Voorstel.pdf

Datum vergadering: 3 maart 2026 Datum B&W: 16 december 2025 zaaknummer: 2025-0126564

Portefeuillehouder: Frederik de Gier Auteur: Gerben Rodts

Onderwerp: Raadsvoorstel kaderstelling Sportorganisatie Voorgesteld besluit: 1. Het college de opdracht te geven een onderzoek te starten naar een nieuwe toekomstbestendige, professionele en doelmatige organisatie voor het beheer van alle sportaccommodaties.

Inleiding De huidige manier waarop het beheer van sportaccommodaties in Alblasserdam is ingericht, voldoet niet meer aan de eisen van deze tijd. Het beheer is versnipperd over twee beheerstichtingen, een gemeenschappelijke regeling en enkele accommodaties in direct gemeentelijk beheer. Dit leidt tot hoge administratieve lasten en onduidelijke verantwoordelijkheden. Om dit toekomstbestendig te verbeteren kijken we naar de eigen interne governance, maar ook naar die van onze stakeholders. In dit voorstel wordt ingezoomd op de wijze waarop het beheer van de verschillende sportaccommodaties is georganiseerd. De aanbevelingen uit de rapporten Berenschot (2011), Synarchis (2016) en Het Lek Boven (2024) zijn in deze notitie verwerkt. Beoogd effect • Eén centrale organisatie die verantwoordelijk is voor het beheer, onderhoud en de exploitatie. •

Optimale benutting van accommodaties door Alblasserdamse sporters en verenigingen.

•

Verhuur van accommodaties primair aan lokale sportverenigingen.

•

Eenduidige sturing op de financieel omvangrijke gemeentelijke investeringen in sport.

•

Werken op basis van een samenhangende visie op Sport, Bewegen en Vitaliteit, evenals een integraal sportaccommodatiebeleid.

Argumenten 1. Door het vaststellen van de doelstelling tot één sportorganisatie wordt erkend dat de eerder omarmde aanbevelingen van externe onderzoeken dienen te worden toegepast op de sportorganisatie. Dit draagt bij aan continuïteit van bestuur, het zijn van een betrouwbare overheid en geeft u zowel duidelijkheid als ruimte voor een zorgvuldig proces richting partners. Het beheer van de sportaccommodaties in Alblasserdam is momenteel als volgt georganiseerd: •

Beheer Stichting Sport Alblasserdam (BSSA, sinds 2014) - Beheert Sportcentrum Blokweer (zwembad en sporthal). Gebruikers: ZPC Wiekslag, Alblasserdamse Reddingsbrigade, BCA, Smash’66, Hockeyclub Souburgh (zaalhockey).

•

Stichting Molenzicht (sinds 2011) - Beheert Sporthal Molenzicht. Gebruikers: CKC Kinderdijk (korfbal) en KDO (turnen, gymnastiek, dans).

•

Gemeenschappelijke Regeling Souburgh (sinds 1990) - Gezamenlijke regeling met gemeente Molenlanden voor Sportpark Souburgh. Gebruikers: VV Alblasserdam, VV Alblas, Hockeyclub Souburgh, ATV (tennis/padel), AAA (atletiek), Fit Everywhere (buitenfitness).

•

Sportpark Molenzicht Buitenaccommodatie naast Sporthal Molenzicht, in direct gemeentelijk beheer. Gebruiker: CKC Kinderdijk (korfbal).

Samengevat: drie afzonderlijke beheerorganisaties en één gemeentelijk beheerde accommodatie leiden tot verschillen in governance, afspraken, financiële sturing en samenwerking. 2. Uit de analyse van de huidige situatie komen de volgende knelpunten naar voren: •

Spanning tussen vrijwilligers en professionalisering: de inzet van vrijwillige bestuurders staat onder druk door de toenemende eisen aan verantwoording en bedrijfsvoering.

•

Financiële omvang en verantwoordelijkheid: de gemeentelijke investeringen in sport zijn aanzienlijk. Zonder eenduidige sturing is het risico groot dat middelen niet optimaal worden benut.

•

Ontbreken van een integrale visie: er ontbreekt een samenhangende visie op Sport, Bewegen en Vitaliteit, evenals een integraal sportaccommodatiebeleid.

•

Noodzaak tot toekomstbestendige organisatie: een integrale Sport- & Beweegvisie, gecombineerd met één professionele beheersorganisatie, is noodzakelijk.

•

Gunstig momentum: de ontbinding van de GR Souburgh, stabiliteit bij Stichting Molenzicht en de al ingezette professionalisering bij BSSA bieden een logisch moment om tot één nieuwe organisatie te komen.

De gemeente heeft onvoldoende mogelijkheden om op de exploitaties te sturen, wat in het verleden heeft geleid tot onverwachte onderhoudskosten, investeringen en extra subsidie-uitgaven. Vrijwillige bestuurders dragen een zware bestuurlijke verantwoordelijkheid, wat niet langer wenselijk is gezien de omvang en complexiteit van de taken. Het vertrek van ervaren bestuurders vormt daarnaast een risico voor continuïteit; hun positie wordt soms als drukmiddel in bestuurlijke verhoudingen ervaren. Deze situatie wordt versterkt doordat het voor verenigingen steeds moelijker is om vrijwilligers te krijgen voor bestuursfuncties. Uit het onderzoeksrapport ‘Het Lek Boven’ (2024) blijkt dat de gemeente, wanneer zij maatschappelijke taken door derden laat uitvoeren, haar eigen professionaliteit en informatievoorziening op orde moet hebben. In de RIB 2025-0080756 is aangegeven dat parallel aan de ontbinding van de GR Souburgh wordt onderzocht hoe het beheer van de sportaccommodaties toekomstbestendig kan worden georganiseerd. Eerdere adviezen (Synarchis, 2016) en onderzoeken (Berenschot, 2021) wijzen op de noodzaak tot professionalisering, verzakelijking en het ontwikkelen van een helder organisatiemodel voor sportbeheer. 3. De planning richt zich op een zorgvuldig proces waarin in partnerschap met de huidige besturen wordt gewerkt aan een nieuwe organisatie.

Een start per 1 januari van het kalenderjaar is voor begroting en verantwoording het optimale moment. Duurzaamheid Alternatieven Het behouden van de huidige situatie van verschillende beheersvormen en rechtspersonen, versnippering, beperkte sturingsmogelijkheden en een onevenredig grote verantwoordelijkheid voor vrijwillige bestuurders. En daarmee het niet (volledig) kunnen implementeren van de ambitie op de aanbevelingen uit de genoemde rapporten. Kanttekeningen Het onderzoek naar een nieuwe sportorganisatie loopt parallel aan de door de GR zelf voorgenomen ontbinding van de GR Souburgh per 31-12-2026.

Afstemming Mede op basis van de bijeenkomst van 3-2-2026, worden vertegenwoordigers van de Alblasserdamse sportverenigingen en -stichtingen nadrukkelijk betrokken in het onderzoek. Dit zal gebeuren door een werkgroep te vormen. Financiële informatie De uitvoering van deze startnotitie heeft geen financiële consequenties en wordt met bestaande ambtelijke capaciteit vormgegeven. Ook de nieuwe sportstichting dient binnen de bestaande financiële kaders te opereren. Vervolg Op dit moment wordt de volgende planning voorzien: Maart 2026: kaderstelling door de Gemeenteraad April - december 2026: Projectfase Januari -december 2027: Implementatiefase Januari 2028: Oprichting nieuwe organisatie Communicatie Boodschap: Inzet van dit proces is het komen tot één professionele, toekomstbestendige en samenhangende organisatie voor het beheer van de sportaccommodaties in Alblasserdam. Door deze stap te zetten, versterkt de gemeente zowel de bestuurlijke grip als de maatschappelijke waarde van sport en bewegen voor haar inwoners. Deze beweging wordt ingezet in een nauwe samenwerking met de bestaande besturen van sportstichtingen. Zij hebben zich gecommitteerd om voor de duur van dit project hun vrijwilligersrol nog te blijven uitvoeren. Daarnaast worden uiteraard de sportverenigingen betrokken en krijgen zij gelegenheid hun inbreng te hebben.

Eerdere besluitvorming Rapportage In Vertrouwen Samenwerken, Berenschot 2011 Rapportage Bestuursvorm GR Souburgh, Synarchis 2016 Raadsonderzoek Het Lek Boven, 2024 RIB 2025-0080756

Bijlagen 1. 2. 3. 4. 5.

240219_Raadsonderzoek_'het_lek_boven'_naar_zwembad_Blokweer[1].pdf Rapportage_bestuursvorm_Sportpark_Souburgh_-_Synarchis[1].pdf Rapportage-in-vertrouwen-professioneel-samenwerken_Berenschot_2021[1].pdf RIB_Alblasserdam_proces_ontbinding_GR_Souburgh_18082025[1].pdf Verslag_Informatie_en_overlegavond_nieuwe_sportorganisatie_03022026_def[1].pdf

Niet-digitale bijlagen

CONCEPT RAADSBESLUIT De raad van de gemeente Alblasserdam;

B E S L U I T:

1. Het college de opdracht te geven een onderzoek te starten naar een nieuwe toekomstbestendige, professionele en doelmatige organisatie voor het beheer van alle sportaccommodaties.