Raadsmemo effecten meicirculaire 2022.pdf

Raadsmemo Onderwerp Datum Afzender Telefoonnummer Emailadres

: Effecten meicirculaire 2022 : 05 juli 2022 : Ramon Pardo Kruidenier : :

Geachte raad, Bijgevoegd stuk wordt u ter kennisname toegezonden. Het betreft informatie waarvan het nuttig gevonden wordt dat u ervan op de hoogte bent, dan wel de toezending van een door het college of een lid van het college in commissie of raad toegezegd stuk. In tegenstelling tot het verstrekken van informatie via een raadsinformatiebrief is de raadsmemo niet vooraf in het college besproken en vastgesteld. Met het presidium is afgesproken dat informatie verstrekt via een raadsmemo wel als ingekomen stuk wordt geregistreerd, maar niet geagendeerd wordt voor een commissie- of raadsvergadering, tenzij een lid van een commissie of de raad hier via de griffier om verzoekt. Inleiding Op 31 mei is de meicirculaire 2022 van het Gemeentefonds gepubliceerd. Voor de behandeling van de Kaderbrief 2023 is nu een eerste analyse op hoofdlijnen gemaakt. De volledige analyse wordt uitgewerkt en verwerkt in de 2e bestuursrapportage 2022 en de begroting 2023-2026. Verloop van de uitkering Onderstaand overzicht geeft het verloop van de algemene uitkering vanaf de begroting 2022 tot en met de 1e bestuursrapportage 2022 weer: 2022

2023

2024

2025

2026

Begroting 2022-2025

33.805

32.756

32.549

32.641

32.641

Septembercirculaire 2021 Decembercirculaire 2021 Inschatting maartbrief 2022 Bijstelling 1e burap 2022

917 232 500 1.649

212 149 112 473

215 172 799 1.186

321 197 1.007 1.525

321 197 -8 510

Stand 1e burap 2022

35.454

33.229

33.735

34.166

33.151

Effecten meicirculaire A – Herverdeling gemeentefonds De herverdeling van het gemeentefonds per 2023 is nu definitief. Voor Alblasserdam pakt deze negatiever uit dan eerdere inschattingen van het Rijk. Het nadeel komt uit op € 59/inwoner (ca. € 1,2 mln.). Met suppletieuitkeringen wordt dit teruggebracht: € 7,50 per inwoner in 2023, € 22,50 in 2024 en vanaf 2025 € 37,50.

B – Algemene uitkering B1 – Accres De accressen nemen vooral in de jaren 2023-2025 fors toe. Dit hangt samen met een fors hoger investeringsvolume van het Rijk, waar gemeenten volgens de 'trap-op-trap-af-systematiek' van meeprofiteren. Daarnaast stijgt de uitkeringsfactor, een rekenkundige eenheid in de algemene uitkering. Vanaf 2026 wordt het accres volgens de huidige inzichten beduidend minder en worden ook volumestijgingen niet meer gecompenseerd. De opschalingskorting wordt ook bevroren voor de periode 2023-2025. Dit was al verwerkt in de 1e burap en de Kaderbrief. Vanaf 2026 wordt de volledige korting weer toegepast. B2 – Taakmutaties De meicirculaire kent twee grote taakmutaties: Energietoeslag In de maartbrief was al aangekondigd dat landelijk € 679 miljoen beschikbaar zou worden gesteld voor de compensatie van de gestegen energiekosten voor huishoudens met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum. Gemeenten krijgen nu aanvullend hierop € 175 miljoen, zodat zij alle huishoudens in deze categorie de energietoelage van € 800 kunnen geven. Het totale bedrag van € 854 miljoen is voor 2022 opgenomen in de meicirculaire. Voor Alblasserdam gaat het om € 861.000. Jeugd Voor het jaar 2023 zijn de extra middelen jeugdzorg van € 1.445 mln. eenmalig aan de algemene uitkering toegevoegd (voor Alblasserdam € 1.678.600, ca. € 430.000 meer dan eerder geraamd).

De circulaire meldt verder dat de extra ombuiging van € 511 miljoen uit het regeerakkoord op de extra middelen jeugd van de Commissie van Wijzen (€ 100 mln. in 2024, € 500 mln. in 2025 en 2026 & structureel € 511 mln. vanaf 2027) voor verantwoordelijkheid en risico van het rijk is en vooralsnog dus niet worden gekort op gemeenten. Wat ontbreekt in de meicirculaire zijn de toevoegingen van de extra middelen aan de algemene uitkering voor de jaren 2024-2027 conform het advies van de Commissie van Wijzen. Door het ontbreken ervan worden gemeenten vanaf het jaar 2024 geconfronteerd met een groot gat op de begroting, omdat de extra middelen voor de jeugdzorg van 2023 weer wegvallen. Dit gat vanaf 2024 levert mogelijk problemen op met het provinciaal toezicht, omdat daarmee niet aan de eis van een meerjarig sluitende begroting kan worden voldaan. Vorig jaar is hier een richtlijn van de provinciaal toezichthouders voor opgesteld. De VNG is gesprek met het rijk om af te spreken dat gemeenten in de meerjarenraming van hun begroting voor de jaren 2024 tot en met 2026 de volledige bedragen uit het advies van de Commissie van Wijzen als stelpost mogen opnemen. Hier ligt inmiddels een eerste voorstel voor wat de VNG op hoofdlijnen ondersteunt. In de berekening is nu uitgegaan van volledige compensatie volgens de commissie. Hiervoor is een stelpost opgenomen. Dit is uiteraard een risico.

B3 – Overige (DU/IU) Als gevolg van de herverdeling van het gemeentefonds, zullen ook enkele Decentralisatie-uitkeringen (DU) en Integratie uitkeringen (IU) worden overgeheveld naar de algemene uitkering. Dit heeft geen directe gevolgen voor de hoogte van de bedragen, maar dit betekent dat in het in principe vrij besteedbare middelen worden vanaf 2023. Zo wordt de integratie-uitkering Voogdij 18+ (2022: € 617.000) is in het kader van de nieuwe verdeling van het gemeentefonds per 2023 overgeheveld naar de algemene uitkering. Ook wordt de IU Inburgering (2022 €81.000) per 2023 overgeheveld naar de algemene uitkering. Er zijn wel DU's en IU's die als zodanig blijven bestaan. Dit geldt onder meer voor: Participatie (2022: € 1.486.000, aflopend tot € 1.318.000 in 2027) Beschermd wonen (via centrumgemeente Dordrecht) Klimaatgelden: incidenteel 2022 : € 183.321. Jaren 2023 e.v. wordt later bepaald. Inzet BOA's: € 32.000 structureel vanaf 2022

Pagina 2 van 4

Financiële uitwerking In onderstaand zijn de belangrijkste wijzigingen doorgevoerd. Van posten die niet zijn toegelicht, geven we dit hieronder aan: Inkomstenmaatstaf OZB Het gemeentefonds rekent een korting voor de door gemeente zelf te realiseren belastingcapaciteit. Ingeschat wordt dat op macroniveau de woz-waarden met 14% stijgen. Hier is nu mee gerekend. Dit wordt later, als de definitieve opgave bekend is, aangepast naar de lokale situatie. Voor nu is dit een nadeel van € 345.000. Behoedzaamheidsreserve Het gemeentefonds werkt met diverse eenheden en maatstaven. Deze moeten periodiek worden geactualiseerd. Deze zijn nu meegenomen op niveau 2022. Daarnaast is het accres een raming. Wanneer het Rijk alsnog minder uitgeeft, wordt ook de algemene uitkering (tussentijds of zelfs achteraf) naar beneden bijgesteld. Voor het opvangen van dergelijke fluctuaties is een (oplopende) behoedzaamheidsafslag opgenomen. Eigen bijdrage WMO Het Rijk gaat ervan uit dat gemeenten vanaf 2025 een eigen bijdrage voor huishoudelijke hulp in rekening brengen. Deze is landelijk € 95 mln. We hebben nu 0,1% hiervan opgenomen, wat globaal in verhouding is met de verdeling van posten in het gemeentefonds. Onderwerp Stand 1e burap 2022 Herverdeling (incl. suppletie) Algemeen accres Overig: Energietoeslag Klimaat Jeugd cf. meicirculaire Totaal cf.

specificatie BZK Overige bijstellingen: - Stelpost Jeugd (mutatie) - Inzet verhoging jeugd 2023 - Inkomstenmaatstaf OZB - Behoedzaamheid - Energietoeslag (taakmutatie) - Eigen bijdrage WMO - Klimaatgelden (DU) Totaal incl. meicirculaire 2022 Bijstelling t.o.v. 1e burap 2022

2022 35.454

2023 33.229

2024 33.735

2025 34.166

2026 33.151

Opmerkingen

2.159

-156 4.392

-458 4.114

-760 4.827

-760 3.235

Bruto: 1.190.000 Incl. uitkeringsfactor

861 183 430 38.657

37.895

-430 -345 -250

T.o.v. stelpost 37.391

38.233

35.626

16

15

755

-345 -500

-345 -750

-345 -1.000

-95

-95

37.058 2.892

34.941 1.790

2026 was nog 0. Inschatting macro 14% Ontwikkeling maatstaven

-861 -183 37.613 2.159

36.870 3.641

36.562 2.827

Pagina 3 van 4

Vanaf 2025

Financieel beeld na meicirculaire In onderstaande tabel wordt het saldo van de meicirculaire toegevoegd aan het saldo van de Kaderbrief 2023. Het effect is dan als volgt: (Bedragen x € 1.000)

2023 -578 3.641 3.063

Saldo Kaderbrief 2023 Netto bijstelling meicirculaire Nieuw saldo Kader 2023-2026

2024 16 2.811 2.827

2025 -119 2.877 2.996

2026 -2.002 1.035 -967

Tot slot Met de meicirculaire wordt het financieel beeld voor de jaren 2023-2026 positief. Kanttekening daarbij is de grote hoeveelheid onzekerheden op dit moment. Zo zijn de bijdragen voor jeugd vanaf 2024 onzeker, is er nog geen volledige duidelijkheid over compensatie voor de kosten die we maken in het kader van vluchtelingencrisis vanuit Oekraïne en is er in de Kaderbrief 2023 nog beperkt rekening gehouden met inflatie en indexeringen. Mogelijke effecten op loon- en prijscompensatie, onder anderen voor maatschappelijke partners, worden nog onderzocht (en waar nodig uitgewerkt) voor de begroting. Daarnaast spelen de komende periode grote dossiers, onder andere de energietransitie en klimaatmaatregelen en bijvoorbeeld de minimaverordening en diverse aspecten binnen de WMO. Aanvullend vermelden we dat in deze notitie een eerste analyse op hoofdlijnen is uitgevoerd. Op totaalniveau sluit deze aan bij het actuele rekenmodel van het ministerie. Naar de begroting toe volgt een nadere analyse op de hoeveelheden en de maatstaven. Dit kan nog mutaties tot gevolg hebben. Bij de begroting worden ook bijbehorende uitgavenbudgetten op het benodigde niveau gebracht. Op basis van de uitkomsten van de algemene beschouwingen en nadere analyse komt het college in oktober met een voorstel om te komen tot een begroting 2023 .

Pagina 4 van 4