewegingsonderwijs in beeld........................................................ 17

Analyse en blik naar de toekomst ................................................................................................. 18 6.1.

Kwaliteit ................................................................................................................................. 18

6.2.

Vraag en aanbod ................................................................................................................... 18

6.3.

Financiën ............................................................................................................................... 23

6.4.

Duurzaamheid ....................................................................................................................... 24

7.

Knelpuntenanalyse ........................................................................................................................ 25

8.

Plannen .......................................................................................................................................... 27

9.

8.1.

Lopende plannen ................................................................................................................... 27

8.2.

Nieuwe plannen 2023 - 2027 ................................................................................................ 27

8.3.

Toekomstige plannen ............................................................................................................ 30

Financieel....................................................................................................................................... 31 9.1.

Uitgangspunten ..................................................................................................................... 31

9.2.

Investeringen ......................................................................................................................... 32

10. Risicomanagement ........................................................................................................................ 33 11. Advies en aanbevelingen ............................................................................................................... 35 Bijlage I - Wet- en regelgeving............................................................................................................... 36 1

Bijlage II - Taken en rollen bij de realisatie .......................................................................................... 39 Bijlage III - Prognose basisonderwijs 2023-2037 ................................................................................... 40 Bijlage IV – Verduurzaming schoolgebouwen ....................................................................................... 41 Bijlage V – Overzicht subsidieregelingen bestaande gebouwen ........................................................... 44 Bijlage VI – Verkeerssituatie beoogde locatie Julianaschool ................................................................ 45 Bijlage VII – Factsheets schoolgebouwen.............................................................................................. 47

2

1. Voorwoord In het collegewerkprogramma hebben we afgesproken meer ruimte aan onderwijs te bieden. Zowel inhoudelijk als fysiek, in passende gebouwen. Met dit Integraal Huisvestingsplan laten we zien hoe we dat doen. Ons uitgangspunt is onze ambitie dat ieder kind goed en passend onderwijs krijgt. Dat betekent dus ook: een passend onderwijsaanbod dichtbij huis, klaar voor de toekomst. We willen daarbij een doorlopende leerlijn realiseren. Dit krijgt vorm in het Integrale Kindcentrum: een voorziening waar kinderen gedurende de dag samenkomen om te leren, te spelen, te ontwikkelen en anderen te ontmoeten. Het IKC biedt een totaalpakket op het gebied van educatie, opvang en ontwikkeling, zorg, welzijn en vrije tijd. Als gemeente willen we dit faciliteren. Albrandswaard heeft een gevarieerd aanbod aan basisscholen. In sommige wijken stijgt het aantal leerlingen enorm terwijl in andere wijken sprake is van krimp. Dit biedt kansen voor het onderwijs in Albrandswaard, maar vraagt ook om extra investeringen in meer onderwijshuisvesting ter ondersteuning van ons onderwijsbeleid. Naast de opgave van extra onderwijsruimte staat Albrandswaard ook voor een vervangingsopgave. Een deel van de schoolgebouwen stamt van voor 1990, een van de gebouwen zelfs uit 1958. Een gezonde toekomst vraagt immers om frisse scholen.

Daarom investeren wij, schoolbesturen en gemeente, naast extra onderwijsruimte ook in het toekomstbestendig maken van bestaande gebouwen. Beide opgaven vragen om een duidelijke gezamenlijke aanpak, waarvoor wij het Integraal Huisvestingsplan Primair Onderwijs 2023 – 2027 (IHP) opstelden. Schoolbesturen en gemeente werkten hiervoor intensief samen. Uitgangspunt van dit IHP is dan ook om zowel kwalitatief als kwantitatief voldoende onderwijsaanbod te realiseren voor de kinderen in onze gemeente met de IKC-gedachte als uitgangspunt. Albrandswaard is een vitale gemeente met een grote groep kinderen. Voor de ontwikkeling van deze groep is goed onderwijs van groot belang. Met de samenwerking van schoolbesturen, gemeente en vele andere partijen zorgen wij voor goed en passend toekomstgericht onderwijs dichtbij huis voor elk kind. Ik ben ervan overtuigd dat dit IHP hier zeer aan bijdraagt.

Mieke van Ginkel Wethouder

3

2. Samenvatting Dit Integraal Huisvestingsplan (IHP) beschrijft de uitgangspunten en plannen voor de onderwijsgebouwen voor de komende 4 jaar in Albrandswaard. Hiermee sorteert de gemeente voor op de aanstaande wetwijziging waarin een IHP verplicht wordt gesteld. Dit IHP is besproken met de schoolbesturen en ter vaststelling voor gelegd in het bestuurlijk overleg (OOGO). In deze samenvatting zijn de voornaamste zaken uit dit IHP beknopt samengevat. In dit IHP zijn de uitgangspunten voor het onderwijs en onderwijshuisvesting geformuleerd. De aandacht gaat hierbij vooral uit naar: integrale kindcentra, duurzaamheid, binnenklimaat en het Kwaliteitskader. De Gemeente Albrandswaard heeft samen met het onderwijs, de kinderopvang en het samenwerkingsverband de onderwijskoers tot en met 2026 opgesteld. Dit heeft geleid tot beleidsdoelstellingen op het gebied van kwalitatief onderwijs, doorlopende leerlijnen, samenwerking tussen jeugdhulp en onderwijszorg en de ontwikkeling van een Integraal Kind Centrum op termijn. Het gemeentebestuur van Albrandswaard wil samen met schoolbesturen en kinderopvangorganisaties hoogwaardig onderwijs realiseren dat dicht bij huis wordt aangeboden en een goede overdracht naar het voortgezet onderwijs biedt. De ontwikkeling van integrale kindcentra (IKC) is een logische stap om dit te bereiken.

Hoewel de gemeente tot op heden geen faciliterende rol heeft gespeeld bij de ontwikkeling van IKC's, heeft de gemeente voornemens om dit wel te doen en de betrokken partijen in één gebouw te huisvesten. Twee manieren om de ontwikkeling van IKC's te faciliteren is door voorschoolse programma’s te subsidiëren en het opnemen van kinderopvang in nieuwbouwprojecten. Er moet dan wel minimaal een kostprijs dekkende huurvergoeding worden gevraagd aan de kinderopvangorganisatie. Verder zet de gemeente in op duurzame en gezonde schoolgebouwen met een goed binnenklimaat. Bij nieuwbouw wordt het ‘Kwaliteitskader Onderwijshuisvesting’ (ontwikkeld in opdracht van de POraad, VO-raad en VNG) gehanteerd als uitgangspunt bij de realisatie van nieuwe schoolgebouwen. In Albrandswaard zijn negen actieve basisscholen beschikbaar voor openbaar, rooms-katholiek en protestants-christelijk onderwijs, verdeeld over tien schoolgebouwen en onderverdeeld in drie schoolbesturen. Er zijn geen scholen voor speciaal basisonderwijs, voortgezet onderwijs en (voortgezet) speciaal onderwijs binnen Albrandswaard. Vier van de tien schoolgebouwen voor basisonderwijs hebben ook een kinderopvang. Voor bewegingsonderwijs zijn binnen de gemeente vier binnensport accommodaties die worden gebruikt.

Voor passende huisvesting van scholen is er gekeken naar de vraag en aanbod op basis van de leerling prognose en een analyse per kern/dorp. Het aantal leerlingen zal binnen Albrandswaard stijgen en stabiliseren tussen de 2.600 en 2.700 leerlingen. Per kern/dorp zijn er echter stijgingen en dalingen voorspeld in de komende 15 jaar. In Poortugaal en Rhoon zal het aantal leerlingen stijgen en in Rhoon Portland wordt echter een voortzetting van de dalende lijn verwacht. Op dit moment zijn er voldoende accommodaties beschikbaar voor bewegingsonderwijs. Capaciteit permanent Capaciteit tijdelijk Behoefte (2022) Verschil (2022) Behoefte (2037) Verschil (2037)

Poortugaal 31 0 23 +8 32 +1

Rhoon 35 5 40 -5 48 -13

4

Rhoon Portland 45 0 42 +3 30 +15

Albrandswaard 111 5 105 + 11 105 + 11

Er is in dit IHP een knelpuntenanalyse uitgevoerd om te bepalen welke schoolgebouwen op termijn een ingreep vragen. Uit deze knelpuntenanalyse komen 3 schoolgebouwen naar voren met meerdere knelpunten, die op (korte) termijn om een oplossing vragen. Dit betreft: • Julianaschool (hoofd- en dislocatie); • Don Bosco; • OBS Rhoon De Overkant (hoofd- en dislocatie). Voor de Julianschool geldt dat beide gebouwen gedateerd zijn en er is een sterk toenemend ruimtetekort. De Don Bosco heeft hoge onderhoudslasten en kent een sterk toenemend ruimtetekort. Voor OBS Rhoon De Overkant geldt dat de hoofdlocatie gedateerd is en hoge onderhoudslasten kent. Aangezien het realiseren van voldoende capaciteit prioriteit heeft binnen de gemeente, hebben de Julianaschool en Don Bosco meer prioriteit dan OBS Rhoon De Overkant. Hierom is ervoor gekozen in de plannen van de komende vier jaar Julianaschool en Don Bosco op te nemen. De vervangende nieuwbouw voor OBS Rhoon De Overkant is opgenomen in de toekomstige plannen. In het IHP zijn de volgende plannen geformuleerd om de knelpunten de verhelpen. Op korte termijn worden extra noodlokalen geplaatst bij Julianaschool Sportlaan, OBS De Overkant en Don Bosco. Op korte tot middellange termijn wordt voor de Julianaschool permanente vervangende nieuwbouw gerealiseerd, en voor de Don Bosco school een permanente dislocatie.

Het bewegingsonderwijs kan binnen de bestaande sportvoorzieningen blijven plaatsvinden. Hiermee blijven deze in gebruik. De huidige plots van de Julianaschool kunnen worden ingezet voor woningbouw. Programma Aantal Omvang Voorschoolse educatie en passend onderwijs Kinderopvang Gymzaal / Sportzaal / Sporthal Planning

Nieuwbouw Julianaschool 23 groepen 2.945 m² incl. 2 speellokalen exclusief exclusief n.v.t. 2025-2026

Uitbreiding Don Bosco 6 groepen 895 m² incl. 1 speellokaal exclusief exclusief n.v.t. 2024-2025

De Verordening voor huisvesting onderwijs gemeente Albrandswaard bevat richtlijnen voor de kostenvergoedingen voor de bouw en uitbreiding van schoolgebouwen in de gemeente Albrandswaard. De normvergoedingen zijn gebaseerd op een vast bedrag per groep en een vast tarief, met als uitgangspunt een sober en doelmatig schoolgebouw dat voldoet aan het wettelijke Bouwbesluit. Echter, sommige kosten zijn niet inbegrepen in de normvergoeding, zoals de kosten voor het slopen van vrijvallende locaties, aankoop van grond en kosten voor schoolpleinen. Op basis van het beoogde programma voor de nieuwbouw van Julianaschool en de uitbreiding van de Don Bosco is een schatting gemaakt van de totale investeringskosten op basis van de normvergoeding. Bij het schatten van de kosten zijn er aantal uitsluitingen van toepassing. Dit zijn kosten die niet inbegrepen zijn, zoals sloopkosten, grondaankoopkosten, kosten voor schoolpleinen en aanpassingen aan de openbare ruimte, indexatie, sloop van bestaande scholen en opbrengsten uit verkoop of herontwikkeling van locaties. Wettelijke plicht Normvergoeding onderwijs Eerste inrichting en meubilair totaal (wettelijke plicht) d.d. 2023

Nieuwbouw Julianaschool € 7.950.000,€ 100.000,€ 8.050.000,5

Uitbreiding Don Bosco € 2.730.000,€ 100.000,€ 2.830.000,-

Tenslotte wordt op basis van dit IHP geadviseerd om: a. Het beleid en de uitgangspunten ten aanzien van onderwijs en onderwijshuisvesting vast te stellen waarvan de belangrijkste zijn: - Kwalitatief sterk onderwijs dicht bij huis zo mogelijk in de vorm van integrale kindcentra - Versterking van de doorlopende leerlijn en borging van het Kwaliteitskader (onderwijs)huisvesting van de Primair Onderwijs Raad. b. College opdracht te geven om de plannen voor de nieuwbouw Julianaschool en de uitbreiding Don Boscoschool verder uit te werken in concrete projectplannen met een financiële vertaling en inzicht in de financiële consequenties voor de gemeente; c. Een voorbereidingskrediet van €350.000 beschikbaar te stellen voor de benodigde voorbereidende werkzaamheden voor nieuwbouw Julianaschool en de uitbreiding van de Don Boscoschool.

6

3. Introductie 3.1. Aanleiding Afgelopen jaar heeft de Gemeente Albrandswaard samen met het onderwijs, de kinderopvang en het samenwerkingsverband de onderwijskoers tot en met 2026 voor de Gemeente Albrandswaard opgezet. Met een koersbasis als “Educatie is meer dan onderwijs” zijn op hoofdlijnen de volgende beleidsdoelstellingen bepaald: • Sterk kwalitatief onderwijs en kinderopvang dicht bij huis en adequate huisvesting. • Ontwikkeling van doorlopende leerlijn met als doelstelling goede overdracht naar het VO. • Samenwerking jeugdhulp en onderwijszorg verder ontwikkelen. • Op termijn ontwikkeling Integraal Kind Centrum. Met dit onderwijskoersdocument en de leerlingenprognose van 1 okt 2021 is een beeldvormend raadsvoorstel 2022 uitgewerkt waarin het college, op basis van de realisatie van de doorlopende leerlijn en het scenario onderzoek uit de bestuursopdracht van januari 2022, inzet op spoedige realisatie op korte termijn van noodhuisvesting voor de Don Boscoschool en Julianaschool en vervangende nieuwbouw voor de Julianaschool op de langere termijn. Het beeldvormende raadsvoorstel is afgelopen november 2022 besproken. Tijdens het Beraad & Advies heeft het college groen licht gekregen om de voorstellen verder uit te werken in een Integraal Huisvestingsplan voor onderwijs en kinderopvang in Albrandswaard (hierna: IHP).

3.2. Scope IHP Dit Integraal Huisvestingsplan (IHP) beschrijft de plannen voor de onderwijsgebouwen voor de komende 4 jaar in Albrandswaard. Met het voorliggende IHP geeft de gemeente invulling aan haar wettelijke zorgplicht voor onderwijshuisvesting. Het IHP schetst een beeld van de huidige schoolgebouwen en een visie op de toekomstige schoolgebouwen. Voor de schoolgebouwen met de meeste urgentie zijn plannen geformuleerd en tevens de financiële consequenties. Het IHP is een strategisch document dat een helder perspectief schetst voor de schoolgebouwen binnen de gemeente Albrandswaard. Het IHP schetst daarmee de kaders voor het uitwerken van plannen, die in separate documenten worden uitgewerkt en ter besluitvorming worden voorgelegd aan het college en de raad. Het IHP ondersteunt de gemeente tevens bij het besluitvormingsproces en de raad bij de beschikbaarstelling van budgetten. Met het voorliggende IHP sorteert de gemeente voor op de verwachte wetwijziging, waarmee gemeentes vanaf 2025 de verplichting krijgen om een IHP Onderwijs voor de komende 16 jaar vast te stellen. Het voorliggende IHP heeft een doorkijk van 4 jaar. Bij een toekomstige actualisatie of herijking is het de ambitie om een IHP met doorkijk van 16 jaar te maken.

3.3. Wettelijk kader De taken en verantwoordelijkheden van gemeente en schoolbestuur voor onderwijshuisvesting zijn wettelijk bepaald. De afbeelding hieronder toont het onderscheid in wettelijke taken en verantwoordelijkheden. De gemeente heeft een wettelijke zorgplicht om te voorzien in voldoende en adequate huisvesting voor het basisonderwijs en voortgezet onderwijs (inclusief bewegingsonderwijs). Deze zorgplicht is vastgelegd in de Wet op het Primair Onderwijs (WPO) en Wet op het Voortgezet Onderwijs (WVO). Deze zorgplicht is verder uitgewerkt in de verordening voorziening huisvesting onderwijs gemeente Albrandswaard. De gemeente is in hoofdlijnen verantwoordelijk voor (vervangende) nieuwbouw en 7

uitbreiding. Voor de uitvoering van de zorgplicht ontvangt de gemeente jaarlijks ongelabeld budget in het gemeentefonds vanuit het ministerie van binnenlandse zaken. Het schoolbestuur is verantwoordelijk voor de instandhouding van het schoolgebouw. Taken als het onderhouden, exploiteren en het uitvoeren van inpandige (onderwijskundige) aanpassingen zijn belegd bij het schoolbestuur. Voor het in stand houden van de schoolgebouwen ontvangen de besturen jaarlijks vanuit het Rijk lumpsumvergoeding. Deze vergoeding wordt gebaseerd op het aantal ingeschreven leerlingen. De minister werkt momenteel aan een wetsvoorstel om een oplossing te bieden voor het grijze gebied tussen ‘ groot onderhoud’ (rekening schoolbestuur) en ‘ nieuwbouw’ (rekening gemeente). Er is hiertoe een wetsvoorstel in voorbereiding om de voorziening renovatie wettelijk te verankeren met daarin naar verwachting een verantwoordelijkheid voor de gemeente. In de onderstaande figuur is de verdeling van de taken en verantwoordelijkheden ten aanzien van de onderwijshuisvesting schematisch weergegeven. In bijlage 1 is de wettelijke taak- en rolverdeling met betrekking tot onderwijshuisvesting nog uitvoeriger beschreven en evenals de taak- en rolverdeling tijdens de realisatie in bijlage 2.

Figuur 1: Rolverdeling onderwijshuisvesting

3.4. Leeswijzer Dit document bestaat uit elf hoofdstukken die de onderwijshuisvesting in Albrandswaard beschrijven. In hoofdstuk 4 worden de uitgangspunten van het document beschreven. Hoofdstuk 5 geeft een beeld van de huidige situatie binnen Albrandswaard. Hoofdstuk 6 beschrijft de analyse van de huidige status en geeft een inzicht hoe dit zich verhoudt tot toekomstige behoeften. In hoofdstuk 7 worden de knelpunten omschreven. In hoofdstuk 8 worden de lopende en nieuwe plannen voor de komende vier jaar beschreven. In hoofdstuk 9 zijn de financiële consequenties gekoppeld aan de plannen. Hoofdstuk 10 beschrijft mogelijke risico's en beheersmaatregelen. In hoofdstuk 11 zijn de 8

adviezen en aanbevelingen omschreven.

4. Uitgangspunten voor onderwijs en onderwijshuisvesting In dit hoofdstuk zijn de uitgangspunten voor onderwijs en onderwijshuisvesting beschreven. Hierin zijn zowel de inhoudelijke speerpunten opgenomen als de kaders voor de huisvesting. Waar mogelijk zijn de uitgangspunten vertaald naar concrete spelregels en kaders voor de realisatie. De financiële vertaling van de uitgangspunten is opgenomen in hoofdstuk 8. Voor onderwijs en onderwijshuisvesting zijn als uitgangspunten de volgende 4 speerpunten geformuleerd: • • • •

Educatie is meer dan onderwijs; Duurzaamheid; Binnenklimaat; Kwaliteitskader.

4.1. Educatie is meer dan onderwijs Alle schoolbesturen in de gemeente Albrandswaard onderschrijven de ambitie om te komen tot integrale kindcentra. De gemeente Albrandswaard ondersteunt deze ambitie om een doorgaande leerlijn zo optimaal mogelijk te laten verlopen. Integrale kindcentra komen in verschillende vormen voor afhankelijk van de inhoudelijke en ruimtelijke samenwerking. Voor een integraal kindcentrum is het dus niet noodzakelijk dat de betreffende kinderopvangorganisatie en de school in één gebouw gehuisvest zijn. In de praktijk blijkt echter wel dat de samenwerking gemakkelijker en intensiever is wanneer dit wel het geval is. Uitwisseling vindt dan ook makkelijker plaats wanneer een gebouw met elkaar wordt gedeeld. De gemeente heeft in 2022 samen met de betrokken partners het Koersdocument ‘Onderwijs is meer dan educatie’ opgesteld. Hierin staan een aantal speerpunten genoemd: De gemeente wil graag samen met de scholen en kinderopvang sterk kwalitatief onderwijs realiseren dichtbij huis. Daarnaast is de ontwikkeling van een doorlopende leerlijn een speerpunt, met als doelstelling een goede overdracht naar het voorgezet onderwijs. Ook is de samenwerking tussen jeugdhulp en onderwijszorg van groot belang. Voor de realisatie van deze punten is een integraal kindcentrum een logisch gevolg.

Tot op heden heeft de gemeente de ontwikkeling van integrale kindcentra onderschreven, maar hierin geen faciliterende rol gespeeld. Dit was ook niet noodzakelijk, omdat er in de huidige schoolgebouwen voldoende ruimte was om ook kinderopvang (in ieder geval de voorschoolse voorziening) te huisvesten. Een aantal scholen groeit echter en er zijn plannen om (ver)nieuwbouw voor een aantal scholen te realiseren. De schoolbesturen hebben de wens om in de toekomstplannen voor hun schoolgebouwen ook de betreffende samenwerkende kinderopvangorganisatie mee te nemen. De gemeente is voornemens de ontwikkeling van integrale kindcentra te faciliteren, waarbij de betrokken partijen gehuisvest zijn in één gebouw. Wijze van faciliteren Er zijn verschillende mogelijkheden om integrale kindcentra te faciliteren. Enerzijds door subsidie voor peuters van eenverdieners en kinderen met recht op extra spelen en leren, zodat zij kunnen deelnemen aan een voorschools programma. Anderzijds door als gemeente in een nieuw te bouwen school ook ruimte mee te nemen voor kinderopvang. Kinderopvang en buitenschoolse opvang vallen 9

niet onder de wettelijke zorgplicht voor de gemeente en worden beschouwd als commerciële activiteiten met een maatschappelijk gewenst effect op basis van de Wet Kinderopvang. Dit betekent dat het lokaal beleid is om wel of niet te investeren in extra meters. Als zodanig moeten deze organisaties worden beschouwd als 'derden' volgens artikel 108 WPO. Daarom moet er voor deze organisaties minimaal een kostprijs dekkende huurvergoeding in rekening worden gebracht, aangezien het ontbreken van een dergelijke vergoeding als staatssteun kan worden beschouwd en de onderlinge concurrentie verstoort. De Wet Markt en Overheid bepaalt dat overheidsinstanties niet marktverstorend mogen handelen. Op deze manier drukken de kosten van de investering in de vierkante meters voor kinderopvang niet op de gemeentelijke begroting. De gemeente draagt dan wel het risico dat wanneer de vraag naar kinderopvang terugloopt, er minder gebruik is en daardoor er onvoldoende huuropbrengsten binnenkomen om de kapitaallasten van de investering te kunnen dekken. Gelet op de huidige samenleving waarin er steeds meer gewerkt wordt door beide partners in een gezin, is dit risico klein te noemen. Om dit risico verder te beperken gaat de gemeente uit van een langjarige huurovereenkomst.

Taak- en rolverdeling huisvesting IKC Het realiseren van integrale kindcentra vraagt ook om heldere afspraken tussen gemeente, schoolbestuur en kinderopvangorganisatie over de taak- en rolverdeling met betrekking tot de huisvesting. In de onderstaande tabel worden de rollen op het gebied van huisvesting, exploitatie en beheer weergegeven. Financiële verantwoordelijkheid Exploitatie / Beheer, onderhoud aanpassingen Personeel Huisvesting Uitbreiding Herstel schades bijzondere omstandigheden Verzekering en OZB

Onderwijs

Kinderopvang

Schoolbestuur Gemeente

Kinderopvang

Bij de realisatie van een Integraal Kindcentrum vormt het bovenstaande overzicht het uitgangspunt. Er wordt altijd een ruimte toegewezen aan de kinderopvang bij de realisatie van een IKC; deze ruimte kan een fysieke ruimte zijn of een toegewezen oppervlakte in vierkante meters. Gemeente, schoolbesturen en kinderopvangorganisaties gaan aanvullende afspraken maken over het eigendom, de organisatie van het beheer en de financiële uitgangspunten en stromen.

4.2. Duurzaamheid De gemeente Albrandswaard heeft in juni 2021 de nieuwe Klimaatvisie en Uitvoeringsprogramma Albrandswaard vastgesteld. Hierin staat hoe de gemeente gaat zorgen voor een CO2-neutrale en circulaire samenleving in 2050. De duurzaamheidsambities zijn geformuleerd op gebiedsniveau als ook op gebouwniveau . Het is van belang om al zo vroeg mogelijk in het proces na te denken over alle mogelijke ruimtelijke en financiële consequenties. •

•

Gebied: In de dorpen en wijken wordt rekening gehouden met de rol van de school in de buurt. Er wordt aandacht besteed aan groene schoolpleinen en veilige verkeersafwikkeling om mobiliteit te verbeteren. Gebouw: Er wordt geïnvesteerd in onderhoud, renovatie en nieuwbouw van de schoolgebouwen met aandacht voor verduurzaming en optimalisatie om duurzame doelen te bereiken.

10

•

Gedrag: Scholen hebben een voorbeeldfunctie op het gebied van energiebesparing en circulaire aanpak van voedsel, spullen en afval. Bouwactiviteiten worden gekoppeld aan educatie en een wijken buurtaanpak.

Het Kwaliteitskader Huisvesting, opgesteld door de VO Raad en PO Raad in samenwerking met het kenniscentrum Ruimte OK, omvat richtlijnen voor de huisvesting van scholen met aandacht voor duurzaamheidsthema's zoals energie, circulariteit en gezondheid. Dit kader kan dienen als nuttige leidraad bij het opstellen van een ambitiedocument en programma van eisen voor de realisatie van een nieuwe school. Verduurzaming schoolgebouwen Er moet de komende jaren veel gebeuren om te zorgen voor een gezonde en duurzame leer- en werkomgeving in gebouwen die voor schoolbesturen betaalbaar zijn. Om dit te realiseren is er op elk niveau in de samenleving actie nodig. Ook maatschappelijke organisaties verduurzamen hun gebouwen en hebben in het bijzonder aandacht voor de volgende thema en aanpak: •

• • • •

•

Energiezuinig bouwen: bij nieuwbouw streven we naar extra energiezuinigheid en maken we de investering en voordelen zichtbaar. Bij onderhoud en renovatie verbeteren we de energiekwaliteit van de schil en installatie en vervangen we onderdelen door duurzame alternatieven. Met een routekaart werken we toe naar energie-neutrale scholen in 2050. Opwekken van duurzame elektriciteit: we plaatsen zonnepanelen op bestaande en nieuwe scholen via het project "Zon op dak Albrandswaard". Aardgasvrije oplossingen: we bouwen nieuwe schoolgebouwen aardgasvrij en onderzoeken collectieve en individuele oplossingen in lijn met de warmtevisie Albrandswaard. Gezond binnenklimaat: bij verduurzaming nemen we ook de luchtkwaliteit (betere ventilatie) mee en benutten we bestaande regelingen zoals SUVIS. Circulair bouwen: we hanteren een circulaire aanpak bij nieuwbouw en renovatie door dit mee te nemen in de uitvraag en bij onderhoud en sloopwerkzaamheden verkennen we de mogelijkheden voor hergebruik van vrijkomende materialen en producten. Klimaatadaptief bouwen: we hebben extra aandacht voor hittestress en wateroverlast en vertalen dit o.a. in het vergroenen van daken en de buitenruimte. We sluiten aan bij het thema gezonde groene schoolpleinen.

4.3. Binnenklimaat Gezonde schoolgebouwen met een goed binnenklimaat zijn een voorwaarde voor goed onderwijs en een goede werkomgeving. Het belang van een goed binnenklimaat is het afgelopen jaar, mede door COVID-19, nog duidelijker geworden. Een goed binnenklimaat heeft een positief effect op de leerprestaties en vermindert gezondheidsklachten. Het Programma van Eisen Frisse Scholen (van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland) gaat in op vijf thema’s die nodig zijn voor een gezonde, comfortabele en energiezuinige school: energie, lucht, temperatuur, licht en geluid. Voor ieder thema zijn drie ambitieniveaus vastgesteld: klasse C (acceptabel), klasse B (goed) en klasse A (zeer goed). Klasse C is haalbaar bij bestaande bouw. Het streven is om scholen bij nieuwbouw minimaal te laten voldoen aan klasse B. De hogere niveaus kunnen met extra investeringen gerealiseerd worden. De situatie rondom het coronavirus heeft extra aandacht gevestigd op het belang van een goed binnenklimaat. Dat heeft o.a. geleid tot een (tijdelijke) regeling SUVIS voor het optimaliseren van ventilatie in bestaande scholen. Een overzicht van landelijke (subsidie)regelingen is opgenomen als Bijlage 5. Daarnaast is het sinds 2022 verplicht om in ieder lokaal een werkende CO2-meter te hebben om het binnenklimaat te monitoren. Hiervoor zijn vanuit het rijk aanvullende middelen 11

beschikbaar gesteld. Het verbeteren van het binnenklimaat bij bestaande schoolgebouwen vraagt maatwerk per locatie. Dit betekent dat metingen en maatwerkadvies aan de basis staan voor gerichte ingrepen. In veel gevallen vraagt dit om toepassing van extra installaties (ook voor ventileren en koelen) en dit zal in de meeste gevallen leiden tot een hoger energiegebruik. De gemeente en schoolbesturen hebben vorig jaar gezamenlijk besloten om de ventilatie in de bestaande schoolgebouwen te verbeteren. De schoolbesturen zijn hierbij verantwoordelijk voor het begeleiden van de projecten en de gemeente draagt op basis van de subsidieregeling (SUVIS) alleen financieel bij. De plannen hiervoor zijn momenteel in uitvoering.

4.4. Kwaliteitskader De wettelijke eisen ten aanzien van de bouw en bestaande bouw van schoolgebouwen zijn vastgelegd in het Bouwbesluit. Aanvullend op bestaande regelgeving zijn er voor onderwijshuisvesting landelijke kaders ontwikkeld, waarin de duurzaamheid van nieuwe en bestaande gebouwen extra aandacht krijgen. Kwaliteitskader (onderwijs)huisvesting Kwalitatief goed onderwijs vraagt om kwalitatief goede gebouwen. Om tot een landelijk breed gedragen definitie van ‘basiskwaliteit’ te komen, is in 2013 het Kwaliteitskader Huisvesting tot stand gekomen. VO Raad en PO Raad, verenigd in het kenniscentrum Ruimte OK, hebben hier invulling aan gegeven. In 2021 is het kader geactualiseerd en zijn de versies voor primair en voortgezet samengevoegd tot eén kwaliteitskader. In deze nieuwe versie zijn de kwaliteitseisen ten aanzien van gezondheid (Frisse Scholen 2021), duurzaamheid (wetgeving, sectorale routekaart en circulair bouwen), toegankelijkheid (inclusiviteit) en de buitenruimte (VNG modelverordening/ Klimaatadaptie) aangescherpt, zodat de kwaliteitscriteria aansluiten op de actualiteit. Ook voor de kinderopvang is in 2019 een Kwaliteitskader Huisvesting ontwikkeld. Bij de nieuwbouw van scholen en IKC’s in Albrandswaard is het Kwaliteitskader leidend.

12

5. Huidige situatie in beeld Dit hoofdstuk geeft een beeld van de huidige situatie van de scholen, schoolgebouwen en accommodaties voor bewegingsonderwijs. Meer gedetailleerde informatie van de schoolgebouwen is opgenomen in de bijlage VII.

5.1. De scholen en peuteropvang in beeld In Albrandswaard zijn basisscholen beschikbaar voor openbaar, rooms-katholiek en protestantschristelijk onderwijs. Er zijn geen scholen voor speciaal basisonderwijs, voortgezet onderwijs en (voortgezet) speciaal onderwijs in het gebied. Er zijn momenteel negen actieve scholen, verdeeld over tien schoolgebouwen. Deze scholen zijn onderverdeeld in drie schoolbesturen. School De Parel Julianaschool Julianaschool Het Lichtpunt Het Lichtpunt OBS Rhoon De Overkant OBS Rhoon De Overkant OBS Rhoon Portland OBS Rhoon Portland Valckesteyn Zuid Valckesteyn Noord Don Bosco Grote Reis

Adres Sleedoorn 40 Julianastraat 6 Dislocatie Sportlaan 1 Binnengracht 4 Dislocatie Binnengracht 6 Hovenier 2 Dislocatie Jan van Almodestraat 89-91 Beurs 35 Dislocatie De Knip 1 Emmastraat 44-46 Jan van Almodestraat 89-91 Havendam 4 Binnengracht 2

3171PN Poortugaal 3161 AK Rhoon 3161 TS Rhoon 3162 WD Rhoon 3162 WD Rhoon 3161 LG Rhoon 3176 VA Poortugaal 3162 WB Rhoon 3162 WL Rhoon 3171 AH Poortugaal 3176 VA Poortugaal 3161 XB Rhoon 3161 XB Rhoon

Schoolbestuur SCPOA SCPOA SCPOA SCPOA SCPOA SOPOA SOPOA SOPOA SOPOA SOPOA SOPOA RVKO RVKO

In vier van de tien schoolgebouwen voor basisonderwijs in Albrandswaard is ook peuteropvang van Gro-up gehuisvest. In onderstaande tabel staat welke kinderopvangorganisatie met welke school samenwerkt. School De Parel Julianaschool Valckesteyn-Noord Don Bosco

Schoolbestuur SCPOA SCPOA SOPOA RVKO

Kinderopvang De Blokkentoren - peuteropvang Ghijs - peuteropvang Pinokkio - peuteropvang Tinkerbell - peuteropvang

Dorp Poortugaal Rhoon Poortugaal Rhoon

Er zijn daarnaast ook eigen locaties van de kinderopvangorganisaties. Die blijven in dit plan buiten beschouwing.

5.2. De schoolgebouwen in beeld In het volgende tabel zijn per schoolgebouw enkele voorname gebouwkenmerken weergegeven.

13

School De Parel Julianaschool Julianaschool Het Lichtpunt Het Lichtpunt OBS Rhoon De Overkant OBS Rhoon Portland OBS Rhoon Portland Valckesteyn Zuid Valckesteyn Noord Don Bosco Grote Reis

Adres Sleedoornweg 40 Julianastraat 6 Dislocatie Sportlaan 1 Binnengracht 4 Dislocatie Binnengracht 6 Hovenier 2 Beurs 35 Dislocatie De Knip 1 Emmastraat 44-46 Jan van Almondestraat 89-91 Havendam 4 Binnengracht 2

Bouwjaar

Capaciteit (lokalen)

Indicatie technische staat

2000 1958 1983 2004 2004 1987 2004 2012 2004 1999 2000 2004

15 10 6 11 8 5 11 2 10 6 14 11

Goed Gedateerd Gedateerd Goed Goed Gedateerd Goed Goed Goed Goed Goed Goed

Van alle schoolgebouwen is naast het bovenstaande overzicht nog diverse andere vastgoedinformatie verzameld. Deze informatie is gebundeld en verwerkt in een zogenaamde factsheet per schoolgebouw. De factsheets van alle schoolgebouwen zijn als bijlage bij dit IHP toegevoegd.

5.3. De spreiding van de schoolgebouwen in beeld De schoolgebouwen voor basisonderwijs zijn binnen de drie dorpskernen van Albrandswaard goed gespreid. Op de volgende drie kaartjes staan de scholen en sportvoorzieningen in Poortugaal, Rhoon en Portland weergegeven.

14

15

5.4. De ontwikkeling van het aantal leerlingen in beeld Basisonderwijs De afgelopen jaren is in Albrandswaard in het basisonderwijs sprake van een lichte daling van het aantal leerlingen ,volgens de tellingen van 1 oktober. Dit komt overeen met een afname van 1,8%. Echter, per kern/dorp zijn er grotere veranderingen waar te nemen. Zo is het aantal leerlingen in Poortugaal bijna 16% gedaald, terwijl in Rhoon een stijging van 23% te zien is. In Portland is het aantal leerlingen redelijk gelijk gebleven met een lichte daling van 1,8%. Ontwikkeling aantal leerlingen 2017-2022

3000

2.527

2.505

2.509

2.482

2.479

2.482

1.139

1.133

1.108

1.086

1.038

1.018

754 634

757 615

796 605

818 578

887

930

554

534

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2500 2000 1500 1000 500 0

Poortugaal

Rhoon

Rhoon Portland

totaal

Speciaal onderwijs In Albrandswaard is er geen school voor speciaal basisonderwijs of (voortgezet) speciaal onderwijs. De 130 kinderen met een indicatie voor deze typen onderwijs bezoeken scholen in met name Rotterdam, Ridderkerk en Barendrecht. In onderstaande tabel staat het aantal kinderen uit Albrandswaard dat in de afgelopen jaren naar het speciaal basisonderwijs, het speciaal onderwijs of voortgezet speciaal onderwijs ging. Uit de onderstaande tabel kan worden opgemaakt dat het aantal kinderen dat naar dit type onderwijs gaat de afgelopen periode licht is gestegen. Onderwijssoort

Speciaal basisonderwijs Speciaal onderwijs Voortgezet speciaal onderwijs Totaal

2016

25 48 43 116

2017

25 53 38 116

2018

24 52 40 116

2019

19 54 43 116

2020

24 48 50 122

2021

36 42 49 127

Voortgezet onderwijs Er is in Albrandswaard geen school voor voortgezet onderwijs. In 2022 bezochten 1.695 kinderen scholen voor voortgezet onderwijs in omliggende gemeenten. Voortgezet onderwijs in gemeente Rotterdam Barendrecht Nissewaard Schiedam Overige gemeenten

Aantal leerlingen uit Albrandswaard 798 621 181 62 33

16

2022

37 49 44 130

5.5. De accommodaties voor bewegingsonderwijs in beeld Binnen de gemeente Albrandswaard zijn er vier binnensport accommodaties die worden ingezet ten behoeve van het bewegingsonderwijs. Op basis van het aantal leerlingen wordt de behoefte bepaald van het aantal (klok)uren per week aan bewegingsonderwijs. De totale capaciteit (in klokuren) van de vier binnensportaccommodaties bedraagt 156. Op basis van de leerling telling in 2022 bedraagt de behoefte aan bewegingsonderwijs 103,5. Voor elke accommodatie en kern geldt dat er voldoende capaciteit aan bewegingsonderwijs aanwezig is. In de onderstaande tabel is deze capaciteit en behoefte aan bewegingsonderwijs weergegeven.

Accommodatie Gymzaal Poortugaal Gymzaal Rhoon Sporthal Rhoon Sportzaal Portland Totaal

Capaciteit (in klokuren) 26 26 52 52 156

Behoefte onderwijs (in klokuren) 22,5 18 22,5 40,5 103,5

17

Verschil + 3,5 +8 + 29,5 + 11,5 + 52,5

6. Analyse en blik naar de toekomst In het vorige hoofdstuk is de huidige situatie rondom de onderwijshuisvesting in Albrandswaard in beeld gebracht. In dit hoofdstuk wordt deze huidige situatie geanalyseerd en wordt (waar mogelijk) tevens een doorkijk naar de toekomst gemaakt. Hierbij komen de volgende thema’s aan bod: • • • •

Kwaliteit Vraag en aanbod Financiën Duurzaamheid

6.1. Kwaliteit Adequate huisvesting van scholen wordt mede bepaald door de kwaliteit van de schoolgebouwen. Ten behoeve van dit IHP zijn bouwkundige rapportages opgesteld om de kwaliteit van de schoolgebouwen in beeld te brengen. Op basis van de bouwjaren is een indicatie gegeven van de staat van de gebouwen. Uit deze indicatie komt naar voren dat slechts 3 van 10 schoolgebouwen naar verwachting gedateerd zijn en dus van mindere technische kwaliteit. Vanuit kwalitatief oogpunt vragen deze 3 locaties de aandacht. Daarnaast is er op locaties tijdelijke huisvesting gerealiseerd. Voor tijdelijke huisvesting geldt dat deze van mindere kwaliteit is dan van permanente huisvesting en daarmee aandacht vraagt.

6.2. Vraag en aanbod Een belangrijke aandachtpunt binnen Albrandswaard is passende huisvesting van de scholen (en opvang). Op basis van de beschikbare capaciteit en de huidige en toekomstige ruimtebehoefte is inzichtelijk gemaakt of vraag en aanbod op elkaar aansluiten. Hierbij wordt eerst ingezoomd op de leerling ontwikkeling en is vervolgens een analyse per kern/dorp opgenomen. Leerling ontwikkeling De gemeente heeft in 2023 ten behoeve van het IHP het ‘Rapport prognoses basisscholen 2023 e.v.’ laten opstellen. Deze prognose tot 2037 is gebaseerd op de telling van 1 oktober 2022, het aantal inwoners per 31 december 2021 en de meest recente woningbouwplannen. In deze prognose zijn 2 varianten doorgerekend met en zonder woningbouw Antes Delta. In de analyse in dit IHP is verder uitgegaan van de variant met woningbouw Antes Delta. Prognose aantal leerlingen 2022-2037 2.637

2.714

2.652

1.110

1.188

1.203

1.177

753

779

828

522

656

670

683

700

2025

2028

2031

2034

2037

2.482

2.405

1.018

1.015

930

868

534 2022

Poortugaal

2.519

Rhoon

Rhoon Portland

18

775

totaal

Op basis van de prognose zal het aantal leerlingen in de komende jaren Albrandswaard breed gezien tussen de 2.600 en 2.700 leerlingen stabiliseren. Daarnaast wordt verwacht dat de dalingen en stijgingen per kern/dorp aanhouden. Zo wordt voorspeld dat in de komende 15 jaar het aantal leerlingen: -

in Poortugaal zal het aantal met ongeveer 241 leerlingen stijgen vergeleken met 2022, wat neerkomt op zo'n 141 leerlingen meer dan in 2017. In Rhoon wordt een voortzetting van de huidige stijgende lijn voorspeld, met 247 extra leerlingen ten opzichte van 2022. In Rhoon Portland wordt echter een voortzetting van de dalende lijn verwacht, waardoor er 318 minder leerlingen worden voorspeld dan in 2022.

Analyse Poortugaal De prognose voorziet een groei van 534 naar 775 leerlingen in 2037. De groei resulteert in een groei van de ruimtebehoefte van 23 naar 32 lokalen in 2037. Met een permanente capaciteit van 31 lokalen is er op dit moment voldoende ruimte beschikbaar om deze groei op te vangen. School De Parel Valckensteyn-Noord Valckensteyn-Zuid Totaal

Capaciteit

2022

2025

2028

2031

2034

2037

15 6 10 31

10 4 9 23

10 4 8 22

14 5 10 29

16 5 12 33

17 6 12 35

15 6 11 32

De Parel: De school is gehuisvest in een tweelaags schoolgebouw uit 2000 met 15 lokalen, terwijl op dit moment slechts 10 lokalen nodig zijn. Verwacht wordt dat in de komende jaren het aantal groepen zal groeien naar 17 in 2034. Momenteel worden de ongebruikte lokalen gebruikt voor de peuteropvang en het bestuursbureau. Bij de groei van de school zal hiervoor echter minder ruimte beschikbaar zijn, conform de verordening. Valckesteyn-Noord: De school is gevestigd in een één-laags gebouw met een capaciteit van zes lokalen. Op dit moment heeft de school een behoefte van vier lokalen. Van de overige twee lokalen wordt er een verhuurd aan de peuterspeelzaal, terwijl het andere lokaal door 'De Overkant' wordt gebruikt. In de komende jaren zal de bezetting van Valckesteyn-Noord langzaam toenemen tot een volledige bezetting van zes lokalen. Dit betekent dat er geen ruimte meer zal zijn voor de peuterspeelzaal en 'De Overkant' in het gebouw. Valckesteyn-Zuid: De school is gehuisvest in een gebouw met tien lokalen, maar er is momenteel behoefte aan slechts acht of negen lokalen. Desondanks zijn alle lokalen momenteel in gebruik door de school. Tussen 2034 en 2037 wordt een behoefte van 12 lokalen verwacht en dus een ruimtetekort. Op deze locatie is er geen kinderopvang beschikbaar, vanwege beperkte ruimte nu in en in de toekomst, hoewel dit wel wenselijk is voor een doorlopende leerlijn.

19

Analyse Rhoon De prognose voorziet een groei van 930 naar 1.177 leerlingen in 2037. De groei resulteert in een groei van de ruimtebehoefte van 40 naar 48 lokalen in 2037. De huidige permanente (35 lokalen) en tijdelijke (5 lokalen) capaciteit is onvoldoende om deze groei op te vangen. Tevens beperkt dit sterk de mogelijkheid om IKC te realiseren. Het toenemende capaciteitstekort is een acuut knelpunt en vraagt op de korte termijn om een oplossing. School Julianaschool J Julianaschool S De Overkant Don Bosco Totaal

Capaciteit Perm. Nood 10 0 6 1 5 2 14 2 35 5

2022

2025

2028

2031

2034

2037

18

20

22

24

23

23

6 16 40

6 17 43

5 20 47

6 21 51

6 21 50

5 20 48

Julianaschool: De school is verdeeld over twee gebouwen: het hoofdgebouw aan de Julianastraat en de dislocatie aan de Sportlaan. In het hoofdgebouw is de onderbouw gehuisvest, terwijl de bovenbouw zich bevindt op de dislocatie. In het hoofdgebouw wordt (onderwijs)lokaal gebruikt door Grow-up. Om de groeiende vraag naar onderwijs op te vangen, is er in 2021 op de dislocatie voor de 17e groep een noodlokaal geplaatst en wordt het speellokaal gebruikt als leslokaal. In 2023 is de uitbreiding gepland van een tweede noodlokaal voor de 18e groep. Volgens de prognose zal de Julianaschool in de komende jaren groeien naar 23 groepen. De benodigde uitbreiding kan vanwege ruimtegebrek en verkeersveiligheid niet op de huidige locatie worden gerealiseerd. OBS Rhoon De Overkant: De school heeft momenteel vijf lokalen in een gebouw, maar heeft eigenlijk behoefte aan zes lokalen. In het schoolgebouw is een speellokaal omgebouwd tot onderwijsruimte. De school zal de komende jaren een behoefte van vijf of zes lokalen hebben, terwijl de huidige capaciteit zes lokalen bedraagt. Uitbreiding is daarom dringend gewenst en de school geeft de voorkeur aan uitbreiding op de huidige locatie. Helaas zijn er belemmeringen vanwege de locatie; de school is ingeklemd tussen een park en een woonwijk en er is geen ruimte voor kinderopvang in het gebouw..

RKBS Don Bosco: De school aan de Havendam ondergaat momenteel een stevige groei. Het gebouw heeft 14 lokalen en er zijn twee noodlokalen geplaatst in 2022 voor de 15e en 16e groep. De verwachte groei naar 20 lokalen kan echter niet worden gerealiseerd op de speelplaats en het parkeerterrein van de huidige locatie vanwege het feit dat de beschikbare parkeerplaatsen nodig zijn voor het personeel van de school, ouders van leerlingen en omwonenden. Het zou verkeerstechnisch gezien beter zijn om de bovenbouw op een dislocatie te huisvesten.