Raadsinformatiebrief decembercirculaire.pdf

Raadsinformatiebrief Onderwerp

: Decembercirculaire algemene uitkering 2025

Aanleiding

: Inzicht financieel perspectief

Datum

: 13 januari 2026

Portefeuillehouder

: J.R. Pardo Kruidenier

Schrijver

: N.A. de de Leeuw- Brouwer

Geachte leden van de gemeenteraad, U ontvangt deze raadsinformatiebrief om u te informeren over het financiële effect van de uitkomst van de eind 2025 verschenen decembercirculaire voor de algemene uitkering. INLEIDING Zoals gebruikelijk zijn in 2025 drie circulaires verschenen voor de algemene uitkering uit het gemeentefonds. De meicirculaire met de vertaling van de Voorjaarsnota van de rijksoverheid, de septembercirculaire met de vertaling van de Miljoenennota en de decembercirculaire is op basis van de Najaarsnota met de, zoveel mogelijk, afronding van het uitkeringsjaar 2025. De uitkomst van de septembercirculaire voor het jaar 2025 is verwerkt in de 3e burap 2025. In de (meerjaren)begroting 2026-2029 is, inclusief de 1e begrotingswijziging, ook uitgegaan van de septembercirculaire. Met de informatie uit de decembercirculaire is de uitkering voor het dienstjaar 2025 bekend en is een nieuwe raming opgesteld voor het (meerjaren) perspectief 2026-2029. De mutatie ten opzichte van de septembercirculaire is in onderstaand overzicht weergegeven. Bedragen x € 1.000 Uitkomst decembercirculaire 2025 Uitkomst septembercirculaire 2025 Mutatie Specificatie: Algemeen Taakmutaties DU/IU Mutatie

2025 44.951 44.823 V 128

2026 45.137 45.050 V 87

2027 44.568 44.435 V 133

2028 43.746 43.543 V 203

2029 44.471 44.220 V 251

V 14 V 37 V 77 V 128

V 72

V 133

V 203

V 251

V 15 V 87

V 133

V 203

V 251

De belangrijkste mutaties worden hieronder toegelicht. Algemeen De algemene uitkering is vrij besteedbaar voor gemeenten; er is geen sprake van geoormerkte middelen. Het bestaat uit drie onderdelen: een algemene uitkering, taakmutaties en decentralisatie- en integratie-uitkeringen. Het algemene deel is de grootste component. Dit bedrag aan algemene uitkering wordt verdeeld over de gemeenten via maatstaven, zoals het inwonertal en de oppervlakte van een gemeente, een aan de maatstaven gekoppeld gewicht (bedrag per eenheid) en de uitkeringsfactor (de voor alle gemeenten gelijke vermenigvuldigingsfactor). Deze drie componenten zijn aan wijzigingen onderhevig. Zo ook in

deze circulaire. Er heeft een actualisatie van enkele maatstaven plaatsgevonden. Ook zijn er weer wat hoeveelheden definitief geworden. De (meerjarige) voordelige bijstelling komt vooral door de maatstaf huishoudens met een laag inkomen. Dit is een maatstaf met grote impact. Uit de gepubliceerde lijst van het CBS blijkt uit de voorlopige prognose dat deze maatstaf voor de gemeente Alblasserdam toeneemt. In de raming voor de komende jaren is rekening gehouden met een voorzichtige toename van deze maatstaf. Het gaat hier om toename van een kwetsbare groep. Het is aannemelijk dat tegenover deze positieve bijstelling van de algemene uitkering ook noodzakelijke bijstellingen van uitgaven zijn te verwachten. De eventuele (meerjarige) impact daarvan is nu nog niet bekend. Taakmutaties In de decembercirculaire is een aantal taakmutaties opgenomen die corresponderende gevolgen kunnen hebben, maar ook hier gaat het om niet geoormerkte middelen. De mutaties hebben enkel betrekking op het jaar 2025. Het gaat hier zowel om negatieve bijstellingen, maar ook om incidentele toevoegingen. De grootste mutatie betreft voor Wet versterking regie Volkshuisvesting. Met de inwerkingtreding van het wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting ontstaan extra werkzaamheden voor de medeoverheden.

Na onderzoek is vastgesteld dat deze werkzaamheden financiële gevolgen hebben voor gemeenten in de vorm van incidentele en structurele uitvoeringslasten. Ter compensatie van de in het onderzoek geïdentificeerde incidentele uitvoeringslasten is geld aan de algemene uitkering toegevoegd. Voor Alblasserdam een mutatie van € 44.000,00. De overige mutaties, per saldo een negatieve bijstelling van € 7.000,00, hebben betrekking op een correctie Jeugd van -/- € 11.000,00, een mutatie voor kosten die pleegouders maken voor kinderopvang en buitenschoolse opvang van € 14.000,00 en overige mutaties -/- € 10.000,00. Decentralisatie- en integratieuitkeringen Decentralisatie- en integratie-uitkeringen zijn eveneens beleids- en bestedingsvrij. Voor 2025 vindt vooral achteraf compensatie plaats voor kosten waarmee de gemeente (mogelijk) is geconfronteerd. De grootste mutatie betreft voor meerkosten Oekraïne Sociaal Domein. De verantwoordelijkheid voor de zorg en ondersteuning vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), de Jeugdwet en de Wet publieke gezondheid voor de uitvoering van het basistakenpakket Jeugdgezondheidszorg, het Rijksvaccinatieprogramma en het prenataal huisbezoek ligt voor Oekraïense ontheemden bij gemeenten. Omdat het aannemelijk is dat gemeenten voor deze doelgroep voor deze zorg in 2025 kosten heeft gemaakt is er geld beschikbaar gesteld.

De mutatie voor Alblasserdam is € 52.000,00. De overige mutaties, per saldo een bijstelling van € 25.000,00, hebben betrekking op aanvulling onderteuning lokale energiehulp € 11.000,00 en overige mutaties € 14.000,00. De mutatie voor 2026 is een toevoeging op de in de septembercirculaire toegevoegde middelen voor Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid. Overige informatie In de decembercirculaire worden wat verwachtingen benoemd voor mutaties die nu eenmalig zijn verwerkt. Een aantal jaren terug zijn er voor Jeugdzorg middelen van het provinciefonds overgeheveld naar het gemeentefonds. Hier is een 'weeffout' gemaakt. De negatieve correctie voor 2025 is in deze circulaire verwerkt. Uiterlijk bij de Voorjaarsnota 2026 zal de boeking voor de jaren 2026 en verder worden gedaan. De verwachting is dat in het voorjaar 2026 voor 2026 nog een keer een toevoeging wordt gedaan voor aanvullende ondersteuning lokale energiehulp. Het gaat hier om relatief geringe mutaties. Zoals eerder is gecommuniceerd, in de septembercirculaire, zijn er voor de periode 2027 t/m 2030 nog middelen te verwachten om uitvoering te kunnen geven aan taken op het gebied van klimaat- en energiebeleid.

Pagina 2 van 3

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders,

De secretaris M. van Hall

De burgemeester J.W. Boersma

Pagina 3 van 3