Voorstel Vaststelling regionale Koersnotitie Wonen en Volkshuisvesting - Raadsinformatiebrief.pdf

Raadsvoorstel Datum vergadering: 10 februari 2026 Datum B&W: 25 november 2025 zaaknummer: 2025-0119265

Portefeuillehouder: Frederik de Gier Auteur: Kees Stam

Onderwerp: Vaststelling regionale Koersnotitie Wonen en Volkshuisvesting Voorgesteld besluit: 1. In te stemmen met de Koersnotitie Wonen en Volkshuisvesting van Smart Delta Drechtsteden. 2. de bijgevoegde RIB door te leiden naar de raad.

Inleiding Op 5 februari 2025 heeft een bestuurlijk overleg plaatsgevonden tussen wethouders wonen en bouwen en de bestuurders van de woningcorporaties. Onderwerp van gesprek was het regionale woningmarktonderzoek RIGO. De wethouders uitten hier hun behoefte om namens de lokale colleges commitment uit te spreken voor het opstellen van een gemeenschappelijke regionale koers op de woningbouwopgave. Gelijktijdig loopt het brede transitieproces rondom de verbetering van de regionale samenwerking naar aanleiding van de adviezen van Common Eye en de vormgeving van een Regionale Investeringsagenda. De basis voor een gemeenschappelijke koers in de vorm van de Koersnotitie is nader uitgewerkt door het adviesbureau Companen en besproken tijdens bestuurlijke overleggen op 9 mei 2025 en 25 juni 2025. De notitie is mede na (de input tijdens) deze bestuurlijke overleggen opgesteld en nu voorliggend. Inhoudelijk richt de Koersnotitie zich op vier thema's: (1) regionale samenwerking, (2) een programma volkshuisvesting, (3) wonen voor ouderen en (4) een evenredige verdeling van aandachtsgroepen.

Leeswijzer In de Koersnotitie worden in hoofdstuk 2 eerst de analyses van het regionale vertrekpunt beschreven: wat is de staat van de volkshuisvesting in de regio? In hoofdstuk 3 wordt op basis van deze analyse beschreven welke vraagstelling nu eerst opgepakt wordt in de regionale volkshuisvestelijke koers. Hoofdstuk 4 geeft aan waarmee in het vervolgtraject concreet aan de slag wordt gegaan. In dit hoofdstuk wordt als eerste de algemene richting van wonen en volkshuisvesting in de Drechtsteden toegelicht. Daarna wordt ingegaan op de gewenste samenwerkings(structuur), met een stappenplan voor de komende tijd. Vervolgens wordt de inhoudelijke uitwerking toegelicht aan de hand van sturingsprincipes en een aantal nader uit te werken actiepunten. Beoogd effect Het doel van de Koersnotitie is om te komen tot een regionale en gemeenschappelijke koers voor wonen en volkshuisvesting. Dit draagt bij een gemeenschappelijke richting voor afstemming tussen gemeenten en de samenwerking met partners. Het biedt ook richting hoe de regio zich verhoudt tot de hogere overheden en andere partners zoals woningcorporaties. Deze Koersnotitie geeft een basis, een basis voor de samenwerking en (nader in te vullen) uitwerkingspunten voor de komende periode.

Ook de samenhang met de andere thema's binnen de Ruimtelijke Strategie (economie, mobiliteit, energie en ruimte) zal verder moeten groeien de komende periode. Argumenten De noodzaak tot het opstellen en het nader uitwerken van de Koersnotitie heeft een aantal redenen:

- In de afgelopen jaren is het regionaal nog onvoldoende gelukt om de bouwambities in het juiste tempo en segmentatie te realiseren. - De realisatieagenda (2023), de Wet versterking regie volkshuisvesting en diverse landelijke en provinciale programma's leggen ambities neer waar de regio zich toe moet verhouden. - De regionale PALT-afspraken en woonvisie zijn aan actualisatie toe. Er is samenhang met verbetering van de bereikbaarheid en de sociaal-economische positie van de regio. - Vanuit het regionale traject wordt gewerkt aan de positionering en wijze van regionale samenwerking na het uitvoeren van het woningmarktonderzoek (2024) en de jaarlijkse actualisering van de woningbouwplanning. Duurzaamheid n.v.t. Alternatieven n.v.t. Kanttekeningen De Koersnotitie is een feitelijk verhaal over de woningmarkt in de Drechtsteden en geeft weer hoe de stand van zaken is. Door een steeds meer sturende rol vanuit het Rijk en de Provincie, is er urgentie om regionale afspraken te maken. In hoofdstuk 2 (p. 9) wordt duidelijk uiteengezet welke taken regionaal moeten en welke taken regionaal kunnen worden uitgevoerd. Aangezien het onmogelijk is om alles in één keer op te pakken, is bestuurlijk en ambtelijk bepaald welke onderwerpen het meest urgent zijn. Deze onderwerpen vormen de start om verder uit te werken.

In de Koersnotitie wordt in hoofdstuk 4 per onderwerp een eerste aanzet gedaan om definities te bepalen, is een samenvatting van de beschikbare analyses weergegeven en staan de principes van sturing op het programma en mogelijke actiepunten beschreven. Laatstgenoemde moet nog verder uitgewerkt worden, waarbij lokale belangen mogelijk niet samengaan met regionale belangen. Wel erkent de Koersnotitie dat er verschillen zijn tussen gemeenten en dat in het verleden gemaakte keuzes die geleid hebben tot het ontstaan van de huidige situatie moeten worden gerespecteerd. Financiële informatie Het vervolgtraject is onderdeel van de Begroting 2026 van Smart Delta Drechtsteden. Vervolg Zowel inhoudelijk als qua organisatie van de regionale samenwerking moet de Koersnotitie stapsgewijs verder groeien, te beginnen met een aantal urgente onderwerpen waarvoor bestuurlijk en ambtelijk richting is gegeven. Deze zijn in de Koersnotitie opgenomen en worden het komend half jaar verder uitgewerkt. We sluiten aan bij de onderdelen die in het kader van de toekomstige Wet versterking regie volkshuisvesting en woondeals van de samenwerkende gemeenten worden gevraagd. En dit wordt uitgesplitst in de volgende drie punten: (1) programma en realisatie, (2) fair share/volkshuisvestingsdoel en (3) gezamenlijk beleid en instrumenten.

Concreet is het vervolg als volgt verwoord in de Koersnotitie: "Gemeenten en corporaties leggen in voorjaar 2026 de afspraken, rond bijsturing van het kwalitatieve programma, het programma wonen en zorg voor ouderen en rond de evenredige verdeling, onderling vast en leggen hierbij de relatie met de lokale afspraken, zodat de uitvoering geborgd is. In december 2025 organiseren de gemeenten en corporaties een “regionale woontop”. Daarin worden de gezamenlijke ambities bekrachtigd en de eerste stappen in de analyse gedeeld. Partijen verbinden zich dan aan de eerste uitwerkingsafspraken. Na medio 2026 vullen de gemeenten en corporaties de koers verder aan met andere aandachtsgebieden en invalshoeken, zodat stapsgewijs een integraal volkshuisvestingsprogramma ontstaat." (p. 16). Communicatie Aangezien dit een regionaal koersdocument betreft, wordt communicatie verzorgd via Smart Delta Drechtsteden.

Eerdere besluitvorming Woonzorgvisie (lokaal): Op 24 september 2024 heeft de gemeenteraad de Woonzorgvisie vastgesteld. Het beleid zoals verwoord in de Woonzorgvisie komt grotendeels overeen met de Koersnotitie. De Koersnotitie voegt het regionale verdelingsvraagstuk toe aan de aandachtsgebieden die lokaal al zijn verankerd in de visie. Ruimtelijke Strategie (regionaal): In 2025 heeft het college de Regionale Ruimtelijke Strategie vastgesteld en de gemeenteraad hierover geïnformeerd met een Raadsinformatiebrief. Deze strategie gaat uit van concentratie van grootschalige woningbouw rondom stationslocaties langs de Oude Lijn en de MerwedeLingelijn. Hier ligt dus een opgave voor Alblasserdam om eventuele woningbouw op Vinkenwaard-Noord regionaal onder de aandacht te brengen. Common Eye (regionaal): Naar aanleiding van het Common Eye advies vindt een brede verkenning plaats naar hoe regionale samenwerking het best kan worden vormgegeven. Deze verkenning concentreert zich op het maken van een Regionale Investeringsagenda (RIA).

Bijlagen 1. Raadsinformatiebrief Koersnotitie Wonen en Volkshuisvesting 2. Koersnotitie Wonen en Volkshuisvesting.pdf

Niet-digitale bijlagen