11. Raadsinformatiebrief 2026-038812 inzake Meicirculaire 2026 gemeentefonds.pdf

Raadsinformatiebrief

De gemeenteraad van Albrandswaard Uw brief van:

Ons kenmerk: 2026-038812

Uw kenmerk: Bijlage(n):

Contact: P. Tempelman -

Doorkiesnummer: 010-5061730 E-mailadres: p.tempelman@albrandswaard.nl Datum: 23 juni 2026

Betreft: Meicirculaire 2026 gemeentefonds

Geachte raadsleden, INLEIDING In deze brief gaan we in op de mutaties uit de meicirculaire 2026 van het gemeentefonds volgend uit de Voorjaarsnota van het Rijk en de financiële gevolgen die daaruit voortvloeien voor onze gemeente. KERNBOODSCHAP

Naast (taak)mutaties en actualisatie zijn dit de belangrijkste punten:  Accres, loon- en prijsontwikkeling en BCF: De meicirculaire leidt per saldo tot een bijstelling van de algemene uitkering door een nieuwe accresraming, actualisatie van loon- en prijsontwikkelingen en een lagere afrekening van het BTW-compensatiefonds (BCF).  Huishoudelijke hulp Wmo: Vanaf 2029 verwerkt het Rijk een forse korting op het gemeentefonds vanwege de voorgenomen afschaffing van huishoudelijke hulp als Wmovoorziening. Omdat de uitwerking nog onzeker is, wordt deze korting conform het advies van de VNG voorlopig geneutraliseerd via een stelpost.  Klimaat- en energiebeleid (CDOKE): De uitvoeringsmiddelen voor klimaat- en energiebeleid worden vanaf 2027 via het gemeentefonds verstrekt. Voor de jaren daarna heeft het Rijk voortzetting aangekondigd, maar de omvang en verdeling zijn nog niet definitief vastgesteld.  Participatie: De herverdeling van middelen voor beschut werk binnen de integratie-uitkering Participatie pakt voor Albrandswaard nadelig uit, waardoor de beschikbare middelen neerwaarts worden bijgesteld.  De in de meicirculaire opgenomen prijsindexen voor loonvoet sector overheid en prijs overheidsconsumptie zijn gebruikt bij de indexatie van de relevante budgetten in onze voorjaarsnota 2027, rekening houdend met actuele CAO-ontwikkelingen.

Op de volgende pagina volgen de mutaties van de circulaire met daaronder een uitgebreidere puntsgewijze toelichting.

1

Vergelijk:

Decembercirculaire 2025

Let op! Alle bedragen x € 1.000 A. Beginstand december 2025 B. Accres, uitkeringsfactor en uitkeringsbasis 1. Ontwikkeling accres volume en loon-prijsontwikkeling 2. Afrekening ruimte onder BCF-plafond 2025 3. Hoeveelheidsverschillen op de maatstaven Totaal B. mutaties Accres, uitkeringsfactor/uitkeringsbasis C. Taakmutaties 4. Huishoudelijke hulp uit de Wmo 5. Vangnetregeling huishoudelijke hulp uit de Wmo 6. Uitstel vervanging abonnementstarief Wmo 7. Kinderopvang pleegouders 8. Compensatieregeling niet-beoogde kosten jeugdzorg Overige (kleine) taakmutaties Totaal C. Taakmutaties D. Overige mutaties 9. Participatie (IU) 10. Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid 11. Alleenverdienersproblematiek 12. Aanvullende ondersteuning lokale energiehulp 13. IBO Problematische schulden 14. Re-integratiedienstverlening gericht op jongeren 15. Ondersteuning lokale politieke partijen Overige kleinere mutaties Totaal D. Overige mutaties E. Effect meicirculaire 2026 F. Berekening eindstand na meicirculaire 2026 G. Vervallen deel stelpost BCF Vervallen SPUK-budget CDOKE (zie 10) Stelpost wegvallen huishoudelijk hulp (zie 4 en 5) H. Effect op begroting Albrandswaard (E+G)

2026 45.538

2027 46.101

2028 46.618

2029 48.579

2030 50.786

162 -226

295 0

353 0

192 0

291 0

403 339

2 297

7 360

20 212

34 325

0 0 0 18 -51

0 0 169 18 0

0 0 0 0 0

-1.089 325 0 0 0

-1.137 340 0 0 0

-8 -41

-3 184

-8 -8

-7 -771

-8 -805

13 0 25 14 21 12 10

-69 798 0 0 0 12 0

-131 0 0 0 0 12 0

-214 0 0 0 0 12 0

-229 0 0 0 0 15 0

4 99 397 45.935 -300 0

7 748 1.229 47.330 -300 -435

3 -116 236 46.854 -300 0

2 -200 -759 47.820 -300 0

2 -212 -692 50.094 -300 0

0 97

0 494

0 -64

764 -295

797 -195

Toelichting op de mutaties van de meicirculaire 2026 1. Ontwikkeling accres volume en loon- prijs ontwikkeling In de meicirculaire is een nieuwe raming van het accres opgenomen voor de jaren vanaf 2027. Ook is de definitieve afrekening van het accres over 2026 verwerkt. De hoogte van het accres wordt jaarlijks aangepast op basis van de ontwikkeling van de Nederlandse economie (bbp). Daarnaast zijn middelen teruggevloeid naar de algemene uitkering, omdat de invoering van de inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage in de Wmo is uitgesteld van 2027 naar 2028. 2. Afrekening ruimte onder BCF-plafond 2025 De definitieve afrekening van het BTW-compensatiefonds (BCF) over 2025 valt lager uit dan eerder geraamd. Hierdoor wordt de eerder ontvangen toevoeging aan de algemene uitkering met € 213 miljoen neerwaarts bijgesteld. Dit betekent voor Albrandswaard een negatieve bijstelling van ca. € 226.000 voor het jaar 2025. De stelpost BCF (zie G) is voor de 2026 e.v. daarom naar beneden bijgesteld.. 3. Hoeveelheidsverschillen op de maatstaven Naast de mutaties in de algemene uitkering vanuit het Rijk wordt een deel van de mutatie veroorzaakt door actualisatie verdeelmaatstaven specifiek voor Albrandswaard.

4. Huishoudelijke hulp uit de Wmo Het kabinet heeft besloten om huishoudelijke hulp als maatwerkvoorziening binnen de Wmo per 1 januari 2029 af te schaffen. Omdat gemeenten hierdoor naar verwachting minder uitgaven hebben, wordt vanaf 2029 jaarlijks € 1,4 miljard uit het gemeentefonds gehaald. De precieze uitwerking van deze maatregel is echter nog niet bekend, terwijl de korting al wel is verwerkt. De VNG adviseert daarom om deze bezuiniging vanaf 2029 voorlopig via een stelpost “Afschaffing huishoudelijke hulp” te neutraliseren (Zie G.) 5. Vangnetregeling huishoudelijke hulp uit de Wmo Voor inwoners die niet zelf in huishoudelijke hulp kunnen voorzien, blijft de gemeente verantwoordelijk voor ondersteuning. Hiervoor wordt vanaf 2029 jaarlijks € 430 miljoen aan het gemeentefonds toegevoegd. Deze middelen worden toegevoegd aan het cluster Individuele voorzieningen Wmo. De eerder genoemde stelpost (zie G) voor de afschaffing van huishoudelijke hulp dient met deze aanvullende middelen te worden gecorrigeerd. 6. Uitstel vervanging abonnementstarief Wmo De invoering van de inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage in de Wmo is uitgesteld van 1 januari 2027 naar 1 januari 2028. Hierdoor vervalt de eerder verwachte besparing voor gemeenten in 2027 en worden hiervoor extra middelen toegevoegd aan het gemeentefonds. 7.

Kinderopvang pleegouders Gemeenten ontvangen ook in 2026 en 2027 extra middelen voor een bijdrage in de kosten van kinderopvang en buitenschoolse opvang voor pleegouders. Hiermee kunnen pleegouders worden ondersteund bij de kosten die overblijven na aftrek van de kinderopvangtoeslag. De middelen worden via de algemene uitkering beschikbaar gesteld en verdeeld via het cluster Individuele voorzieningen Jeugd. 8. Compensatieregeling niet-beoogde kosten jeugdzorg Voor de vergoeding van niet-beoogde jeugdzorgkosten vanwege verblijf is in 2026 € 60 miljoen beschikbaar gesteld vanuit het gemeentefonds. Nadat de aanvragen over 2024 en 2025 zijn beoordeeld, vloeit een eventueel restant terug naar de algemene uitkering. De definitieve financiële gevolgen voor gemeenten worden daardoor pas later in 2026 duidelijk. 9. Participatie (IU) De middelen binnen de integratie-uitkering Participatie worden voor de komende jaren aangepast door de loon- en prijsontwikkeling, een gewijzigde verdeling van de bijdrage voor beschut werk en het toevoegen van het jaar 2031 aan de rijksbegroting. De nieuwe verdeelsystematiek voor beschut werk leidt landelijk tot aanzienlijke herverdeeleffecten. Voor onze gemeente pakt deze herverdeling nadelig uit, waardoor de beschikbare middelen neerwaarts worden bijgesteld.

3

10. Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid Gemeenten ontvangen in 2027 opnieuw middelen voor de uitvoering van klimaat- en energiebeleid. Het grootste deel wordt verdeeld op basis van een landelijke verdeelsleutel, terwijl een kleiner deel beschikbaar is voor gemeenten met plannen voor onder meer aardgasvrije wijken, duurzame energieopwekking en zero-emissiezones. Ook zijn hierin middelen opgenomen voor de verdere uitrol van laadinfrastructuur. Deze middelen maken onderdeel uit van de voortzetting van de voormalige CDOKE-regeling; het Rijk heeft aangegeven hiervoor ook voor de jaren na 2027 middelen beschikbaar te stellen, al is de verdeling voor de periode vanaf 2028 nog niet definitief vastgesteld. De in onze begroting geraamde SPUK-inkomsten worden door deze wijziging in 2027 afgeboekt (zie G), maar blijven vanaf 2028 nog wel opgenomen, in afwachting van de definitieve uitkeringsvorm vanaf dat jaar. 11. Alleenverdienersproblematiek Gemeenten ontvangen in 2026 middelen om huishoudens die worden getroffen door de alleenverdienersproblematiek financieel te ondersteunen. Het gaat zowel om een bijdrage voor de uitvoering van de tijdelijke regeling in 2026 als om een nabetaling voor huishoudens die in 2024 recht bleken te hebben op compensatie.

Hierdoor kunnen gemeenten deze doelgroep blijven ondersteunen wanneer hun inkomen door samenloop van regelingen onder het bestaansminimum uitkomt. 12. Aanvullende ondersteuning lokale energiehulp Gemeenten ontvangen in 2026 extra middelen om hun aanpak van energiearmoede te versterken. Hiermee kunnen huishoudens met een laag inkomen en hoge energiekosten gerichter worden benaderd en ondersteund. De verdeling van de middelen sluit aan bij de mate van energiearmoede binnen de gemeente. 13. IBO Problematische schulden Gemeenten ontvangen in 2026 extra middelen voor de aanpak van problematische schulden. Hiermee wordt ingezet op het versterken van vroegsignalering, zodat inwoners met schulden eerder in beeld komen en beter kunnen worden ondersteund. Het doel is om meer mensen te bereiken en uitval tijdens schuldhulpverlening te verminderen. 14. Re-integratiedienstverlening gericht op jongeren Het kabinet stelt extra middelen beschikbaar om jongeren tot 27 jaar beter te ondersteunen richting werk. Een deel van deze middelen gaat rechtstreeks naar gemeenten voor begeleiding en reintegratie van jongeren, terwijl een kleiner deel beschikbaar wordt gesteld aan centrumgemeenten voor hun coördinerende rol binnen de arbeidsmarktregio.

Vanaf 2027 komen daarnaast extra middelen beschikbaar voor de begeleiding van jongeren die geen Wajong-uitkering ontvangen, maar wel ondersteuning richting werk nodig hebben. 15. Ondersteuning lokale politieke partijen Gemeenten ontvangen in 2026 een incidentele bijdrage om lokale politieke partijen met een zetel in de gemeenteraad financieel te ondersteunen. De middelen worden via een decentralisatie-uitkering beschikbaar gesteld, vooruitlopend op de inwerkingtreding van de Wet op de politieke partijen. De hoogte van de bijdrage is afhankelijk van het aantal raadszetels en het inwoneraantal van de gemeente.

VERVOLG De gevolgen uit deze raadsinformatiebrief voor 2026 worden in de komende tussenrapportage opgenomen evenals eventueel benodigde extra lasten vanwege de (taak)mutaties. De structurele effecten voor de (meerjaren)begroting 2027 inclusief eventuele extra benodigde lasten worden in de begroting 2027 integraal afgewogen. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, het college van de gemeente Albrandswaard, de secretaris de burgemeester,

mr. drs. Florus van der Linden drs. Cees Pille

5