Programmabegroting 2026 - Gemeente Alblasserdam.pdf
Tekst van het document
____________________________________________________________________________________________________________________________ Weerstandscapaciteit Het gemeentelijk grondbeleid is een terrein waarbij enerzijds de gewenste gemeentelijke koers richtinggevend is maar anderzijds de externe omstandigheden ook van invloed kunnen zijn op het gewenste resultaat. De vastgoedmarkt, waar het grootste deel van de exploitaties sterk door wordt beïnvloed, is een moeilijk voorspelbaar en beheersbaar terrein. Zeker op de bedrijvenmarkt maar ook op de woningmarkt zijn economische schommelingen direct van invloed op de prijs maar vooral op de afzetsnelheid. Al met al betekent dit dat bij de realisatie van de gewenste projecten een zeker risico ontstaat. De gevolgen van de wijzigingen in de risico’s in de geactualiseerde grondexploitaties en de gevolgen daarvan voor het weerstandsvermogen worden toegelicht in de paragraaf weerstandsvermogen. In het door de raad vastgestelde Nota Grond en Vastgoedbeleid wordt een norm voor de weerstandsratio gehanteerd (verhouding tussen risico’s van de projecten met een verwacht verlies, de risico’s op afgesloten projecten en de Algemene reserve grondexploitaties van minimaal 1 en maximaal 1,4.
In gevallen dat de ratio zich buiten deze bandbreedte begeeft, wordt bij de jaarrekening een voorstel gedaan voor verrekening tussen de reserve grondexploitaties en de algemene reserve. De cijfers per 31-12-2024 zijn als volgt: Algemene reserve grondexploitaties (weerstandscapaciteit) Risico’s projecten te dekken uit weerstandscapaciteit
€ 776.000 € 25.000
Een risicobedrag van € 25.000 kan niet worden afgedekt uit de resultaten. Dit risicobedrag dient door de weerstandscapaciteit van reserve grondexploitaties te worden opgevangen. De weerstandsratio is daarmee maximaal. Volgens vastgesteld grondbeleid kan bij een weerstandsratio van > 1,4 de raad worden voorgesteld om een deel van het surplus over te hevelen naar de Algemene reserve. Conclusie Binnen de totale grondexploitatie gaan aanzienlijke bedragen om. Voor zover er sprake is van risico’s, zijn deze afgedekt via een voorziening, een overeenkomst of beschikbaar weerstandsvermogen. Binnen de totale grondexploitatie is nog steeds sprake van een toekomstig positieve verdiencapaciteit, maar deze staat onder druk door civieltechnische prijsstijgingen en een stabiele woningprijsontwikkeling. Voor de gevolgen van de wijzigingen binnen de grondexploitaties voor de financiële positie van de gemeente Alblasserdam verwijzen we naar paragraaf Weerstandsvermogen.
Pagina 80 van 114
Programmabegroting 2026 Gemeente Alblasserdam
____________________________________________________________________________________________________________________________ Paragraaf subsidieverlening In 2024 zijn de subsidieregelingen herzien. De nieuwe herziene subsidieregelingen stellen de gemeente beter in staat om zowel financieel als inhoudelijk te sturen. Beschrijvingen van activiteiten zijn uitgebreid, zodat beter inhoudelijk getoetst kan worden. Een financiële maatregel die genomen is om meer grip en sturing te hebben op subsidies, is het uitgebreider toepassen van begrotingssubsidies (Jeugdteams ontvangt reeds een begrotingssubsidie). Begrotingssubsidies worden met naam (van de ontvanger) en bedrag opgenomen op de begroting. Het totale bedrag dat de gemeente van plan is om uit te geven aan subsidies is daardoor al grotendeels bestemd. Enerzijds kunnen andere organisaties kunnen hier geen aanspraak op maken. Anderzijds wordt de financiering van belangrijke voorzieningen op deze manier veiliggesteld. De bedragen die opgenomen zijn in onderstaand schema, zijn nog exclusief een beschikbare gemiddelde (loon)indexatiepost van 2,7%. Hierdoor kunnen er nog kleine verschuivingen plaatsvinden in de budgetten. Wel is rekening gehouden met de voorgenomen bezuinigingsmaatregelen. Subsidieontvanger (bedragen x € 1) Jong JGZ Brughuispartners
Budget 2026 81.980 3.396.015
BSSA (Sportcentrum Blokweer)
500.960
De Bibliotheek AanZet (regulier)
449.332
SSCCA (Landvast)
434.428
St. Sporthal Molenzicht (exploitatiedeel)
84.121
St. Sporthal Molenzicht (investeringsdeel)
74.000
St. VluchtelingenWerk ZWN
41.415
Stichting Leergeld
59.529
Totaal begrotingssubsidies Subsidies vallend onder plafond Totaal subsidies exclusief indexering 2026
5.127.780 479.453 5.601.233
Budget indexering 2026
162.735
Waarderingssubsidies
81.150
Totaal subsidies inclusief indexering 2026
5.845.118
Pagina 81 van 114
Programmabegroting 2026 Gemeente Alblasserdam
____________________________________________________________________________________________________________________________ Paragraaf keuzes maken Inleiding In deze paragraaf wordt kort teruggeblikt op het proces wat doorlopen is om het financiële evenwicht weer te herstellen, welke uitgangpunten daarbij zijn gehanteerd en wordt inzicht gegeven die in de programma’s van deze begroting zijn verwerkt en toegelicht. Doorlopen proces vanaf 2024 In 2024 is een start gemaakt met een bezuinigingsproces. Dit enerzijds vanwege de nadere ravijnjaren en daarnaast had de gemeente los van deze opgave ook al een tekort. In de begroting 2025 is zo een pakket aan maatregelen verwerkt van ongeveer € 1,5 miljoen. Het overzicht daarvan is ter informatie opgenomen in lijst 1 hierna. Daarmee is voor 2025 een sluitende begroting gepresenteerd.
Lijst 1: Ombuigingen die in de begroting van 2025 zijn verwerkt en (meerjarig) zijn gerealiseerd Beleidsclusters en (mogelijke) maatregelen (bedragen x € 1.000) Sport, cultuur en recreatie Beperken groenrenovaties en/of meenemen in reconstructies Verhogen huur aan GR Souburgh en doorberekenen aan gebruikers Verminderen diverse activiteiten op gebied van sport Verminderen activiteiten combinatiefuncties, ABC-team Beëindigen matchingsbijdrage programma cultuureducatie Stoppen met subsidie voor VVV-functie Sociaal domein Lagere subsidie Stichting Welzijn Alblasserdam Niet intensiveren activiteiten buurtaanpak Afbouw inloopvoorziening GGZ (Yulius) Incidentele alternatieve dekking inloopfunctie Odensehuis Incidentele alternatieve dekking jeugd POH Stoppen met visie LHBTIQ+ Bestuur, burgerzaken en ondersteuning Verlagen ambitie en (lokaal) budget innovatie informatievoorziening Vrijval budget Wet Open Overheid
Begroting 2025
Begroting 2026
Raming 2027
Raming 2028
50 8 18 150 16 6 248
50 8 18 150 16 6 248
50 8 18 150 16 6 248
50 8 18 150 16 6 248
50 8 18 150 16 6 248
Prgr. 1 Prgr. 3 Prgr. 3 Prgr. 3 Prgr. 2 Prgr. 2
13 50 25 67 136 4 295
13 50 25 67 136 4 295
13 50 25 0 0 4 92
13 50 25 0 0 4 92
13 50 25 0 0 4 92
Prgr. 2 Prgr. 2 Prgr. 2 Prgr. 2 Prgr. 2 Prgr. 2
40 54
40
40
40
40 Overhead Overhead
Pagina 82 van 114
Raming 2029 Programma
Programmabegroting 2026 Gemeente Alblasserdam
____________________________________________________________________________________________________________________________ Beleidsclusters en (mogelijke) maatregelen (bedragen x € 1.000) Verminderen externe beleidscapaciteit Buitenruimte Beperken inzet voor ontwikkeling en opleidingen organisatie Beperken inzet en dekking activiteiten communicatie (SGD) Meer kostendekkend maken leges dienstverlening Infrastructuur, ruimte en milieu Stoppen met faciliteren wijkwensen Stoppen met faciliteren ondernemerswensen Stoppen met kleinschalige verkeerskundige aanpassingen Verwijderen speeltoestellen bij einde levensduur, besparing onderhoud Verhogen kostendekkendheid exploitatie warenmarkt Verhogen toeristenbelasting Verlagen inzet GR OZHZ voor advieswerkzaamheden Orde en veiligheid Inzet op andere wijze dekking kosten bestuurlijk interventieteam Onderwijs Stoppen met bekostigen vervoer schoolzwemmen Overige eigen middelen/exploitaties Kostendekkendheid afvalstoffenheffing verhogen naar 100% Kostendekkendheid begraafrechten verhogen naar 100% Verhogen onroerendezaakbelasting woningen Verhogen onroerendezaakbelasting niet woningen
Totaal lijst 1
Begroting 2025
Begroting 2026
Raming 2027
Raming 2028
Raming 2029 Programma
10 50 100 50 304
10 50 100 50 250
10 50 100 50 250
10 50 100 50 250
10 50 100 50 250
Overhead Overhead Overhead Prgr. 2
25 31 17 25
25 31 17 25
25 31 17 25
25 31 17 25
25 31 17 25
Prgr. 1 Prgr. 1 Prgr. 1 Prgr. 1
8 30 40 176
8 30 40 176
8 30 40 176
8 30 40 176
8 Prgr. 1 30 Prgr. 1 40 Prgr. 1 176
15 15
Prgr. 3
13 13
13 13
13 13
13 13
13 Prgr. 2 13
150 160 75 90 475
150 160 75 90 475
150 160 75 90 475
150 160 75 90 475
150 160 75 90 475
1.526
1.457
1.254
1.254
1.254
Vervolgproces 2025
Pagina 83 van 114
Prgr. 1 Prgr. 1 Alg. dekk.m. Alg. dekk.m.
Programmabegroting 2026 Gemeente Alblasserdam
____________________________________________________________________________________________________________________________ In 2025 is het proces voortgezet. De jaarschijven 2026 en daarna lieten nog grote tekorten zien. Dit beeld is gedurende het proces steeds geactualiseerd. Vanwege de omvang van de opgave is besloten te streven naar een sluitende begroting voor de jaarschijf 2028 en daarna. Naar onze inschatting leek het niet reëel om dat eerder te realiseren. Op basis van deze begroting is het tekort voor 2026 minder groot dan verwacht en wordt evenwicht per 2027 bereikt. Niet alles is gerealiseerd, maar de bezuinigingen zijn beoordeeld op hardheid en er zijn grote stappen gezet om het in te vullen. In deze begroting is ook rekening gehouden met het feit dat enkele maatregelen nog niet hard zijn. Daarvoor is een stelpost opgenomen in het overzicht algemene dekkingsmiddelen. We blijven ons richten op de realisatie van de besparing, maar zo hebben we in deze begroting ook noodzakelijke voorzichtigheid ingebouwd. Dat hebben we nodig, want er is verder geen ruimte voor tegenvaller en wie zien ook dat er nog uitdagingen aankomen. We zien dat kapitaallasten van investeringen buiten de scope van de huidige meerjarenraming oplopen en er hangt nog een nadelig effect van de herverdeling van het gemeentefonds boven de markt. Maar er zijn ook kansen.
Woningbouwontwikkeling kan weer bijdragen aan de betaalbaarheid van voorzieningen in Alblasserdam en als het lukt het complete pakket aan maatregelen te realiseren, dan ontstaat weer wat ruimte. Uitgangspunten Het tekort is bepaald op basis het saldo van de begroting en de verwachte ontwikkelingen die hierin nog verwerkt worden. Het totaal aan maatregelen dat in deze begroting is verwerkt, loopt van € 1,9 miljoen in 2026 op tot ongeveer € 4,7 miljoen vanaf 2028. Om de financiële opgave te verdelen is de begroting van 2025 ingedeeld in clusters die aansluiten bij een indeling die op basis van het gemeentefonds kan worden gemaakt. Zo is inzichtelijke gemaakt op welke beleidsclusters de gemeente afwijkt van wat op basis van de algemene uitkering verwacht wordt dat de gemeente daaraan besteed. De uitkomst daarvan is richtinggevend geweest voor de verdeling van de opgave en de omvang van de uit te werken mogelijke ombuigingsmaatregelen per beleidscluster. Per taakveld en beleidscluster is in beeld gebracht welke keuzes de gemeente kan maken en ook wat de mogelijke gevolgen daarvan zijn. Ook de wettelijke taken zijn doorgenomen, want ook daar zijn soms keuzes te maken.
Parallel aan dit proces hebben ook de voornaamste gemeenschappelijke regelingen die in de Drechtsteden actief zijn, bestuursopdrachten gekregen om in de eigen begroting en met de gemeenten besparingsmogelijkheden in beeld te brengen. Aan deze opdracht is gehoor gegeven. In de Perspectiefnota 2026 is richting geven aan de in deze begroting uitgewerkte maatregelen. Daarbij zijn de maatregelen verdeeld over verschillende lijsten. Lijst 2 bevat de maatregelen welke de steun van een meerderheid in de raad hebben en welke zijn uitgewerkt in deze begroting. Lijst 3 geeft verdergaande maatregelen weer, die alleen wordt gebruikt als er in de toekomst opnieuw sprake is van een tekort. Lijst 4 is een overzicht van maatregelen die in theorie mogelijk zijn, maar met grote gevolgen en die politiek gezien op dit moment ongewenst zijn. Lijst 2: Ombuigingen die in deze begroting zijn verwerkt Beleidsclusters en (mogelijke) maatregelen (bedragen x € 1.000) Sport, cultuur en recreatie Verhogen (indexeren) huur grond aan GR Sportpark Souburgh Beëindigen lidmaatschap vereniging sport en gemeenten Inzet op opbrengstmaximalisatie zwembad BSSA Maatregelen BSSA exploitatie zwembad: verhuur Tienpondzaal
Begroting 2026
Raming 2027
Raming 2028
2 2 10 20
2 2 10 20
2 2 10 20
Pagina 84 van 114
Raming 2029 Programma
2 2 10 20
Prgr. 3 Prgr. 3 Prgr. 3 Prgr. 3
Programmabegroting 2026 Gemeente Alblasserdam
____________________________________________________________________________________________________________________________ Beleidsclusters en (mogelijke) maatregelen (bedragen x € 1.000) Maatregelen BSSA exploitatie zwembad: minder inhuur Verhogen huur (10%) verenigingen Souburgh Besparen op sportvoorzieningen (huur, subsidie en onderhoud) Clusteren divers kleinere budgetten verminderen activiteiten Inzetten op verminderen subsidie activiteiten/exploitatie Landvast Lagere subsidie bibliotheek Subsidie bibliotheek verder afbouwen tot regionaal gemiddelde Beeldkwaliteit beheer groen openbare ruimte van B naar C Geen investerings-/vervangingsbudget meer voor groen Stoppen met SROI op raambestek groen Besparen inzet brugwachters voor jachthaven Verlagen bijdrage molens/SIMAV Verlagen budget brugwachters Sociaal domein Verminderen activiteiten jongerenwerk Verlagen budget adviesraad sociaal domein Vrijval budget lokaal armoedebeleid (excl.
subsidies) Versoberen activiteiten stichting Jeugdteams Lagere subsidie Stichting Welzijn Alblasserdam Lagere subsidie Sociale Basis Inzetten op fusie Brughuispartners (lokaal voorveld) Stoppen met activiteiten buurtaanpak na 2026 Verminderen activiteiten en subsidiëring vluchtelingenwerk Verlagen lokaal doorbraakbudget jeugd Inkomensregelingen en minimabeleid terug naar het minimum van de regio *) Anders organiseren Wmo, meer lokaal, via vrijwilligers, concreet uitgewerkt Anders organiseren activiteiten participatie (GR Sociaal)
Begroting 2026
Raming 2027
Raming 2028
80 20 0 19 0 40 10 125 0 5 15 2 10 360
80 20 158 19 100 80 20 250 0 10 15 2 10 798
80 20 158 19 100 80 40 250 136 15 15 2 10 959
80 20 158 19 100 80 40 250 136 20 15 2 10 964
Prgr. 3 Prgr. 3 Prgr. 3 Prgr. 3 Prgr. 3 Prgr. 3 Prgr. 3 Prgr. 1 Prgr. 1 Prgr. 1 Prgr. 2 Prgr. 2 Prgr. 2
50 2 18 50 50 100 100 0 8 8 62
50 2 18 50 50 100 150 50 15 15 62
50 2 18 50 50 100 200 50 25 25 62
50 2 18 50 50 100 200 50 25 25 62
Prgr. 2 Prgr. 2 Prgr. 2 Prgr. 2 Prgr. 2 Prgr. 2 Prgr. 2 Prgr. 2 Prgr. 2 Prgr. 2 Prgr. 2
120
230
230
230 Prgr. 2
0
200
200
200 Prgr. 2
Pagina 85 van 114
Raming 2029 Programma
Programmabegroting 2026 Gemeente Alblasserdam
____________________________________________________________________________________________________________________________ Beleidsclusters en (mogelijke) maatregelen (bedragen x € 1.000) Anders organiseren ambulant specialistische jeugdhulp (alg. voorziening) Bestuur, burgerzaken en ondersteuning Beperken inzet en andere dekking activiteiten communicatie (SGD) Lagere bijdrage Smart Delta Drechtsteden (toegezegd) Beëindigen bijdrage voor innovatie ICT (SGD) Formatie wethouders van 3,0 fte terug naar 2,4 fte Versoberen nieuwjaarsreceptie Besparingen en /of innovatie dienstverlening Drechtsteden Beperken openingstijden burgerzaken Beperken eigen gebruik Rederij en verhuren vrijgekomen ruimte Sluiten gemeentehuis op vrijdagen Vrijval budget spoelen waterleiding gemeentehuis Verminderen schoonmaakactiviteiten gemeentehuis Verlagen vergoeding voor werkcafé ASVZ Versoberen eindejaarsbijeenkomst voor medewerkers Inzet op verminderen afname diensten bedrijfsvoering van Dordrecht/SGD Infrastructuur, ruimte en milieu Verhogen kostendekkendheid exploitatie warenmarkt Verlagen bijdrage visitorsmanagement SWEK Beëindigen bijdrage toerisme Beeldkwaliteit beheer grijs openbare ruimte van B naar C zie hierboven Beëindigen abonnement meldpunt gladheid Beëindigen bijdrage aan stichting DEAL Formatie duurzaamheid aframen na afloop SPUK Enkele bruggen niet meer vervangen bij einde levensduur
Aframen budget goed verhuurschap
Begroting 2026
Raming 2027
Raming 2028
100
200
300
668
1.192
1.362
1.362
25 45 0 35 5 0 10 25 10 7 0 5 5 0
50 60 131 69 5 15 10 50 10 7 7 5 5 120
50 60 131 69 5 15 10 50 10 7 7 5 5 120
50 60 131 69 5 15 10 50 10 7 7 5 5 120
172
544
544
544
9 36 12 25
17 36 12 50
17 36 12 75
17 36 12 75
Prgr. 2 Prgr. 2 Prgr. 2 Prgr. 1
10 40 0 0 5
10 40 0 5 5
10 40 115 10 5
10 40 115 15 5
Prgr. 1 Prgr. 2 Prgr. 1 Prgr. 1 Prgr. 3
Pagina 86 van 114
Raming 2029 Programma 300 Prgr. 2
Overhead Prgr. 3 Overhead Prgr. 3 Prgr. 3 Prgr. 2 Prgr. 2 Overhead Overhead Overhead Overhead Overhead Overhead Overhead
Programmabegroting 2026 Gemeente Alblasserdam
____________________________________________________________________________________________________________________________ Beleidsclusters en (mogelijke) maatregelen (bedragen x € 1.000) Verder verhogen toeristenbelasting Stoppen met advisering welstand Uitstellen reconstructie Vinkenwaard Zuid (investering) Orde en veiligheid Verminderen budget rampenbestrijding Verminderen capaciteiten en budget handhaving Verhogen kostendekkendheid leges APV / evenementen Bestuursopdracht VR ZHZ Onderwijs Stoppen met huur en beheer ruimte tafeltennisvereniging Beëindigen subsidiëring Kiekeboe Striktere voorwaarden bekostiging leerlingenvervoer Stoppen met subsidie Studievaart (logopedie) Overige eigen middelen / exploitaties Verhogen onroerendezaakbelasting woningen Verhogen onroerendezaakbelasting niet-woningen Heropstarten precariobelasting
Totaal lijst 2
Begroting 2026
Raming 2027
Raming 2028
Raming 2029 Programma
15 0 0 152
15 36 0 226
15 36 190 561
15 Prgr. 2 36 Prgr. 3 190 Prgr. 1 566
10 100 6 0 116
10 100 12 0 122
10 100 18 0 128
10 100 24 0 134
Prgr. 3 Prgr. 3 Prgr. 3 Prgr. 3
6 25 40 5 76
6 50 40 5 101
6 50 40 5 101
6 50 40 5 101
Prgr. 2 Prgr. 2 Prgr. 2 Prgr. 2
150 190 30 370
300 380 30 710
450 570 30 1.050
450 Alg. dekk.m. 570 Alg. dekk.m. 30 Alg. dekk.m. 1.050
1.914
3.693
4.705
4.721
Enkele maatregelen zijn bij het opstellen van deze begroting nog niet voldoende hard. Deze zijn cursief weergegeven in het overzicht. Deze maatregelen zijn wel taakstelling in de programma’s van deze begroting verwerkt, maar in het overzicht algemene dekkingsmiddelen is een stelpost opgenomen, die ingezet kan worden als later blijkt dat deze niet gerealiseerd kan worden. *) De maatregel inkomensregelingen en minimabeleid terug naar het minimum van de regio was bij de vaststelling van de Perspectiefnota 2026 aangemerkt als maatregel die alleen uitgevoerd wordt als dat bij het opstellen van de begroting nodig blijkt. Gezien het saldo van begroting in de jaarschijven 2026, 2028 en daarna is er geen ruimte om deze maatregelen niet uit te voeren.
Pagina 87 van 114
Programmabegroting 2026 Gemeente Alblasserdam
____________________________________________________________________________________________________________________________ Lijst 3: Mogelijke ombuigingsmaatregelen, die niet in deze begroting zijn verwerkt Beleidsclusters en (mogelijke) maatregelen (bedragen x € 1.000) Sport, cultuur en recreatie Lagere bijdrage exploitatie sporthal Molenzicht Maatregelen BSSA exploitatie zwembad: energie (verduurzamen) Volledig stoppen met vergoeding molens (SIMAV) Stoppen met faciliteren/ondersteuning kinderboerderij Bijdrage visitorsmanagement volledig beëindigen Stoppen met beheer en onderhoud sportvoorzieningen (aanname) Sociaal domein Afbouw inloopvoorziening GGZ (Yulius) Bestuur, burgerzaken en ondersteuning Lagere bijdrage Smart Delta Drechtsteden (openstaande opdracht) Volledig stoppen met deelname Smart Delta Drechtsteden Formatie wethouders van 2,4 fte terug naar minimum van 2,0 fte Stoppen met SGD en bedrijfsvoering zelf of anders organiseren Infrastructuur, ruimte en milieu Stoppen met faciliteren warenmarkt Volledig stoppen met activiteiten duurzaamheid en milieu Uitstellen investering fietslus (investering) Orde en veiligheid Stoppen met BIT en buurtpreventie
Begroting 2026
Raming 2027
Raming 2028
0 0 0 88 36 0 124
25 0 10 88 36 0 159
25 40 10 88 36 400 599
25 40 10 88 36 400 599
25 25
25 25
25 25
25 Prgr. 2 25
5 0 23 0 28
30 210 46 0 286
30 210 46 PM 286
30 210 46 PM 286
0 0 0 0
24 50 50 124
24 50 50 124
24 Prgr. 1 50 Prgr. 1 50 Prgr. 1 124
18 18
18 18
18 18
18 Prgr. 3 18
Pagina 88 van 114
Raming 2029 Programma Prgr. 3 Prgr. 3 Prgr. 2 Prgr. 2 Prgr. 2 Prgr. 3
Prgr. 3 Prgr. 3 Prgr. 3 Overhead
Programmabegroting 2026 Gemeente Alblasserdam
____________________________________________________________________________________________________________________________ Beleidsclusters en (mogelijke) maatregelen (bedragen x € 1.000) Overige eigen middelen / exploitaties Afstoten Participand of invulling jeugdhulp (segment 4) lokaal
Begroting 2026
Raming 2027
Raming 2028
45 45
90 90
90 90
240
702
1.142
Begroting 2026
Raming 2027
Raming 2028
0 0 30 32 5 0 67
320 130 60 32 10 0 552
320 130 120 32 15 700 1.317
7 7
7 7
7 7
7 Overhead 7
0 0
75 75
75 75
75 Prgr. 3 75
Onderwijs Stoppen met bekostigen schoolzwemmen
0
0
70
70 Prgr. 2
Totaal lijst 4
74
634
1.469
Totaal lijst 3
Raming 2029 Programma 90 Prgr. 3 90 1.142
Lijst 4: Ongewenste mogelijke ombuigingsmaatregelen Beleidsclusters en (mogelijke) maatregelen (bedragen x € 1.000) Sport, cultuur en recreatie Volledig stoppen met subsidiëring activiteiten Landvast Afstoten gebouw Landvast Subsidie bibliotheek verder afbouwen tot onder regionaal gemiddelde Geen recreatieve functie Lammetjeswiel meer Minder speelvoorzieningen en daardoor minder onderhoud Afstoten sportcentrum Blokweer (aanname) Bestuur, burgerzaken en ondersteuning Minder inzet beveiliging gemeentehuis Overige eigen middelen / exploitaties Verhuizen/inhuizen gebruikers Brughuis en afstoten gebouw
Pagina 89 van 114
Raming 2029 Programma
320 130 120 32 20 700 1.322
1.474
Prgr. 3 Prgr. 3 Prgr. 3 Prgr. 1 Prgr. 1 Prgr. 3
Programmabegroting 2026 Gemeente Alblasserdam
____________________________________________________________________________________________________________________________ Openbaarheidsparagraaf De Wet open overheid regelt het recht op informatie. Zeer bondig samengevat regelt de wet drie belangrijke aspecten omtrent overheidsinformatie. 1. Openbaarmaking van informatie door de overheid uit eigen beweging (actieve openbaarmaking) 2. Openbaarmaking van informatie door de overheid naar aanleiding van een verzoek (passieve openbaarmaking) 3. De digitale informatie huishouding van bestuursorganen. Actieve openbaarmaking Bestuursorganen zijn verplicht uit eigen beweging bepaalde categorieën informatie openbaar te maken. In totaal gaat het om 17 categorieën van informatie. Deze openbaarmaking gaat stapsgewijs over het verloop van enkele jaren. De eerste fase is eind 2024 in werking getreden, de tweede fase treedt waarschijnlijk in 2026 in werking. Voor zover van toepassing, worden alle categorieën uit fase 1 al openbaar gemaakt door de gemeente Alblasserdam. De categorieën uit fase 2 worden deels reeds openbaar gemaakt.
Fase 1: • Wetten en algemeen verbindende voorschriften • Overige besluiten van algemene strekking • Vergaderstukken Staten-Generaal • Informatie over organisatie en werkwijze • Bereikbaarheidsgegevens Fase 2: • Ontwerpen van wet- en regelgeving met adviesaanvraag • Vergaderstukken decentrale overheden • Agenda’s en besluiten bestuurscolleges • Adviezen • Jaarplannen en jaarverslagen • Woo-verzoeken en -besluiten Uiteindelijk is het doel dat alle informatie toegankelijk wordt via de Woo-index. Dit is een landelijke website, waarop alle bestuursorganen zijn aangesloten. De website bevat zelf geen informatie, maar verwijst door naar alle mogelijke vindplaatsen. De gemeente Alblasserdam werkt samen met de andere Drechtsteden aan het actief openbaar maken van informatie. Het regionale project heeft tot doel om de processen die moeten leiden tot openbaarmaking inzichtelijk te krijgen. Daarnaast wordt regionaal een tool ontwikkelt waarmee documenten openbaar kunnen worden gemaakt. Het daadwerkelijk openbaar maken van de informatie is een lokale verantwoordelijkheid.
Pagina 90 van 114
Programmabegroting 2026 Gemeente Alblasserdam
____________________________________________________________________________________________________________________________ Passieve openbaarmaking Op grond van de Woo kan eenieder een verzoek indienen tot openbaarmaking van informatie vastgelegd in documenten. In 2024 ontving de gemeente hiervoor 23 verzoeken. De verwachting is dat dit aantal stabiel zal blijven. Inwoners kunnen gebruik maken van een digitaal formulier. Voor het contact met de inwoners is een Woo-contactfunctionaris aangesteld. In de regel worden vrijwel alle verzoeken (deels) ingewilligd of informeel opgelost. Digitale informatie huishouding Lokaal waarde toevoegen door regionaal organiseren. Gemeente Alblasserdam focust samen met de Drechtsteden op het (digitale) huis op orde. Door medewerkers mee te nemen in informatiemanagement en informatiebeveiliging kunnen wij de juiste vertaalslag maken naar de dagelijkse praktijk en werkzaamheden. Informatie moet toegankelijk zijn, nu en in de toekomst. De volgende thema’s vormen daarom de basis voor informatiemanagement en informatiebeveiliging: digitalisering, innovatie, stevig fundament, data gestuurd (gedreven) werken en integraal werken. Financieel Er is structureel € 18.150 beschikbaar en dit bedrag zetten wij deels in voor de regionale aanpak ten behoeve van verdere implementatie van deze wet.
Pagina 91 van 114
Programmabegroting 2026 Gemeente Alblasserdam
____________________________________________________________________________________________________________________________
Deel 2: Financiële begroting
Pagina 92 van 114
Programmabegroting 2026 Gemeente Alblasserdam
____________________________________________________________________________________________________________________________ Overzicht baten en lasten per programma Programma's
Bedragen x € 1.000
Lasten Baten Saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Mutaties in de reserves Geraamd resultaat
Begroting Primair 2026 11.200 7.213 -3.987 108 10 -98 -4.085
Begroting Primair 2027 11.642 7.409 -4.233 108 10 -98 -4.331
Begroting Primair 2028 11.614 7.410 -4.204 108 10 -98 -4.302
Begroting Primair 2029 11.860 7.408 -4.452 108 10 -98 -4.550
Een duurzaam bereikbaar dorp
Met oog voor elkaar
Lasten Baten Saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Mutaties in de reserves Geraamd resultaat
36.916 7.923 -28.993 0 0 0 -28.993
36.051 7.563 -28.487 0 0 0 -28.487
35.434 7.476 -27.958 0 0 0 -27.958
35.653 7.364 -28.289 0 0 0 -28.289
Thuis in ons dorp
Lasten Baten Saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Mutaties in de reserves Geraamd resultaat
13.601 2.828 -10.773 0 0 0 -10.773
13.117 2.817 -10.300 0 0 0 -10.300
13.305 2.760 -10.544 0 0 0 -10.544
13.303 2.687 -10.616 0 0 0 -10.616
Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien
Lasten Baten Saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Mutaties in de reserves Geraamd resultaat
774 52.481 51.708 0 0 0 51.708
1.298 52.954 51.656 0 0 0 51.656
1.529 52.378 50.849 0 0 0 50.849
1.640 53.089 51.449 0 0 0 51.449
Pagina 93 van 114
Programmabegroting 2026 Gemeente Alblasserdam
____________________________________________________________________________________________________________________________ Programma's
Bedragen x € 1.000
Lasten Baten Saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Mutaties in de reserves Geraamd resultaat
Begroting Primair 2026 8.546 235 -8.311 0 0 0 -8.311
Begroting Primair 2027 8.270 260 -8.011 0 0 0 -8.011
Begroting Primair 2028 8.275 260 -8.016 0 0 0 -8.016
Begroting Primair 2029 8.244 260 -7.985 0 0 0 -7.985
Overhead
Totaal
Lasten Baten Saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Mutaties in de reserves Geraamd resultaat
71.036 70.680 -357 108 10 -98 -455
70.378 71.003 625 108 10 -98 527
70.157 70.284 127 108 10 -98 29
70.701 70.808 107 108 10 -98 9
Pagina 94 van 114
Programmabegroting 2026 Gemeente Alblasserdam
____________________________________________________________________________________________________________________________ Overzicht baten en lasten per taakveld 2026 Taakveld en omschrijving BBV
U
0.1 Bestuur
2.143
2027 I
U
2028 I
U
2.013
U
2.013 10
2.013
0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten
-455
0.2 Burgerzaken
1.333
521
1.342
530
1.204
443
1.257
331
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
1.156
249
1.165
250
1.257
250
1.263
250
0.4 Overhead
8.546
235
8.270
260
8.275
260
8.244
260
0.5 Treasury
143
360
166
355
446
253
558
253
0.61 OZB woningen
96
3.323
96
3.478
96
3.632
96
3.632
0.62 OZB niet-woningen
92
4.161
92
4.365
92
4.558
92
4.558
0.64 Belastingen overig
82
131
82
131
82
131
82
131
527
44.472
108
I
108
0.8 Overige baten en lasten
108
I
0.10 Mutaties reserves
0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds
10
2029
10
29
44.591
108
10
9
43.769
44.480
360
35
862
35
812
35
812
35
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
2.003
6
2.003
6
2.003
6
2.003
6
1.2 Openbare orde en veiligheid
1.168
12
1.168
18
1.168
24
1.168
30
2.1 Verkeer en vervoer
2.343
112
2.568
112
2.685
112
2.915
112
2.2 Parkeren
73
45
194
166
195
167
193
165
2.4 Economische havens en waterwegen
48
49
50
50
2.5 Openbaar vervoer
16
16
16
16
3.1 Economische ontwikkeling
117
117
117
117
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
25
25
1
1
1
1
1
1
3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
500
28
499
36
499
36
499
36
3.4 Economische promotie 4.1 Openbaar basisonderwijs
67 670
Pagina 95 van 114
67 670
67 670
67 670
Programmabegroting 2026 Gemeente Alblasserdam
____________________________________________________________________________________________________________________________ 2026 Taakveld en omschrijving BBV
U
2027 I
U
2028 I
U
2029 I
U
I
4.2 Onderwijshuisvesting
788
792
820
930
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
586
561
561
561
5.1 Sportbeleid en activering
849
134
828
113
828
113
828
113
5.2 Sportaccommodaties
1.267
681
1.112
681
1.202
681
1.196
681
5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
966
277
885
277
895
277
892
277
5.5 Cultureel erfgoed
11
11
11
11
5.6 Media
462
412
392
392
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
2.614
13
2.555
13
2.456
13
2.479
13
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
3.127
301
3.020
77
2.949
77
2.949
77
6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen WMO
345
6.22 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd
2.218
6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal
308
152
345
345
2.209
2.199
2.199
277
277
277
6.3 Inkomensregelingen
9.390
6.4 WSW en beschut werk
1.782
1.736
1.725
1.750
6.5 Arbeidsparticipatie
1.177
946
945
946
6.60 Hulpmiddelen en diensten (WMO)
1.334
1.377
1.420
1.430
6.711 Huishoudelijke hulp (WMO)
2.166
1.841
1.828
1.820
6.712 Begeleiding (WMO)
1.549
1.551
1.552
1.552
6.713 Dagbesteding (WMO)
875
887
897
899
6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal
3.665
3.565
3.132
3.131
6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk
486
486
486
486
6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal
3.051
3.051
3.051
3.051
392
394
394
394
6.791 PGB WMO
6.853
345
Pagina 96 van 114
9.325
6.853
9.303
6.853
9.330
6.853
Programmabegroting 2026 Gemeente Alblasserdam
____________________________________________________________________________________________________________________________ 2026 Taakveld en omschrijving BBV
U
2027 I
U
2028 I
U
2029 I
U
I
6.792 PGB Jeugd
222
222
222
222
6.821 Jeugdbescherming
460
460
460
460
6.822 Jeugdreclassering
64
64
64
64
6.92 Coördinatie en beleid Jeugd
264
264
264
264
7.1 Volksgezondheid
1.159
1.159
1.159
1.159
7.2 Riolering
1.700
1.992
1.853
2.066
1.827
2.066
1.826
2.066
7.3 Afval
3.028
4.145
3.026
4.145
3.005
4.145
3.003
4.145
7.4 Milieubeheer
968
111
968
111
968
111
968
111
7.5 Begraafplaatsen en crematoria
459
794
460
794
461
794
460
794
8.1 Ruimte en leefomgeving
565
730
565
750
565
670
565
590
8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)
133
133
142
142
159
159
159
159
8.3 Wonen en bouwen
1.692
579
1.652
579
1.652
579
1.652
579
Eindtotaal
70.690
70.690
71.013
71.013
70.294
70.294
70.818
70.818
Pagina 97 van 114
Programmabegroting 2026 Gemeente Alblasserdam
____________________________________________________________________________________________________________________________ Staat van incidentele baten en lasten Om te bepalen of er in de begroting en meerjarenraming sprake is van structureel evenwicht dient inzichtelijk gemaakt te worden welke incidentele baten en lasten de begroting en meerjarenraming bevat. In onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van de geraamde incidentele baten en lasten per programma. Incidentele baten en lasten betreffen posten die het begrotingssaldo incidenteel beïnvloeden. Het gaat om eenmalige zaken, posten die het karakter van tijdelijkheid hebben. De financiële positie van een gemeente kan in gevaar komen wanneer structurele lasten worden gedekt met incidentele baten. Toevoegingen aan en onttrekkingen uit de reserves worden als incidenteel beschouwd, tenzij het gaat om reguliere onttrekkingen aan financieringsreserves c.q. dekkingsreserves (kapitaallasten) of om onttrekkingen uit een daartoe toereikende (bestemmings)reserve gedurende een periode van minimaal drie jaar met als doel het dekken van structurele lasten. Incidentele lasten (bedragen x € 1.000)
2026
2027
2028
2029
Thuis in ons dorp Voorbereiding en vorming nieuwe raadsperiode
80
Grondexploitatie
158
143
160
160
Totaal Incidentele lasten
238
143
160
160
Incidentele baten (bedragen x € 1.000)
2026
2027
2028
2029
Thuis in ons dorp Grondexploitaties
158
143
160
160
Incidentele baten
158
143
160
160
Saldo incidentele baten en lasten
80
0
0
0
Toelichting Grondexploitaties (zowel lasten als baten): Grondexploitaties zijn vanuit hun aard incidenteel. Nieuwe raadsperiode: Volgens de cyclische planning vinden er in 2026 gemeenteraadsverkiezingen plaats. Voor het starten van een nieuwe raadsperiode worden kosten gemaakt. De aard van deze post is incidenteel en heeft een einddatum. Deze geldt enkel voor 2026.
Pagina 98 van 114
Programmabegroting 2026 Gemeente Alblasserdam
____________________________________________________________________________________________________________________________ Geprognosticeerde balans en overzicht EMU-saldo De geprognosticeerde balans geeft inzicht in de ontwikkeling van de bezittingen van de gemeente en hoe deze worden gefinancierd. De ontwikkeling van de financiële kengetallen die daar uit voortvloeien zijn opgenomen en toegelicht in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Prognose balansposten (bedragen x 1.000)
2024 jaarrekening
2025 prognose
2026 prognose
2027 prognose
2028 prognose
2029 prognose
(im)Materiële vaste activa
77.774
115.379
123.994
132.574
141.903
147.138
Financiële vaste activa
4.086
3.987
3.538
3.358
3.178
2.998
Voorraden (w.o. grondexploitaties)
1.452
1.000
-188
142
159
160
Uitzetting (< 1 jaar)
7.795
0
0
0
0
0
Liquide middelen
14
10
10
10
10
10
Overlopende activa
3.243
3.000
3.000
3.000
3.000
3.000
Totaal activa
94.364
123.376
130.354
139.085
148.251
153.306
Eigen vermogen
27.899
23.434
23.532
23.630
23.728
23.826
Voorzieningen
6.968
7.424
7.839
8.304
8.670
9.019
Langlopende schulden
47.205
72.664
74.923
81.832
90.140
97.749
Netto vlottende schulden
4.232
10.854
14.059
15.318
15.713
12.711
Overlopende passiva
8.060
9.000
10.000
10.000
10.000
10.000
Totaal passiva
94.364
107.709
130.354
139.085
148.251
153.306
In onderstaande tabel is het aandeel van Alblasserdam in het EMU-saldo opgenomen, berekend op basis van de financiële mutaties in de balans:
Balansrubriek
Balanspost
Financiële vaste activa
Kapitaalverstrekkingen en leningen
Vlottende activa
Prognose 2025
Prognose 2026
Prognose 2027
Prognose 2028
Prognose 2029
-99
-449
-180
-180
-180
Uitzettingen
0
0
0
0
0
Uitzettingen
-7.795
0
0
0
0
Pagina 99 van 114
Programmabegroting 2026 Gemeente Alblasserdam
____________________________________________________________________________________________________________________________ Balansrubriek
Balanspost
Prognose 2025
Prognose 2026
Prognose 2027
Prognose 2028
Prognose 2029
Liquide middelen
-4
0
0
0
0
Overlopende activa
-243
0
0
0
0
Vast passiva
Vaste schuld
25.459
2.259
6.909
8.308
7.609
Vlottende passiva
Vlottende schuld
6.622
3.205
1.259
395
-3.002
940
1.000
0
0
0
0
0
0
0
0
-41.162
-6.913
-8.348
-8.883
-4.787
Overlopende passiva Eventuele boekwinst bij verloop effecten en (im)materiële vaste activa EMU-saldo
Pagina 100 van 114