Voorstel Groot onderhoud elementen 2024-2027 - Voorstel.pdf

Datum vergadering: 17 september 2024 Datum B&W: 27 augustus 2024

Portefeuillehouder: Marten Japenga Auteur: Bart van der Horst

Onderwerp: Groot onderhoud elementen 2024-2027 Voorgesteld besluit: 1. Voor 2024 krediet beschikbaar te stellen van € 250.000,2. Voor 2025-2027 een jaarlijks krediet beschikbaar te stellen van € 500.000,-

Inleiding Onze verhardingen Fit en groen in de polder gaat over meer dan groen en gezond leven, het gaat ook om je veilig en begaanbaar te kunnen verplaatsen binnen Alblasserdam. Volgens de Wegenwet heeft de gemeente de plicht om haar wegen zo te onderhouden, zodat deze in goede staat verkeren. We hebben twee hoofdsoorten wegverhardingen: elementen (open verhardingen bestaande uit straatstenen en tegels, circa 450.000 m2) en asfaltverhardingen (gesloten verhardingen van diverse typen asfalt, circa 250.000 m2). Budgetrecht gemeenteraad Dit voorstel gaat over het vrijgeven van de in de begroting al opgenomen investeringskredieten voor het groot onderhoud aan onze elementenverhardingen. Hiervoor zijn wel financiële middelen in de begroting aanwezig als B-kredieten, maar deze zijn nog niet door de gemeenteraad vrijgegeven als Akrediet. Dit houdt in dat de financiële dekking (inclusief kapitaallasten) hiervoor al in de begroting van 2024 is opgenomen. Het krediet is alleen nog niet door de gemeenteraad bekrachtigd. Onderhoud elementenverhardingen Er zijn twee hoofdredenen voor elementenonderhoud: reparatie van een lokaal gebrek (kuilen en hobbels) en gebruiksslijtage. Een klein gebrek kan snel en onverwacht ontstaan. Zoals een gat veroorzaakt door een lekke rioolbuis of schade door zwaar verkeer.

Hiervoor is een raamcontract met een aannemer voor kleinschalige reparaties beschikbaar. Planmatig onderhoud De andere hoofdreden is gebruiksslijtage. Deze ontstaat door de tijd en het gebruik. Deze is ook planbaar. Uiteraard zullen straten waar veel en zwaar verkeer rijdt sneller slijten dan rustige woonstraten, maar gemiddeld gaan elementenverhardingen 30 jaar mee. Daarna zijn de stenen versleten. Daarom schrijven we de stenen ook in 30 jaar af. Onder de straatstenen ligt de fundering die kan bestaan uit zand of gemalen steen (granulaat). Deze fundering gaat gemiddeld 60 jaar mee, net als de daaronder liggende riolering. Onderhoudscyclus van 60 jaar Gemiddeld zal na een nieuwe aanleg van een straat met elementenverharding dus na 30 jaar nieuwe straatstenen en tegels krijgen en 30 jaar later een nieuwe riool met weer een nieuwe elementenverharding op een nieuwe fundering. Dit laatste, dus 60 jaar na de aanleg, heet rehabilitatie en is dan meteen onderdeel van een reconstructie van de straat of buurt. Tussen deze vervangingen in is er ook tussendoor onderhoud nodig door het weer netjes leggen van de elementen. Door zakking

van de ondergrond, lekkages in het riool, reparaties en werkzaamheden aan ondergrondse infra is het nodig dat gemiddeld na 15 jaar er planmatig onderhoud wordt uitgevoerd aan zowel de rijbaan als de stoep. De theoretische levenscyclus van een straat met elementenverharding ziet er als volgt uit: 0 jaar - nieuwe aanleg met nieuwe materialen inclusief nieuw riool 15 jaar - groot onderhoud aan de bestaande materialen. 30 jaar - groot onderhoud met (indien nodig)vervanging van de materialen en ophogingen waar nodig, het riool blijft behouden, de inrichting van de straat blijft behouden. 45 jaar - groot onderhoud aan de bestaande materialen. 60 jaar - reconstructie van de gehele straat of buurt, inclusief riool en inrichting. Onderhoudsniveau De afgelopen decennia is in Alblasserdam op veel plaatsen alleen kleinschalig onderhoud uitgevoerd. Hierdoor is de kwaliteit van de verhardingen op veel plaatsen onder het B-niveau gedaald en daarmee achterstallig. In het vastgestelde IMBK van oktober 2023 is berekend wat jaarlijks nodig is om onze (elementen)verhardingen op een B-kwaliteitsniveau te onderhouden. Met dit voorstel kunnen we onze woongebieden kwalitatief goed onderhouden volgens de vastgesteld B-kwaliteitsambitie. Gebieden regulier onderhoud elementen Het onderhoud aan de elementenverhardingen wordt uitgevoerd in geheel Alblasserdam.

We hebben Alblasserdam voor het onderhoud opgedeeld in 49 deelgebieden op basis van rioolleeftijd en logische begrenzingen als gebiedsontsluitingswegen, watergangen en buurtgrenzen en onderhoudsprojecten. Hierdoor zijn niet alle gebieden gelijk in omvang, maar zijn de onderhoudsplannen voor uitgevoerde en geplande reconstructies wel goed in beeld. Een overzicht van de 49 onderhoudsgebieden is in de bijlage weergegeven. In gebieden waar recentelijk (<5jr) reconstructies hebben plaatsgevonden of waar reconstructies binnen 5-10 jaar te verwachten zijn, alleen hoognoodzakelijk lokaal onderhoud wordt uitgevoerd. In de impulsgebieden (lichtblauw op de gebiedenkaart), wordt de kwaliteit van de buitenruimte, met name de fiets- en voetpaden, al verbeterd door ophoging en het toepassen van klimaatadaptatieve maatregelen. Op die plaatsen is geen regulier onderhoud meer nodig. Wel is in deze gebieden nog onderhoud aan bijvoorbeeld rijbanen en overige elementenverhardingen nodig. In de gebieden waar de komende jaren geen reconstructies te verwachten zijn, brengen we de elementenverhardingen weer terug naar een verzorgd niveau (B). In beginsel met bestaande materialen en waar nodig aangevuld met nieuw.

Voorstel Investering maatregelen impuls en klimaatadaptatie in de buitenruimte 2024-2025 In de raadsvergadering van 14 december 2023 is het voorstel Investering maatregelen impuls en klimaatadaptatie in de buitenruimte 2024-2025 vastgesteld. Met dit plan investeren we extra in geselecteerde gebieden in groot onderhoud (de 30 jaar maatregel) om de kwaliteit van, met name voet- en fietspaden in woongebieden, weer naar B-niveau te krijgen. Daarnaast passen we waar mogelijk klimaatadaptieve maatregelen toe. De in dit plan aangewezen gebieden overlappen de scope van regulier onderhoud. Het verschil tussen regulier onderhoud en de kwaliteitsimpuls is dat bij de kwaliteitsimpuls grootschalig wordt opgehoogd en waar mogelijk ook klimaatadaptieve maatregelen worden toegepast, De selectiecriteria van de impulsgebieden waren dat het riool naar verwachting nog minimaal 30 jaar zonder grote ingrepen mee kon gaan. Reguliere beheerkosten in het IMBK In oktober 2023 is in het vastgestelde Integraal Maatschappelijk Beheer Kader aangegeven dat het jaarlijks regulier beheer van alle verhardingen (levensduurverlengende maatregelen) jaarlijks €970.000 kost. Voor de asfaltverhardingen is in de begroting een jaarlijks onderhoudsbudget van €500.000 beschikbaar. Voor de overige beheerkosten voor elementenverhardingen resteert hiermee een bedrag van €470.000 per jaar. Inspecties en maatregeltoetsing

Er is een wettelijke plicht om regelmatig alle asfalt- en elementenverhardingen te controleren op gebreken. Deze inspectieresultaten gebruiken we om de slijtage en de onderhoudsbehoefte van de verhardingen in te plannen. We gaan geen verhardingen vervangen als dit niet nodig is. Daarom onderzoeken we bij straten die in aanmerking komen voor een maatregel, welke maatregel hier het best passend is. We betrekken hierbij de plannen voor de omgeving en de (rest)kwaliteit van de materialen. Deze maatregeltoets zorgt ervoor dat er efficiënt maatwerk wordt ingepland. Omgeving en communicatie We bepalen aan de hand van de grootte van het project vooraf goed welke maatregelen nodig zijn de werkzaamheden en stemmen dit af met de hulpdiensten, bewoners en informeren tijdig het doorgaand verkeer. Goede verkeersmaatregelen voorkomen files en overlast. Onderhoud aan elementenverhardingen geeft altijd ongemak voor verkeer en omgeving, maar met goede voorbereiding hoeft ongemak geen overlast te worden. Beoogd effect Het in goede staat houden van onze elementenverhardingen op (minimaal) kwaliteitsniveau B (Basis). Argumenten Onderhoudstechnisch: Door intensief gebruik en vervorming en zetting van de ondergrond gaan elementenverhardingen gebreken vertonen. Vormen hiervan zijn spoorvorming (dwarsonvlakheid), oneffenheden, wijde voegen).

Deze gebreken verzwakken de stabiliteit van de verhardingsconstructie en zorgen voor mogelijke onveilige situaties voor de gebruiker. Verkeerstechnisch: Grootschalige of ernstige schadebeelden tasten de verkeersveiligheid aan door hinderlijke sporen, kuilen en hobbels. Deze zorgen voor een verminderde controle van de weggebruiker. Economisch: Door kuilen en geulen blijft er regenwater op de weg staan. Bij elementenverhardingen kan dit door de voegen dieper de weg in dringen. Hierdoor ontstaat door verweking van de ondergrond verminderde stabiliteit van de ondergrond. De kans op schade tussen weggebruikers onderling wordt groter als de weg niet in een goede onderhoudsconditie verkeert. Ook de kans op schadeclaims door weggebruikers, woningeigenaren en bewoners vanwege schade en overlast door trillingen neemt hierbij toe. Sociaal: Goed onderhoud aan elementenwegen is van belang voor het leefgenot en een goede leefbaarheid van de omwonenden. Een nieuwe bestrating zorgt voor een vermindering van het contactgeluid. Voor mensen met een beperking is een goede vlakke stoep van groot belang. Elementenverhardingen liggen veelal in woonbuurten. Een verzorgde omgeving is prettiger wonen en zorgt voor tevreden en trotse bewoners. Verzorgde straten stimuleert ook de verzorging van de particuliere tuinen en minder zwerfafval en afvaldumpingen.

Kanttekeningen Dit voorstel handelt alleen over regulier onderhoud. Het verschil met de eerder vastgestelde 'Kwaliteitsimpuls verhardingen 2024-2025' is dat er geen structurele ophogingen en inrichtingswijzigingen zullen worden meegenomen. We herstellen de gebreken aan de bestaande elementenverhardingen. Financiële informatie In de vastgestelde gemeentebegroting (2024) zijn een aantal asfaltonderhoudsprojecten opgenomen in de meerjaren financiële paragrafen. Sommige al als vastgesteld A-krediet en sommige als gepland B-krediet voor de komende 4 onderhoudsjaren 2024-2027. Deze projecten worden bekostigd uit de al aanwezige jaarschijven voor asfaltonderhoud. Hierdoor kunnen de A- en B-projectkredieten worden afgesloten ten gunste van jaarschijven onderhoud elementenverharding voor de onderhoudsjaren 2024-2027. Hierdoor blijven de kapitaallasten nagenoeg gelijk, door de ruimere afschrijvingstermijn van elementen ten opzicht van asfalt nemen deze zelfs iets af. Vervolg Na vaststelling van het krediet geven we de aannemer van het elementenonderhoudscontract opdracht voor de uitvoering van de deelopdrachten voor de onderhoudslocaties die volgen uit de weginspecties en de maatregeltoets.

Communicatie Groot onderhoud elementen vindt voornamelijk plaats in woonstraten. Als voor het onderhoud straten moeten worden afgesloten voor (doorgaand) verkeer, dan informeert de aannemer met een brief minimaal twee weken tevoren alle bewoners en belanghebbenden over de werkzaamheden. In de brief geven we aan wat er gaat gebeuren, de start, het geplande einde en de gevolgen voor parkeren, fasering, afsluitingen en omleidingen, bereikbaarheid van de woningen (ook voor minder validen), scholen, schoolroutes, bedrijven, de afvalinzameling. In de brief staat een een contactpersoon van zowel de aannemer als de gemeente die bereikbaar is voor vragen. Minimaal drie weken voor de start van het afsluiten van wegen ligt er een met de hulpdiensten doorgesproken en goedgekeurd verkeersplan. Bij de afsluiting van doorgaande straten verzorgen wij een omleidingsroute om het doorgaande verkeer via de meest geschikte route langs de werkzaamheden te leiden. Groot onderhoud melden we, naast de genoemde hulpdiensten, ook vooraf bij HVC, de planning van het openbaar vervoer en de bij de gemeente bekende vaste gebruikers (bijvoorbeeld transferbussen) op de route. Gekoppelde besluiten IMBK Integraal Maatschappelijk Beheerkader en assetsheets - Voorstel

Bijlagen 1. 20240813 Onderhoudsgebieden Onderhoud Elementen 2024-2027.png 2. 2024 Kapitaallasten tbv begroting 2025_2.pdf

CONCEPT RAADSBESLUIT De raad van de gemeente Alblasserdam;

gelet op: Wegenwet

B E S L U I T:

1. Voor 2024 krediet beschikbaar te stellen van € 250.000,2. Voor 2025-2027 een jaarlijks krediet beschikbaar te stellen van € 500.000,-