12.2 304455 Rekenkamer Albrandswaard Jaarverslag 2020-Onderzoeksplannen 2021.pdf

nee

lid RvT/voorzitter audit comité Free Press Unlimited

bureauhoofd

lid raad van advies JINC

docent EUR-cursus rekenkameronderzoek

onderzoeker onderzoeker

nee

ja (t.g.v. de rekenkamer)

plaatsvervangend directeur Rekenkamer Capelle aan den IJssel

nee (functie is qq)

plaatsvervangend directeur Rekenkamer Albrandswaard

nee (functie is qq)

plaatsvervangend directeur Rekenkamer Krimpen aan den IJssel

onderzoeker

nee

lid Rekenkamer Sint Eustatius

medewerker wetenschappelijk instituut ChristenUnie lid redactieraad Erasmus Magazine

promovendus bij de Faculteit der Maatschappij- en

Gedragswetenschappen van de Universiteit van Amsterdam

nee (functie is qq) nee ja

nee

nee

In 2020 heeft de directeur geen kosten gedeclareerd. In het jaarverslag is daarom geen tabel met uitsplitsing van de kosten opgenomen.

7-4

thought leadership Naast de reguliere onderzoeken verrichten directeur en medewerkers ook op incidentele basis activiteiten die in het verlengde liggen van het rekenkamerwerk of daar een spin off van zijn. Het schrijven van artikelen is daar een voorbeeld van evenals het geven van gastcolleges of externe presentaties. In 2020 zijn de volgende activiteiten verricht. artikelen • artikel TPC-online, februari 2020 ‘Publieke waarde in de Knel, Meta-analyse van tien jaarrekenkameronderzoek in de gemeente Rotterdam’, Paul Hofstra en Kees de Waijer.

44

jaarverslag 2020 onderzoeksplannen 2021

Rekenkamers Rotterdam, Barendrecht, Lansingerland, Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel en Albrandswaard

presentaties • presentatie ‘Publiek Waarde in Knel’ in themabijeenkomst gemeente Rotterdam ORG-010, 5 maart 2020. • presentatie ‘Publieke waarde in de knel: uitkomsten meta-analyse van 10 jaar rekenkameronderzoek naar de gemeente Rotterdam’, seminar concerncontrol binnen de gemeente, 12 maart 2020. • gastcollege ‘Beleidsevaluatie door rekenkamers’, Vrije Universiteit Amsterdam, 2 april 2020 (digitale opname). • gastcollege, ‘Governor Development Programme’, 3 september 2020. • webinar ‘Haal meer uit participatie’, Maatschap voor communicatie, 8 september 2020. • ‘Publieke waarde in de knel, op zoek naar het juiste spoor’, landelijk congres online van VNG Risicobeheer in samenwerking met Rekenkamer Rotterdam, 29 oktober 2020. • webinar ‘Juridische vraagstukken rekenkamers’, NVRR, 19 november 2020 • presentatie ‘Burgers op de Bres’, Online Meetup Stadmakercongres 2020 ‘Ruimte voor Initiatief: Online bijeenkomst met verschillende sprekers. overig • lidmaatschap juridische denktank NVRR • tv-item Rotterdam Open over de onderzoeken naar burgerinitiatieven van de gemeentelijke ombudsman Rotterdam en de Rekenkamer Rotterdam.

7-5

klankbordgroep De klankbordgroep heeft als taak de directeur op verzoek te voorzien van input, reflectie en advies op de werkzaamheden die voortvloeien uit zijn functioneren als lid van de rekenkamer. De klankbordgroep bestaat uit zes leden. In 2020 kwam de klankbordgroep 2 keer bijeen.

7-6

privacy en informatiebeveiliging Er zijn in 2020 geen datalekken geweest.

7-7

Rekenkamer openbaar lichaam Sint Eustatius De Nederlands-Caribische gemeente Sint Eustatius staat vanwege ernstige taakverwaarlozing sinds enkele jaren onder toezicht van Nederland. Een van de voorwaarden die het Nederlandse kabinet stelt aan normalisering van de politiekbestuurlijke situatie op het eiland is een operationele rekenkamer. Hiertoe heeft het ministerie van Binnenlandse Zaken contact gezocht met de Rekenkamer Rotterdam. Aangezien de Rekenkamer Rotterdam reeds in 2010 door de BES-gemeenten Sint Eustatius en Bonaire was gevraagd te ondersteunen in het operationeel krijgen van een (toen nog gezamenlijke) rekenkamer, is de Rekenkamer Rotterdam op dit verzoek ingegaan. De Rekenkamer Rotterdam heeft in samenspraak met het ministerie van BZK een conceptverordening voor een rekenkamer voor Sint Eustatius opgesteld. Deze is op 14 april 2020 door de regeringscommissaris (in zijn hoedanigheid als vervanger van de eilandsraad) vastgesteld. De directeur Rekenkamer Rotterdam en het bureauhoofd van de Rekenkamer Rotterdam zijn vervolgens op 14 mei 2020 door de regerings-

45

jaarverslag 2020 onderzoeksplannen 2021

Rekenkamers Rotterdam, Barendrecht, Lansingerland, Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel en Albrandswaard

commissaris beëdigd als voorzitter respectievelijk lid van de Rekenkamer openbaar lichaam Sint Eustatius, voor de duur van twee jaar. Beide personen zijn op persoonlijke titel benoemd, wat wil zeggen dat zij bij het eventueel verlaten van de Rekenkamer Rotterdam lid blijven van de rekenkamer van Sint Eustatius.1

Het is de bedoeling dat na deze termijn van twee jaar de rekenkamer zal worden bemenst door inwoners uit de regio rondom Sint Eustatius. De Rekenkamer Rotterdam zal hen op dat moment tijdelijk ondersteunen, waarvoor het ministerie van Binnenlandse Zaken €40.000 ter beschikking heeft gesteld. Dit bedrag zal tegen die tijd door het openbaar lichaam aan de Rekenkamer Rotterdam ter compensatie worden uitgekeerd. Tot die tijd wordt het bestuur van de Rekenkamer openbaar lichaam Sint Eustatius ondersteund vanuit het bureau van de Rekenkamer Rotterdam, wat wil zeggen dat de Rekenkamer Rotterdam bestuurlijke en onderzoekscapaciteit levert. Het ministerie van Binnenlandse Zaken heef hiertoe per jaar €93.000 aan het openbaar lichaam ter beschikking gesteld. De Rekenkamer Rotterdam ontvangt hiervan van het openbaar lichaam een voorschot, waarmee zij wordt gecompenseerd voor de uren die gemaakt zijn ten behoeve van de Rekenkamer openbaar lichaam Sint Eustatius. Deze middelen worden ingezet voor aanvullende onderzoekscapaciteit ten behoeve van Rotterdamse onderzoeken. De bijdrage van het openbaar lichaam aan de Rekenkamer Rotterdam is zichtbaar in de meerjarenbegroting 2021-2024 van Sint Eustatius (‘Public Entity Sint Eustatius, Multi Annual Budget 2021-2024’). De Rekenkamer openbaar lichaam Sint Eustatius is in 2020 een onderzoek naar de subsidieverstrekking gestart.

Over de inhoudelijke werkzaamheden en de besteding van zijn budget, rapporteert de rekenkamer in een separaat jaarverslag, conform artikel 7 van de Eilandverordening Rekenkamer openbaar lichaam Sint Eustatius en artikel 186, lid 3 van de WolBES.

7-8

interne projecten publieke waarde in de knel, rode draden uit 10 jaar rekenkameronderzoek De rekenkamer heeft geanalyseerd welke inhoudelijke overeenkomsten (‘rode draden’) er te vinden zijn in de conclusies van 42 rekenkamerrapporten die de rekenkamer sinds 2009 tot en met begin 2019 heeft gepubliceerd over de gemeente Rotterdam. In notitie ‘Publieke waarde in de knel’ die de rekenkamer op 24 september 2019 heeft gepubliceerd, beschrijft de rekenkamer de uitkomsten van deze meta-analyse. Een van die uitkomsten is dat de gemeente met haar plannen herhaaldelijk te overmoedig is en dan teveel (financiële) risico’s neemt. Een andere uitkomst is dat de gemeente nogal eens te veel uitgaat van regels en procedures en te weinig aandacht heeft voor praktische uitvoeringsproblemen en de leefwereld van inwoners. De rekenkamer beveelt de gemeente aan om grote plannen vooraf intern kritischer te

1

Dit verschilt met de regiogemeenten die zich bij de Rekenkamer Rotterdam hebben aangesloten. Daar is in de verordeningen vastgelegd dat de directeur

Rekenkamer Rotterdam tevens directeur is van de desbetreffende rekenkamer en de plaatsvervangend directeur dan wel bureauhoofd van de Rekenkamer Rotterdam tevens plaatsvervangend directeur van de desbetreffende rekenkamer. Vertrekt een van de functionarissen bij de Rekenkamer Rotterdam, dan is deze automatisch ook vertrokken bij de rekenkamers van de aangesloten regiogemeenten

46

jaarverslag 2020 onderzoeksplannen 2021

Rekenkamers Rotterdam, Barendrecht, Lansingerland, Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel en Albrandswaard

bekijken en meer te leren van het verleden. Ook vindt de rekenkamer dat de gemeente signalen van eigen ambtenaren, uitvoerende professionals, burgers, maatschappelijke organisaties en onderzoekers serieuzer moet nemen. Volgens de rekenkamer is een cultuurverandering in de gemeentelijke organisatie nodig om in de organisatie meer tegenspraak mogelijk te maken. De rekenkamer ziet in de huidige collegeperiode wel een kentering binnen de ambtelijke leiding, die erop duidt dat serieus wordt nagedacht over manieren om de beheersing van risico’s te verbeteren. De rekenkamer vindt het van belang dat die verbetering serieus worden opgepakt en een hoge prioriteit krijgt. De rekenkamer heeft de notitie gericht aan het college van B en W en heeft het college daarbij in overweging geven om in beleid en bestuur rekening te houden met de uitkomsten van de meta-analyse. De rekenkamer heeft in 2020 verschillende initiatieven ondernomen om de boodschap van het rapport verder onder de aandacht te brengen van ambtenaren en bestuurders en hen inspiratie te bieden voor verbeteringen, zowel in Rotterdam als ook landelijk. Zo heeft VNG Risicobeheer in samenwerking met Rekenkamer Rotterdam een landelijk congres gehouden op 29 oktober 2020 met als thema ‘Publieke waarde in de knel, op zoek naar het juiste spoor’. Vanwege de coronacrisis vond het congres online plaats.

Verder hebben VNG en de rekenkamer gezamenlijk een landelijke enquête uitgevoerd, afbeelding uit rapport ‘kwetsbaar vertrouwen’; foto Rekenkamer Rotterdam

onder meer onder lokale rekenkamers. Hieruit bleek dat de conclusies uit het rapport door rekenkamers in andere gemeenten veelal worden herkend. Verder hebben medewerkers van de rekenkamer in maart 2020 een presentatie gehouden voor ambtenaren van de gemeente Rotterdam op een themabijeenkomst over het rapport in het kader van ORG010. Ten slotte is een artikel over het rapport gepubliceerd in het online tijdschrift TPC. soft controls De rekenkamer heeft het afgelopen jaar een oriëntatie uitgevoerd naar soft controls. Met het project beoogt de rekenkamer haar inzichten te vergroten in wanneer en met welk doel de rekenkamer soft controls een plek kan geven in onderzoeken en hoe onderzoek hiernaar methodisch verantwoord kan worden aangepakt. In het project heeft de rekenkamer (wetenschappelijke) literatuur over soft controls en organisatiecultuur bestudeerd. Tevens heeft zij interviews afgenomen met deskundigen en gemeenteambtenaren. Ten slotte heeft de rekenkamer in een bureausessie ook de kennis en ervaring die aanwezig is binnen het bureau geïnventariseerd. In 2021 zal de oriëntatie uitmonden in een rapportage die handvatten biedt voor het betrekken van soft controls in rekenkameronderzoeken en interne aanbevelingen om de kennis binnen het bureau over dit onderwerp te vergroten. Daarnaast wordt gedacht aan het organiseren van een seminar.

werkgroep diversiteit en inclusie De rekenkamer is in 2020 een werkgroep diversiteit en inclusie gestart. Doel van de werkgroep is om diversiteit en inclusiviteit binnen de rekenkamer te bevorderen. Thema’s waar de werkgroep zich mee bezig zal gaan houden zijn onder meer de verhouding man-vrouw binnen verschillende lagen van de organisatie, de representatie van verschillende culturele achtergronden en inclusiviteit van medewerkers in de brede zin van het woord. In 2020 heeft de werkgroep gewerkt aan een plan van aanpak, in 2021 zal de werkgroep hier verder invulling aan geven.

47

jaarverslag 2020 onderzoeksplannen 2021

Rekenkamers Rotterdam, Barendrecht, Lansingerland, Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel en Albrandswaard

7-9

corona De coronapandemie heeft in 2020 uiteraard ook gevolgen gehad voor de Rekenkamer Rotterdam en dan primair voor de wijze waarop kan worden gewerkt. Met name in het voorjaar 2020, tijdens de eerste lockdown, was het vanwege het thuiswerken zoeken naar nieuwe routines. Dit heeft zeker in die periode geleid tot enig productiviteitsverlies, waardoor verschillende onderzoeken een langere doorlooptijd kregen, waarop weer andere onderzoeken helaas later moesten starten. Niettemin is de rekenkamer erin geslaagd om de meeste geplande onderzoeken in 2020 af te ronden of op te starten. Niet voor elke medewerker zijn de omstandigheden om thuis te werken ideaal, zeker toen halverwege 2020 bleek dat de thuiswerknorm nog wel even zou blijven gelden. Daarom is in de loop van 2020 besloten extra middelen te besteden aan alle benodigde thuiswerkfaciliteiten voor de medewerkers. Daarmee is niet alleen (digitale) ondersteuning geboden voor productief en doelmatig werken, maar bovenal ook een voor eenieder ergonomisch verantwoorde plek, waar het veilig, gezond en prettig werken is.

7-10

voortgang beleidsplan 2017-2021 In december 2017 is het beleidsplan 2017-2021 vastgesteld. Hierin is aangegeven dat elk jaar in het jaarverslag de voortgang wordt beoordeeld. In het beleidsplan is een lijst van voorgenomen prestaties en activiteiten opgenomen. Hierna staan de voor 2020 voorgenomen activiteiten en prestaties genoemd, met daarbij de realisatie. inhoudelijke oriëntatie tien afgeronde onderzoeken, waarvan zeven voor Rotterdam Dit streven is grotendeels gerealiseerd. Er zijn vanuit de Rotterdamse rekenkamer zes onderzoeken uitgevoerd. Van één gepland onderzoek, een G4-analyse naar geheimhouding, is de voorgenomen publicatie in december 2020 niet gerealiseerd. Dit onderzoek, in de vorm van een aantal brieven, is op 25 januari 2021 gepubliceerd. Ten behoeve van de aangesloten gemeenten zijn zeven onderzoeken gepubliceerd. Dat betekent dat het bureau van de Rekenkamer Rotterdam in totaal dertien onderzoeken heeft afgerond, ruim boven het streven van tien. twee afgeronde onderzoeken van < 100 dagen (Rekenkamer Rotterdam) Deze doelstelling is eveneens grotendeels gehaald. Er zijn twee kleinere onderzoeken gepubliceerd: de onderzoeksbrief over Feyenoord City en de beoordeling van de collegetargets. Het laatste onderzoek kostte 29 dagen, het eerste net iets meer dan 100 onderzoeksdagen (105).

één afgerond onderzoek met een relatie met de 3D (Rekenkamer Rotterdam) Deze doelstelling is gerealiseerd. Het onderzoek naar SROI heeft enige relatie met de 3D (waar het gaat om de inzet van arbeidsgehandicapten). één afgerond onderzoek naar of met aandacht voor integriteit, in de periode 2019-2021 (Rekenkamer Rotterdam) Nog niet gerealiseerd. In december 2020 heeft de raad de rekenkamer per motie verzocht onderzoek te doen naar integriteit binnen de gemeente Rotterdam.

48

jaarverslag 2020 onderzoeksplannen 2021

Rekenkamers Rotterdam, Barendrecht, Lansingerland, Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel en Albrandswaard

De rekenkamer heeft per brief van 28 januari 2021 hier mee ingestemd. Dit onderzoek zal in 2021 zijn afgerond. relatief gelijke verdeling onderzoeken beleid en bedrijfsvoering (Rekenkamer Rotterdam) Er is een relatief gelijke verdeling gerealiseerd. De onderzoeken naar onderwijshuisvesting, Feyenoord City en SROI hebben een nadruk op bedrijfsvoering. De onderzoeken naar het bereik van cultuursubsidies en naar burgerinitiatieven zijn primair beleidsonderzoeken. helft afgeronde onderzoeken bovenlokale uitstraling (Rekenkamer Rotterdam) Gerealiseerd. De resultaten van het onderzoek naar onderwijshuisvesting, Feyenoord City en burgerinitiatieven ontstegen het Rotterdamse belang dusdanig, dat de resultaten ook buiten Rotterdam zijn opgepakt (door media, andere overheden, professionele organisaties). één afgerond onderzoek met een sterk ex (dur)ante karakter (Rekenkamer Rotterdam) Hoewel elk onderzocht onderwerp bestuurlijk en beleidsmatig in beweging is, hebben de meeste afgeronde onderzoeken toch vooral een ex post karakter. Het onderzoek naar Feyenoord City heeft nadrukkelijk een zeer sterke ex (dur)ante component in zich. Daarmee is deze prestatie-indicator gerealiseerd. één afgerond onderzoek met technieken als big data analyse (Rekenkamer Rotterdam) Niet gerealiseerd.

Deze techniek – in de zin van koppelen van grote databestanden – wordt momenteel toegepast in het onderzoek naar de woonvisie in Rotterdam. In 2021 zal deze voorgenomen prestatie zonder meer zijn gerealiseerd. twee afgeronde onderzoeken met betrokkenheid burgers/doelgroep beleid (Rekenkamer Rotterdam) Dit is gerealiseerd. Het onderzoek naar burgerinitiatieven is volledig gebaseerd op ervaringen van burgers. In het onderzoek naar SROI is ook de doelgroep (in dit geval opdrachtnemers van de gemeente) in het onderzoek betrokken. één afgerond thematisch project, 2017-2021, elk 1,5 jaar (Rekenkamer Rotterdam) In november 2018 zijn op een symposium in het kader van het 20-jarig bestaan van de Rekenkamer Rotterdam de resultaten van het project rode draad gepresenteerd. Dit heeft geleid tot een publicatie ‘Publieke waarde in de knel’ dat binnen en buiten Rotterdam veel aandacht heeft gekregen. In 2020 liep een thematisch project naar soft controls, wat begin 2021 zal zijn afgerond. Al met al is deze voorgenomen prestatie gerealiseerd. vastgestelde systematiek monitoring uitvoering aanbevelingen Nog niet gerealiseerd. In 2020 heeft een onderzoeker de taak gekregen dit uit te werken. Medio 2021 zal dit zijn afgerond.

externe oriëntatie gemiddeld drie verzoekonderzoeken van de raad per jaar (Rekenkamer Rotterdam) In december 2020 heeft de Rotterdamse raad een verzoek voor een onderzoek naar integriteit gedaan. Daarmee is deze doelstelling niet gerealiseerd.

49

jaarverslag 2020 onderzoeksplannen 2021

Rekenkamers Rotterdam, Barendrecht, Lansingerland, Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel en Albrandswaard

elk rapport krijgt substantiële politiek-bestuurlijke behandeling Grotendeels gerealiseerd. De rapporten van alle rekenkamers wordt door de raden over het algemeen uitvoerig bediscussieerd, regelmatig leidend tot aanvullende moties en toezeggingen. De brief over de collegetargets is niet behandeld. alle onderzoeken krijgen aandacht in lokale en regionale media Grotendeels gerealiseerd. Verreweg de meeste in 2020 afgeronde onderzoeken hebben aandacht gekregen van op zijn minst de plaatselijke media, zij het dat het ene rapport (aanzienlijk) meer media-aandacht kreeg dan het andere. Desondanks hebben de burgers van betreffende gemeenten via deze weg kennis kunnen nemen van de inhoud van de rapporten en daarmee van het functioneren en presteren van hun lokale overheid. Via de weg van de media heeft de rekenkamer daarmee bijgedragen aan de transparantie van het openbaar bestuur. één onderzoek ontvangt landelijke visuele media-aandacht Gerealiseerd. Het onderzoek naar Feyenoord City heeft landelijke aandacht gehad. Daarmee heeft het onderzoek een bovenlokale bijdrage geleverd aan de bewustwording rondom het publiek belang van overheidsinvesteringen. interne oriëntatie afgeronde zelfevaluatie toepassing Kwaliteitshandvest Deze voor 2018 voorgenomen zelfevaluatie wordt uitgevoerd in de eerste helft van 2021 en is uiterlijk 1 juni gereed.

twee afgeronde onderzoeken met innovatieve methoden Niet gerealiseerd. De onderwerpen waarover in 2020 rapporten zijn verschenen, konden met voor de rekenkamer vertrouwde methoden en beoordelingskaders worden onderzocht. Zij gaven geen aanleiding voor specifieke innovaties.

50

jaarverslag 2020 onderzoeksplannen 2021

Rekenkamers Rotterdam, Barendrecht, Lansingerland, Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel en Albrandswaard

8 8-1

jaarrekening Rekenkamer Rotterdam

resultatenrekening De resultatenrekening 2020 bevat een aanvulling ten opzichte van de begroting, doordat de Rekenkamer Rotterdam tijdelijk ondersteuning biedt aan de rekenkamer Sint Eustatius. Hiervoor ontvangt de rekenkamer ook in 2021 een aanvullende bijdrage. De begroting voor 2021 wijkt door deze incidentele baten op een aantal punten af van de reguliere begroting. De aanvullende bijdrage is in 2021 deels opgenomen in de loonbetalingen (€64.000) en deels in de post goederen en diensten (hiervoor is €37.000 begroot).

tabel 8-1: resultatenrekening 2020 (in €)

loonbetalingen en sociale premies

rekening 2019

begroting 2020

rekening 2020

begroting 2021

201.744

100.000

156.950

150.000

personeel van derden

1.294.745

huisvestingskosten

168.318

automatiseringskosten

77.424

goederen en diensten kapitaalslasten

125.037

0

1.419.157

1.329.297

163.000

1.484.724

180.205

95.000

165.975

112.785

60.000

145.478

89.148

0

0

73.434

totaal uitgaven

1.867.269

1.837.157

1.868.385

2.019.611

bijdrage gemeente Rotterdam

1.494.544

1.539.000

1.538.488

1.562.976

bijdrage gemeente Lansingerland

92.459

90.000

99.663

95.483

bijdrage gemeente Capelle a/d IJssel

101.546

100.000

127.012

103.500

0

0

55.800

111.000

1.858.573

1.837.157

1.921.777

2.019.611

-8.695

0

53.392

0

bijdrage gemeente Barendrecht

bijdrage gemeente Albrandswaard

bijdrage gemeente Krimpen a/d IJssel

Sint Eustatius

overige inkomsten

totaal inkomsten saldo

correctie 2018 reserve

toevoeging/onttrekking reserves resultaat

62.5112 0

50.626

56.887

21.149 12.454 0

62.300

0

3

43.857 4 2.000

0

51.308

63.300

1.250

39.100

45.392

2.864

44.252

53.392 0

0

2

Dit bedrag wijkt af van het bedrag dat is opgenomen in tabel 8-4. De facturatie van de vaste bijdrage van € 3.500 kon door het sluiten van de administratie in

3

Dit bedrag wijkt af van het bedrag dat is opgenomen in tabel 8-7. In de oorspronkelijke begroting was geen rekening gehouden met indexatie.

4

51

Barendrecht niet meer in 2019 worden geboekt. In de Rotterdamse administratie is dit bedrag wel meegenomen. In 2020 is dit verrekend.

Dit bedrag wijkt af van het bedrag dat is opgenomen in tabel 8-13. In de oorspronkelijke begroting was geen rekening gehouden met indexatie.

jaarverslag 2020 onderzoeksplannen 2021

Rekenkamers Rotterdam, Barendrecht, Lansingerland, Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel en Albrandswaard

Voor de rekenkamer Sint Eustatius is een aparte bestemmingsreserve in het leven geroepen. Van het resultaat van €53.392 wordt €34.478 aan deze bestemmingsreserve toegevoegd. De resterende €18.914 wordt aan de egalisatiereserve van de Rekenkamer Rotterdam toegevoegd.

8-2

toelichting op de resultatenrekening algemeen Samen met de onderdelen Raad/Commissies, Griffie en de Gemeentelijke Ombudsman vormt de rekenkamer in administratieve zin de kostenplaats Raad binnen het concern Rotterdam. De jaarrekening van de kostenplaats Raad wordt eveneens gepubliceerd als onderdeel van het concern Rotterdam. begroting 2020 en 2021 Per 5 oktober 2020 wordt de rekenkamerfunctie voor Albrandswaard uitgeoefend. De bijdragen van de gemeenten Barendrecht, Lansingerland, Capelle aan den IJssel en Krimpen aan den IJssel zijn in de begroting 2021 verhoogd ten opzichte van het afgelopen jaar. In 2020 en 2021 is een bijdrage voor de uitvoering van de rekenkamerfunctie in Sint Eustatius opgenomen. Dit is een tijdelijke ondersteuning die tot incidentele kosten en baten leidt. uitgaven loonbetalingen en sociale premies De personeelskosten zijn iets lager dan was begroot. De lagere kosten worden voornamelijk veroorzaakt door het open staan van vacatureruimte en door onbezoldigd verlof. personeel van derden In 2020 heeft de rekenkamer extern personeel ingehuurd voor ondersteuning met specifieke expertise bij projecten, ter invulling van openstaande vacatures en voor tijdelijke vervanging. De inhuur is iets hoger dan begroot door extra inhuur vanwege het uitvallen van een medewerker.

huisvestingskosten De huisvestingskosten bestaan uit de huur, de servicekosten, de energiekosten en de kosten van facilitaire dienstverlening door de Rotterdamse Service Organisatie voor de kantoorruimte van de Rekenkamer Rotterdam aan de Meent (Minervahuis II). Deze kosten hebben de begroting overschreden. Dit wordt veroorzaakt door de uitvoering van schoonmaakwerkzaamheden vanwege roetschade na een brand op de begane grond. goederen en diensten Hier zijn de uitgaven verantwoord van alle overige kosten gemaakt door de Rekenkamer Rotterdam. In deze post is een vergoeding voor schoonmaakkosten vanwege de roetschade opgenomen. Dit veroorzaakt een meevaller. De uitgaven zijn niettemin hoger dan begroot door hogere interne doorbelastingen (voor facilitair en financiën), extra uitgaven om medewerkers in coronatijd verantwoord thuis te kunnen laten werken en een tijdelijk CBS-abonnement op microdata ten behoeve van onderzoek.

52

jaarverslag 2020 onderzoeksplannen 2021

Rekenkamers Rotterdam, Barendrecht, Lansingerland, Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel en Albrandswaard

automatiseringskosten De automatiseringskosten bestaan uit de gehele ICT-voorziening van de Rekenkamer Rotterdam. De automatiseringskosten waren in 2020 te laag begroot ten opzichte van voorgaande jaren. Daarnaast zijn extra ICT-uitgaven gemaakt om medewerkers in coronatijd doelmatig thuis te kunnen laten werken en voor de aanschaf van extra software licenties om thuiswerken beter te kunnen ondersteunen. De te lage begroting is gecorrigeerd in de begroting 2021. inkomsten bijdrage gemeente Rotterdam De rekenkamer is onderdeel van de gemeente Rotterdam. Naast haar activiteiten voor de gemeente Rotterdam heeft de rekenkamer ook nog de mogelijkheid om de rekenkamerfunctie bij andere gemeenten in te vullen. De daarbij gegenereerde inkomsten zijn extra en verlagen de uiteindelijke kosten voor de gemeente Rotterdam. bijdragen gemeenten Barendrecht, Lansingerland, Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel en Albrandswaard Dit betreft de vergoedingen van de gemeenten ten behoeve van de uitoefening van de rekenkamerfunctie. De in 2020 gemaakte onderzoekskosten zijn in rekening gebracht bij de gemeente. Sint Eustatius Onder deze post is de vergoeding geboekt die de rekenkamer ontvangt voor het uitoefenen van de rekenkamerfunctie voor Sint Eustatius. Vanwege corona kon een deel van de voorgenomen werkzaamheden niet worden uitgevoerd in 2020.

Deze middelen zijn toegevoegd aan een aparte bestemmingsreserve voor Sint Eustatius. overige inkomsten Deze post bestaat onder andere uit ontvangen vergoedingen voor presentaties en bijdragen aan cursussen die door de rekenkamer aan derden zijn geleverd. resultaat Het positieve saldo in 2020 bedraagt €53.392. Een deel van dit resultaat wordt aan de bestemmingsreserve voor Sint Eustatius toegevoegd (€34.478) en een deel aan de egalisatiereserve van de Rekenkamer Rotterdam (€18.914)

53

jaarverslag 2020 onderzoeksplannen 2021

Rekenkamers Rotterdam, Barendrecht, Lansingerland, Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel en Albrandswaard

8-3

balans

tabel 8-2: balans (in €) activa

vaste activa

2020

2019

0

0

0

materiële vaste activa

0

passiva

2020

2019

270.486

217.094

langlopende schulden

0

0

vlottende passiva

800

394

crediteuren

800

vaste passiva

eigen vermogen

bestemmingsreserves

vreemd vermogen

vlottende activa

kortlopende vorderingen debiteuren

271.286

217.488

95.450

69.068

kortlopende schulden

overlopende activa

175.836

148.420

overlopende passiva

totaal activa

271.286

217.488

totaal passiva

8-4

0

0

394

271.286

217.488

toelichting op de balans activa materiële vaste activa De materiële vaste activa betreft de investering van de renovatie en uitbreiding van de kantoorruimte aan de Meent (Minervahuis II). Eind 2006 is deze herhuisvesting afgerond en op de balans geactiveerd. In 2007 heeft de eerste afschrijving plaatsgevonden (10% van de aanschafwaarde). 2016 was het laatste jaar van afschrijving. Deze post is vanaf 2017 vervallen. debiteuren Dit betreft de stand van de openstaande debiteuren (de openstaande verkoopfacturen) ultimo 2020. Dit is een bedrag van €95k. overlopende activa Sinds medio 2014 wordt de administratie van de Rekenkamer Rotterdam in de administratie van de gemeente Rotterdam gevoerd. In dat kader betreft de overlopende activa een balanssluitpost. passiva bestemmingsreserve De bestemmingsreserve van de Rekenkamer Rotterdam bestaat uit een egalisatiereserve die als doel heeft de continuïteit van de onderzoeken te waarborgen. De reserve kent een maximum van €250k. Het resultaat van €19k in 2020 is aan de reserve toegevoegd. De reserve heeft daarmee een omvang van €236k.

55

jaarverslag 2020 onderzoeksplannen 2021

Rekenkamers Rotterdam, Barendrecht, Lansingerland, Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel en Albrandswaard

langlopende schulden De langlopende schulden betroffen de financiering van de materiële vaste activa (zie materiële vaste activa). Deze post is vervallen. crediteuren De overige schulden betreffen de stand van de openstaande crediteuren (openstaande inkoopfacturen) ultimo 2020. overlopende passiva De overlopende passiva betreffen de stand van de nog te betalen bedragen, waarvan de factuur in 2021 ontvangen wordt, maar de prestatie geleverd is in 2020.

8-5

verrekening 2020 De directeur en medewerkers van de rekenkamer zijn aangesteld bij de gemeente Rotterdam. Hun salaris en overige kosten komen in eerste instantie ten laste van het budget van de Rekenkamer Rotterdam. Alle kosten die gemaakt worden voor de Rekenkamer Barendrecht, Rekenkamer Lansingerland, Rekenkamer Capelle aan den IJssel, Rekenkamer Krimpen aan den IJssel of Rekenkamer Albrandswaard worden vervolgens aan de betreffende gemeenten doorberekend. In de begroting van de Rekenkamer Rotterdam staat het volledige budget dat in Barendrecht, Lansingerland, Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel en Albrandswaard beschikbaar is voor de rekenkamer als verwachte inkomsten vermeld. De jaarrekening vermeldt alleen het bedrag dat in 2020 daadwerkelijk in rekening is gebracht in verband met de gemaakte kosten. Voor de berekening hiervan wordt gebruik gemaakt van drie kostensoorten: • een basisbedrag dat de algemene kosten dekt (bestuurlijk overleg, jaarplan, jaarverslag etc.). De hoogte van dit basisbedrag is gerelateerd aan onder meer het aantal contacten en gesprekken dat met de betreffende gemeente wordt gevoerd; • kosten voor externe inhuur ten behoeve van het onderzoek bij de betreffende gemeente op basis van werkelijke kosten; • er wordt een uurtarief in rekening gebracht voor het onderzoek bij de betreffende gemeente.

Daartoe zijn in een kostenverdeelstaat alle kosten behoudens bovenstaande (maar inclusief ondersteuning en eventuele stagiaires) omgeslagen naar het totaal voor onderzoek beschikbare uren van de directeur, bureauhoofd, projectleiders en onderzoekers. tabel 8-3: uurtarief (in €) functie

2018

2019

bureauhoofd

150

157

83

85

directeur

projectleider

onderzoeker

56

226

106

jaarverslag 2020 onderzoeksplannen 2021

238

111

2020 247 163

112 85

Rekenkamers Rotterdam, Barendrecht, Lansingerland, Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel en Albrandswaard

8-5-1

Rekenkamer Barendrecht Voor de onderzoeken in 2020 heeft de Rekenkamer Barendrecht de volgende bedragen begroot en gerealiseerd. tabel 8-4: begroting en realisatie Rekenkamer Barendrecht (in €) jaar

begroot

gerealiseerd

resultaat

2020

62.300

54.808

7.492

2019

61.400

59.0115

2.389

De mate waarin de begroting wordt uitgeput, is afhankelijk van het aantal onderzoeksdagen dat de Rekenkamer Barendrecht feitelijk realiseert in het begrotingsjaar. Door verschillen in omvang en diepgang, maar ook omdat onderzoeken anders lopen dan gepland, zal de realisatie vrijwel altijd afwijken van de begroting en zal er budget overblijven of tekort zijn. Om die reden beschikt de Rekenkamer Barendrecht over een egalisatiereserve met een maximale omvang van 40% van het budget. Is dit maximum bereikt, dan vloeit het resultaat terug naar de algemene middelen. In tabel 8-5 zijn de mutaties in de reserves weergegeven voor de periode 2006-2020. tabel 8-5: ontwikkeling reserves Rekenkamer Barendrecht (in €) jaar

beginsaldo

mutatie

2007

25.414

-25.414

16.000

16.191

34.936

-23.435

11.501

2013

22.608

-13.864

8.744

2015

8.744

-3.169

2017

13.574

-8.225

2019

11.286

2.873 6

2006 2008

2009

-

0

2010

32.191

2012

11.501

2011

2014 2016

2018

2020

8.744

5.575

5.348

14.159

-

16.000 2.745

11.107 0

eindsaldo 25.414 0

16.000 32.191 34.936

22.608 8.744

5.575

7.999

13.574

5.938

11.286

7.492

21.651

5.348

14.159

5

Dit bedrag is exclusief de vaste bijdrage van €3.500. De vaste bijdrage kon door het sluiten van de administratie in Barendrecht niet meer in 2019 worden

6

In 2017 heeft de gemeente Barendrecht per abuis een deel van de in rekening gebracht BTW (3%) niet gecompenseerd en is destijds een bedrag van €484 ten

geboekt. In 2020 is dit verrekend.

laste van de reserve gebracht. In 2019 is toegezegd dit alsnog te compenseren en heeft de rekenkamer in afwachting daarvan een extra bijdrage gereserveerd. Dit verklaart het verschil tussen de bedragen in de tabellen 8-4 en 8-5.

57

jaarverslag 2020 onderzoeksplannen 2021

Rekenkamers Rotterdam, Barendrecht, Lansingerland, Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel en Albrandswaard

In tabel 8-6 is gespecificeerd welke bedragen door de Rekenkamer Rotterdam in 2020 zijn gefactureerd voor onderzoek ten behoeve van de Rekenkamer Barendrecht. tabel 8-6: gefactureerde bedragen Rekenkamer Barendrecht (in €)

Nieuw Reijerwaard

bedrag

gem. uurtarief

82

9.401

115

328

Woonvisie

vaste bijdrage 2019/20207 totaal

8-5-2

uren

38.407

117

7.000

410

54.808

Rekenkamer Lansingerland In 2020 is onderzoek uitgevoerd naar schuldhulp en naar beleid voor ouderen om zo lang mogelijk thuis te wonen en is onderzoek opgestart naar de woonvisie. Voor deze onderzoeken zijn de volgende bedragen begroot en gerealiseerd. tabel 8-7: begroting en realisatie Rekenkamer Lansingerland (in €) jaar

begroot

gerealiseerd

resultaat

2020

93.983

99.663

-5.680

2019

90.000

90.440

-440

De mate waarin de begroting wordt uitgeput, is afhankelijk van het aantal onderzoeksdagen dat de Rekenkamer Lansingerland feitelijk realiseert in het begrotingsjaar. Door verschillen in omvang en diepgang, maar ook omdat onderzoeken anders lopen dan gepland, zal de realisatie vrijwel altijd afwijken van de begroting en zal er budget overblijven of tekort zijn. Om die reden beschikt de rekenkamer over een egalisatiereserve met een maximale omvang van 40% van het budget. Is dit maximum bereikt, dan vloeit het resultaat terug naar de algemene middelen. In tabel 8-8 zijn de mutaties in de reserves weergegeven voor de periode 2007-2020.

7

58

Dit bedrag is inclusief de vaste bijdrage van €3.500 voor 2019. De vaste bijdrage kon door het sluiten van de administratie in Barendrecht niet meer in 2019 worden geboekt. In 2020 is dit verrekend.

jaarverslag 2020 onderzoeksplannen 2021

Rekenkamers Rotterdam, Barendrecht, Lansingerland, Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel en Albrandswaard

tabel 8-8: ontwikkeling reserves Rekenkamer Lansingerland (in €) jaar

beginsaldo

mutatie

eindsaldo

2008

30.000

375

30.375

2010

18.062

2012

32.820

2007 2009

-

-

30.375

-12.313

19.112

13.708

2013

30.287

-2.902

2015

27.385

-20.563

5.630

251

2011

2014 2016

2017

2018

2019 2020

30.000

18.062

1.050

27.385 6.822

19.112 32.820

-2.533

30.287

0

27.385

27.385 6.822

-1.192

5.630

5.881

5.881

21.926

27.807

27.367

-5.680

21.687

27.807

-440

27.367

In de volgende tabel is gespecificeerd welke bedragen in 2020 door de Rekenkamer Rotterdam zijn gefactureerd voor onderzoek voor de Rekenkamer Lansingerland. tabel 8-9: gefactureerde bedragen Rekenkamer Lansingerland (in €)

langer thuis wonen

bedrag

gem. uurtarief

573

56.807

99

283

schuldhulpverlening woonvisie

27.090

131

vaste bijdrage 2019 totaal

8-5-3

uren

96

11.773

90

3.500

987

99.663

Rekenkamer Capelle aan den IJssel In 2020 is onderzoek naar IBOR, aanbestedingen en het Nieuwe Rivium uitgevoerd. Dit laatste onderzoek wordt in 2021 gepubliceerd. Voor deze onderzoeken zijn door de Rekenkamer Capelle aan den IJssel de volgende bedragen begroot en gerealiseerd. tabel 8-10: begroting en realisatie Rekenkamer Capelle aan den IJssel (in €) jaar

2019 2020

begroot

gerealiseerd

resultaat

100.000

127.012

-27.012

100.000

101.546

-1.546

De mate waarin de begroting wordt uitgeput, is afhankelijk van het aantal onderzoeksdagen dat de Rekenkamer Capelle aan den IJssel feitelijk realiseert in het begrotingsjaar. Door verschillen in omvang en diepgang, maar ook omdat onderzoeken anders lopen dan gepland, zal de realisatie vrijwel altijd afwijken van de begroting en zal er budget overblijven of tekort zijn. Om die reden beschikt de rekenkamer sinds 2016 over een egalisatiereserve met een maximale omvang van 40% van het budget.

59

jaarverslag 2020 onderzoeksplannen 2021

Rekenkamers Rotterdam, Barendrecht, Lansingerland, Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel en Albrandswaard

Is dit maximum bereikt, dan vloeit het resultaat terug naar de algemene middelen. n tabel 8-11 zijn de mutaties in de reserves weergegeven vanaf 2016. In 2020 is meer besteed dan begroot. Dit is onttrokken aan de reserve. tabel 8-11: ontwikkeling reserves Rekenkamer Capelle aan den IJssel (in €) jaar

beginsaldo

mutatie

eindsaldo

2017

4.932

-1.4198

3.513

2016 2018 2019 2020

0

4.932

4.932

3.513

34.695

38.208

36.662

-27.012

9.650

38.208

-1.546

36.662

In de volgende tabel is gespecificeerd welke bedragen door de Rekenkamer Rotterdam in 2020 zijn gefactureerd voor onderzoek voor de Rekenkamer Capelle aan den IJssel. tabel 8-12: gefactureerde bedragen Rekenkamer Capelle aan den IJssel (in €) uren

IBOR

externe inzet IBOR aanbestedingen

42.489

totaal

107

45.317

286

vaste bijdrage 2020

gem. uurtarief

4.940

524

Nieuw Rivium

8-5-4

bedrag

397

87

28.842

101

4.200

1.206

127.012

Rekenkamer Krimpen aan den IJssel In 2020 zijn de onderzoeken naar de Grote Kruising en naar het afvalbeleid gepubliceerd grotendeels uitgevoerd. Voor deze onderzoeken zijn de volgende bedragen begroot en gerealiseerd. tabel 8-13: begroting en realisatie Rekenkamer Krimpen aan den IJssel (in €) jaar

begroot

gerealiseerd

resultaat

2020

43.684

45.392

-1.708

2019

43.857

50.626

-6.769

De mate waarin de begroting wordt uitgeput, is afhankelijk van het aantal onderzoeksdagen dat de Rekenkamer Krimpen aan den IJssel feitelijk realiseert in het begrotingsjaar. Door verschillen in omvang en diepgang, maar ook omdat onderzoeken anders lopen dan gepland, zal de realisatie vrijwel altijd afwijken van de begroting en zal er budget overblijven of tekort zijn. Om die reden beschikt de rekenkamer over een

8

Ten opzichte van het jaarverslag 2018 is een correctie op de mutatie van de reserve doorgevoerd. De rekenkamer was in dat jaar uitgegaan van een lager

budget dan feitelijk in de gemeentebegroting was opgenomen. Hierdoor was uitgegaan van een tekort van € 4.419 in plaats van € 1.419. De reserve neemt daardoor met € 3.000 toe.

60

jaarverslag 2020 onderzoeksplannen 2021

Rekenkamers Rotterdam, Barendrecht, Lansingerland, Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel en Albrandswaard

egalisatiereserve met een maximale omvang van 40% van het budget. Is dit maximum bereikt, dan vloeit het resultaat terug naar de algemene middelen. In tabel 8-14 is de mutatie in de reserves weergegeven. In 2020 is meer besteed dan begroot. Dit is onttrokken aan de egalisatiereserve. tabel 8-14: ontwikkeling reserves Rekenkamer Krimpen aan den IJssel (in €) jaar

beginsaldo

mutatie

eindsaldo

2019

9.441

-6.769

2.672

2018

0

2020

9.441

2.672

9.441

-1.708

964

In de volgende tabel is gespecificeerd welke bedragen door de Rekenkamer Rotterdam in 2020 zijn gefactureerd voor onderzoek voor de Rekenkamer Krimpen aan den IJssel. tabel 8-15: gefactureerde bedragen Rekenkamer Krimpen aan den IJssel (in €) uren

bedrag

gem. uurtarief

afvalbeleid

396

40.398

102

totaal

410

45.392

de grote kruising

14

vaste bijdrage 2020

8-5-5

1.994

142

3.000

Rekenkamer Albrandswaard Sinds het najaar van 2020 wordt de rekenkamerfunctie voor de gemeente Albrandswaard door de Rekenkamer Rotterdam uitgevoerd. In 2020 zijn nog geen onderzoeken uitgevoerd of opgestart. tabel 8-16: begroting en realisatie Rekenkamer Albrandswaard (in €) jaar

2020

begroot 9.375

gerealiseerd 1.250

resultaat 8.125

De rekenkamer beschikt over een egalisatiereserve met een maximale omvang van 40% van het budget. Is dit maximum bereikt, dan vloeit het resultaat terug naar de algemene middelen. In tabel 8-17 is de stand van de reserves weergegeven. In 2020 is een egalisatiereserve opgebouwd. tabel 8-17: ontwikkeling reserves Rekenkamer Albrandswaard (in €) jaar

2020

61

beginsaldo 0

jaarverslag 2020 onderzoeksplannen 2021

mutatie 8.125

eindsaldo 8.125

Rekenkamers Rotterdam, Barendrecht, Lansingerland, Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel en Albrandswaard

In de volgende tabel is gespecificeerd welke bedragen door de Rekenkamer Rotterdam in 2020 zijn gefactureerd voor onderzoek voor de Rekenkamer Albrandswaard. tabel 8-18: gefactureerde bedragen Rekenkamer Albrandswaard (€)

vaste bijdrage 2020 totaal

uren

bedrag

0

1.250

1.250

gem. uurtarief

Rekenkamers Rotterdam, Barendrecht, Lansingerland, Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel en Albrandswaard

9 9-1

onderzoeksplannen 2021

inleiding Dit hoofdstuk geeft een toelichting op de nieuwe onderzoeken die de Rekenkamers Rotterdam, Barendrecht, Lansingerland, Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel en Albrandswaard in 2021 zullen starten.

9-2

Rekenkamer Rotterdam – nieuwe onderzoeken 2021 Voor 2020 was de start van onder meer drie onderzoeken gepland, te weten de groene buitenruimte, de MRDH en het prostitutiebeleid. Vanwege corona is in met name het voorjaar van 2020 de doorlooptijd van verschillende onderzoeken echter langer geworden dan oorspronkelijk gepland. Daarnaast heeft de raad in december 2020 in een motie de rekenkamer verzocht een onderzoek te doen naar de integriteit van de gemeente Rotterdam, waarop de rekenkamer instemmend heeft gereageerd. Door beide zaken is het niet gelukt in 2020 of begin 2021 te starten met de betreffende geprogrammeerde onderzoeken. Als deze onderzoeken gaan worden uitgevoerd, is de publicatie niet eerder dan begin 2022. Omdat het de vraag is of de raad tegen die tijd nog net zoveel waarde hecht aan deze onderwerpen als tijdens de stemkastsessie op 5 december 2019 over de programmering 2020, besloot de rekenkamer deze onderwerpen opnieuw mee te nemen in de stemkastsessie met de raad voor de programmering 2021. Deze bijeenkomst is op 16 maart 2021 gehouden en twee van de drie genoemde onderwerpen – prostitutiebeleid en groene buitenruimte – eindigden in de top drie en zijn dus ook opgenomen in het onderzoeksprogramma 2021. Het andere onderwerp van de top drie is de aanpak van corona.

prostitutiebeleid Rond de zomer van 2021 start de rekenkamer een onderzoek naar het prostitutiebeleid van de gemeente. Beoordeeld zal worden in welke mate de gemeente zicht heeft op de (illegale) prostitutie in Rotterdam en erin slaagt uitwassen tegen te gaan. Voorafgaand aan de start van het onderzoek zal ten behoeve van de afbakening een nadere verkenning worden uitgevoerd. Er wordt naar gestreefd het onderzoek begin 2022 te hebben afgerond. groene buitenruimte Opeenvolgende colleges hebben doelstellingen voor een groenere openbare ruimte. Ook burgers vinden een groene buitenruimte belangrijk, wat bleek uit het feit dat dit onderwerp hoog scoorde bij het hierboven genoemde burgerpanel. De rekenkamer gaat onderzoeken in hoeverre de ambities voor een groenere buitenruimte worden gerealiseerd en wat de oorzaken zijn voor eventueel achterblijvende resultaten (zoals andere claims op de buitenruimte die meer prioriteit krijgen). Mede op basis van de discussie met de raad in de voornoemde van de stemkastsessie worden de stadsprojecten groen, die pas recent van start zijn gegaan, buiten beschouwing gelaten. Het onderzoek start medio 2021 en zal begin 2022 tot een publicatie leiden.

63

jaarverslag 2020 onderzoeksplannen 2021

Rekenkamers Rotterdam, Barendrecht, Lansingerland, Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel en Albrandswaard

aanpak coronacrisis Voor de reactie op en de aanpak van de coronacrisis heeft de gemeente zowel eigen financiële middelen als capaciteit moeten inzetten, in het bijzonder die van de GGD. De rekenkamer wil in haar onderzoek de raad inzicht bieden hoeveel middelen het college heeft ingezet, welke (begrotings)regels daarbij zijn gehanteerd en in welke mate dit ten koste is gegaan van andere geplande en begrote activiteiten. Het onderzoek start in de zomer en zal enige tijd voor de aanstaande gemeenteraadsverkiezingen zijn afgerond. integriteit Op 17 december 2020 heeft de raad de rekenkamer in een motie verzocht een onderzoek te doen naar de integriteit binnen de gemeente Rotterdam. Per brief van 27 januari 2021 heeft de rekenkamer de raad aangegeven op dit verzoek in te gaan. De Rekenkamer Rotterdam heeft veel ervaring met integriteitsonderzoek. Zo verscheen in 2015 het rapport ‘Handelen in vertrouwen’, een onderzoek naar integriteitsrisico’s in het subsidieproces. Als vervolgonderzoek publiceerde de rekenkamer in maart 2016 het rapport ‘Kwetsbaar vertrouwen’ naar integriteitsrisico’s in het inkoop- en aanbestedingsproces.

In juli 2018 bood de rekenkamer het rapport ‘Werken onder druk’ aan, wat handelt over oneigenlijke politiek-bestuurlijke druk op ambtenaren De rekenkamer zal in het onderzoek nagaan of en op welke wijze er door het college opvolging is gegeven aan in de rapporten ’Kwetsbaar vertrouwen’ en ‘Werken onder druk’ opgenomen aanbevelingen en met welke resultaten. Net als in het rapport ‘Kwetsbaar vertrouwen’ zal de rekenkamer dit nader toetsen aan de hand van concrete casussen, waaronder in ieder geval casussen binnen het cluster W&I en het cluster SO.

9-3

Rekenkamer Barendrecht – nieuwe onderzoeken 2021 Meedoen voor minima De gemeente Barendrecht kent de Regeling Meedoen. Hierop kunnen minima een beroep doen voor een tegemoetkoming in de kosten van bijvoorbeeld het lidmaatschap van een sportvereniging of van muziekles. De rekenkamer zal een analyse maken van het gebruik en bereik van deze regeling. Doet elk huishouden die daar recht op heeft, er ook een beroep op? Hierbij zal tevens worden gekeken naar de wijze waarop de gemeente bekendheid geeft aan deze regeling en hoe toegankelijk de regeling is. Het onderzoek start rond de zomer van 2021 en zal in het najaar van 2021 worden gepubliceerd. afvalbeleid De rekenkamer zal onderzoeken in welke mate de gemeente erin is geslaagd haar doelstellingen voor gescheiden inzameling te realiseren. Tevens zal de opbouw en rechtmatigheid van de afvalstoffenheffing worden beoordeeld. Het onderzoek start eind 2021 en zal voor de zomer van 2022 tot publicatie leiden.

9-4

Rekenkamer Lansingerland – nieuwe onderzoeken 2021 Wmo De rekenkamer gaat onderzoek doen naar de kosten van Wmo-arrangementen voor bijvoorbeeld ouderen en mensen met een beperking (zowel individuele als collectieve

64

jaarverslag 2020 onderzoeksplannen 2021

Rekenkamers Rotterdam, Barendrecht, Lansingerland, Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel en Albrandswaard

voorzieningen). De vraag is hoe deze kosten zich ontwikkelen, of de gemeente voldoende inzicht heeft in de (te verwachten) vraag naar Wmo-voorzieningen en welke maatregelen zij neemt om de kosten adequaat te beheersen. Het onderzoek start rond de zomer van 2021 en zal aan het eind van het jaar worden gepubliceerd. energietransitie De rekenkamer zal tevens een onderzoek naar energietransitie starten. Daarbij zal zij zich in ieder geval richten op de gemeentelijke bijdrage aan de Regionale Energiestrategie. In het onderzoek zal bovendien worden gekeken op welke wijze de gemeente burgerbetrokkenheid en draagvlak onder burgers bij deze bijdrage en bij eventueel andere lopende projecten organiseert. Het onderzoek start eind 2021 en zal voor de zomer van 2022 worden afgerond.

9-5

Rekenkamer Capelle aan den IJssel – nieuwe onderzoeken 2021 Een onderzoek naar de Participatiewet (de nieuwe doelgroepen) stond oorspronkelijk voor eind 2020 in de programmering. Door uitloop van enkele andere onderzoeken, heeft dit onderzoek niet in 2020 kunnen starten. Omdat het de vraag was of dit onderwerp voor raadsleden nog net zo gewenst was als bijna 1,5 jaar geleden bij de stemkastsessie met de raad over het programma 2020, is dit onderwerp ook meegenomen in de stemkastsessie met de raad voor de programmering 2021. Tijdens deze bijeenkomst op 2 maart 2021 was de animo voor dit onderwerp vergeleken met andere onderwerpen relatief gering. Er zal daarom vooralsnog geen onderzoek meer naar dit onderwerp worden geprogrammeerd. integraliteit sociaal domein Binnen het sociaal domein zijn veel verschillende (welzijns)organisaties actief, met elk taken in bijvoorbeeld de jeugdzorg, jongerenwerk, ouderenzorg of maatschappelijk werk. De rekenkamer gaat in een onderzoek in kaart brengen welke organisaties (in opdracht van de gemeente) in het sociaal domein actief zijn. Daarbij zal zij kijken of er al dan niet overlap is in de werkzaamheden, de mate waarin wordt samengewerkt, of er voor de gemeente doelmatigheidswinst is te realiseren en of door de eventuele integraliteit publieke waarde wordt gecreëerd.

Het onderzoek zal starten in het voorjaar van 2021 en in het najaar 2021 tot publicatie leiden. woonvisie In dit onderzoek zal een beoordeling worden gegeven van de voortgang van de uitvoering van de woonvisie en gekeken worden of de gerealiseerde en nog voorgenomen woningbouwopgave aansluit bij de behoeften van de verschillende Capelse bevolkingsgroepen. Daarbij is tevens aandacht voor de mate waarin (regionale) afspraken met corporaties en ontwikkelaars worden nagekomen. Het onderzoek start na de zomer van 2021 en zal begin 2022 tot publicatie leiden.

9-6

Rekenkamer Krimpen aan den IJssel – nieuwe onderzoeken 2021 subsidies In het onderzoek zal de rekenkamer een beoordeling geven van de kwaliteit van de prestatieafspraken met gesubsidieerde instellingen, van de door de instellingen geleverde prestaties en van de wijze waarop de gemeente handelt bij eventueel niet nakomen van de prestatieafspraken. Synerkri zal één van de in het onderzoek

65

jaarverslag 2020 onderzoeksplannen 2021

Rekenkamers Rotterdam, Barendrecht, Lansingerland, Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel en Albrandswaard

betrokken instellingen zijn. Op basis van de subsidieparagraaf in de jaarrekening zal een verdere nadere selectie van instellingen worden gemaakt. Het onderzoek start in het voorjaar en zal in het najaar 2021 gereed zijn.

9-7

Rekenkamer Albrandswaard – nieuwe onderzoeken 2021 woonvisie Het onderzoek zal zich richten op de vraag of de woningbouwproductie van de afgelopen jaren conform de voornemens in de woonvisie is gerealiseerd en of de gemeente erin is geslaagd de woningvoorraad beter te laten aansluiten bij de woningbehoeften. Het onderzoek start in maart 2021 en zal na de zomer van 2021 tot een rapport leiden.

66

jaarverslag 2020 onderzoeksplannen 2021

bijlagen

Rekenkamers Rotterdam, Barendrecht, Lansingerland, Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel en Albrandswaard

bijlage 1 rapporten en brieven 2020

Rekenkamer Rotterdam • Een opdracht voor de stad, onderzoek naar toepassingen en resultaten social return, 12 februari 2020. • Waarde van publiek, onderzoek publieksbereik cultuurplaninstellingen, 11 juni 2020. • Collegetargets: tussentijdse beoordeling mijlpalen, 17 juni 2020. • Aandeel zonder belang, onderzoek naar financiële bijdrage gemeente in Feyenoord City, 9 juli 2020 • Burgers op de bres, onderzoek naar gemeentelijke ondersteuning van burgerinitiatieven, 15 oktober 2020. • Gefundeerd bouwen, onderzoek naar nieuwbouw en renovatie van scholen, 12 november 2020. Rekenkamer Barendrecht • Grond voor twijfel, onderzoek naar verdeling kosten en opbrengsten Nieuw Reijerwaard, 25 juni 2020. Rekenkamer Lansingerland • Kwetsbaar en uit beeld, onderzoek naar ondersteuning van ouderen bij langer thuis wonen, 20 mei 2020. • Belofte maakt schuld, onderzoek naar schuldhulpverlening, 28 oktober 2020. Rekenkamer Capelle aan den IJssel • Openbaar goed, onderzoek naar groen, wegen en openbare verlichting, 16 juli 2020. • Grip op inkoop, onderzoek naar inkoop en aanbestedingen, 17 december 2020. Rekenkamer Krimpen aan den IJssel • Ongefundeerd aan de slag, onderzoek naar project de Grote Kruising, 4 februari 2020. • Een dure scheiding, onderzoek naar het afvalbeleid van de gemeente Krimpen aan den IJssel, 9 december 2020.

69

jaarverslag 2020 onderzoeksplannen 2021

Rekenkamers Rotterdam, Barendrecht, Lansingerland, Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel en Albrandswaard

bijlage 2 financiële reserve Rotterdam tabel b-1: opbouw reserves 2000-2020 (€)

stand 31 december 2000

onttrekking

toevoeging 2001

36.639

toevoeging 2002

58.592

stand 31 december 2001 stand 31 december 2002 onttrekking 2003

50.870

onttrekking 2004

85.771

stand 31 december 2003 stand 31 december 2004 toevoeging 2005

stand 31 december 2005 onttrekking 2006

stand 31 december 2006 stand 31 december 2007 onttrekking 2008

stand 31 december 2008

37.000 58.000 57.000

toevoeging 2009

76.000

toevoeging 2010

0

toevoeging 2011

52.471

stand 31 december 2009 stand 31 december 2010 stand 31 december 2011 onttrekking 2012

stand 31 december 2012

63.000

toevoeging 2013

34.505

toevoeging 2014

70.332

toevoeging 2015

14.000

toevoeging 2016

0

stand 31 december 2013 stand 31 december 2014 stand 31 december 2015 stand 31 december 2016 onttrekking 2017

45.360

toevoeging 2018

0

stand 31 december 2017 stand 31 december 2018

21.149

toevoeging 2019

12.454

stand 31 december 2019 toevoeging 2020

stand 31 december 2020

49.920 86.559 145.151

8.510 101.692 64.692 122.692 65.692 141.692 141.692 194.163 131.163 165.668 236.000 250.000 250.000 204.640

correctie 2018 saldo 2019

saldo

94.281

93.182

toevoeging 2007

70

toevoeging

204.640

-8.695

18.914

jaarverslag 2020 onderzoeksplannen 2021

217.094 236.008

de rekenkamers doel De rekenkamer onderzoekt de doelmatigheid, de doeltreffendheid en de rechtmatigheid van het beleid, het financieel beheer en de organisatie van het gemeentebestuur. De rapporten van de rekenkamer zijn een aanknopingspunt voor het bestuur om rekenschap af te leggen aan de burgers.

positie De rekenkamer is een onafhankelijk orgaan binnen de gemeente. Haar taken en bevoegdheden staan in de Gemeentewet en de verordening Rekenkamer Rotterdam, Rekenkamer Barendrecht, Rekenkamer Lansingerland, Rekenkamer Capelle aan den IJssel, Rekenkamer Krimpen aan den IJssel en Rekenkamer Albrandswaard. Zij bepaalt zelf wat en hoe zij onderzoekt en waarover zij rapporteert. Wel kunnen de raad en het college van B en W de rekenkamer om een onderzoek verzoeken. De rekenkamer stuurt hen jaarlijks haar onderzoeksplan en jaarverslag toe.

onderzoek Het onderzoeksterrein strekt zich uit over alle organen (raad, B en W, commissies en burgemeester) en diensten van de gemeente. Ook kan de rekenkamer onderzoek doen bij gemeenschappelijke regelingen waar de gemeente aan deelneemt, bij NV’s en BV’s waar de gemeente meer dan 50% van de aandelen in bezit heeft en bij instellingen die een grote subsidie, lening of garantie van de gemeente hebben ontvangen. De onderzoeken worden uitgevoerd door het bureau van de rekenkamer.

publicaties Het onderzoek resulteert in openbare rapporten die ter behandeling aan de raad worden aangeboden. Zij bevatten tevens de reacties van de onderzochte organen en instellingen op de eerder toegezonden voorlopige onderzoeksresultaten, conclusies en aanbevelingen (wederhoor). Bij kleine onderzoeken of studies met een beperkte reikwijdte doen we de onderzochte organen of instellingen en de raad de conclusies in een openbare brief direct ter kennisname toekomen. Ten slotte publiceert de rekenkamer op basis van haar onderzoek ook handreikingen en worden medewerkers aangemoedigd om artikelen te publiceren.

Rekenkamers Rotterdam, Barendrecht, Lansingerland, Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel en Albrandswaard Postbus 70012 3000 kp Rotterdam telefoon 010 • 267 22 42 info@rekenkamer.rotterdam.nl www.rekenkamer.rotterdam.nl

fotografie Google maps Studio Hoge Heren Wilco den Otter Gemeente Barendrecht Nationale Beeldbank Ruud Morijn Twelve Photographic Services Rekenkamer Rotterdam

basisontwerp, beeldbewerking en opmaak DEWERF.com, Zuid-Beijerland uitgave Rekenkamer Rotterdam maart 2020