Raadsinformatiebrief Aanpak jaarwisseling 2026-2027 (24-08-2026).pdf
Tekst van het document
Raadsinformatiebrief Onderwerp : Aanpak jaarwisseling 2026-2027 Aanleiding : Voorbereiding op de komende jaarwisseling Datum : 1 september 2026 Portefeuillehouder : J.W. Boersma Schrijver : R.J. Schaeffer Geachte leden van de gemeenteraad, Via deze raadsinformatiebrief informeren wij u over de voorbereiding op, en aanpak van, de komende jaarwisseling 2026-2027 in Alblasserdam. Deze jaarwisseling is de eerste jaarwisseling sinds de inwerkingtreding van de Wet veilige jaarwisseling. Daarmee geldt vanaf deze jaarwisseling een landelijk verbod op de verkoop, het bezit en het afsteken van consumentenvuurwerk door particulieren. Tegelijkertijd is het niet reëel om te verwachten dat de nieuwe landelijke regels ervoor zorgen dat overlast, vernielingen of veiligheidsincidenten direct zullen verdwijnen. Daarom blijven preventie, communicatie, toezicht en handhaving onverminderd belangrijk. In deze brief informeren wij u over de wijze waarop de gemeente Alblasserdam samen met haar partners invulling geeft aan deze aanpak. Een nieuwe situatie De komende jaarwisseling markeert een nieuwe situatie voor inwoners, gemeenten en veiligheidspartners. Door de nieuwe wet verandert ook de inzet van de gemeente. De aandacht gaat hierbij uit naar het informeren van inwoners over de nieuwe landelijke regels, het bevorderen van naleving daarvan en het voorkomen van overlast en schade.
Wij realiseren ons dat deze verandering voor een deel van onze inwoners wennen zal zijn. Daarom zetten wij in op een combinatie van duidelijke communicatie, persoonlijke aanwezigheid in de wijken, toezicht en handhaving. Lokale ontheffingen Voor de jaarwisseling 2026-2027 wordt geen lokaal ontheffingenbeleid vastgesteld. Hoewel de nieuwe wet ruimte biedt voor ontheffingen, achten wij het niet realistisch om dit eerste jaar te verwachten dat lokale verenigingen en stichtingen kunnen voldoen aan alle voorwaarden die aan dergelijke evenementen worden gesteld. Ook voor gemeenten en veiligheidspartners is dit een nieuwe situatie, waarbij nog ervaring moet worden opgedaan met de uitvoering van de wet. Dit is in lijn met het standpunt van de burgemeesters uit onze regio. Om die reden kiest de gemeente Alblasserdam er ook niet voor om zelf een vuurwerkshow of vergelijkbaar evenement te organiseren. Eerst willen wij ervaring opdoen met de nieuwe landelijke regelgeving en de effecten daarvan tijdens de komende jaarwisseling. Preventie en communicatie Een veilige jaarwisseling begint niet op 31 december, maar in de maanden die daaraan voorafgaan. Daarom starten wij dit jaar vanaf 1 oktober met onze communicatie richting inwoners. De inzet is gebaseerd op vier pijlers: persoonlijk contact, informeren, melden en inspireren. 1.
Persoonlijk contact en aanwezigheid in de wijk Persoonlijk contact blijft de meest effectieve manier om met inwoners in gesprek te gaan. Dat geldt zeker voor jongeren, die in de aanloop naar de jaarwisseling een belangrijke doelgroep vormen. Ook dit jaar zetten wij daarom in op een combinatie van jongerenwerk, straatcoaches, gemeentelijke handhavers en politie. Door zichtbaar aanwezig te zijn in de wijken kunnen ontwikkelingen vroegtijdig worden gesignaleerd, zorgen worden besproken en kan waar nodig het gesprek worden aangegaan. De jongerenwerkers van Jeugd-Punt zullen gedurende het najaar actief contact onderhouden met jongeren. Daarbij wordt aandacht besteed aan de nieuwe regels rondom de jaarwisseling, de risico's van illegaal vuurwerk en het belang van een veilige en respectvolle jaarwisseling. Ook de straatcoaches worden weer ingezet. De ervaringen van de afgelopen jaren laten zien dat hun aanwezigheid een positieve bijdrage levert aan het voorkomen van overlast en het behouden van de leefbaarheid in de openbare ruimte. Vanuit de afdeling Toezicht en Handhaving wordt eveneens extra ingezet op zichtbaarheid in de openbare ruimte. Daarbij wordt gebruik gemaakt van de kennis en positie van de recent aangestelde jeugd-boa. De jeugd-boa richt zich specifiek op het contact met jongeren, het signaleren van ontwikkelingen en het aanspreken op gedrag.
Daarmee vormt de jeugd-boa een waardevolle aanvulling op de bestaande inzet van jongerenwerk, straatcoaches, handhaving en politie. 2. Informeren De komende jaarwisseling is de eerste jaarwisseling onder de nieuwe landelijke regels. Via onze gemeentelijke communicatiekanalen informeren wij daarom inwoners, gedurende het najaar, over de nieuwe regelgeving, de risico's van illegaal vuurwerk en de mogelijke gevolgen van overtredingen. Daarbij sluiten wij zoveel mogelijk aan bij de landelijke communicatie van het Rijk, zodat inwoners eenduidige informatie ontvangen. Wij besteden nadrukkelijk aandacht aan onderwerpen waarover mogelijk onduidelijkheid bestaat. Zo zullen wij inwoners informeren over de risico's van illegaal vuurwerk en wijzen wij erop dat ook het bewaren, verhandelen of gebruiken van consumentenvuurwerk dat afkomstig is uit eerdere jaren, niet is toegestaan. De gemeente Alblasserdam ondersteunt initiatieven die bijdragen aan een veilige afbouw van particulier vuurwerkbezit. Wij hebben de wens om, samen met het Rijk en andere partners, aan te sluiten bij eventuele landelijke inleveracties. De uitwerking hiervan is op dit moment nog onderwerp van gesprek. Wanneer hierover duidelijkheid bestaat, informeren wij inwoners tijdig over de mogelijkheden.
Met deze aanpak willen wij bijdragen aan het voorkomen van onveilige situaties die kunnen ontstaan wanneer vuurwerk langdurig wordt opgeslagen in woningen, schuren of andere gebouwen. Daarnaast besteden wij aandacht aan categorie F1-vuurwerk. Dit type vuurwerk blijft onder de nieuwe wetgeving toegestaan. Ervaring leert dat het gebruik van dit vuurwerk richting de jaarwisseling toeneemt. Hoewel het gebruik is toegestaan, kan ook hiervan hinder of overlast worden ervaren. Daarom blijven wij inwoners oproepen rekening te houden met hun omgeving. Omdat inwoners mogelijk vragen hebben over activiteiten die tijdens de jaarwisseling nog wel zijn toegestaan, besteden wij in onze communicatie ook aandacht aan activiteiten waarvoor afzonderlijke regels gelden, zoals carbidschieten. Daarbij ligt de nadruk op de geldende voorwaarden, veiligheid en het voorkomen van overlast. Het doel hiervan is inwoners goed te informeren en misverstanden of onveilige situaties te voorkomen. Door vroegtijdig, duidelijk en herhaaldelijk te communiceren willen wij bijdragen aan een jaarwisseling waarin inwoners weten waar zij aan toe zijn en nieuwe regels zoveel mogelijk worden nageleefd. 3. Melden We verwachten dat met de nieuwe wet de vuurwerkoverlast niet voorbij is. Dé manier om dit aan te pakken is door inwoners te vragen de overlast via Fixi (het primaire meldpunt) te melden.
Alle meldingen worden op een kaart gezet. Zo ontstaat de vuurwerkfocuskaart. Handhavers plannen hiermee hun route met de meeste kans om mensen op heterdaad te betrappen. Melden is dus onderdeel van de samenwerking tussen inwoners en handhavers. We zetten communicatie in om mensen hierop te attenderen en tegelijkertijd aan te geven dat een melding dus niet inhoudt dat direct daarna (altijd) een handhaver naar de locatie komt. De ervaring leert dat dit zelden effect heeft omdat de overlastgever dan alweer weg is of gestopt. Het is belangrijk om mensen op heterdaad te betrappen. Pagina 2 van 4 4. Inspireren Mensen mogen geen vuurwerk afsteken, maar de behoefte om op een feestelijke manier afscheid te nemen van het oude jaar en het nieuwe jaar te verwelkomen, blijft bestaan. Daarom willen wij niet alleen communiceren over wat niet is toegestaan, maar ook aandacht besteden aan initiatieven en ideeën die bijdragen aan een feestelijke en veilige jaarwisseling. Hierbij sluiten wij zoveel mogelijk aan bij voorbeelden en initiatieven van inwoners, maatschappelijke organisaties en andere gemeenten. Op dit moment worden geen gemeentelijke vuurwerkevenementen of andere grootschalige alternatieven georganiseerd. Wel volgen wij ontwikkelingen in andere gemeenten en zullen wij inspirerende initiatieven die passen bij Alblasserdam onder de aandacht brengen via onze communicatiekanalen.
Toezicht en handhaving De handhaving tijdens de jaarwisseling 2026-2027 vraagt om een gewijzigde inzet van onze veiligheidspartners. De focus ligt op het toezicht op en de handhaving van het landelijke vuurwerkverbod in de openbare ruimte. Daarbij wordt samengewerkt door politie, gemeentelijke handhavers, jongerenwerk en straatcoaches. In de maanden voorafgaand aan de jaarwisseling wordt extra aandacht besteed aan locaties waar in voorgaande jaren sprake was van overlast, vernielingen of verstoringen van de openbare orde. Zoals ook in voorgaande jaren geldt dat beschikbare capaciteit zo doelgericht mogelijk wordt ingezet op basis van meldingen, signalen en ervaringen uit eerdere jaarwisselingen. Naast het beperken van overlast blijft ook het voorkomen van schade aan gemeentelijke eigendommen een belangrijk doel van de aanpak van de jaarwisseling. In voorgaande jaren ontstond schade aan onder andere afvalbakken, verkeersvoorzieningen en andere onderdelen van de openbare ruimte. De gemeentelijke buitendienst bereidt zich daarom ook dit jaar voor op de jaarwisseling. Waar nodig worden preventieve maatregelen getroffen en wordt ingezet op een snelle afhandeling van meldingen, herstelwerkzaamheden en het opruimen van achtergebleven afval en materialen.
Verboden vuurwerk Met de invoering van de Wet veilige jaarwisseling geldt voor verschillende categorieën vuurwerk een verbod op bezit, opslag, handel en gebruik. Naast zwaar en professioneel vuurwerk betreft dit ook consumentenvuurwerk dat onder de nieuwe wetgeving niet langer is toegestaan. Daarom hebben wij ook oog voor situaties waarbij vuurwerk wordt opgeslagen in woningen, schuren of andere gebouwen, omdat dit risico's kan opleveren voor bewoners, omwonenden en hulpdiensten. Opslag, handel en gebruik van zwaar of illegaal vuurwerk brengen risico's met zich mee voor gebruikers, omwonenden en hulpverleners. Meldingen hierover worden opgepakt door politie en andere bevoegde instanties. Waar nodig wordt naast strafrechtelijke handhaving ook gebruik gemaakt van bestuurlijke maatregelen om gevaarlijke situaties te beëindigen en herhaling te voorkomen. De gemeente beschikt hiervoor over beleidsregels voor de bestuurlijke aanpak van vuurwerk in panden en op erven en terreinen. Deze beleidsregels zijn in 2025 vastgesteld. Naar aanleiding van de invoering van de Wet veilige jaarwisseling zal worden beoordeeld op welke onderdelen actualisatie van deze beleidsregels wenselijk of noodzakelijk is. Regionale samenwerking De invoering van de Wet veilige jaarwisseling brengt voor alle gemeenten nieuwe uitvoeringsvraagstukken met zich mee.
Daarom stemmen wij onze aanpak af met gemeenten binnen de regio en met onze veiligheidspartners. Binnen deze samenwerking worden ervaringen gedeeld op het gebied van communicatie, preventie, toezicht en handhaving. Ook worden landelijke ontwikkelingen rondom de uitvoering van de wet gevolgd en besproken. Pagina 3 van 4 Tijdlijn communicatie en voorbereiding Oktober 2026 Start communicatiecampagne jaarwisseling 2026-2027. Uitleg over de Wet veilige jaarwisseling en de nieuwe landelijke regels. Start communicatie over meldingen via FIXI. Start inzet jongerenwerk rondom het thema jaarwisseling. Gerichte inzet op locaties waar in eerdere jaren sprake was van overlast. November 2026 Extra aandacht voor meldingsbereidheid. Communicatie over illegaal vuurwerk en veiligheidsrisico's. Communicatie over categorie F1-vuurwerk. Informatie over activiteiten waarvoor afzonderlijke regels gelden, waaronder carbidschieten. Verdere inzet van straatcoaches, jeugd-boa, jongerenwerk en handhaving. December 2026 Voortzetting en intensivering van alle communicatie. Extra aandacht voor een veilige en respectvolle jaarwisseling. Gerichte inzet van veiligheidspartners op basis van meldingen en signalen. Praktische informatie over toezicht, handhaving en meldmogelijkheden. Persoonlijke noot burgemeester De komende jaarwisseling wordt anders dan voorgaande jaren.
Met de nieuwe wet begint een nieuw hoofdstuk. Verandering vraagt altijd om gewenning, maar biedt ook kansen om nieuwe gebruiken en tradities te laten ontstaan die passen bij deze tijd. Voorop staat dat iedereen veilig het nieuwe jaar moet kunnen beginnen. Daarom is het belangrijk dat politie, brandweer, ambulancepersoneel en andere hulpverleners hun werk zonder belemmeringen kunnen uitvoeren. Hun inzet is onmisbaar. Nieuwe regels zijn voor de een prettig, voor de ander een teleurstelling. Toch kijk ik met vertrouwen vooruit naar een toekomst waarin iedereen een manier vindt om de jaarwisseling op zijn of haar eigen wijze bijzonder te maken, samen met familie, vrienden en buurtgenoten. Zodat we samen een mooie, veilige en respectvolle jaarwisseling beleven. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders, De secretaris De burgemeester M. van Hall J.W. Boersma Pagina 4 van 4