Voorstel Kaderbrief 2027 - Voorstel.pdf

Prijsontwikkeling materiële budgetten

Subsidies Rente

Woonlasten/lokale belastingontwikkeling

Uitgangspunten voor de Begroting 2027 Uitgangspunt is dat de loonkostenontwikkeling conform de cao van gemeenten wordt gevolgd. De huidige CAO loopt tot 31 maart 2027. Er is dus nog geen duidelijkheid over de ontwikkeling voor 2027. Zonder nadere informatie gaan wij uit van de ontwikkeling van loonkosten conform de informatie die in de circulaire van het gemeentefonds is opgenomen. Voor 2027 is dat op basis van de meicirculaire 2,5% (loonvoet sector overheid). Door inflatie stijgen de kosten. Dat geldt ook voor goederen en diensten die we inkopen. In de Begroting 2026 zijn waar duidelijk destijds de budgetten geïndexeerd en is een stelpost voor indexatie opgenomen. Voor 2027 houden we rekening met noodzakelijke aanpassing van de budgetten voor goederen en diensten. We verhogen niet automatisch de budgetten, maar we reserveren deze op een stelpost die gedurende het begrotingsproces of gedurende het jaar kan worden aangewend indien uit onderbouwing blijkt dat indexering nodig is. Voor subsidies houden we rekening met een indexering van 2,5%. Dit wordt niet automatisch toegekend. Een gewenste of noodzakelijke onderbouwing dient te worden onderbouwd. De uitkomst van het renteschema die in de paragraaf financiering van de Begroting wordt opgenomen en wordt geactualiseerd is bepalend voor de rente die gerekend wordt over investeringen. Over 2026 is nog uitgegaan van 1,5%.

Komende jaren zijn veel investeringen gepland en hierdoor ontstaat ook weer nieuwe financieringsbehoefte. De marktrente is afgelopen jaar redelijk stabiel gebleven, maar nog altijd hoger dan leningen die enkele jaren geleden afgesloten werden. Als gevolg hiervan wordt de rekenrente mogelijk verder naar boven bijgesteld. Dit kan dan gevolgen hebben voor het saldo van de Begroting en voor de kostendekkendheid van lokale heffingen. De ontwikkeling van de woonlasten bestaat uit meerder onderdelen. Eén ervan is de algemene inflatieontwikkeling. Daarvoor hanteren we een index van 2,5%. NB Naast de inflatieontwikkeling is door de gemeenteraad als extra bezuinigingsmaatregel vastgesteld om de OZB stapsgewijs extra te verhogen met 5% in 2026, 10% in 2027 en 15% vanaf 2028. Genoemde percentages ten opzichte van 2025 die voor de OZB reeds zijn vastgesteld. De OZB neemt in 2027 om die reden met 12,5% toe. De rioolheffing kostendekkend De afvalstoffenheffing kostendekkend De gemeente streeft ernaar de begroting voor de riolering en afvalverwerking precies in balans te houden; de opbrengsten mogen de gemaakte kosten niet overstijgen.

Indexeren

Een overzicht van de ontwikkeling van de woonlasten voor meerpersoonshuishoudens is in bijlage opgenomen. (zie bijlage 3) Kapitaallasten indexeren. Pagina 19 van 25

Kaderbrief 2027

_______________________________________________________________________________

5. Programma-indeling Begroting Met de totstandkoming van een nieuwe coalitie is dit een logisch moment de indeling van de programma’s te herijken. De nieuwe coalitie brengt vernieuwde ambities, beleidskeuzes en prioriteiten met zich mee. Om deze richting effectief te vertalen naar de organisatie en uitvoering, wordt bij de vaststelling van de Programmabegroting 2027 een aangepaste programma-indeling voorgesteld. De programma-indeling is de manier waarop de gemeenteraad de gemeentelijke Begroting en beleidsdoelen indeelt in overzichtelijke thema’s (programma's). Het geeft per beleidsterrein antwoord op drie vragen: ‘Wat willen we bereiken?’, ‘Wat gaan we daarvoor doen?’ en ‘Wat mag het kosten?’. Hierbij kiezen we vanuit de herkenbaarheid en koppeling met taken en beleidsvelden voor een generieke indeling. Deze is meerdere periodes te gebruiken en maakt sturing herkenbaar en herleidbaar. Onderstaand een mogelijke opzet van een programma-indeling met een logische clustering rond maatschappelijke thema’s en een beperkte versnippering van beleid en middelen. Als het coalitieakkoord bekend is, zal uiteraard worden gekeken of een aanpassing op finesses nodig is. NB. Enkele overzichten zijn los van een programma-indeling voor iedere gemeente hetzelfde, namelijk: algemene dekkingsmiddelen, onvoorzien, overhead en te betalen vennootschapsbelasting.

Deze staan dus los van de programma’s. 1. Bestuur, dienstverlening en veiligheid Bestuur, publieksdienstverlening, participatie en communicatie, openbare orde en veiligheid, handhaving en crisisbeheersing. 2. Infrastructuur, ruimte en milieu Ruimtelijke ordening en woningbouw, openbare ruimte (wegen, groen, water), verkeer en vervoer, milieu, duurzaamheid, energietransitie, afval, economie, vastgoed, recreatie en toerisme. 3. Onderwijs, jeugd en sociale basisvoorzieningen Jeugdzorg, onderwijs incl. huisvesting en leerlingenvervoer en volksgezondheid. 4. Werk, inkomen en zorg Werkgelegenheid, inkomen, armoedebeleid, schuldhulpverlening en Wmo. 5. Sport, cultuur en recreatie Cultuur, sport, evenementen, gezondheid en bewegen en erfgoed.

Pagina 20 van 25

Kaderbrief 2027

_______________________________________________________________________________

6. Van Kaderbrief naar Begroting Algemene beschouwingen Deze Kaderbrief is tot stand gekomen onder verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders. We stellen voor om deze kaderbrief te behandelen in combinatie met het coalitieakkoord 2026 – 2030 en het rapport Zelfbewust Alblasserdam tijdens de algemene beschouwingen op 14 juli 2026. De algemene beschouwingen zijn het moment voor de gemeenteraad om richting te geven aan het college. Gelet op de financiële situatie en de huidige ontwikkelingen is de verwachting dat het in 2027 en in de jaren daarna niet zal lukken om zonder forse ingrepen een sluitende begroting te realiseren. Dit ondanks de reeds getroffen en voorgenomen maatregelen. Het begrotingstekort blijft structureel € 1,5 á 2 miljoen. De consequenties van een niet sluitende begroting 2027 en verder, betekent dat de gemeente mogelijk onder preventief toezicht komt te staan van de provincie. Om het huidige niveau van toezicht te behouden moet tenminste óf 2027 óf 2030 sluitend zijn. In juli bespreken we dan ook met de raad in welke mate er nog aan knoppen zoals het weerstandsvermogen en de lokale lasten kan worden gedraaid. Ook is het van groot belang om gezamenlijk het ambitieniveau en helaas ook het voorzieningenniveau in het dorp opnieuw te bepalen. We concluderen dat op korte en lange termijn koers en keuzes van de gemeenteraad nodig zijn.

De actuele financiële situatie vraagt om een duidelijk politieke koers, scherpe prioritering en kaderstelling en een hoge mate van urgentie om tot structurele oplossingen te komen. Het college is van mening dat het niet langer mogelijk is om alle ambities en voorzieningen in stand te houden. De raad is als kaderstellend bestuursorgaan aan zet om hierover besluiten te nemen. Het is noodzakelijk dat het resultaat hiervan optelt tot de benodigde 1,5 tot 2 miljoen die vervolgens de komende drie maanden worden vertaald in een Begroting 2027 en verder. In de aanloop naar de Perspectiefnota 2028 wordt dit verder uitgewerkt en geconcretiseerd op basis van de nieuwe koers voor deze raadsperiode zoals verwoord in het coalitieakkoord. De behandeling van de Begroting 2027 staat gepland op 10 november 2026. Voorafgaand aan de behandeling van de Begroting 2027 zal de raad afzonderlijk worden geïnformeerd over de effecten van de septembercirculaire 2026.

Pagina 21 van 25

Kaderbrief 2027

_______________________________________________________________________________

Bijlage 1 – Lijst 3 Mogelijke ombuigingsmaatregelen, die nog niet in de begroting zijn verwerkt Beleidsclusters en (mogelijke) maatregelen (bedragen x € 1.000) Sport, cultuur en recreatie Lagere bijdrage exploitatie sporthal Molenzicht Maatregelen BSSA exploitatie zwembad: energie (verduurzamen) Volledig stoppen met vergoeding molens (SIMAV) Stoppen met faciliteren/ondersteuning kinderboerderij Bijdrage visitorsmanagement volledig beëindigen Stoppen met beheer en onderhoud sportvoorzieningen (aanname) Sociaal domein Afbouw inloopvoorziening GGZ (Yulius) Bestuur, burgerzaken en ondersteuning Lagere bijdrage Smart Delta Drechtsteden (openstaande opdracht) Volledig stoppen met deelname Smart Delta Drechtsteden Formatie wethouders van 2,4 fte terug naar minimum van 2,0 fte Stoppen met SGD en bedrijfsvoering zelf of anders organiseren

Begroting 2026

Raming 2027

Raming 2028

0 0 0 88 36 0 124

25 0 10 88 36 0 159

25 40 10 88 36 400 599

25 40 10 88 36 400 599

25 25

25 25

25 25

25 Prgr. 2 25

5 0 23 0 28

30 210 46 0 286

30 210 46 PM 286

30 210 46 PM 286

0 0 0 0

24 50 50 124

24 50 50 124

24 Prgr. 1 50 Prgr. 1 50 Prgr. 1 124

18 18

18 18

18 18

18 Prgr. 3 18

Infrastructuur, ruimte en milieu Stoppen met faciliteren warenmarkt Volledig stoppen met activiteiten duurzaamheid en milieu Uitstellen investering fietslus (investering) Orde en veiligheid Stoppen met BIT en buurtpreventie

Pagina 22 van 25

Raming 2029 Programma Prgr. 3 Prgr. 3 Prgr. 2 Prgr. 2 Prgr. 2 Prgr. 3

Prgr. 3 Prgr. 3 Prgr. 3 Overhead

Kaderbrief 2027

_______________________________________________________________________________ Beleidsclusters en (mogelijke) maatregelen (bedragen x € 1.000) Overige eigen middelen / exploitaties Afstoten Participand

Totaal lijst 3

Begroting 2026

Raming 2027

Raming 2028

45 45

90 90

90 90

240

702

1.142

Pagina 23 van 25

Raming 2029 Programma 90 Prgr. 3 90 1.142

Kaderbrief 2027

_______________________________________________________________________________

Bijlage 2 – Lijst 4 Ongewenste mogelijke ombuigingsmaatregelen Beleidsclusters en (mogelijke) maatregelen (bedragen x € 1.000)

Begroting 2026

Raming 2027

Raming 2028

0 0 30 32 5

320 130 60 32 10

320 130 120 32 15

0 67

0 552

700 1.317

7 7

7 7

7 7

7 Overhead 7

0 0

75 75

75 75

75 Prgr. 3 75

Onderwijs Stoppen met bekostigen schoolzwemmen

0

0

70

70 Prgr. 2

Totaal lijst 4

74

634

1.469

Sport, cultuur en recreatie Volledig stoppen met subsidiëring activiteiten Landvast Afstoten gebouw Landvast Subsidie bibliotheek verder afbouwen tot onder regionaal gemiddelde Geen recreatieve functie Lammetjeswiel meer Minder speelvoorzieningen en daardoor minder onderhoud Afstoten sportcentrum Blokweer (aanname) Bestuur, burgerzaken en ondersteuning Minder inzet beveiliging gemeentehuis Overige eigen middelen / exploitaties Verhuizen/inhuizen gebruikers Brughuis en afstoten gebouw

Pagina 24 van 25

Raming 2029 Programma

320 130 120 32 20

Prgr. 3 Prgr. 3 Prgr. 3 Prgr. 1 Prgr. 1

700 Prgr. 3 1.322

1.474

Kaderbrief 2027

_______________________________________________________________________________

Bijlage 3 – Ontwikkeling woonlasten Woonlasten 2025

Woonlasten 2026

Verschil 2026-2025 in €

Verschil 2026-2025 in %

Woonlasten 2027

Verschil 2027-2026 in €

Verschil 2027-2026 in %

Gemiddeld betaalde ozb woningen

430

464

34

7,7%

522

58

12,5%

Afvalstoffenheffing meerpersoonshuishoudens

497

510

14

2,7%

523

13

2,5%

Rioolheffing meerpersoonshuishoudens

185

189

5

2,4%

194

5

2,5%

1.111

1.163

52

4,7%

1.239

76

6,5%

-40

0

40

0

0

1.071

1.163

92

1.239

76

Gemeente

Totaal exclusief heffingskorting Heffingskorting Totaal inclusief heffingskorting

Pagina 25 van 25

8,6%

6,5%