Perspectiefnota 2025 Alblasserdam.pdf

Perspectiefnota 2025 - gemeente Alblasserdam

21

nodig om de bezuinigingen te realiseren. Wel zien we mogelijkheden keuzes te maken in de bedrijfsvoering en zo enkele besparing te realiseren. We zetten minder in op innovatie op ICT-gebied en worden wat dat betreft meer volgend in ontwikkelingen. Daarnaast wordt opleiding en organisatieontwikkeling meer gericht ingezet op persoonlijke ontwikkeling en enkele trajecten en kan op deze wijze het budget verlaagd worden. Ook wordt de inzet voor communicatie verlaagd of wordt dit op een andere wijze bekostigd. Onderstaand een overzicht van de maatregelen op dit gebied: Bedragen * € 1.000 (-/- = nadelig)

2025

2026

2027

2028

Eigen organisatie / bedrijfsvoering: Vermindering en anders bekostigen communicatie

100

125

150

150

Beperken inzet voor ontwikkeling en opleiding organisatie

50

50

50

50

Verlagen ambitie digitalisering en innovatie informatievoorziening

40

40

40

40

Laten vervallen budget wet open overheid

54

0

0

0

Verminderen beleidscapaciteit buitenruimte

10

10

10

10

Subtotaal eigen organisatie / bedrijfsvoering

254

225

250

250

Lastenverzwaring We volgen de landelijke ontwikkeling van de woonlasten. We gebruiken daarvoor de informatie van COELO. We streven naar een gemiddelde positie op de ranglijst die door COELO worden opgesteld. Gelet op de opgaven waar veel gemeenten voor staan, verwachten wij dat er ruimte is om naast de algemene inflatieontwikkeling de OZB met 2,5% kunnen worden verhoogd. Daarnaast stellen wij voor om ook de toeristenbelasting te verhogen. Onderstaand een overzicht van de maatregelen voor lastenverzwaring: Bedragen * € 1.000 (-/- = nadelig)

2025

2026

2027

2028

Lastenverzwaring: Verhogen OZB woningen met 2,5% bovenop inflatieontwikkeling

75

75

75

75

Verhogen OZB niet woning met 2,5% bovenop inflatieontwikkeling

90

90

90

90

Verhogen tarieven toeristenbelasting

30

30

30

30

Verhogen huur aan GR Souburgh voor sportvoorzieningen

8

8

8

8

203

203

203

203

Subtotaal lastenverzwaring

Onderstaand ook een overzicht van de ontwikkeling van de lokale lastendruk:

Tarieven in € Onroerendezaakbelasting Rioolheffing Afvalstoffenheffing Subtotaal Tegemoetkoming Totaal COELO ranglijst, gecorrigeerd Landelijk gemiddelde

Tarief 2023 389 159 418 966 -75 891 112 944

Tarief 2024 405 169 449 1.022 -40 982 173 994

Meerpersoonshuishoudens Mutatie Tarief 2024 in % 2025 17 4,3% 430 10 6,0% 185 31 7,3% 482 57 5,9% 1.096 35 -40 92 10,3% 1.056 50

Mutatie 2025 24 16 34 74 0 74

in % 6,0% 9,5% 7,5% 7,2% 7,5%

5,3%

De lokale belastingen nemen, zonder rekening te houden met de tegemoetkoming, voor 2025 met 7,2% toe. Deels wordt dat veroorzaakt door algehele inflatieontwikkeling. Daarvoor worden tarieven 3,5% verhoogd. Daarnaast is bij het vaststellen van het stedelijk waterplan besloten het tarief de eerste jaren extra te verhogen. De afvalstoffenheffing was nog niet 100% kostendekkend. Nu wordt

Perspectiefnota 2025 - gemeente Alblasserdam

22

voorgesteld om wel te rekenen met volledig kostendekkende tarieven, waardoor deze met 7,5% stijgt. Gelet op de algehele ontwikkeling van de lokale belasting en de samenloop van eerdere besluiten daarover en voorstel die in deze nota zijn uitgewerkt, stellen wij voor om ook voor 2025 een eenmalige tegemoetkoming van € 40 per huishouden als korting op de belastingaanslag op te nemen. Hierdoor nemen de lokale belasting met 7,5% toe ten opzicht van 2024. Fysiek domein Tot slot zijn er ook enkele maatregelen in beeld gebracht met betrekking tot de buitenruimte of het fysieke domein. Mede gelet op de informatie uit de taakveldanalyse, de recente actualisatie van de beheerplannen en het feit dat een deel van de kosten worden gedekt uit belastingen (heffingen), zijn deze maatregelen in totale omvang beperkt. Onderstaand een overzicht hiervan: Bedragen * € 1.000 (-/- = nadelig)

2025

2026

2027

2028

Fysiek domein: Stoppen met activiteiten/budget voor ondernemerswensen

31

31

31

31

Stoppen met activiteiten/budget voor wijkwensen

25

25

25

25

Verlagen budget groenrenovaties en anders financieren

50

50

50

50

Aanbod speelvoorzieningen geleiden versoberen/reduceren

25

25

25

25

Verlagen budget voor verkeerskundige aanpassingen

17

17

17

17

Subtotaal fysiek domein

148

148

148

148

Samenvatting Onderstaand een samenvatting van de financiële gevolgen van de maatregelen en de ontwikkeling van het saldo van de begroting inclusief deze maatregelen: Bedragen * € 1.000 (-/- = nadelig)

2024

2025

2026

2027

2028

Samenvatting maatregelen: Maatregelen kostendekkendheid

368

377

385

385

Maatregelen samenwerking

55

469

519

519

Maatregelen sociaal domein

497

837

724

724

Maatregelen eigen organisatie / bedrijfsvoering

254

225

250

250

Maatregelen lastenverzwaring

203

203

203

203

Maatregelen fysiek domein Totaal maatregelen (E)

148

148

148

148

1.525

2.259

2.229

2.229

Saldo begroting na mutaties loon- en prijsontwikkeling

-404

-1.746

-4.356

-4.613

-4.514

Prognose saldo begroting na maatregelen

-404

-221

-2.097

-2.384

-2.285

-2.067

-2.334

-2.235

Dekking incidentele korting AU 2025 uit algemene reserve Prognose saldo begroting structureel na maatregelen

675 -404

454

Incidentele korting algemene uitkering 2025 Via de meicirculaire 2024 zijn gemeente geïnformeerd over een eenmalige korting op de algemene uitkering in 2025. Voor Alblasserdam betekent dit dat er ongeveer € 675.000 minder wordt ontvangen. Rijk en VNG hebben in overleg met provincies afgesproken dat deze korting als incidentele post mag worden gezien. Wij hanteren het uitgangspunt dat incidentele posten in de begroting worden afgewikkeld met reserves, zodat het saldo van de begroting zoveel mogelijke een weergave is van het saldo van de structurele posten. Wij stellen daarom voor deze incidentele post te onttrekken aan de algemene reserve. Wij verwachten hierdoor voor 2025 een sluitende begroting te kunnen presenteren. Onderstaand nog wel een overzicht van enkele kansen en risico's die daarbij in ogenschouw genomen dienen te worden.

Perspectiefnota 2025 - gemeente Alblasserdam

23

Kansen en risico's Hierbij een overzicht van enkele kansen en risico’s die nog niet zijn meegenomen of waarvan de effecten nog niet bekend zijn: - Over 2024 is geen informatie over het lopende jaar ontvangen van de GR DG&J en de eventuele meerjarige doorwerking daarvan. - De mutaties in kapitaallasten van investeringen zijn nog niet geactualiseerd. Dat volgt in het begrotingsproces. Dan wordt ook opnieuw een inschatting gemaakt van de financieringsbehoefte en de ontwikkeling van de rentelasten. Uitwerking kan zowel voor- als nadelig uitwerken in de begroting. - Het rijk heeft het voornemen uitgesproken om het aan specifieke uitkering te verminderen en dit over te hevelen naar de algemene uitkering met een korting. Gemeenten hebben dan wel meer vrijheid om te bepalen waar het aan besteed wordt, maar het totale bedrag gaat dan wel afnemen, waardoor mogelijk nieuwe of aanvullende keuzes moeten worden gemaakt. - De gemeente wordt voor 2025 gecompenseerd voor het besparingsverlies op de ontwikkeling van de kosten van jeugdhulp. Daarnaast mag op basis van de landelijke hervormingsagenda jeugd een besparing in de begroting worden opgenomen. Dat mocht eerder ook al. Wij hadden deze bepaald op 75% op basis van een eerdere richtlijn van de financieel toezichthouder. Op basis van recente informatie mag dit worden verhoogd naar 100%.

- Het rijk en gemeenten werken aan de beheersbaarheid van de uitgaven van gemeenten in relatie tot de wettelijke zorgtaken Wmo. De verwachting is dat in de toekomst (een nader te bepalen deel van de) Wmo niet langer via de algemene uitkering van het gemeentefonds gaat, maar via een aparte financiering. Hiervoor wordt gekeken naar de opties van een Bijzondere Fonds Uitkering of een constructie als de BUIG (bijstand). Vooruitlopend op de gekozen bekostigingsvorm wordt onderzoek gedaan naar een passende geobjectiveerde indexering, die ook rekening houdt met kostenontwikkeling en demografie/vergrijzing. Het rijk heeft in de Voorjaarsnota vanaf 2026 alvast een reservering opgenomen voor een aanvullende indexering voor demografie boven op de indexerings-systematiek. Het streven is dat er met ingang van 2026 nadere afspraken zijn. In de meicirculaire 2024 is deze reservering nog niet verwerkt. Mogelijk is als gevolg hiervan een compensatie te verwachten. Hier staat tegenover dat in ons meerjarenperspectief geen groei aan kosten Wmo hebben geraamd.

Perspectiefnota 2025 - gemeente Alblasserdam

24

5. Begrotingsuitgangspunten In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de uitgangspunten voor de uitwerking van de begroting 2025. Deze zijn vooral technisch van aard. Daarnaast wordt in dit hoofdstuk inzicht gegeven in de ontwikkeling van de woonlasten van meerpersoonshuishoudens op basis van de informatie uit deze nota. Bij het opstellen van de Begroting 2025 wordt voorgesteld de volgende uitgangspunten te hanteren: Onderwerp Personele budgetten

Prijsontwikkeling materiële budgetten

Subsidies Rente

Woonlasten/lokale belastingontwikkeling

Taakvelden

Uitgangspunten voor de Begroting 2025 Uitgangspunt is dat de loonkostenontwikkeling conform de cao van gemeenten wordt gevolgd. De huidige CAO loopt tot 31 maart 2025. Er is dus nog geen duidelijkheid over de ontwikkeling voor 2025. Zonder nadere informatie gaan wij uit van de ontwikkeling van loonkosten conform de informatie die in de circulaire van het gemeentefonds is opgenomen. Voor 2024 is dat op basis van de meicirculaire 4,4% (loonvoet sector overheid). Door inflatie stijgen de kosten. Dat geldt ook voor goederen en diensten die we inkopen. In de begroting 2024 zijn veel budgetten voor goederen en diensten constant gehouden en niet meegegroeid met deze ontwikkeling. Dat kon veel gevallen ook, omdat er soms nog wat ruimte was of omdat deze net opnieuw onderbouwd en aangepast waren met de actualisatie van bijvoorbeeld beheerplannen. Voor 2025 houden we rekening met noodzakelijke aanpassing van de budgetten voor goederen en diensten. We verhogen niet automatisch de budgetten, maar we reserveren deze op een stelpost die gedurende het begrotingsproces of gedurende het jaar kan worden aangewend indien uit onderbouwing blijkt dat indexering nodig is. Voor subsidies houden we rekening met een indexering van 3,5%. Dit wordt niet automatisch toegekend. Een gewenste of noodzakelijke onderbouwing dient te worden onderbouwd.

De uitkomst van het renteschema die in de paragraaf financiering van de begroting wordt opgenomen en wordt geactualiseerd is bepalend voor de rente die gerekend wordt over investeringen. Over 2024 is nog uitgegaan van 1,2%. Komende jaren zijn veel investeringen gepland en hierdoor ontstaat ook weer nieuwe financieringsbehoefte. De marktrente is afgelopen jaar redelijk stabiel gebleven, maar nog altijd hoger dan leningen die enkele jaren geleden afgesloten werden. Als gevolg hiervan wordt de rekenrente mogelijk verder naar boven bijgesteld. Dit kan dan gevolgen hebben voor het saldo van de begroting en voor de kostendekkendheid van lokale heffingen. De ontwikkeling van de woonlasten bestaat uit meerder onderdelen. Eén ervan is de algemene inflatieontwikkeling. Daarvoor hanteren we een index van 3,5%. Daarnaast wordt voorgesteld voor 2025 de OZB met 2,5% extra te verhogen. De OZB neemt dan met 6,0% toe. De rioolheffing neemt toe met 3,5% algemene index en 6,0% stijging conform het stedelijk waterplan. Waardoor de heffing met 9,5% stijgt. De afvalstoffenheffing stijgt met 3,5% algemene index en aanvullend percentage om de heffing 100% kostendekkend te maken. Wij schatting die aanvulling in op 4%, waardoor de afvalstoffenheffing stijgt met 7,5%. Een overzicht van de ontwikkeling van de woonlasten voor meerpersoonshuishoudens is in het vorige hoofdstuk opgenomen.

De begroting van de gemeente is opgebouwd uit taakvelden en deze zijn gekoppeld aan programma's. We zien dat budgetten soms nog niet in het juiste taakveld staan. Dit kan voor komende begroting nog leiden tot enkele verschuivingen. Daarbij wordt ook kritisch gekeken naar de overhead, zodat voor de berekening van de kostendekkendheid van lokale belastingen wordt gerekend met een zuiver omslagpercentage.

Perspectiefnota 2025 - gemeente Alblasserdam

25

6. Van Perspectiefnota naar begroting Algemene beschouwingen Deze Perspectiefnota wordt behandeld in de raad tijdens de Algemene beschouwingen op 9 juli 2024. De Algemene beschouwingen zijn ook het moment voor de raad om richting te geven aan het college over de mate waarin het aan de knoppen, zoals het weerstandsvermogen, de lokale lasten, het ambitieniveau en het voorzieningenniveau in het dorp, kan draaien richting een sluitende begroting. In deze Perspectiefnota 2025 is een structureel sluitend perspectief voor 2025 opgenomen. Voor 2026 en de jaren erna zijn nog maatregelen nodig. Dit wordt gedurende 2025 in de aanloop naar de Perspectiefnota 2026 nader in beeld gebracht. De behandeling van de begroting 2024 staat gepland op dinsdag 5 november 2024. Voorafgaand aan de behandeling van de Begroting 2024 zal de raad afzonderlijk worden geïnformeerd over de effecten van de septembercirculaire 2024.

Perspectiefnota 2025 - gemeente Alblasserdam

26