11. 410702 Raadsvoorstel cameratoezicht metrostations Albrandswaard.pdf

Voorstel Onderwerp: cameratoezicht metrostations Albrandswaard

College van burgemeester en wethouders 2 november 2021

Portefeuillehouder Jolanda de Witte

Zaaknummer 410702

Nietopenbaar

E-mailadres opsteller: b.gundel@bar-organisatie.nl

Geadviseerd besluit 1. Akkoord te gaan met de inzet van cameratoezicht bij de metrostations Rhoon en Poortugaal. 2. Akkoord te gaan met exploitatie door cameratoezicht van de gemeente Rotterdam, en hiertoe een overeenkomst te sluiten met de gemeente Rotterdam voor de duur van twee jaar. 3. Akkoord te gaan met een investering van 108.450 euro voor de realisatie van cameratoezicht, en de financiële gevolgen te verwerken bij de 1e tussenrapportage 2022. 4. Akkoord te gaan met de structurele jaarlijkse exploitatiekosten van €45.000,- en de financiële gevolgen te verwerken in de 1e tussenrapportage 2022

1/7

Raadsvoorstel Inleiding Albrandswaard heeft twee metrostations, deze vervoerspunten zorgen voor een samenkomst van reizigers en bieden een toegangspoort tot Albrandswaard. Dergelijke knooppunten in de maatschappij bieden ook ruimte aan criminaliteit. Van overlast door hangjongeren, vernieling en fietsendiefstal, tot zwaardere criminaliteit zoals drugshandel. In Albrandswaard is gekozen een aanpak te formuleren op de metrostations, zoals onder andere ook gemeld in de raadsinformatiebrief over de objectieve cijfers over de veiligheidssituatie uit het gezamenlijk veiligheidsbeeld (GVB RIB 350029). Onderdeel van de aanpak op de metrostations is cameratoezicht. In de uitwerking is als uitgangspunt genomen dat de camera's worden aangesloten bij cameratoezicht Rotterdam, waardoor de beelden 24/7 live kunnen worden bekeken en teruggekeken. Cameratoezicht Rotterdam verzorgt hierbij ook de opslag en kan op verzoek beelden beschikbaar stellen aan de politie. De aanpak wordt tijdig geëvalueerd waarna zo nodig een voortzettingsvoorstel wordt aangeboden. Beoogd effect 1. Door zichtbaar geplaatste camera's is er sprake van een preventieve werking. Daarnaast kunnen de camera's live worden uitgekeken door cameratoezicht Rotterdam, waardoor in geval van een actuele situatie politie direct kan worden ingezet.

Tot slot worden de beelden opgeslagen waardoor achteraf opsporing mogelijk wordt gemaakt. Argumenten 1.1 Uit verschillende rapportages (zoals het gezamenlijk veiligheidsbeeld) en incidenten blijkt overlast door hangjongeren, vernieling en fietsendiefstal, tot zwaardere criminaliteit zoals drugshandel rondom de metrostation. Tevens zijn de metrostations een toegangspoort tot Albrandswaard waarlangs onze inwoners, maar ook kwaadwillenden zich bewegen. 1.2 Door de preventieve werking van camera's wordt een bijdrage geleverd aan de veiligheid en het veiligheidsgevoel van de inwoners van Albrandswaard. 2.1 Doordat de beelden 'live' kunnen worden uitgekeken is het mogelijk om pro-actief politie in te zetten, hiertoe worden afspraken gemaakt met cameratoezicht over de dagen en tijden waarop altijd 'live' wordt uitgekeken. 2.2 Doordat er een permanente verbinding is met cameratoezicht Rotterdam, kunnen de beelden 'live' worden bijgeschakeld als er meldingen zijn bij de metrostations of in Albrandswaard in het algemeen. Zo kan bijvoorbeeld direct effectief geprioriteerd worden, of kunnen de metrostations na een melding in de gaten worden gehouden op zoek naar een vermist persoon of een dader. 2.3 Doordat de beelden binnen de wettelijke toegestane termijnen worden opgeslagen kunnen deze worden gebruikt voor opsporingsdoeleinden door de politie.

3.1 / 4.1 De volledige omvang van deze uitgaven was nog niet bekend in de huidige fase van de begrotingscyclus, waardoor nog geen reserveringen zijn gemaakt. Nu de investeringskosten en exploitatiekosten bekend zijn is de eerstvolgende mogelijkheid om de financiële gevolgen te verwerken bij de 1e tussenrapportage 2022. Overleg gevoerd met Regieteam Albrandswaard, wethouder buitenruimte, portefeuillehouder veiligheid, cluster veiligheid BAR organisatie, financieel adviseur, juridisch adviseur, communicatie adviseur, cameratoezicht Rotterdam. Kanttekeningen 1.1 Camera's en cameratoezicht kunnen worden ervaren als een ongewenste inbreuk op de persoonlijke levenssfeer door de overheid. in nabijgelegen gemeenten wordt al gebruik gemaakt van

2/7

cameratoezicht. Uit een recente peiling in Rotterdam blijkt dat de weerstand tegen cameratoezicht is afgenomen, en in 2021 nog maar 1% van de bewoners negatief is over cameratoezicht. 1.2 Na dit besluit volgt een nadere uitwerking van verschillende onderdelen. Zo wordt onder andere een Data Protection Impact Assessment opgesteld, en wordt de exacte locatie van de camera's bepaald. Ook zal het aanwijsbesluit worden voorbereid. De raad zal tijdig worden geïnformeerd over de voortgang. Uitvoering/vervolgstappen Na akkoord op dit voorstel wordt een uitvoeringsplan uitgewerkt. Verwachte planning is om het uitvoeringsvoorstel af te ronden in Q1 2022, beoogd wordt om in Q2 te starten met de uitvoering. Naast het concrete praktische uitvoeringsvoorstel (installeren, monteren), moet na dit besluit ook nader invulling worden gegeven aan wettelijke voorwaarden voor cameratoezicht zoals o.a. een Data Protection Impact Assessment. Dit zijn elementen die kunnen worden ingevuld na dit besluit maar moeten zijn afgerond voor het in werking treden van de camera's. Separaat aan dit voorstel wordt een onderzoek gedaan naar verbetering van de buitenruimte van beide metrostations. De aanpak van de buitenruimte bij de metrostations kent een samenhang met dit voorstel. Beide projecten worden in onderling overleg en afstemming uitgevoerd.

Dit is de eerste keer dat de gemeente Albrandswaard op deze manier cameratoezicht inzet. Deze inzet is daardoor tevens een pilot, een eerste kennismaking en ervaring met cameratoezicht. Naar aanleiding van deze pilot zal ook een beleidskader cameratoezicht worden opgesteld voor de gemeente albrandswaard. Financiën De realisatie van cameratoezicht vraagt een eenmalige investering van €108.450,Er geldt een afschrijvingstermijn van 4 jaar. Dit geeft een structurele kapitaalslast van € 28.381,37. (€ 27.112,50 afschrijving + 1.268,87 rente) euro voor de komende 4 jaar De structurele exploitatielasten voor de inzet van cameratoezicht bedragen €45.000,Binnen de huidige budgetten kan geen ruimte worden gevonden de kosten te dekken. Voorstel is de financiële gevolgen te verwerken bij de 1e tussenrapportage 2022. Communicatie/participatie na besluitvorming De communicatie wordt in drie fasen nader uitgewerkt. In de eerste fase zal communicatie gericht zijn op het informeren over het genomen besluit, de tweede fase bevat de start van de werkzaamheden en het daadwerkelijk installeren van de camera's, in de derde fase wordt aandacht besteed aan het 'in werking treden' van cameratoezicht. Afhankelijk van doel en boodschap wordt gebruik gemaakt van traditionele en sociale media, waarbij bijvoorbeeld instrumenten als een artikel in een lokaal weekblad of een filmpje kunnen worden ingezet.

Bij de voorbereiding van de communicatie zal worden getoetst of de communicatiemiddelen passen bij het moment en de boodschap. Ook wordt een onderscheid gemaakt tussen bestuurs- en projectcommunicatie waarbij nadrukkelijk steeds de samenhang en afstemming worden bewaakt

Bijlagen 1. Bijlage_notitie aanpak metrostations.docx 2. veiligheidsanalyse metrostations Rhoon en Poortugaal 20211101.docx

3/7

CONCEPT RAADSBESLUIT Onderwerp: cameratoezicht metrostations Albrandswaard

Zaaknummer: 410702

De raad van de gemeente Albrandswaard, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders op 2 november 2021, gelet op artikel 172 van de gemeentewet artikel 151 C van de gemeentewet artikel 2.77 APV Albrandswaard;

BESLUIT: 1. Akkoord te gaan met de inzet van cameratoezicht bij de metrostations Rhoon en Poortugaal.

2. Akkoord te gaan met exploitatie door cameratoezicht van de gemeente Rotterdam, en hiertoe een overeenkomst te sluiten met de gemeente Rotterdam voor de duur van twee jaar.

3. Akkoord te gaan met een investering van 108.450 euro voor de realisatie van cameratoezicht, en de financiële gevolgen te verwerken bij de 1e tussenrapportage 2022.

4. Akkoord te gaan met de structurele jaarlijkse exploitatiekosten van €45.000,- en de financiële gevolgen te verwerken in de 1e tussenrapportage 2022

4/7

BIJLAGE: notitie aanpak metrostations Albrandswaard  Inleiding Albrandswaard heeft twee metrostations, deze vervoerspunten zorgen voor een samenkomst van reizigers en bieden een toegangspoort tot Albrandswaard. Dergelijke knooppunten in de maatschappij bieden ook ruimte aan criminaliteit. Van overlast door hangjongeren, vernieling en fietsendiefstal, tot zwaardere criminaliteit zoals drugshandel. In Albrandswaard is gekozen een aanpak te formuleren op de metrostations, zoals onder andere ook gemeld in de raadsinformatiebrief over de objectieve cijfers over de veiligheidssituatie uit het gezamenlijk veiligheidsbeeld (GVB RIB 350029). In 2016 is een inventarisatie uitgevoerd voor het aanleggen van camera’s op de metrostations Rhoon en Poortugaal. Sinds 2016 is de openbare ruimte bij de metrostations gewijzigd: er is opnieuw bestraat, het hekwerk is weg, de (bemande) cabine, en alle gemeentelijke camera’s zijn verwijderd. Op 29 juni 2021 is een schouw uitgevoerd om de huidige situatie in kaart te brengen. De uitkomst van deze schouw is dat naar verwachting 9 camera’s nodig zijn (Poortugaal 4, Rhoon 5).  Voorkeursvariant Naast cameratoezicht is ook onderzoek gedaan naar de inzet van een beveiliger in een unit bij de fietsenstallingen (bewaakte fietsenstalling), zoals enkele jaren geleden.

Hieruit is gebleken dat de structurele kosten voor bewaakte fietsenstallingen flink hoger zijn dan cameratoezicht. De structurele kosten voor een bewaakte fietsenstalling op 2 locaties, 7 dagen per week alleen tijdens kantoortijden kost al €198.000 structureel per jaar. Bij inzet in de avond/nacht nemen die kosten nog verder toe. Cameratoezicht is daarbij niet verbonden aan reguliere werktijden en effectief op de onverwachte momenten van incidenten. Cameratoezicht is daarmee niet alleen doeltreffend, maar ook de meest doelmatige oplossing.  Doel van cameratoezicht Zichtbaar cameratoezicht draagt bij aan het verbeteren van het veiligheidsgevoel, heeft een preventieve werking op overlast en criminaliteit en draagt bij aan de opsporing (live uitkijken dan wel terugkijken van beelden). Er heeft een ambtelijk werkbezoek plaatsgevonden bij het uitkijkcentrum van cameratoezicht Rotterdam waarbij de mogelijkheden voor het aansluiten van randgemeente zijn verkend.

Kostenraming voor het leveren, plaatsen en aansluiten van 9 camera's nabij twee metro stations. De camera's die gekozen zijn kunnen 360 graden draaien en kunnen inzoomen en richten. Dit model is ook in Barendrecht toegepast. Onderstaande opsomming zijn eenmalige kostenposten. Wanneer het werk gereed is dient rekening gehouden te worden met terugkerende kosten zoals:

5/7

    

Huur van de Eurofiber verbinding. Kosten stroom van de twee kasten. Onderhoud camera's Wibon kosten. (De registratie van de kabels.) Kosten gemeente Rotterdam 

Eenmalige investeringskosten:

Locatie metro Poortugaal 1 Openbreken graven en herstellen bestrating 2 Kabel bescherm buis 3 Aanbrengen waarschuwingslint 4 Leveren een aanbrengen UTP CAT 7 5 Leveren en plaatsen kast 6 Elektra aansluiting Stedin 7 Leveren en plaatsen masten 8 Leveren en plaatsen camera’s 9 Klein materiaal 10 Kosten onvoorzien # Eurofiber aansluiting Locatie metro Rhoon 1 Openbreken graven en herstellen bestrating 2 Kabel bescherm buis 3 Aanbrengen waarschuwingslint 4 Leveren een aanbrengen UTP CAT 7 5 Leveren en plaatsen kast 6 Elektra aansluiting Stedin 7 Leveren en plaatsen masten 8 Leveren en plaatsen camera’s 9 Klein materiaal 10 Kosten onvoorzien # Eurofiber aansluiting Totaal

215 meter 215 meter 215 meter 370 meter. 1 stuks 1 stuks 4 stuks 4 stuks 1 post 1 post 1 stuks

Kosten: Totaal € 50.950,- Poortugaal

240 meter 240 meter 240 meter 410 meter. 1 stuks 1 stuks 5 stuks 5 stuks 1 post 1 post 1 stuks

Kosten: Totaal € 57.500,-Rhoon

Subtotaal €108.450,- investering

Risico’s / onvoorziene kosten: * Verplaatsen van lichtmasten i.v.m. mogelijke licht hinder voor de camera's * Kabels niet kunnen aanleggen door ondergrondse problemen. * Camera masten niet kunnen plaatsen i.v.m. kabels of verharding.

Structurele kosten: De camera’s worden aangesloten op het bestaande netwerk van cameratoezicht Rotterdam, waardoor de beelden 24/7 live kunnen worden bekeken en teruggekeken. Cameratoezicht Rotterdam verzorgt hierbij ook de opslag en kan op verzoek beelden beschikbaar stellen aan de politie. Beelden worden conform de wettelijke termijn maximaal 4 weken bewaard. De beelden worden op venstertijden actief live uitgekeken. Deze dagen en tijden zijn flexibel aan te passen naar aanleiding van de actuele behoefte. Dit brengt circa 25.000,- vaste kosten met zich mee die naar behoefte op verzoek van de gemeente Albrandswaard flexibel kan stijgen of dalen na evaluatie.

6/7

Buiten de venstertijden kunnen de beelden ook direct live worden bijgeschakeld naar aanleiding van actuele meldingen/incidenten. Voor het uitkijken van camerabeelden bij meldingen en incidenten buiten de venstertijden (live-uitkijken) wordt € 5.000 op jaarbasis geraamd. Deze kostenraming is gebaseerd op ervaring van cameratoezicht Rotterdam met de dienstverlening aan andere gemeenten. Voor het leveren van de verbinding is uitgegaan van een bandbreedte van 50 Mbit/s per Metrostation, waarbij de kosten op jaarbasis circa 15.000,- euro bedragen. De jaarlijkse structurele kosten komen hierbij in totaal op circa 45.000,- euro.

7/7

BIJLAGE: notitie aanpak metrostations Albrandswaard  Inleiding Albrandswaard heeft twee metrostations, deze vervoerspunten zorgen voor een samenkomst van reizigers en bieden een toegangspoort tot Albrandswaard. Dergelijke knooppunten in de maatschappij bieden ook ruimte aan criminaliteit. Van overlast door hangjongeren, vernieling en fietsendiefstal, tot zwaardere criminaliteit zoals drugshandel. In Albrandswaard is gekozen een aanpak te formuleren op de metrostations, zoals onder andere ook gemeld in de raadsinformatiebrief over de objectieve cijfers over de veiligheidssituatie uit het gezamenlijk veiligheidsbeeld (GVB RIB 350029). In 2016 is een inventarisatie uitgevoerd voor het aanleggen van camera’s op de metrostations Rhoon en Poortugaal. Sinds 2016 is de openbare ruimte bij de metrostations gewijzigd: er is opnieuw bestraat, het hekwerk is weg, de (bemande) cabine, en alle gemeentelijke camera’s zijn verwijderd. Op 29 juni 2021 is een schouw uitgevoerd om de huidige situatie in kaart te brengen. De uitkomst van deze schouw is dat naar verwachting 9 camera’s nodig zijn (Poortugaal 4, Rhoon 5).  Voorkeursvariant Naast cameratoezicht is ook onderzoek gedaan naar de inzet van een beveiliger in een unit bij de fietsenstallingen (bewaakte fietsenstalling), zoals enkele jaren geleden.

Hieruit is gebleken dat de structurele kosten voor bewaakte fietsenstallingen flink hoger zijn dan cameratoezicht. De structurele kosten voor een bewaakte fietsenstalling op 2 locaties, 7 dagen per week alleen tijdens kantoortijden kost al €198.000 structureel per jaar. Bij inzet in de avond/nacht nemen die kosten nog verder toe. Cameratoezicht is daarbij niet verbonden aan reguliere werktijden en effectief op de onverwachte momenten van incidenten. Cameratoezicht is daarmee niet alleen doeltreffend, maar ook de meest doelmatige oplossing.  Doel van cameratoezicht Zichtbaar cameratoezicht draagt bij aan het verbeteren van het veiligheidsgevoel, heeft een preventieve werking op overlast en criminaliteit en draagt bij aan de opsporing (live uitkijken dan wel terugkijken van beelden). Er heeft een ambtelijk werkbezoek plaatsgevonden bij het uitkijkcentrum van cameratoezicht Rotterdam waarbij de mogelijkheden voor het aansluiten van randgemeente zijn verkend.

1

Kostenraming voor het leveren, plaatsen en aansluiten van 9 camera's nabij twee metro stations. De camera's die gekozen zijn kunnen 360 graden draaien en kunnen inzoomen en richten. Dit model is ook in Barendrecht toegepast. Onderstaande opsomming zijn eenmalige kostenposten. Wanneer het werk gereed is dient rekening gehouden te worden met terugkerende kosten zoals: • Huur van de Eurofiber verbinding. • Kosten stroom van de twee kasten. • Onderhoud camera's • Wibon kosten. (De registratie van de kabels.) • Kosten gemeente Rotterdam

 Eenmalige investeringskosten: Locatie metro Poortugaal 1 Openbreken graven en herstellen bestrating 2 Kabel bescherm buis 3 Aanbrengen waarschuwingslint 4 Leveren een aanbrengen UTP CAT 7 5 Leveren en plaatsen kast 6 Elektra aansluiting Stedin 7 Leveren en plaatsen masten 8 Leveren en plaatsen camera’s 9 Klein materiaal 10 Kosten onvoorzien # Eurofiber aansluiting

Locatie metro Rhoon 1 Openbreken graven en herstellen bestrating 2 Kabel bescherm buis 3 Aanbrengen waarschuwingslint 4 Leveren een aanbrengen UTP CAT 7 5 Leveren en plaatsen kast 6 Elektra aansluiting Stedin 7 Leveren en plaatsen masten 8 Leveren en plaatsen camera’s 9 Klein materiaal 10 Kosten onvoorzien # Eurofiber aansluiting

Totaal

215 meter 215 meter 215 meter 370 meter. 1 stuks 1 stuks 4 stuks 4 stuks 1 post 1 post 1 stuks

Kosten: Totaal € 50.950,- Poortugaal

240 meter 240 meter 240 meter 410 meter. 1 stuks 1 stuks 5 stuks 5 stuks 1 post 1 post 1 stuks

Kosten: Totaal € 57.500,-Rhoon

Subtotaal €108.450,- investering

Risico’s / onvoorziene kosten: * Verplaatsen van lichtmasten i.v.m. mogelijke licht hinder voor de camera's * Kabels niet kunnen aanleggen door ondergrondse problemen. * Camera masten niet kunnen plaatsen i.v.m. kabels of verharding.

2

Structurele kosten: De camera’s worden aangesloten op het bestaande netwerk van cameratoezicht Rotterdam, waardoor de beelden 24/7 live kunnen worden bekeken en teruggekeken. Cameratoezicht Rotterdam verzorgt hierbij ook de opslag en kan op verzoek beelden beschikbaar stellen aan de politie. Beelden worden conform de wettelijke termijn maximaal 4 weken bewaard. De beelden worden op venstertijden actief live uitgekeken. Deze dagen en tijden zijn flexibel aan te passen naar aanleiding van de actuele behoefte. Dit brengt circa 25.000,- vaste kosten met zich mee die naar behoefte op verzoek van de gemeente Albrandswaard flexibel kan stijgen of dalen na evaluatie. Buiten de venstertijden kunnen de beelden ook direct live worden bijgeschakeld naar aanleiding van actuele meldingen/incidenten. Voor het uitkijken van camerabeelden bij meldingen en incidenten buiten de venstertijden (live-uitkijken) wordt € 5.000 op jaarbasis geraamd. Deze kostenraming is gebaseerd op ervaring van cameratoezicht Rotterdam met de dienstverlening aan andere gemeenten. Voor het leveren van de verbinding is uitgegaan van een bandbreedte van 50 Mbit/s per Metrostation, waarbij de kosten op jaarbasis circa 15.000,- euro bedragen. De jaarlijkse structurele kosten komen hierbij in totaal op circa 45.000,- euro.

3

Veiligheidsanalyse

Metrostations Rhoon en Poortugaal 01-11-2021

Inleiding In deze veiligheidsanalyse wordt de veiligheid rondom de metrostations in Albrandswaard (Rhoon en Poortugaal) in beeld gebracht. Directe aanleiding voor deze analyse is de waargenomen aanhoudende onveiligheid bij de metrostations. Het eerste deel van deze veiligheidsanalyse gaat dan ook over de subjectieve en objectieve veiligheidssituatie rondom de metrostations in Albrandswaard. Deze veiligheidsanalyse dient tevens als input voor de afweging om cameratoezicht in te zetten als instrument om de veiligheid te verbeteren. Voorwaarde voor de inzet van cameratoezicht is dat minder vergaande maatregelen niet voldoende zijn gebleken om de openbare orde te herstellen. In het tweede deel van deze veiligheidsanalyse wordt stilgestaan bij deze afweging langs de begrippen openbare orde, proportionaliteit en subsidiariteit. Leeswijzer In deze analyse wordt door middel van een sfeerbeeld de situatie geschetst van de waargenomen aanhoudende onveiligheid bij de metrostations. Daarna wordt de data uit het gezamenlijk veiligheidsbeeld gepresenteerd, gevolgd door de objectieve veiligheidscijfers specifiek gericht op de metrostations Rhoon en Poortugaal. Het eerste deel wordt afgesloten met een conclusie. Vervolgens komt in deel twee de afweging voor cameratoezicht aan bod.

Hier wordt het openbare orde begrip toegelicht, gevolgd door de inrichtingstermijn en het afwegingskader proportionaliteit & subsidiariteit.

Deel 1

Subjectieve en objectieve veiligheid Subjectieve veiligheid Directe aanleiding voor deze veiligheidsanalyse is de waargenomen aanhoudende onveiligheid bij de metrostations. Hierna volgt een beschrijving van deze waargenomen onveiligheid bij de metrostations in Albrandswaard. De metrostations zijn drukbezocht en er gebeurt veel. Enerzijds door de relatief grote vervoersbeweging van reizigers, en anderzijds doordat de locatie een aantrekkelijke omgeving is om te verblijven voor bijvoorbeeld hangjongeren. Recent hebben er verschillende incidenten plaatsgevonden bij de metrostations, hierna volgen drie concrete voorbeelden van deze incidenten. Bij deze voorbeelden is telkens (nog) geen aangifte gedaan bij de politie, waardoor deze incidenten niet zijn terug te vinden in de objectieve cijfers over veiligheid bij de metrostations. In de week van 4 oktober 2021 zijn bij metrostation Rhoon verschillende fietsen van het viaduct gegooid. Deze fietsen zijn terecht gekomen op het fiets/voetpad. In de week van 18 oktober 2021 is een scooter vernield en gepoogd deze in brand te steken. Tot slot een voorbeeld uit de eerste helft van 2021 van een afpersing en bedreiging met een mes bij het metrostation Poortugaal, waarvan het slachtoffer geen aangifte wenste te doen. Daarnaast doet zich een veelheid aan situaties voor welke impact hebben op het veiligheidsgevoel.

Zo is bijvoorbeeld in oktober 2021 al meermaals (zwaar)vuurwerk afgestoken bij de metrostations. In de week van 18 oktober is door de politie bij het metrostation Rhoon een groep jongeren gecontroleerd welke in het bezit waren van vuurwerk. De partners in het veiligheidsnetwerk waaronder de politie melden een onrustig beeld bij de metrostations, met een negatieve trend. Objectieve veiligheid Voor de analyse van de objectieve veiligheid volgt hierna data uit het gezamenlijk veiligheidsbeeld (GVB), gevolgd door de objectieve veiligheidscijfers specifiek gericht op de metrostations Rhoon en Poortugaal. • Gezamenlijk Veiligheidsbeeld De GVB data is algemeen voor de gemeente Albrandswaard en niet specifiek voor de metrostations. Hieronder wordt eerst de data gepresenteerd van de kalenderjaren 2018 t/m 2020. Vervolgens wordt de meest recente data van de 1e helft van 2021 weergegeven.

2018-2020 (kalenderjaren)

Bron: gezamenlijk veiligheidsbeeld regio Rotterdam 2020.

2019-2021 (1e helft van het jaar)

Bron: gezamenlijk veiligheidsbeeld regio Rotterdam 1e helft 2021.

• Veiligheidscijfers metrostation Rhoon en Poortugaal Hierna volgen de incidenten in de directe omgeving van het metrostation Rhoon en Poortugaal zoals deze bij de politie bekend zijn, over de periode 1-10-2020 t/m 1-10-2021. Metrostation Poortugaal Incidentsoort

Aantal

Diefstal fiets Diefstal brom/snorfiets Diefstal met geweld / straatroof Vernieling van/aan auto Vernieling overige objecten

18 2 3 2 2

Metrostation Rhoon Incidentsoort

Aantal

Diefstal fiets

20

Conclusie De aanleiding voor deze veiligheidsanalyse is de waargenomen aanhoudende onveiligheid bij de metrostations. Er zijn verschillende concrete incidenten bekend waarvan (nog) geen aangifte is gedaan. Gerelateerd aan de veiligheid bij de metrostations laten de objectieve algemene cijfers voor Albrandswaard een toename zien van o.a. fietsendiefstal, jeugdoverlast en straatroof. Een recente afname is zichtbaar van het aantal bedreigingen en vernielingen. Er is niet eerder specifieke data inzichtelijk gemaakt voor de metrostations Rhoon en Poortugaal, deze data kan dienen als een zogenoemde 0-meting. Uit deze specifieke data valt met name (brom)fietsendiefstal op (totaal 40 voor beide metrostations), gevolgd door straatroof (3) en vernieling (4). Het valt op dat de waargenomen toename van incidenten (al dan niet gemeld/ met aangifte) overeen komt met de objectieve stijging van specifieke incidenten en misdrijven in Albrandswaard zoals fietsendiefstal, jeugdoverlast en straatroof. Hierbij moet worden opgemerkt dat het GVB geen uitsplitsing maakt voor de metrostations, en dat de totale omvang van de incidenten bij de metrostations zonder aangifte onbekend is (deze kan beperkt zijn tot enkele gevallen, of juist veel groter zijn).

Deel 2

De afweging tot cameratoezicht Wettelijk kader De burgemeester is belast met de handhaving van de openbare orde (artikel 172, lid 1, Gemeentewet). Op grond van artikel 2.77 van de Algemene Plaatselijke Verordening Albrandswaard 2021 (APV) in samenhang met artikel 151c Gemeentewet, heeft de burgemeester van Albrandswaard de bevoegdheid om te kunnen besluiten tot plaatsing van camera’s voor een bepaalde duur ten behoeve van het toezicht op een openbare plaats als dat naar haar oordeel noodzakelijk is in het belang van de handhaving van de openbare orde. De burgemeester stelt na overleg met de officier van justitie de periode vast waarin gebruik wordt gemaakt van cameratoezicht (artikel 151c lid 2). Uit het wettelijk kader komt naar voren dat sprake moet zijn van een schending van de openbare orde welke gehandhaafd moet worden met cameratoezicht. Openbare orde De handhaving van de openbare orde is een centraal begrip in het veiligheidsdomein. Openbare orde kan wat abstract ogen, maar in de loop der jaren is er door kamerstukken en jurisprudentie een definitie ontstaan van het begrip. Met het begrip openbare orde wordt in het kader van de bevoegdheden van de burgemeester gedoeld op ‘het ordentelijk verloop van het gemeenschapsleven ter plaatse’.

Het begrip is ook tijd en plaatsgebonden, het gemeenschapsleven om 01:00 uur ’s nachts in een uitgaansgebied in een grote stad is anders dan het gemeenschapsleven rond de lunch op een dorpsplein. Daardoor is bij de invulling van het openbare orde begrip ook ruimte voor de couleur locale. De vraag of er sprake is van een verstoring van de openbare orde is dan ook mede afhankelijk van wat het ‘gebruikelijke gemeenschapsleven ter plaatse’ is. Termijn Tot 2016 werd in artikel 151c GW gesproken over de plaatsing van vaste camera’s, bij wetswijziging van 23 maart 2016 (Staatsblad 2016, 130) is het vaste cameratoezicht in artikel 151c gemeentewet gewijzigd naar ‘voor een bepaalde duur’. Deze wetswijziging kwam voort uit de (wets)evaluatie van cameratoezicht (memorie van toelichting 33582, 3), waarbij de doeltreffendheid en de effecten van cameratoezicht in de publieke ruimte zijn geëvalueerd. Het doel was niet om het vaste cameratoezicht te beperken, maar juist om meer ruimte te bieden voor flexibel cameratoezicht. De memorie van toelichting 33582, 3 heeft dan ook als titel: “wijziging van de gemeentewet in verband met de verruiming van de bevoegdheid van de burgemeester tot de inzet van cameratoezicht”.

De verruiming met betrekking tot de termijn waarop cameratoezicht kan worden ingezet is nader geduid in de memorie van toelichting onder 4.3: ‘De bevoegdheid tot de inzet van cameratoezicht wordt niet beperkt tot een wettelijk verankerde maximale tijdsduur. Gemeenten zijn met het oog op de lokale situatie zelf het beste in staat om te beoordelen in welke vorm en voor welke duur de inzet van cameratoezicht, met inachtneming van de eisen van proportionaliteit en subsidiariteit, op de meest efficiënte manier kan plaatsvinden. De burgemeester bepaalt derhalve, met inachtneming van het bepaalde in de verordening, de tijdsduur van de gebiedsaanwijzing.’

De gebiedsaanwijzing moet worden opgemaakt voordat de camera’s daadwerkelijk in gebruik worden genomen. Proportionaliteit en subsidiariteit Een belangrijk afwegingskader voor de burgemeester bij de inzet van cameratoezicht is het vereiste van proportionaliteit en subsidiariteit. Het gaat hierbij over de afweging of de inzet van bevoegdheden (cameratoezicht) wordt gerechtvaardigd door het beoogde doel (herstellen openbare orde), en of dat doel niet met minder vergaande middelen kan worden bereikt. Het is in beginsel aan de burgemeester als eenhoofdig bestuursorgaan om deze afweging te maken vanuit haar bevoegdheid ter handhaving van de openbare orde. De burgemeester legt aan de raad verantwoording af over de inzet van haar wettelijke bevoegdheden. Concreet gaat het in dit geval om een aantal vragen: a. Is de inzet van cameratoezicht nodig om de openbare orde bij de metrostations te herstellen? b. zijn er andere, minder vergaande, middelen om dit doel te bereiken? c. Is de termijn waarvoor wordt gekozen in verhouding tot het beoogde doel? A. De inzet van cameratoezicht is een effectief middel gebleken bij de handhaving van de openbare orde. Verschillende gemeenten in Nederland zetten cameratoezicht in ter handhaving van de openbare orde bij vervoersknooppunten zoals een trein- of metrostation.

Hierbij wordt cameratoezicht regelmatig ingezet ter bestrijding van fietsendiefstal en vernielingen. In Albrandswaard gaat het om de handhaving van de openbare orde bij de metrostations, bestaande uit o.a. fietsendiefstal, vernieling, en jeugdoverlast. Daarnaast is bij de metrostations in Albrandswaard (in beperkte mate) ook sprake van bedreiging en straatroof. B. Er zijn minder vergaande middelen om het doel te bereiken. Cameratoezicht is een relatief zwaar middel omdat het een inbreuk maakt op de privacy. Daarom moet eerst worden geprobeerd om het doel op een andere wijze te bereiken. Het meest gebruikelijke minder vergaande middel is verhoging van de inzet van politie en handhaving. Een ander middel is de aanpassing van de buitenruimte door het aanbrengen van verlichting of verplaatsing van objecten. In Albrandswaard is de afgelopen 6 maanden extra toezicht ingezet door politie en handhaving. Er wordt extra gesurveilleerd en de locaties worden dagelijks extra onder de aandacht gebracht in de operationele briefings. Als onderdeel van de aanpak is er ook nadrukkelijk aandacht besteed aan de integrale samenwerking. Dit heeft nog niet geleid tot een verbetering. Politie en handhaving signaleren zelfs een toename van de overlast. C.

Gemeenten kiezen over het algemeen voor een termijn van 4 jaar voor het inzetten van (vast)cameratoezicht óf voor kortstondig flexibel cameratoezicht voor enkele weken. Bij een termijn van 4 jaar wordt veelal een tweejaarlijkse evaluatie gepland, zodat tussentijds kan worden besloten om te stoppen als het middel niet langer nodig is voor het bereiken van het doel.

In Albrandswaard is het voornemen om cameratoezicht bij de metrostations in te richten voor de duur van 2 jaar. De overlast bestaat meerjarig, met een toename in 2021 en meerdere recente incidenten. Daarbij kan in overweging worden genomen dat de specifieke kenmerken van de metrostations blijven bestaan (vervoersknooppunt), het gaat niet alleen om kortstondig ingrijpen op een tijdelijke locatie of groep, maar om het duurzaam verbeteren van de veiligheidssituatie op een permanente locatie. Om cameratoezicht bij de metrostations zo specifiek en doelmatig mogelijk in te zetten wordt in Albrandswaard gekozen voor live uitkijken op specifieke venstertijden. Deze tijden kunnen waar nodig flexibel worden aangepast. De beelden worden 24/7 opgenomen, en kan waar nodig op ieder moment (bijvoorbeeld bij een melding) live worden bijgeschakeld. Door niet generiek 24/7 live uit te kijken, maar gericht op piekmomenten, wordt nader invulling gegeven aan het beginsel van proportionaliteit en subsidiariteit. Beleidskader De wettelijke bevoegdheid geeft voldoende grondslag en kaders voor de inzet van cameratoezicht. Toch kiezen veel gemeenten ervoor om een beleidskader cameratoezicht op te stellen, met regels omtrent het inzetten van cameratoezicht.

Zo kan bijvoorbeeld worden opgenomen hoe er geëvalueerd wordt en met welke termijnen, waar de veiligheidsanalyse uit moet bestaan, en op welke wijze burgers worden geïnformeerd. De gemeente Albrandswaard heeft geen beleidskader cameratoezicht vastgesteld. Dit is de eerste keer dat de gemeente Albrandswaard op deze manier cameratoezicht inzet. Deze inzet is daardoor tevens een pilot, een eerste kennismaking en ervaring met cameratoezicht. De ervaringen van Albrandswaard met cameratoezicht worden dan ook nadrukkelijk meegenomen in de evaluatie. Naar aanleiding van deze pilot zal ook een beleidskader cameratoezicht worden opgesteld voor de gemeente Albrandswaard.