Raadsinformatiebrief Poort aan de Noord 2.0_def_.pdf

Raadsinformatiebrief Onderwerp

: Gebiedsvisie Poort aan de Noord

Aanleiding

: Toezegging commissie behandeling juni 2024

Datum

: 20 augustus 2024

Portefeuillehouder

: Ramon Pardo Kruidenier

Schrijver

: JJ Kolkman

Geachte leden van de gemeenteraad, U ontvangt deze raadsinformatiebrief zoals toegezegd in de commissievergadering van juni 2024, waarin vragen gesteld zijn over de relatie tussen de omgevingsvisie, andere visietrajecten en de gebiedsvisie Poort aan de Noord (PadN). Zoals afgesproken vindt u bij deze raadsinformatiebrief in de bijlage het aangepaste ontwerp gebiedsvisie PadN. Deze zal ook ter informatie worden bijgevoegd bij de commissiebehandeling van de verschillende visiedocumenten in september 2024. In deze raadsinformatiebrief wordt een overzicht gegeven van procesgang en inhoud van de totstandkoming van de gebiedsvisie en programma PadN. In het laatste ontwerp van de gebiedsvisie en programma PadN heeft een aantal aanpassingen plaatsgevonden op basis van gesprekken gevoerd met de meest betrokken overheden. Ook zijn de door de gemeenteraad ingebrachte wensen en bedenkingen en de resultaten van de inspraak meegenomen in deze versie. Besluit gemeenteraad Om de integraliteit en slagingskans van alle initiatieven binnen het door de gemeenteraad gedefinieerde plangebied Poort aan de Noord, en ook de haalbaarheid (financieel en realiseerbaar en i.r.t. alle belanghebbenden) te borgen, heeft de gemeenteraad 16 mei 2023 het besluit genomen een krediet beschikbaar te stellen. Het krediet à € 200.000 (excl. btw) is beschikbaar gesteld voor het opstellen van een 'gebiedsvisie PadN'.

De gebiedsvisie dient tevens als middel om de maatschappelijke uitvoerbaarheid van het programma te versterken, investeerders aan te trekken en subsidies aan te vragen. De opstelling van de gebiedsvisie zal binnen het beschikbaar gestelde budget plaatsvinden. Proces van totstandkoming In april 2024 is een eerste concept van de gebiedsvisie als programma onder de Omgevingswet opgesteld en voor advies aan de gemeenteraad aangeboden. Dit heeft geleid tot een uitgebreide bespreking in commissieverband op 4 juni 2024 en tot het vaststellen van wensen bedenkingen door de gemeenteraad op 18 juni 2024. Daarnaast zijn er met de inwoners en de (verenigingen van) ondernemers informatiebijeenkomsten gehouden. Ook hebben burgemeester en wethouders het omgevingsprogramma ‘Gebiedsvisie en programma PadN' vrijgegeven voor inspraak voor ingezetenen van Alblasserdam en andere belanghebbenden gedurende zes weken. Bedoeling is immers dat we een zo goed mogelijke en breed gedragen visie krijgen voor Alblasserdam. Kennisgeving hiervan heeft daarvoor plaatsgevonden via de gebruikelijke kanalen. Parallel aan de inspraakrondes heeft vooroverleg plaatsgevonden met de overlegpartners van de provincie, het waterschap en Rijkswaterstaat. De resultaten hiervan, de wensen en bedenkingen van de gemeenteraad en de resultaten van de ter visielegging hebben hun beslag gekregen in het bijgevoegde ontwerp.

Er staat wettelijk geen beroep open tegen de vaststelling van deze visie en programma door het college. Wel staat het de gemeenteraad uiteraard vrij aan de hand hiervan het college van B&W om verantwoording te vragen.

Karakter en status gebiedsvisie Poort aan de Noord De gebiedsvisie heeft de status van een richtinggevend eindbeeld en geldt als een programma conform de Omgevingswet. Dit laatste betekent dat het college van B&W het besluitvormend orgaan is. Het programma levert de titel voor vestiging of verlenging van het voorkeursrecht gemeenten. Met het opnemen van de betreffende wet (Wet voorkeursrecht gemeenten) in de Omgevingswet, ligt ook de verlenging van het voorkeursrecht voor de kavels aan de Ruigenhil, gekoppeld aan de vaststelling van de gebiedsvisie Poort aan de Noord als programma, bij het college van B&W. De looptijd is 10-15 jaar. Daarmee wordt bewust gekozen voor een focus, waarbij de volgtijdigheid van de op ons afkomende ontwikkelingen niet vaststaan. Dat ze zich zullen aandienen (dan wel reeds aangediend hebben) staat buiten kijf. Alblasserdam wil met de visie voorkomen dat op projectniveau besluiten worden genomen, die suboptimaal uitpakken voor het gebied als geheel. Inhoud Om bij te dragen aan het bereikbaar houden van Alblasserdam is in het collegeprogramma en regionale Groeiagenda duurzame bereikbaarheid van Alblasserdam en de regio, heden en in de toekomst, een belangrijk speerpunt. Letterlijk staat in het coalitieprogramma 2022-26: ‘Als we niets doen slibben de wegen in ons dorp, tijdens de spitsuren, de komende jaren nog verder dicht.

Samen met ondernemers en overige overheden gaan we anders nadenken over vervoer en mobiliteit. We stimuleren het gebruik van alternatieven voor de auto en vergroten de fietsveiligheid in het dorp. In samenwerking ….. maken we werk van een goed openbaar vervoer netwerk. Het transferium bij de A15 gaat een deel van het verkeer op de dijk voorkomen. Wij starten de lobby voor een betere ontsluiting van de West-Alblasserwaard.’ De locatie 'Poort aan de Noord' gelegen in de oksel van de tunnel van de A15 onder de Noord en aan de voet van de brug over de Noord, vormt het studie- en uitwerkingsgebied voor de realisatie van een mobiliteitshub die een belangrijk deel van de in Alblasserdam aanwezige lokale en regionale mobiliteitsvraagstukken wil beantwoorden. Alblasserdam is door zijn ligging de poort naar de Drechtsteden en de Rijnmond. In regionaal verband zijn eveneens doelen en richting geformuleerd voor een logische hub-functie voor de mobiliteit op het grondgebied van Alblasserdam. De urgentie hiervan en daarmee de ontwikkeling van Poort aan de Noord is vergroot door het schrappen van de verbreding van de A15, waardoor mitigerende maatregelen nodig zijn voor de multimodale bereikbaarheid van dit deel van de Randstad.

Het doel van de gebiedsvisie is te komen tot een integrale ontwikkeling van het gebied tot een mobiliteitsknooppunt voor verschillende vervoersmodaliteiten, die dienstbaar is aan de functies die nu eigenlijk ongestructureerd het gebruik van dit gebied bepalen. Daarbij moeten we denken aan sluipverkeer naar en van A15, doelverkeer naar Werelderfgoed Kinderdijk, onduidelijk vormgegeven voorzieningen voor langzaam verkeer en OV, een vervoersroute gevaarlijke stoffen direct door het gebied over de brug, verkeerscongestie om dorp dan wel bedrijventerreinen te kunnen verlaten, verkeersonveilige situaties voor langzaam verkeer direct grenzend aan het gebied, etc. In het programma Poort aan de Noord wordt gewerkt aan een of meerdere transferia, een mobiliteitshub (inclusief vervoer over water), busstation, truckparking, parkeervoorziening voor werknemers naastgelegen bedrijventerreinen. De gemeenteraad heeft op 21 december 2021 ingestemd met het ontwikkelen van een Transferium onder de oprit naar de brug over de rivier De Noord. Vanwege de verplaatsing van het transferium voor Kinderdijk van het zuidelijk havengebied (Marineweg) naar de beoogde locatie onder de brug kan dit zorgen voor minder verkeer op De Helling en Marineweg. Hiermee wordt een fors deel van het (toeristisch) autoverkeer op de dijk voorkomen.

In de gebiedsvisie zijn derhalve allerlei initiatieven in samenhang met elkaar gebracht en gewogen om integraal beoordeeld te kunnen worden. Onderdelen gebiedsvisie Transferium onder de brug Teneinde de stroom bezoekers aan het Werelderfgoed Kinderdijk te stroomlijnen en daarmee verkeersoverlast te voorkomen in Alblasserdam op de dijk, is een transferium ten behoeve van met

Pagina 2 van 4

name het werelderfgoed Kinderdijk gepland onder de brug over de Noord. Het vervolgvervoer wordt dan geregeld in bussen, en in een later stadium over water via de Noord. In de eerste fase zal deze een verhard terrein betreffen, ook ter vervanging van het huidige transferium aan de Haven Zuidzijde. Tevens kan op deze wijze afstemming gezocht worden met de activiteiten van het waterschap in het kader van het hoogwaterbeschermingsprogramma, dat extra eisen stelt aan de primaire waterkeringen per ultimo 2050. Uiteindelijk is het de bedoeling dat op de locatie onder en naast de brug een permanent gebouwd Transferium wordt gerealiseerd. Het tijdstip van komst is mede afhankelijk van de eisen die het waterschap stelt, als uitvoerder van het van rijkswege gelanceerde hoogwaterbeschermingsprogramma voor werkzaamheden onder de brug en bij de tunnelbak. Daarnaast wordt gedacht aan de realisatie van een transferium op het gebied Ruigenhil vooruitlopend op deze ontwikkelingen. Mobiliteitshub Er wordt een herkenbare mobiliteitshub gemaakt in combinatie met de faciliteiten van parkeren, fietsverkeer, openbaar vervoer, publiek vervoer en (deel)vervoer. Dit vraagt om aanpassingen van de huidige situatie, die tevens het versterken van de sociale veiligheid van de fietserstunnel onder de brug moeten bevorderen en meer reigerspotentieel oplevert voor het openbaar busvervoer.

De aanpassingen die op de brug gewenst zijn, zoals het aanleggen van bushaltes, het toevoegen van een 2-richtingenfietspad en het weghalen van de smalle 1-richtingsfietspaden, moeten uiteraard in afstemming met Rijkswaterstaat gedaan worden, die de eigenaar van de brug is. Hierbij gaat het over financiering, constructieve en ruimtelijke mogelijkheden. De getekende plannen zijn de basis voor het overleg, maar kunnen natuurlijk veranderen als er uit nader onderzoek betere alternatieven komen. Het deelvervoer, zal in beginsel ook vanwege de gebruikers, door een bijdrage via subsidiestromen moeten worden opgebracht. Uitgangspunt daarbij is in principe budgettair-neutraal. Verwerving en herbestemming Ruigenhil De gemeente heeft een voorkeursrecht gevestigd in geval van verkoop door de eigenaren van de gebouwde kavels. Dit geschiedt op basis van vrijwilligheid. Inmiddels is ongeveer 60 procent van het vastgoed aangekocht door de gemeente. De gemeenteraad heeft hiervoor krediet verstrekt. Het is de bedoeling dat het gebied wordt herbestemd in een op basis van deze visie te maken omgevingsplan. Hierbij is voor de kop van de Ruigenhil gedacht aan transferium en mobiliteitsvoorzieningen en voor het overige (zuidelijke) deel aan bedrijfsruimte.

De kosten en opbrengsten, zoals deze op basis van het voorliggende programma kunnen worden gerealiseerd, sluiten aan op het berekende saldo in het kredietbesluit van de gemeenteraad. Truckcarparking Ten behoeve van o.a. de Rotterdamse haven, maar ook vanwege het tekort aan bewaakte veilige truckparkings in Nederland is het rijk samen met provincies een zoektocht gestart naar geschikte locaties, waar chauffeurs hun truck veilig parkeren, zodat de kans op ladingdiefstal en inbraken beperkt is. De beveiligde parkeerplaatsen bieden de chauffeur naast veiligheid ook comfort. In de zoektocht naar een goede locatie voor een truckparking in de Drechtsteden is een locatie gevonden in Alblasserdam, naast de A15 aan de Grote Beer binnen het gebied Poort aan de Noord. Deze locatie lijkt geschikt voor ontwikkeling tot truckparking. De aanleg en exploitatie worden in principe geheel gedragen door de initiatief nemende partijen en de exploitant. Daarbij is de suggestie gedaan of dit terrein ook gebruikt kan worden als hervestigingslocatie voor bedrijven uit Vinkewaard-Noord, in geval dit bedrijventerrein wordt bestemd voor woningbouw. Op dit moment beschouwt het college deze discussie als prematuur. F15 (incl. fietslus) Op dit moment wordt gekeken naar de verbetering van het grootste obstakel van het fietsverkeer langs de A15, en dat is de kruising Edisonweg/Grote Beer.

De inzet is om de financiering met behulp van enerzijds de beschikbare gelden vanwege uitstel van de verbreding van de A15 te financieren, anderzijds om een beroep te doen op het budget verkeersveiligheid van het ministerie van I en W. Maatschappelijke en financiële uitvoerbaarheid In het programma worden verschillende projecten onderscheiden, die direct een verband kunnen onderhouden met de financiële positie en inbreng van de gemeente. Met nadruk wordt gezegd

Pagina 3 van 4

"kunnen", aangezien dit mede afhankelijk is van het belanghouderschap en daarmee de (ook financiële) inzet van derden (provincie, Rijkswaterstaat, ondernemers). Dat bepaalt ook de financieeleconomische uitvoerbaarheid op termijn. Daarbij hebben wij in het achterhoofd gehouden dat de financiële mogelijkheden niet onbeperkt zijn, integendeel. Daarom bevat de uitvoeringsstrategie de maatregelen, die wij denken dat echt (en als eerste) nodig zijn. Dit betreft in eerste instantie de eerste fase van de realisatie van het transferium onder de brug. Deze is ook financieel gedekt. Het financieren en realiseren van de andere maatregelen zal de komende jaren een grote opgave zijn, waarvoor wij de financiële middelen niet direct zelf voorhanden zullen hebben. Het is niet realistisch om in één keer al het benodigde budget te organiseren voor de uitvoering van het beoogde programma. Budgetten zullen stap voor stap gevonden worden. Voor een deel is financiering door zelfs meerdere partijen noodzakelijk, ook vanwege de vervlochten verantwoordelijkheden en beleidsinzetten van meerdere overheden. Vaak zal de bijdrage van Alblasserdam dan vaak geen of slechts een beperkt onderdeel van het totaal zijn. Niet voor alle projecten moet het complete budget nieuw worden gevonden.

Er liggen ook kansen om werk met werk te maken, met name in de vervangings- en onderhoudsprojecten (denk daarbij aan de herstel- en renovatie van de brug over de Noord van Rijkswaterstaat). Ook door onderhoud van een straat te combineren met herinrichting, hoeft minder nieuw budget gevonden te worden (en beperkt de overlast). Bovendien kan dit overheidsgeld vaak (deels) worden ingezet als cofinanciering bij subsidieaanvragen. Het College is voornemens in zijn vergadering van 1 oktober 2024 de gebiedsvisie Poort aan de Noord als programma onder de Omgevingswet vast te stellen. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders,

De waarnemend secretaris H. Schnitker

De burgemeester J.W. Boersma

Pagina 4 van 4