Voorstel sport aangepaste versie.pdf

Voorstel Datum vergadering: 10 maart 2026 Datum B&W: 10 maart 2026 zaaknummer: 2025-0126564

Portefeuillehouder: Frederik de Gier Auteur: Gerben Rodts

Onderwerp: Raadsvoorstel Onderzoek Verbetering Organiseren van Alblasserdamse Sport Voorgesteld besluit: De gemeenteraad voor te stellen om: 1. Het college de opdracht te geven een onderzoek te starten naar een nieuwe toekomstbestendige, professionele en doelmatige manier van organiseren van het beheer van alle sportaccommodaties.

Inleiding De huidige manier waarop het beheer van sportaccommodaties in Alblasserdam is ingericht, voldoet niet meer aan de eisen van deze tijd. Het beheer is versnipperd over twee beheerstichtingen, een gemeenschappelijke regeling en enkele accommodaties in direct gemeentelijk beheer. Dit leidt tot hoge administratieve lasten en onduidelijke verantwoordelijkheden. Verenigingen hebben een eigen karakter en verschillende ondersteuningswensen. De meeste verenigingen hebben ondersteuningsbehoefte bij het werven van vrijwilligers en vrijwillige bestuursleden, het werven en binden van sponsors. De gemeente Alblasserdam wil haar haar rol verbeteren om hierin te ondersteunen en zorg te dragen voor kennisdeling. Om dit toekomstbestendig te verbeteren kijken we naar de eigen interne governance, maar ook naar die van onze stakeholders. In dit voorstel wordt ingezoomd op de wijze waarop het beheer van de verschillende sportaccommodaties is georganiseerd. De aanbevelingen uit de rapporten Synarchis (2016), Berenschot (2021) en Het Lek Boven (2024) zijn in deze notitie verwerkt. De uitkomst staat niet vast. Verschillende scenario's worden overwogen.

Samenwerking van de huidige sportorganisaties, uitbreiding van de BSSA (Beheer Stichting Sport Alblasserdam), het koppelen van binnen activiteiten van Sport én Cultuur, een nieuwe gezamenlijke stichting of overheids-bv waar alles onder valt wat met sport te maken heeft; het zijn zaken waar naar wordt gekeken. De specifieke Alblasserdamse situatie, maar ook de ervaring van andere gemeentes die hun manier van sport anders organiseren dan in Alblasserdam, worden meegenomen. Beoogd effect • Een eenduidige manier van het organiseren van het beheer, onderhoud en de exploitatie, welke recht doet aan de leidende principes, de genoemde rapporten en de zorgen rond het overvragen van vrijwilligersbesturen. •

Optimale benutting van accommodaties door Alblasserdamse sporters en verenigingen.

•

Verhuur van accommodaties primair aan lokale sportverenigingen.

•

Eenduidige sturing op de financieel omvangrijke gemeentelijke investeringen in sport en cultuur.

•

Werken op basis van een samenhangende visie op Sport, Bewegen en Vitaliteit, evenals een integraal sportaccommodatiebeleid.

Argumenten 1. Door opdracht te geven een onderzoek te starten, naar een nieuwe toekomstbestendige, professionele en doelmatige manier van organiseren van het beheer van alle sportaccommodaties, wordt erkend dat de eerder omarmde aanbevelingen van externe onderzoeken dienen te worden toegepast. Dit draagt bij aan continuïteit van bestuur, het zijn van een betrouwbare overheid en geeft zowel duidelijkheid als ruimte voor een zorgvuldig proces richting partners. Het beheer van de sportaccommodaties in Alblasserdam is momenteel als volgt georganiseerd: •

Beheer Stichting Sport Alblasserdam (BSSA, sinds 2014) - Beheert Sportcentrum Blokweer (zwembad en sporthal). Gebruikers: ZPC Wiekslag, Alblasserdamse Reddingsbrigade, BCA, Smash’66, Hockeyclub Souburgh (zaalhockey).

•

Stichting Molenzicht (sinds 2011) - Beheert Sporthal Molenzicht. Gebruikers: CKC Kinderdijk (korfbal) en KDO (turnen, gymnastiek, dans).

•

Gemeenschappelijke Regeling Souburgh (sinds 1990) - Gezamenlijke regeling met gemeente Molenlanden voor Sportpark Souburgh. Gebruikers: VV Alblasserdam, VV Alblas, Hockeyclub Souburgh, ATV (tennis/padel), AAA (atletiek), Fit Everywhere (buitenfitness).

•

Sportpark Molenzicht Buitenaccommodatie naast Sporthal Molenzicht, in direct gemeentelijk beheer. Gebruiker: CKC Kinderdijk (korfbal).

Samengevat: drie afzonderlijke beheerorganisaties en één gemeentelijk beheerde accommodatie leiden tot verschillen in governance, afspraken, financiële sturing en samenwerking. 2. Uit de analyse van de huidige situatie komen de volgende knelpunten naar voren: •

Spanning tussen vrijwilligers en professionalisering: de inzet van vrijwillige bestuurders staat onder druk door de toenemende eisen aan verantwoording en bedrijfsvoering.

•

Financiële omvang en verantwoordelijkheid: de gemeentelijke investeringen in sport en cultuur zijn aanzienlijk. Zonder eenduidige sturing is het risico groot dat middelen niet optimaal worden benut.

•

Noodzaak tot toekomstbestendige organisatie: een integrale Sport- & Beweegvisie, gecombineerd met een professionele manier van het beheer, onderhoud en exploitatie, is noodzakelijk.

•

Gunstig momentum: de ontbinding van de GR Souburgh die per 31-12-2026 wordt gerealiseerd, de stabiliteit die er is bij Stichting Molenzicht en de al ingezette professionalisering bij BSSA bieden een logisch moment om tot één nieuwe organisatie te komen.

De gemeente heeft onvoldoende mogelijkheden om op de exploitaties te sturen, wat in het verleden heeft geleid tot onverwachte onderhoudskosten, investeringen en extra subsidie-uitgaven. Vrijwillige bestuurders dragen een zware bestuurlijke verantwoordelijkheid, wat niet langer wenselijk is gezien de omvang en complexiteit van de taken. Het vertrek van ervaren bestuurders vormt daarnaast een risico voor continuïteit; hun positie wordt soms als drukmiddel in bestuurlijke verhoudingen ervaren. Deze situatie wordt versterkt doordat het voor verenigingen steeds moelijker is om vrijwilligers te krijgen voor bestuursfuncties. Uit het onderzoeksrapport ‘Het Lek Boven’ (2024) blijkt dat de gemeente, wanneer zij maatschappelijke taken door derden laat uitvoeren, haar eigen professionaliteit en informatievoorziening op orde moet hebben. In de RIB 2025-0080756 is aangegeven dat parallel aan de ontbinding van de GR Souburgh wordt onderzocht hoe het beheer van de sportaccommodaties toekomstbestendig kan worden georganiseerd. Eerdere adviezen (Synarchis, 2016) en onderzoeken (Berenschot, 2021) wijzen op de noodzaak tot professionalisering, verzakelijking en het ontwikkelen van een helder organisatiemodel voor sportbeheer. 3.

De planning richt zich op een zorgvuldig proces waarin in partnerschap met de huidige besturen wordt onderzocht welke manier van organiseren het beste past bij de Alblasserdamse situatie. Een start per 1 januari van het kalenderjaar is voor begroting en verantwoording het optimale moment.

Alternatieven Het behouden van de huidige situatie van verschillende beheervormen en rechtspersonen, versnippering, beperkte sturingsmogelijkheden en een onevenredig grote verantwoordelijkheid voor vrijwillige bestuurders. En daarmee het niet (volledig) kunnen implementeren van de ambitie op de aanbevelingen uit de genoemde rapporten. Kanttekeningen Het onderzoek loopt parallel aan de door de GR zelf voorgenomen ontbinding van de GR Souburgh per 31-12-2026. In april 2026 zal het liquidatieplan door het AB van de GR worden vastgesteld, waarna het wordt voorgelegd ter goedkeuring aan de colleges en gemeenteraden van Molenlanden en Alblasserdam. Afstemming Naar wens van het college en gemeenteraad, en mede op basis van de bijeenkomst met de Alblasserdamse sport van 3-2-2026, worden vertegenwoordigers van de Alblasserdamse sportverenigingen en -stichtingen nadrukkelijk betrokken in het onderzoek. Financiële informatie De uitvoering van deze startnotitie heeft geen financiële consequenties en wordt met bestaande ambtelijke capaciteit vormgegeven. Ook de nieuwe wijze van organiseren dient binnen de bestaande financiële kaders te opereren.

Vervolg Op dit moment wordt de volgende planning voorzien: Maart 2026: kaderstelling door de Gemeenteraad April - december 2026: Voorbereiding en Projectfase Januari 2027: Overname van de overeenkomsten verenigingen met GR Souburgh door gemeente Alblasserdam Januari -december 2027: Implementatiefase van uitkomst onderzoek Communicatie Boodschap: Inzet van dit proces is het komen tot een professionele en toekomstbestendige manier van organiseren van het beheer van de sportaccommodaties in Alblasserdam. Door deze stap te zetten, versterkt de gemeente zowel de bestuurlijke grip als de maatschappelijke waarde van sport en bewegen voor haar inwoners. Op voorstel van de raad wordt tevens de wijze van organisatie van cultuur betrokken aangezien ook hier sprake is van een vrijwilligersbestuur. Deze beweging wordt ingezet in een nauwe samenwerking met de bestaande besturen van stichtingen. Zij hebben zich gecommitteerd om voor de duur van dit project hun vrijwilligersrol nog te blijven uitvoeren. Daarnaast worden uiteraard de verenigingen betrokken en krijgen zij gelegenheid hun inbreng te hebben. De gemeenteraad zal, zoals gebruikelijk, tijdens het proces worden geïnformeerd via Raadsinformatiebrieven. Eerdere besluitvorming Rapportage In Vertrouwen Samenwerken, Berenschot 2011 Rapportage Bestuursvorm GR Souburgh, Synarchis 2016 Raadsonderzoek Het Lek Boven, 2024 RIB 2025-0080756

Bijlagen 1. 240219_Raadsonderzoek_'het_lek_boven'_naar_zwembad_Blokweer[1].pdf 2. Rapportage_bestuursvorm_Sportpark_Souburgh_-_Synarchis[1].pdf

3. 4. 5. 6.

Rapportage-in-vertrouwen-professioneel-samenwerken_Berenschot_2021[1].pdf RIB_Alblasserdam_proces_ontbinding_GR_Souburgh_18082025[1].pdf Verslag_Informatie_en_overlegavond_nieuwe_sportorganisatie_03022026_def[1].pdf Was wordt tabel raadsvoorstel Kaderstelling Sportorganisatie.docx

Niet-digitale bijlagen

CONCEPT RAADSBESLUIT De raad van de gemeente Alblasserdam;

B E S L U I T:

1. Het college de opdracht te geven een onderzoek te starten naar een nieuwe toekomstbestendige, professionele en doelmatige manier van organiseren van het beheer van alle sportaccommodaties.