Voorstel Raadsvoorstel oprichting waarborgfonds veiligheidsregio's - Voorstel.pdf

Datum vergadering: 14 maart 2023 Datum B&W: 7 februari 2023

Portefeuillehouder: Jan Heijkoop Auteur: Robert Jan Schaeffer

Onderwerp: Raadsvoorstel oprichting waarborgfonds veiligheidsregio's Voorgesteld besluit: 1. Geen wensen en bedenkingen in te brengen tegen het oprichten van en tegen de deelname aan Stichting waarborgfonds veiligheidsregio's.

Inleiding Op 16 december jl. heeft het Veiligheidsberaad, het overlegorgaan van de 25 voorzitters veiligheidsregio’s, mede op advies van de Bestuurlijke Advies Commissie Brandweer het principebesluit genomen tot het oprichten van een Stichting Waarborgfonds Veiligheidsregio’s, die dekking biedt voor in ieder geval de niet-verzekerbare aanspraken na dienstongevallen. Uw raad wordt de gelegenheid geboden wensen en bedenkingen te uiten alvorens tot de oprichting en deelname van een stichting over te gaan. Reeds doorlopen besluitvormingsproces Op 14 april 2022 heeft het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid besloten tot de oprichting van en deelname aan het expertisebureau risicobeheer. Op 1 juli 2022 heeft het Veiligheidsberaad besloten tot oprichting van het expertisebureau risicobeheer. Op 12 oktober 2022 is het expertisebureau feitelijk opgericht. Het verzoek van de Veiligheidsregio gaat nu over de stap om te komen tot een waarborgfonds. De aangewezen rechtsvorm voor het waarborgfonds is een stichting. Deze stichting is vrijgesteld van de vergunningsplicht van De Nederlandse Bank (DNB). Gewenste situatie De veiligheidsregio’s hebben straks een waarborgfonds waarmee zij gezamenlijk de Landelijke Aanspraken na Dienstongevallen financieren voor zover deze niet verzekerd zijn.

Daarnaast hebben ze een gezamenlijk expertisebureau risicobeheer waarmee zij collectief een ongevallenverzekering kunnen inkopen en per 1 januari 2024 deze schades kunnen afwikkelen. Op termijn kunnen ook andersoortige risico’s door dit expertisebureau worden opgepakt. Hiermee ontstaat een professionele organisatie die invulling geeft aan het risicobeheer van de veiligheidsregio’s. Naar verwachting levert de samenwerking behalve een efficiency- en kwaliteitsslag op termijn ook een besparing op doordat de verhouding schade-premie ongevallenverzekering ongeveer 1:2 is. Daarnaast wordt met het expertisebureau behalve een kwaliteitsslag ook een besparing verwacht door één gezamenlijke inkoop van de ongevallenverzekering en het collectief afhandelen en registreren van schades. Deelname aan het waarborgfonds is vrijwillig. Wel is deelname aan het expertisebureau een vereiste gelet op de onderlinge samenhang. Reeds bij deelname van een beperkt aantal veiligheidsregio’s is het overigens al opportuun om het waarborgfonds op te richten, omdat de niet verzekerbare aanspraken die gelden op grond van Landelijke Regeling Aanspraken na Dienstongevallen anders door de individuele veiligheidsregio gedragen worden. Juridisch kader

Het waarborgfonds is bedoeld voor het in gezamenlijkheid dragen van risico’s, in ieder geval de (nietverzekerde) aanspraken na een dienstongeval. Dit heet ‘verzekeren’ en is daarmee een activiteit die een vergunning van De Nederlandse Bank (DNB) vereist. Er kan echter een beroep worden gedaan op een vrijstelling van deze vergunningsplicht onder de volgende voorwaarden: 1) Er is geen winstoogmerk; 2) De jaarlijkse inleg bedraagt maximaal 5 miljoen euro per jaar; 3) De maximale technische reserve bedraagt maximaal 25 miljoen euro; 4) Er is een Raad van Toezicht (RvT) van tenminste drie personen benoemd door of werkzaam bij de overheid met de volgende expertises: risicomanagement, actuariaat en verzekeringen. Rechtsvorm Het is niet mogelijk om deze activiteiten onder te brengen bij een veiligheidsregio of een andere rechtspersoon, zoals het expertisebureau. Hier liggen de volgende overwegingen aan ten grondslag: •

Het is de verwachting van juridisch experts dat de AFM en de DNB niet akkoord gaat met het onderbrengen van deze activiteiten bij een rechtspersoon met andersoortige activiteiten; de AFM is de vergunningverlenende instantie voor het expertisebureau;

•

Het samenvoegen van de activiteiten van het waarborgfonds met de werkzaamheden van een veiligheidsregio of het expertisebureau leidt tot aansprakelijkheidsrisico’s voor deze organisaties.

Met het oog op de eis dat geen sprake mag zijn van een winstoogmerk is de keuze voor rechtspersonen beperkt. Dat maakt namelijk dat gekozen moet worden tussen de rechtsvorm ‘stichting’ en de rechtsvorm ‘onderlinge waarborgmaatschappij’. Dit laatste is een bijzondere verenigingsvorm. Hierbij is de afweging gemaakt dat de stichting de voorkeur geniet boven de onderlinge waarborgmaatschappij met het oog op de lichte structuur. Om de activiteiten van het expertisebureau hierop te laten aansluiten is voor die rechtsvorm eveneens voor de stichting gekozen. Hiermee wordt geen zwaardere structuur opgetuigd dan strikt noodzakelijk is. Beoogd effect Beoogd wordt dat de deelnemers jaarlijks een bijdrage storten in het waarborgfonds. Indien er op grond van de Landelijke Regeling Aanspraken na Dienstongevallen een uitkering dient te worden gedaan aan een medewerker die een dienstongeval is overkomen én deze aanspraak niet gedekt wordt door de ongevallenverzekering, dan volgt een betaling uit het waarborgfonds aan de veiligheidsregio. De veiligheidsregio gebruikt deze vergoeding vervolgens om de aanspraak van de betreffende medewerker te betalen.

Argumenten 1.1 Dit voorstel past bij Goed Werkgevershap dat de VRZHZ voorstaat 1.2 Deelname vermindert de kwetsbaarheid in bedrijfsvoering binnen VRZHZ. Dit zijn nu vaak eenpittersfuncties. Kanttekeningen Geen kanttekeningen. Financiële informatie De insteek van goed werkgeverschap is om primair een kwaliteitsslag te maken. Dit neemt niet weg dat het uitgangspunt bij de ontwikkeling van de Landelijke Regeling Aanspraken na Dienstongevallen

is om de financiering kostenneutraal te laten plaatsvinden. De insteek is kostenneutraliteit bezien vanuit landelijk perspectief, omdat het vertrekpunt van elke veiligheidsregio ten aanzien van de financiering en verzekering van schades na dienstongevallen verschillend is. Het is overigens de verwachting dat de samenwerking in zowel het expertisebureau als het waarborgfonds behalve een kwaliteitsslag op termijn ook tot (aanzienlijk) financieel voordeel voor de deelnemers leidt. Dit voordeel wordt in eerste aanleg gebruikt om het waarborgfonds mee te vullen. De kostenneutraliteit heeft betrekking op drie kostencomponenten: a) de premie ongevallenverzekering (inclusief onafhankelijke medische dienst) b) de fee voor de dienstverlening van de makelaar c) de algemene reserve voor de niet-verzekerbare risico’s. De premie ongevallenverzekering en de makelaarsdienst zijn weliswaar bekend, maar bij een complexe zaak zonder verzekeringsdekking zal de veiligheidsregio een beroep moeten doen op de algemene reserve. Ook is een premie ongevallenverzekering geen vast gegeven. Bij een volgende aanbesteding kan dit immers anders uitpakken. Tot slot gaat het om risico’s. Als er toevallig net een grotere groep personeel tegelijk letsel oploopt dan heeft dit gevolgen voor de schadelast. Daarom geldt bij het uitgangspunt kostenneutraliteit dat een zekere slag om de arm gehouden moet worden.

De verwachting is dat de veiligheidsregio’s hun deelname aan het waarborgfonds kunnen financieren uit hun huidige begroting. Het is de bedoeling dat de veiligheidsregio’s hierin periodiek een bedrag storten om voldoende geld in kas te hebben. Naar verwachting kan op termijn de verzekering hiermee worden afgebouwd als de veiligheidsregio’s gezamenlijk voldoende buffer hebben opgebouwd. In die zin is er geen sprake van nieuw beleid. Het risico dat een beroep moet worden gedaan op de algemene reserve neemt daarentegen wel af. Alleen in geval de veiligheidsregio een uitkering wil doen bovenop de aanspraken, die gelden op grond van de Landelijke Regeling Aanspraken na Dienstongevallen, zal deze ten laste komen van de algemene reserve. Voor het waarborgfonds is een verdeelsleutel overeengekomen op basis van inwoneraantal. Deze verdeelsleutel wordt na de eerste periode van 5 jaar geëvalueerd.

Uitvoering De formele oprichting van het waarborgfonds volgt zo spoedig na de definitieve besluitvorming in het Veiligheidsberaad. Beoogd wordt om het waarborgfonds per 1 januari 2024 operationeel te hebben met het oog op de invoering van de Landelijke Regeling Aanspraken na Dienstongevallen en de ingangsdatum van de gezamenlijke ongevallenverzekering. Het is een volgende stap in het landelijke project Risicomanagement en Verzekeringen, waarvoor op 14 april 2022 door het algemeen bestuur is ingestemd met deelname aan het expertisebureau risicobeheer. Communicatie nvt Eerdere besluitvorming nvt

Bijlagen 1. brief gemeenten oprichting stichting waarborgfonds veiligheidsregios

CONCEPT RAADSBESLUIT De raad van de gemeente Alblasserdam;

gelet op: artikel 1 van de Wet gemeenschappelijke regelingen

B E S L U I T:

1. Geen wensen en bedenkingen in te brengen tegen het oprichten van en tegen de deelname aan Stichting waarborgfonds veiligheidsregio's.