Voorstel Baggeren 2026-2034 - Voorstel.pdf

Raadsvoorstel Datum vergadering: 6 oktober 2026 Datum B&W: 8 september 2026 zaaknummer: 2026-0095954 Portefeuillehouder: Arjan Kosten Auteur: Sjafa'at Hassankhan Onderwerp: Baggeren 2026-2034 Voorgesteld besluit: 1. Het beheerplan baggeren 2026-2034 vast te stellen. 2. De bestemmingsreserve baggeren op te heffen en het saldo per 31-12-2025 van € 694.301,- over te hevelen naar de te vormen voorziening baggeren. 3. Een voorziening baggeren te vormen. 4. Een jaarlijkse storting aan de voorziening baggeren te doen van € 104.000,- Inleiding Provincie Zuid-Holland heeft in het verleden erop gewezen dat de gemeente beheerplannen moet opstellen om een voorziening eraan te koppelen. Deze zijn opgesteld in 2023 in het integraal maatschappelijk beheerkader. Baggeren is hierin uitgesloten. Doordat baggeren niet in eerdere beheerplannen is opgenomen, is er een achterstand ontstaan van het cyclisch baggeren. Met dit voorstel willen we de achterstand wegwerken zodat we weer cyclisch kunnen baggeren. Dit beheerplan voor werkzaamheden voor het baggeren is inmiddels opgesteld waarin de kosten van het baggeren tot en met 2034 in beeld zijn gebracht. In 2025 heeft een adviesbureau metingen uitgevoerd. Deze metingen geven de baggerdikte per watergang weer. Elke watergang waar de gemeente gedeeltelijk of volledig eigenaar van is, is gemeten. Deze metingen zijn verwerkt in een softwarepakket.

Uit deze verwerking weten wij welke watergangen gebaggerd dienen te worden. Ook is er een meerjarige planning gemaakt voor de baggerwerkzaamheden. Op basis van de metingen heeft het adviesbureau een indicatie gemaakt van de kosten per watergang. Deze kosten kunnen nog sterk uiteenlopen. Als de kwaliteit van de bagger slecht is, stijgen de kosten. Daarom doen wij aanvullende metingen. Met deze metingen bepalen we hoeveel bagger er precies ligt. Van sommige watergangen zijn wij slechts gedeeltelijk eigenaar. Bij gedeeld eigendom verdelen we de kosten met de andere eigenaren. Dit geldt alleen wanneer het economisch rendabel is. Beoogd effect Met baggeren zorgen we voor voldoende en schoon water. Zo zijn watergangen diep genoeg en stroomt het water goed door. Als het veel regent, kan het water snel weg. Als het droog is, kan er snel water bij. Van baggeren wordt het water ook schoner. Er is dan minder kans op kroos en algen. Hierdoor komt er meer zuurstof in het water. Schoon water en genoeg lucht zijn goed voor planten en dieren. Argumenten Waterschap Rivierenland is eindverantwoordelijk voor de watergangen in Alblasserdam.

In Artikel 78 van de Waterschapswet staat het volgende: "Tevens stelt het algemeen bestuur vast de legger waarin onderhoudsplichtigen of onderhoudsverplichtingen worden aangewezen." In de legger van Waterschap Rivierenland staat dat bij secundaire watergangen de aanliggende eigenaar onderhoudsplichtig is. Aanliggende eigenaren zijn aangewezen tot het verrichten van gewoon of buitengewoon onderhoud aan waterstaatswerken, hieronder valt het baggeren. De gemeente is aangrenzend eigenaar van de watergangen die zijn openomen in het baggerplan. Wanneer de gemeente niet voldoet aan de eis van de waterdiepte van het waterschap, dan geeft het waterschap eerst een waarschuwing, bij het herhaaldelijk niet uitvoeren zal het waterschap de baggerwerkzaamheden uitvoeren door een aannemer en de kosten verreken bij de gemeente. Waterschap Rivierenland stelt als eis dat secundaire watergangen minimaal 0,50 meter diep zijn. Uit de metingen blijkt dat niet alle watergangen aan deze eis voldoen. Als wij hier niet aan voldoen, kan het waterschap ons verplichten om bepaalde watergangen te baggeren. Wachten op zo’n verplichting betekent dat wij minder regie hebben. Ook vallen de kosten dan vaak hoger uit." Daarnaast draagt baggeren bij aan een betere waterkwaliteit. Dit is goed voor de biodiversiteit in en rond het water. Duurzaamheid Emissieloos baggeren is op dit moment niet rendabel.

Deze manier van baggeren is gemiddeld drie keer duurder dan traditioneel baggeren. Wel onderzoeken wij of aannemers maatregelen kunnen nemen om de uitstoot te verminderen, bijvoorbeeld door het gebruik van roetfilters. Alternatieven Biologisch baggeren is niet toegestaan van het waterschap waardoor alternatieven niet mogelijk zijn. Kanttekeningen Watergangen in het landelijk gebied aan de noordzijde van Alblasserdam zijn nu niet meegenomen omdat daar onderhandelingen mee plaatsvinden met de provincie. Als de provincie besluit deze watergangen niet over te nemen, moeten wij deze alsnog baggeren. Bedacht was om het lammetjeswiel en Park huis te Kinderdijk biologisch te baggeren. Biologisch baggeren zou kosten besparen. Het waterschap staat niet toe dat er biologisch gebaggerd wordt. Het Waterschap vindt biologisch baggeren een te hoge risico hebben. Nu moet hier traditioneel gebaggerd worden waardoor de kosten hoger kunnen uitvallen. Van sommige watergangen zijn wij slechts gedeeltelijk eigenaar. Bij gedeeld eigendom verdelen we de kosten met de andere eigenaren. Het is nog onzeker wat de gevolgen zijn als een eigenaar niet wil meewerken. Financiële informatie De geraamde kosten voor de baggerwerkzaamheden in de periode 2026 tot en met 2034 zijn geraamd op € 1.556.688,-.

Voorgesteld wordt om voor deze toekomstige verplichtingen een voorziening te vormen en hieruit de kosten voor het baggeren te dekken. Het dekken van baggerlasten uit een voorziening neemt het risico op grote schommelingen in de exploitatie weg. Dit door het doen van een jaarlijkse gelijke toevoeging aan de voorziening zodat de voorziening toereikend is voor de komende jaren. Op dit moment is een bestemmingsreserve voor baggeren aanwezig. Hoewel deze reserve bestemd is voor baggeren geeft dit door de aard van het zijn van een reserve meer vrijheid. Een reserve is onderdeel van het eigen vermogen en de gemeenteraad kan op ieder moment de bestemming wijzigen. Een voorziening wordt gevormd voor concrete verplichtingen die te verwachten zijn en waar een onderbouwde meerjarenraming van de toekomstige kosten aan ten grondslag ligt. Een voorziening behoort daarom tot het vreemde vermogen. Door het vormen van een voorziening kan de bestemmingsreserve vervallen. Ten laste van de exploitatie werd jaarlijks een toevoeging aan de reserve gedaan van € 108.000,- . Door het opheffen van de reserve kan deze storting vervallen. Deze reserve heeft per 31-12-2025 een saldo van € 694.300,-. Voorgesteld wordt het saldo toe te voegen aan de te vormen voorziening baggeren.

Rekening houdend met deze toevoeging en de geraamde verplichtingen tot en met 2034 is de jaarlijks benodigde toevoeging bepaald op € 104.000,-. Een voorziening kan niet negatief zijn per einde van een boekjaar, met deze storting wordt ook hieraan voldaan. Voorziening baggeren Ontrekking | Toevoeging | Stand per 31-12 2026 | Storting vanuit de bestemmingsreserve baggeren | 694.301 2026 | 232.274 | 104.000 | 566.027 2027 | 396.110 | 104.000 | 273.917 2028 | 246.574 | 104.000 | 131.343 2029 | 213.755 | 104.000 | 21.588 2030 | 113.196 | 104.000 | 12.392 2031 | 99.874 | 104.000 | 16.518 2032 | 103.450 | 104.000 | 17.068 2033 | 112.417 | 104.000 | 8.651 2034 | 39.038 | 104.000 | 73.613 totaal | 1.556.688 Vervolg Als de raad instemt met dit voorstel dan is het beheerplan baggeren vastgesteld en starten we in het najaar met het baggeren van watergangen. De baggerwerkzaamheden vinden jaarlijks plaats in de winterperiode. De watergangen voor 2026 en 2027 om te baggeren zijn al bekend. Communicatie Het baggeren vindt plaats in heel Alblasserdam. Wij kondigen de start van de werkzaamheden aan via de officiële kanalen. Als deze werkzaamheden hinder opleveren aan omwonenden dan informeren wij hen hierover. Dit zal minimaal 10 dagen voor de start van de werkzaamheden zijn. Daarnaast plaatsen wij op de gemeentelijke website een overzicht van de watergangen die wij in 2026 baggeren.

Dit overzicht actualiseren we jaarlijks. Bijlagen 1. | beheerplan baggeren 2026-2034.pdf CONCEPT RAADSBESLUIT De raad van de gemeente Alblasserdam; B E S L U I T: 1. Het beheerplan baggeren 2026-2034 vast te stellen. 2. De bestemmingsreserve baggeren op te heffen en het saldo per 31-12-2025 van € 694.301,- over te hevelen naar de te vormen voorziening baggeren. 3. Een voorziening baggeren te vormen. 4. Een jaarlijkse storting aan de voorziening baggeren te doen van € 104.000,-