Raadsinformatiebrief Minimabeleid Effecten Rapportage (MER).pdf

Raadsinformatiebrief Onderwerp

: Effecten minimabeleid

Aanleiding

: Oplevering minima-effectrapportage door het Nibud

Datum

: 23 juli 2024

Portefeuillehouder

: Margreet de Deugd

Schrijver

: Wilfred Boele

Geachte leden van de gemeenteraad, De Gemeenschappelijke Regeling Sociaal heeft aan het Nibud de opdracht gegeven een Minimaeffectrapportage voor 2024 te maken. Deze rapportage beoogt inzicht te geven in de effecten van landelijk beleid in combinatie met minimabeleid van de GR Sociaal. De bijpassende onderzoeksvraag luidt: wat is het effect van landelijke en lokale inkomensondersteunende regelingen op de financiële positie van huishoudens met een laag inkomen in de Drechtsteden, uitgaande van het beleid voor 2024? De Minima-effectrapportage is nu afgerond en treft u ter informatie als bijlage bij deze brief aan. Het is de eerste rapportage die meer inzicht geeft in de effecten van de keuzes die u hebt gemaakt bij de herijking van het minimabeleid. Een overzicht van het herijkte beleid is te vinden in de bijlage met de titel 'differentiaties minimabeleid per 1 januari 2023'. In deze RIB benoemen we enkele bevindingen van het onderzoek, en maken we een aantal reflecterende opmerkingen. Enkele bevindingen Uit de rapportage blijkt onder meer dat alle huishoudtypen in Alblasserdam de maandbegroting rondkrijgen, maar voor sommigen lukt het maar net. Verder valt op dat het zogeheten Persoonlijk Minima Budget (PMB) – die voor Alblasserdamse inwoners relatief ruim is – het verschil maakt voor huishoudtypes die dit het hardste nodig hebben.

Het zorgt er onder andere voor dat (echt)paren tot AOW-leeftijd niet met een tekort te maken krijgen. Het valt op dat de resultaten beter zijn dan in 2022, toen er ook een MER werd opgeleverd: alle huishoudtypen zijn erop vooruit gegaan. Daarnaast waren er in 2022 verschillende huishoudtypen die niet rondkwamen, en is dat nu niet meer het geval. Een mooi resultaat is verder dat de armoedeval zich niet voordoet in de inkomensrange 100 tot en met 140 procent van het wettelijk sociaal minimum. De resultaten zijn toe te schrijven aan enerzijds landelijke maatregelen, zoals de verhoging van het minimumloon (en de daaraan gekoppelde uitkeringen) en de verhoging van toeslagen. Ook worden ze veroorzaakt door het geldende minimabeleid dat wij voeren en de herijking van dit beleid die in januari 2023 in werking is getreden. Het is van belang op te merken dat uit het onderzoek niet kan worden opgemaakt dat er in de praktijk geen problemen zijn. In dit verband wordt in de MER opgemerkt dat de veronderstelling is dat de betreffende huishoudens voldoen aan de volgende kenmerken: zeer goed met geld kunnen omgaan, alle inkomensondersteuning aanvragen waar het huishouden recht op heeft; en niet of zeer beperkt te maken hebben met persoonlijk onvermijdbare uitgaven.

Reflectie college We vinden het van belang enkele nuancerende opmerkingen te maken bij de bevindingen die staan beschreven in de Minima-effectrapportage 2024. Om te beginnen: zoals zojuist omschreven zijn de resultaten alleen van toepassing op huishoudens die zeer goed met geld om kunnen gaan, alle inkomensondersteuning ontvangen waar ze recht op hebben en niet of nauwelijks met aanvullende 1

onvermijdbare uitgaven te maken hebben. In de praktijk voldoen niet alle huishoudens aan deze kenmerken. Verder gaat het onderzoek uit van bepaalde prijzen (denk aan de huurprijs), terwijl die niet voor iedere burger gelijk zijn. En zoiets als de moeilijkheid van het vinden van een geschikte woonplek – die wel de bestaanszekerheid van mensen raakt – is in de rapportage niet meegenomen. Dat alles neemt niet weg dat er reden is om verheugd te zijn over de uitkomsten. Er is op een navolgbare en zorgvuldige manier onderzoek gedaan, en de hoofdbevindingen zijn positief. Zoals al gemeld zijn alle huishoudtypen erop vooruit gegaan, kunnen de voorbeeldhuishoudens allemaal rondkomen, en zorgt verhoging van het inkomen ervoor dat mensen ook werkelijk meer overhouden. Dat zijn ronduit mooie resultaten. En dat in een tijd waarin het beeld heerst dat de bestaanszekerheid van mensen telkens meer onder druk komt te staan. Ten slotte merken we op dat we op lokaal en regionaal niveau van alles doen dat aansluit bij de adviezen die de Nibud aan het einde van het rapport noemt. In overleg met de Sociale Dienst en/of lokale partners bekijken we hoe we daarin nog verbeterslagen kunnen maken. Een eerste stap is al gezet: er worden voorbereidingen getroffen om huishoudens die maar nipt kunnen rondkomen extra te stimuleren tot het gebruik van beschikbare regelingen.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders,

de waarnemend secretaris H. Schnitker

de burgemeester J.W. Boersma

2