RIB -Huisvestingsplan statushouders.pdf

Raadsinformatiebrief Onderwerp

: Huisvestingsplan Statushouders

Aanleiding

: opgesteld op verzoek van Provincie

Datum

: 29 april 2026

Portefeuillehouder

: F. de Gier

Auteur

: A. van Dongen

Geachte leden van de gemeenteraad, De provincie Zuid-Holland (PZH) heeft op 10 februari jl. het voornemen aangekondigd om over te gaan tot een “indeplaatsstelling” (trede 5) voor de uitvoering van de gemeentelijke taakstelling huisvesting van statushouders. Dit voornemen volgt uit het feit dat de gemeente Alblasserdam per 1 januari 2026 de opgelopen achterstand nog niet volledig heeft ingelopen. Sinds 1 januari 2024 heeft de gemeente Alblasserdam een structurele achterstand in het realiseren van de taakstelling voor de huisvesting van vergunninghouders. Daarom is de gemeente per 1 juli 2025 geplaatst op trede 3 van de interbestuurlijke interventieladder van de provincie. Op 1 januari 2026 is de achterstand van -29 teruggebracht naar -12. Hoewel er eind 2025 dus een aanzienlijke inhaalslag is gemaakt, verandert dit niets aan het lopende interventieproces. Hierdoor is de gemeente sinds 1 januari 2026 op trede 4 van de interventieladder geplaatst. De provincie hanteert een interventieladder met vijf treden, die de mate van provinciaal ingrijpen aangeven. Gemeenten worden twee keer per jaar beoordeeld op hun voortgang (per 1 januari en 1 juli). Wanneer een gemeente haar taakstelling niet of onvoldoende uitvoert, stijgt zij één trede op de ladder. De systematiek werkt als volgt: •

Trede 0: De gemeente valt buiten de interventieladder. De provincie voert periodiek, op basis van data en indicatoren, een toets uit om te beoordelen of de taakuitvoering voldoende is.

•

Trede 1: De gemeente voert haar taakstelling zelfstandig en tijdig uit. Er is geen sprake van achterstand; de provincie houdt slechts regulier toezicht.

•

Trede 2: Er is een lichte achterstand of risico op vertraging. De provincie treedt in overleg met de gemeente en vraagt om een toelichting en eventuele herstelmaatregelen.

•

Trede 3: De achterstand loopt verder op. De provincie vraagt om een concreet herstelplan en monitort de uitvoering daarvan intensiever.

•

Trede 4: De gemeente voldoet niet aan de taakstelling ondanks eerdere waarschuwingen. De provincie bereidt een formeel besluit voor en stelt de gemeente schriftelijk in kennis van het voornemen tot indeplaatsstelling. De gemeente krijgt nog één mogelijkheid om met een overtuigend plan te laten zien hoe zij de achterstand gaat inlopen.

•

Trede 5: De provincie gaat daadwerkelijk over tot indeplaatsstelling, wat betekent dat de provincie de taak van de gemeente (geheel of gedeeltelijk) overneemt en de huisvesting van statushouders zelf regelt, op kosten van de gemeente.

Pagina 1 van 2

Een bestuurlijk gesprek met de provincie heeft plaatsgevonden en daarin is duidelijk aangegeven dat een stijging naar trede 5 van de interventieladder zou leiden tot een indeplaatsstelling, een stap die zowel de gemeente als de provincie wil voorkomen. Om te voorkomen dat de gemeente automatisch naar trede 5 stijgt, is de gemeente verplicht een Huisvestingsplan Statushouders op te stellen waarin staat hoe de huidige achterstand wordt ingelopen en hoe de taakstelling structureel wordt gehaald. Het college heeft opdracht gegeven voor het opstellen en indienen van het Huisvestingsplan. Met dit plan wordt een proactieve stap gezet om de huidige achterstand in te halen en verantwoordelijkheid te nemen, terwijl daarbij rekening wordt gehouden met de gevoeligheid van dit dossier, maatschappelijke druk, woningnood en andere woonvoorzieningen met betrekking tot de huisvesting van kwetsbare doelgroepen. Het college benadrukt dat in de tweede helft van 2025 een aanzienlijk deel van de achterstand is ingelopen en beschouwt dit als een positief resultaat, zeker gezien de huidige schaarste aan geschikte woningen voor (alleenstaande) statushouders.

Hoe verder na deze raadsinformatiebrief? In juli 2026 vindt een interbestuurlijk toezichtgesprek plaats met de provincie waarin de volledige uitvoering van de wettelijke taakstelling en het ingediende huisvestingsplan én de uitvoering daarvan centraal staan. Omdat bij deze beoordeling ook de overweging tot eventuele plaatsing op trede 5 aan de orde komt, worden door de provincie naast de wethouder, zowel de burgemeester als de commissaris van de Koning uitgenodigd. Ook voorafgaand aan de goedkeuring van het huisvestingsplan blijft de gemeente voortvarend te werk gaan en worden waar mogelijk al stappen gezet richting realisatie van de opgave. Met vriendelijke groet, De secretaris

De burgemeester

M. van Hall

J.W. Boersma

Bijlage: Huisvestingsplan statushouders

Pagina 2 van 2