Voorstel Kredietaanvraag verzwaren riolering Dam–Marineweg en brede mobiliteitsstudie nieuwe versie - Voorstel.pdf

Raadsvoorstel Datum vergadering: 23 juni 2026 Datum B&W: 23 juni 2026 zaaknummer: 2026-0051602

Portefeuillehouder: Marten Japenga Auteur: Merel van Hall

Onderwerp: Kredietaanvraag verzwaren riolering Dam–Marineweg en brede mobiliteitsstudie nieuwe versie Voorgesteld besluit: 1. Een investeringskrediet van € 685.000 (prijspeil 2027) beschikbaar te stellen voor het uitsluitend realiseren van de ondergrondse infrastructuur in het plangebied Dam-MarinewegZuiderstek. 2. Een onderzoeksbudget van 50.000 euro beschikbaar te stellen tot een 'Brede Mobiliteitsstudie Alblasserdam', die uiterlijk in het tweede kwartaal van 2027 met een advies komt over de lange termijn verkeersindeling. Dit advies wordt vervolgens omgezet in een raadsvoorstel hier uitvoering aan te geven en het bijbehorende krediet hiervoor beschikbaar te stellen. 3. De bijgevoegde begrotingswijziging vast te stellen.

Inleiding Voor u ligt het voorstel dat inspeelt op de omvangrijke gebiedsontwikkelingen rondom de Dam en de Marineweg. In het Zuidelijk Havengebied leggen de uitbreiding van Oceanco en de bouw van 152 woningen een substantiële extra last op onze bestaande infrastructuur. Aan de noordzijde van de Dam vindt gelijktijdig de ontwikkeling van de Polderstraat (53 woningen) plaats. De huidige ondergrondse infrastructuur kan de autonome groei en deze nieuwe projecten op korte termijn niet langer veilig en efficiënt afwikkelen; zonder een acute rioolverruiming is de geplande woningbouw en de bedrijfsuitbreiding technisch onmogelijk. Dit kredietvoorstel richt zich op het benutten van de directe koppelkans onder de grond om de rioolcapaciteit te verdubbelen en kapitaalvernietiging te voorkomen. Voor de bovengrondse infrastructuur geldt dat de netwerkdruk op Dam vraagt om een integrale benadering. Om die reden wordt voorgesteld de bovengrondse wegreconstructie los te koppelen van het ondergrondse werk en parallel een strategische mobiliteitsstudie op te starten. Hiermee wordt het langetermijnperspectief op de doorstroming geborgd op basis van brede verkeerskundige scenario's. Beoogd effect Met dit voorstel wordt een belangrijke stap gezet naar een veilig en toekomstbestendig gebied.

Met dit gewijzigde voorstel wordt een tweeledig effect beoogd om zowel de acute ondergrondse noodzaak als de langetermijnvisie op mobiliteit te borgen. Ondergronds wordt een robuust en toekomstbestendig rioolstelsel gerealiseerd dat de capaciteit heeft om de omliggende ontwikkelingen direct op te vangen. Bovengronds wordt een onafhankelijk, breed gedragen en cijfermatig onderbouwd afwegingskader verkregen dat uiterlijk in het tweede kwartaal van 2027 aan de raad wordt gepresenteerd. Het direct voelbare effect van dit onderzoek is dat de raad hiermee in staat wordt gesteld om een integraal en gedegen besluit te nemen over het traject Dam als geheel. Binnen deze studie wordt specifiek onderzoek gedaan naar harde, cijfermatige scenario's voor de effectiviteit van een toekomstige verkeersregelinstallatie versus alternatieve knooppuntoplossingen, zodat de uiteindelijke keuzes naadloos aansluiten bij de totale netwerkdruk van de gemeente.

Argumenten 1.1 Voorkomen van kapitaalvernietiging (Ondergronds) De ontwikkeling van de Polderstraat (De Manege) staat op het punt van starten. Door nu akkoord te gaan met de ondergrondse infra, kan de gemeente parallel meeliften met de werkzaamheden van de ontwikkelaar. Indien dit krediet nu niet beschikbaar wordt gesteld, moet de gemeente wachten tot de woningen bij de Manege volledig zijn gebouwd en de openbare ruimte weer in ons beheer is. Het naderhand openbreken van een splinternieuwe inrichting om alsnog een persleiding aan te leggen, is maatschappelijk onacceptabel. 1.2 Noodzakelijke en toekomstgerichte aanpak (ondergronds/riolering) De groei van het gebied vraagt om een upgrade van het rioolstelsel. Zonder ingrijpen ontstaan op korte termijn knelpunten op het vuilwaterriool. Uit de technische analyse blijkt dat de huidige capaciteit moet worden verdubbeld om de toekomstige behoefte goed te kunnen afvoeren. Verder worden de volgende ingrepen uitgevoerd: •

Capaciteitsverdubbeling: Het systeem wordt voorbereid op een afvoer van 22,0m3/uur. De verdubbeling van 11,0 m3/uur naar 22,0m3/uur vangt de groei van alle drie de bouwprojecten op.

•

Gemaaloptimalisatie: Het rioolgemaal Van Krimpen en Haven Zuid worden geoptimaliseerd. Door slimme aansturing (telemetrie) voorkomen we inefficiëntie en storingen. Daarmee leggen we een solide basis voor verdere gebiedsontwikkeling.

•

Waterschap & Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP): De Dam fungeert als een primaire waterkering en valt onder de strikte kaders van Waterschap Rivierenland. In de ontwerpfase is de kerende werking van deze kering als hard uitgangspunt gehanteerd, waarbij de nieuwe infrastructuur de stabiliteit van de dijk niet mag aantasten. Gezien de landelijke opgave binnen het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP) om dijken toekomstbestendig te maken, is de uitvoering van dit project nauw afgestemd op de vigerende Legger van het waterschap. Door nu de riolering binnen de kadastrale grenzen zorgvuldig te realiseren, wordt voorkomen dat toekomstige dijkversterkingen leiden tot kapitaalvernietiging van de pas aangelegde voorzieningen. Met het realiseren van deze werkzaamheden wordt er rekening gehouden met deze toekomstige opgave.

2. Brede mobiliteitsstudie De Dam functioneert al jaren als een van de belangrijkste ontsluitingsroutes van Alblasserdam en nadert fysiek en verkeerskundig haar maximale capaciteit. Verdere groei van verkeer, door woningbouw, economische ontwikkeling en autonome toename, kan niet binnen dit lokale project worden opgevangen. Daarom is de 'Brede Mobiliteitsstudie Alblasserdam' een noodzakelijke strategische vervolgstap. Deze studie vormt het kader voor toekomstige keuzes over de verdeling van verkeer tussen de Dam, de Randweg, de Oude Torenweg en alternatieve routes. De studie levert uiterlijk in Q2 2027: •

Scenario’s voor toekomstige verkeersstromen (2030–2040), inclusief effecten van woningbouw en bedrijvigheid.

•

Maatregelenpakketten voor een robuust netwerk, variërend van optimalisatie van bestaande routes tot mogelijke nieuwe verbindingen.

•

Een afwegingskader waarmee de raad toekomstige investeringen in mobiliteit integraal kan beoordelen.

•

Een uitvoeringsstrategie, zodat maatregelen gefaseerd en financieel beheersbaar kunnen worden ingevoerd.

•

De effectiviteit van een VRI versus alternatieve verkeersmaatregelen (zoals fysieke aanpassingen of voorrangswijzigingen) fundamenteel door te rekenen.

•

De definitieve bovengrondse herinrichting en de definitieve plaatsing van VRI-palen worden in deze fase aangehouden.

Duurzaamheid nvt Alternatieven Voor verzwaring van de riolering zijn geen alternatieven, dit is een noodzakelijke uitgave. Voor de mobiliteitsstudie kan gekozen worden de huidige problematiek rond bereikbaarheid en veiligheid, inclusief de te verwachten toename in verkeersbewegingen, niet nader in kaart te brengen. Kanttekeningen Financiële bijdragen en afhankelijkheden De integrale herinrichting Dam–Marineweg–Zuiderstek is nadrukkelijk opgezet als een gezamenlijke investering van gemeente en gebiedspartners. In het voorstel dat op basis van de mobiliteitsstudie wordt aangeboden zijn uitgangspunten opgenomen voor kostenverdeling en de formele borging van deze afspraken met ontwikkelaars en ondernemers opgenomen. •

Ontwikkelaarsbijdragen: Met Oceanco en de ontwikkelende partijen in het Zuidelijk Havengebied (GREX) zijn op hoofdlijnen afspraken gemaakt over financiële bijdragen aan de ondergrondse en bovengrondse infrastructuur. Deze bijdragen sluiten aan bij het profijtbeginsel en zijn in concept vastgelegd in anterieure overeenkomsten. Definitieve bekrachtiging vindt plaats parallel aan de kredietvaststelling.

•

Polderstraat: De bijdrage vanuit de ontwikkeling Polderstraat is primair gericht op werkzaamheden binnen en direct grenzend aan het plangebied van deze ontwikkeling.

Financiële informatie 3.1 Financieel kader en ramingsmethodiek De investeringsraming voor de ondergrondse werkzaamheden ten behoeve van de noodzakelijke verdubbeling van de rioolcapaciteit van € 685.000 (prijspeil 2027) is opgesteld conform de SSK methodiek en gebaseerd op een uitgewerkt ontwerp, marktkengetallen en project specifieke risicoanalyses. De raming sluit aan bij de complexiteit en schaal van het project. 3.2 Risicobeheersing Voor dit project is een risicoreserve van € 106.600 opgenomen, passend bij de fase en ligging van het project. Deze reserve is bedoeld voor beheersing van reële en bekende risico’s, waaronder: •

kabels en leidingen in de nabijheid van de primaire waterkering;

•

archeologische vondsten binnen het historische dijklint;

•

prijsstijgingen en marktwerking richting 2027;

•

fasering en afstemming met nutsbedrijven en het waterschap.

3.3 Financiële beheersbaarheid De bandbreedte van de raming en de omvang van de risicoreserve bieden voldoende ruimte om tegenvallers binnen het vastgestelde krediet op te vangen. Financiële voortgang en risico’s worden gemonitord via de reguliere P&C-cyclus. Indien zich wezenlijke afwijkingen voordoen, wordt de raad daarover tijdig geïnformeerd. Vervolg Voor de verzwaring van de rioolcapaciteit ziet de planning er als volgt uit: •

Medio oktober 2026 opstarten aanbesteding riolering.

•

Medio Q4 2026 – Q1 2027 persleiding realiseren met de Manege.

•

Medio Q1-Q2 2027 de uitvoering van de riolering vooruitlopend op ontwikkeling ZHG.

Voor de brede mobiliteitsstudie ziet de planning er als volgt uit:

•

Juli - september 2026 contracteren expert en opstarten studie.

•

April/mei 2027 resultaten van de mobiliteitsstudie vertalen in een raadsvoorstel.

•

Juni/juli 2027 behandeling raadsvoorstel uitvoering aanbevelingen mobiliteitsstudie inclusief beschikbaar stellen benodigde krediet (in combinatie met definitieve duidelijkheid over bijdragen van derden).

Communicatie Over het oorspronkelijke voorstel heeft reeds participatie plaatsgevonden. Zodra de mobiliteitsstudie bekend is, zal participatie opnieuw opgestart worden. De raad heeft reeds aangegeven hierin zelf ook een rol te willen spelen en een gesprek over bereikbaarheid van Alblasserdam in de breedte met het dorp te willen voeren. Voor de werkzaamheden aan de riolering zal Gemeentenieuws een kanaal zijn om bredere updates te verspreiden en de voortgang van het project te delen met een groter publiek. Ook zal tijdens de uitvoering van het project gebruik worden gemaakt van de Bouwapp. Deze app zorgt voor real-time informatie over de voortgang en eventuele wijzigingen, zodat iedereen continu geïnformeerd blijft. Door deze communicatiemiddelen effectief in te zetten, willen wij niet alleen de transparantie vergroten, maar ook de betrokkenheid van alle partijen versterken. We zijn ervan overtuigd dat deze aanpak een aanzienlijke meerwaarde zal bieden voor het project.

Bijlagen 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

GAb2501-R02 d2.0 Verkeerskundige optimaliseren Dam-Marineweg ontwerpverantwoording.pdf AB26-1126.MEM Advies riolering Dam-Marineweg Alblasserdam (DEFINITIEF 04-05-2026).pdf GAb2501-102 c3.0 Situatie te maken werk ondergronds-A0.pdf GAb2501-501 c5.0 Presentatietekening bovengronds-A0.pdf GAb2501-K01 c4.0 SSK raming SO ZHG.xlsx 2026-06 Raadsformulier ontwikkeling Dam-Marineweg.pdf 2026 Budget en kapitaallasten Dam-Marineweg.xlsx

Niet-digitale bijlagen

CONCEPT RAADSBESLUIT De raad van de gemeente Alblasserdam;

B E S L U I T:

1. Een investeringskrediet van € 685.000 (prijspeil 2027) beschikbaar te stellen voor het uitsluitend realiseren van de ondergrondse infrastructuur in het plangebied Dam-Marineweg-Zuiderstek. 2. Een onderzoeksbudget van 50.000 euro beschikbaar te stellen tot een 'Brede Mobiliteitsstudie Alblasserdam', die uiterlijk in het tweede kwartaal van 2027 met een advies komt over de lange termijn verkeersindeling. Dit advies wordt vervolgens omgezet in een raadsvoorstel hier uitvoering aan te geven en het bijbehorende krediet hiervoor beschikbaar te stellen. 3. De bijgevoegde begrotingswijziging vast te stellen.