Monitor Sociaal 2021 - Alblasserdam.pdf
Tekst van het document
18%
Centrum
11%
Kinderdijk
18%
Blokweer
2021 2017
14%
Souburgh
16%
Alblasserdam
0%
20%
40%
60%
80%
100%
Toelichting: Omkaderde staven in de grafiek wijzen op een significante toename of afname t.o.v. 2017; als er geen kaders om de staven staan is er dus geen verschil met 2017. Wijken met een omcirkeld percentage scoren in 2021 significant boven of onder het gemiddelde van Alblasserdam; als er geen omcirkelde percentages staan is er in 2021 dus geen verschil tussen de wijk en het Alblasserdams gemiddelde
40
Partner voor bestuur en beleid
Participatie Participatie naar ervaren gezondheid, opleiding, leeftijd en langdurige gezondheidsbeperking In de tabel hiernaast staan de vier achtergrondkenmerken die het meest bepalend zijn voor de mate van participatie van Alblasserdammers in volgorde van belangrijkheid. We zien achtereenvolgens hoe ervaren gezondheid, opleiding, leeftijd en het al dan niet hebben van een langdurige ziekte of beperking, samenhangen met de score op de indexscore participatie.
Tabel 5.1 Participatie naar achtergrondkenmerken (%) Indexscore Participatie
gemiddelde Alblasserdam
laag
gemiddeld
hoog
16
53
31
ervaren gezondheid
Ervaren gezondheid is de belangrijkste bepaler voor de mate van participatie. Hoe beter iemand zijn eigen gezondheid ervaart, hoe meer hij/zij participeert. Van de mensen met een zeer goede ervaren gezondheid bijvoorbeeld heeft 47% een hoge score op de participatieindex, tegenover slechts 6% van de Alblasserdammers met een (zeer) slechte gezondheid.
zeer goed
8
45
47
goed
9
57
34
gaat wel
24
52
24
(zeer) slecht
76
18
6
Opleidingsniveau is de tweede bepalende factor voor de de mate van participatie. Hoe hoger het opleidingsniveau hoe hoger de score op de participatie index. Ruim de helft van de laagst opgeleiden (53%) heeft de laagste score op de participatie index. Een lage score op de participatie index komt daarentegen slechts bij in 8% van de hbo/wo opgeleiden voor.
opleiding geen opleiding/basisonderwijs
53
33
14
vmbo, mavo, mulo, lbo/mbo1
24
55
21
mbo 2, 3 of 4/havo, vwo, hbs, mms
10
55
35
Ook leeftijd heeft invloed op invloed op iemands participatie. De 18 tot 34 jarigen participeren het meest (44% heeft een hoge score) en de 65+ers het minst (12% heeft een hoge score).
hbo/wo
8
52
40
18-34
7
49
44
35-64
15
52
33
65+
31
57
12
ja
31
50
19
nee
9
53
38
Tenslotte zien we degenen met een of meer langdurige ziekten, aandoeningen of beperkingen duidelijk minder participeren dan Alblasserdammers zonder dit soort beperkingen. In tabel 5.1 ziet u alles op een rij: • Hoe hoger de ervaren gezondheid, hoe meer participatie • Hoe hoger het opleidingsniveau, hoe meer participatie • Hoe jonger hoe meer participatie • Langdurige ziekte hangt samen met minder participatie
leeftijd
langdurige ziekte, aandoening of beperking
41
Partner voor bestuur en beleid
Participatie Lidmaatschap verenging/organisatie In totaal is 80% van de Alblasserdammers van 18 jaar en ouder lid van een vereniging/organisatie. Dit is gelijk aan 2017. Ook tussen de wijken is er geen verschil met 2017. In tabel 5.2 hiernaast staat de top 5 meest voorkomende verenigingen/organisaties waar inwoners lid van zijn.
De top 2 (kerk/moskee en de bibliotheek) in de tabel laat een sterke daling zien ten opzichte van 2017. In beide gevallen volgt deze daling een landelijke trend. Met een daling van 10% ten opzichte van 2017 is het aantal mensen dat aangeeft lid te zijn van een kerk of moskee, flink gedaald. Landelijk daalt de religieuze betrokkenheid. Hierbij wordt onder meer gekeken naar het bezoek aan religieuze diensten (Bron CBS en De Hart en Houwelingen1). Deze daling is echter geleidelijk waar dit voor Alblasserdam met een daling van 10% groot is. Voor het lidmaatschap bij een bibliotheek geldt dat dit sinds 1990 afneemt. In 2018 was nog 10% van de volwassenen lid (Bron: CBS). De cijfers voor Alblasserdam liggen in 2021 nog een stuk hoger, maar laten desalniettemin een forse daling zien ten opzichte van 2017.
Tabel 5.2 Top 5 lidmaatschap vereniging/organisatie 2017
2021
kerk/moskee
49
39
bibliotheek
36
29
sportvereniging
28
24
-
19
14
15
overige sportaanbieders organisatie met maatschappelijk doel Toelichting: % van totaal aantal inwoners Alblasserdam;
- = niet voorgelegd in 2017 pijltjes wijzen op een significante toename of afname t.o.v. 2017; als er geen pijltjes staan is er dus geen verschil met 2017
5.3 Activiteiten in verenigingsverband doen: afgelopen 12 maanden 2021
18%
2017
Activiteiten doen Naast activiteiten in verenigingsverband kunnen mensen ook andere activiteiten samen doen, zoals samen koffie drinken, samen koken of een uitstapje maken. In figuur 5.3 en 5.4 staat hoe actief inwoners binnen en buiten verenigingsverband zijn.
Duidelijk zichtbaar is de afname in activiteit voor de groep inwoners die (heel) vaak activiteiten onderneemt in verenigingsverband vergeleken met 2017. De activiteiten buiten verenigingsverband worden in dezelfde mate gedaan vergeleken met 2017. Ook hierbij is aannemelijk dat de coronacrisis van invloed is. Het past hierbij dat de impact op activiteiten in verenigingsverband daarbij groter is dan daarbuiten. 1: Hart, J. de & P. van Houwelingen (2018). Christenen in Nederland. Kerkelijke deelname en christelijke gelovigheid. Den Haag: SCP.
22%
60%
41% 0%
20%
24% 40% (heel) vaak
35% 60% af en toe
80%
100%
(bijna) nooit
5.4 Activiteiten buiten verenigingsverband doen: afgelopen 12 maanden 2021
19%
2017
20% 0%
34%
47%
35% 20%
40% (heel) vaak
45% 60% af en toe
80%
100%
(bijna) nooit
Toelichting: gearceerde staven in de grafiek wijzen op een significant verschil t.o.v. 2017; als er geen gearceerde staven staan is er dus geen verschil met 2017.
42
Partner voor bestuur en beleid
Participatie Sport
5.5 Sportfrequentie in de afgelopen 12 maanden
In de pagina hiervoor hebben we gezien dat 24% van de Alblasserdammers lid is van een sportvereniging en/of een ‘overige sportaanbieder’ zoals een sportschool (19%). Uiteraard sporten mensen ook buiten verenigingsverband. Figuur 5.5 laat de sportfrequentie van inwoners zien volgens de volgende definitie:
2021
"Het gaat om activiteiten die u in de afgelopen twaalf maanden heeft gedaan volgens gebruiken en regels uit de sportwereld. U moet dus denken aan bijvoorbeeld voetbal, badminton, fitness, toerfietsen en schaken, maar niet aan yoga, tuinieren, puzzelen of fietsen naar het werk of naar de supermarkt. Sporten die u tijdens de vakanties heeft beoefend, tellen wel mee."
2017
Bijna 6 van de 10 inwoners van Alblasserdam zegt niet te hebben gesport in het afgelopen (corona) jaar. Vier jaar geleden waren dat er nog 5 van de 10. De groep die in ieder geval een keer per week sportten halveerde van 12% naar 6%. Deze resultaten zijn in lijn met ander onderzoek. Afgezet naar leeftijd blijkt de sportfrequentie af te nemen naarmate men ouder wordt. Zo geldt voor 36% van de 1834 dat ze nooit sporten. Dit is 60% voor de leeftijdsgroep 35-64 jarigen en 73% voor de groep 65+’ers.
57%
7%
50%
0%
20% 0 keer
9%
40% 1-11 keer
12-59 keer
19%
18%
6%
12%
60%
80%
60-119 keer
120 keer of meer
11%
11%
100%
Toelichting: gearceerde staven in de grafiek wijzen op een significant verschil t.o.v. 2017; als er geen gearceerde staven staan is er dus geen verschil met 2017.
Uit onderzoek van het RIVM1 naar sport- en beweeggedrag in 2020 blijkt dat 30 tot 50 procent van de bevolking aangeeft dat ze tijdens de coronacrisis minder zijn gaan sporten/bewegen. 1: Duijvestijn, M. et al. (2021). Sport- en Beweeggedrag in 2020. Bilthoven: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM).
43
Partner voor bestuur en beleid
Effect van de Coronacrisis Partner voor bestuur en beleid
De invloed van de coronapandemie We zagen in het vorige hoofdstuk dat de coronacrisis invloed heeft gehad op de participatie mogelijkheden en het gedrag van mensen in Alblasserdam. De coronacrisis heeft dus invloed gehad op het sociaal functioneren van mensen.
Effect van de Coronacrisis 6.1 Invloed op werk
Bij de open vragen over mantelzorg en vrijwilligerswerk bijvoorbeeld geven respondenten aan dat corona een negatieve invloed heeft gehad op hun activiteiten en zorg verlenende handelingen naar anderen. Aan het einde van de vragenlijst was er ruimte voor opmerkingen. Ook daar troffen we opmerkingen aan die betrekking hadden op de coronaepidemie. Zo schreef iemand: "Door corona wordt je leven heel anders. Je kunt niet zomaar bij iemand op bezoek gaan en ook het verenigingsleven en kerkbezoek ligt stil.” De impact van de coronaepidemie op de contacten die mensen hadden met de personen uit hun sociale netwerk (familie en vrienden) en het voorkomen van gevoelens van eenzaamheid worden verderop in dit hoofdstuk beschreven.
kan werk behouden werk kwijt geraakt
Invloed op financiën
3%
tijdelijk ander werk
1%
geen van bovenstaande
42% 0%
20%
40%
60%
80%
100%
Toelichting: % van werkzame inwoners in Alblasserdam van 18-68 jaar, meerdere antwoorden mogelijk
6.2 Invloed op financiën
In Alblasserdam heeft het grootste deel van de volwassenen in de werkzame leeftijd geen verandering meegemaakt in hun financiën tijdens de coronacrisis (77%). Voor één op de zes (15%) gold dat hun financiën verslechterden door de coronacrisis. Er is ook een klein deel dat aangaf dat hun financiën verbeterden (8%). Het Sociaal Cultureel Planbureau1 constateert in een onderzoek over de effecten van de coronacrisis dat een verslechtering van de financiële situatie vooral voorkomt bij mensen die al een laag inkomen hadden. Dit effect zien we ook in Alblasserdam terug. Onder Alblasserdammers die hun inkomen typeren als minimuminkomen/bijstandsniveau verslechterde bij 24% hun inkomen. Bij degenen die hun spaargeld moesten aanspreken of schulden moeten maken, zag 54% hun financiële positie verslechteren door de coronacrisis.
6%
onzeker
Invloed op werk Op het gebied van werk is het beeld niet helemaal duidelijk. Al heeft bijna de helft van de Alblasserdammers in de werkzame leeftijd zijn of haar werk behouden; 42% lijkt geen antwoordcategorie te hebben gevonden voor zijn of haar situatie, hetgeen moeilijk verder te duiden is. Wel duidelijk is dat slechts 6% zijn baan is kwijt geraakt, 1% heeft tijdelijk ander werk gevonden en voor 3% is het onzeker op werkgebied.
49%
8%
0%
77%
10%
20%
30%
beter geworden
40%
50%
15%
60%
niet veranderd
70%
80%
90%
100%
slechter geworden
Toelichting: % van werkzame inwoners in Alblasserdam van 18-68 jaar
1: SCP (2021). Een jaar met corona. Ontwikkelingen in de maatschappelijke gevolgen van corona. Den Haag: SCP.
45
Partner voor bestuur en beleid
Effect van de Coronacrisis Vrijwillige inzet tijdens de coronacrisis Sinds het uitbreken van de pandemie heeft de overheid ons in meer of mindere mate beperkingen opgelegd met betrekking tot sociale activiteiten en het ontmoeten van andere mensen. De mogelijkheden voor het doen van vrijwilligerswerk werden hierdoor kleiner. Aan de andere kant hielden sommigen juist meer vrije tijd over door het wegvallen van bestaande activiteiten of werk. Hoe heeft de coronacrisis invloed gehad op de vrijwillige inzet van Alblasserdammers? Eén op de vijf inwoners (18%) zegt door het uitbreken van de coronacrisis minder vrijwilligerswerk te hebben gedaan dan normaal. Daar tegenover staat 6% die aangeeft juist méér vrijwilligerswerk te zijn gaan doen door de epidemie. De reden hiervoor is niet uitgevraagd in dit onderzoek, maar wellicht hadden zij meer tijd om zich vrijwillig in te zetten of waren ze meer gemotiveerd. Voor driekwart heeft de coronacrisis geen invloed gehad op de hoeveelheid vrijwilligerswerk die zij verrichtten.
Extra aandacht voor anderen Tijdens de coronacrisis ontstonden er groepen mensen die meer aandacht of hulp nodig hadden. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om mensen die besmet raakten met het virus of in sociaal isolement raakten. Nieuwe initiatieven om kwetsbaren te helpen werden opgericht. De helft van de Alblasserdammers geeft aan familie, vrienden of buren te hebben geholpen die extra hulp of aandacht nodig hadden door de coronacrisis. Eén op de twaalf heeft zich vanuit een organisatie of vereniging vrijwillig ingezet voor mensen die extra hulp of aandacht nodig hadden.
6.3 Vrijwilligerswerk in de coronacrisis
ben meer vrijwilligerswerk gaan doen
6%
ben minder vrijwilligerswerk gaan doen
18%
geen van beide
76%
0%
20%
40%
60%
80%
100%
6.4 Extra aandacht voor anderen in de coronacrisis extra aandacht familie, vrienden of buren extra aandacht vanuit organisatie/vereniging
51%
8% 0%
92% 20% ja
46
49%
40%
60%
80%
100%
nee
Partner voor bestuur en beleid
Effect van de Coronacrisis Sociale contacten tijdens de coronacrisis Tijdens de coronacrisis zijn er minder mogelijkheden (geweest) om familie en vrienden te ontmoeten. In hoeverre hebben Alblasserdammers hier moeite mee? Driekwart (29% + 46%) vindt het moeilijk dat hij minder kan afspreken met familie en vrienden, 29% vindt dit zelfs heel moeilijk (figuur 6.5). Daarnaast zegt 68% familie en vrienden om zich heen te missen. Toch is de helft (53%) tevreden over de kwaliteit van het contact met de mensen om zich heen; 20% is hier echter niet tevreden over. We kunnen hieruit concluderen dat een groot deel van de Alblasserdammers moeite heeft (gehad) met de beperking van sociale contacten. Een kleine groep ondervindt (of ondervond) weinig problemen.
Eenzaamheid tijdens de coronacrisis De helft van de inwoners heeft zich in de afgelopen 12 maanden eenzaam gevoeld (figuur 6.6). Vier op de tien gaven aan zich soms eenzaam te voelen, 8% voelde zich vaak eenzaam en een enkeling (1%) altijd. In figuur 6.7 zien we welke rol de coronacrisis hierbij heeft gespeeld. Ruim een derde (36%) zegt zich vaker eenzaam te voelen door de crisis. Een kleine groep van 5% voelt zich juist minder eenzaam. Voor de meerderheid (59%) maakt het geen verschil. Jongeren van 18 t/m 34 jaar geven significant vaker aan zich vaker eenzaam te voelen door de coronacrisis (47%). Dit is in lijn met bevindingen van I&O Research. 1 Het gemis aan contacten op school en met vrienden, het gebrek aan activiteiten en het missen van een perspectief zorgen voor gevoelens van eenzaamheid onder jongeren.2
6.5 Stellingen over contact tijdens coronacrisis Ik vind het moeilijk dat ik minder kan afspreken met familie en vrienden
29%
Ik mis familie en vrienden om me heen
46%
24%
Ik ben tevreden over de kwaliteit van het contact met familie en vrienden
16%
44%
9%
21%
44%
0%
20%
zeer mee eens
mee eens
27% 40%
neutraal
6.6 Eenzaam gevoeld in afgelopen 12 maanden
7%
60% mee oneens
9%
15%
5%
80%
100%
zeer mee oneens
6.7 Vaker eenzaam door coronacrisis?
1% 8%
36%
51%
40%
59% 5%
1: https://www.ioresearch.nl/actueel/veel-jongeren-voelen-zich-nuslechter-dan-voor-coronacrisis 2: https://www.movisie.nl/artikel/eenzaamheid-onder-jongerentijdens-coronacrisis
nee
ja, soms
47
ja, vaak
ja, altijd
geen verschil
minder vaak
vaker
Partner voor bestuur en beleid
Bijlage 1 Tabellen Partner voor bestuur en beleid
Kernindicatoren per wijk B.1 Aandeel Alblasserdammers dat… is/heeft (in %) Centrum
Souburgh
Kinderdijk
Blokweer
Alblasserdam
regio
2017
2021
2017
2021
2017
2021
2017
2021
2017
2021
2017
2021
lid vereniging
82
80
81
83
83
79
82
78
82
80
76
77
onvoldoende sociale contacten a
6
27
6
25
8
24
5
33
6
28
8
29
sociaal geïsoleerd
3
9
8
9
8
5
7
11
6
9
8
10
mantelzorger b
26
21
31
18
22
17
27
24
27
21
25
22
mantelzorger bekend met ondersteuning b
45
67
55
63
39
71
49
62
48
64
46
63
mantelzorger die zich overbelast voelt b c
-
-
-
-
-
-
-
-
4
2
3
2
vrijwilliger
41
30
42
30
41
31
40
24
41
28
36
25
actief in de buurt
15
16
21
10
17
11
15
11
16
12
13
11
weinig eigen kracht (o.b.v. indexscore)
2
5
4
7
6
3
2
7
3
6
5
6
nauwelijks participeert (o.b.v. indexscore)
5
18
8
14
6
11
5
18
6
16
6
14
a in 2021 is de vraagstelling iets aangepast: 2017: Vindt u dat u voldoende contacten met andere mensen hebt?
2021: Vindt u dat u in de afgelopen 12 maanden voldoende contacten met andere mensen had? b mantelzorgers die meer dan 8 uur per week en/of langer dan 3 maanden zorgen c vanwege het beperkte aantal respondenten kunnen we geen uitsplitsing maken op wijkniveau
Toelichting: = significante toename t.o.v. vorige meting; = significante afname t.o.v. vorige meting
49
Partner voor bestuur en beleid
Professionele hulp B.2 Professionele hulp kunnen vinden indien nodig (in %) 2017
2019
2021 79
psychische problemen
77
69
lichamelijke beperkingen
73
62
75 72
70
63
kindermishandeling
.
57
72
huiselijk geweld
.
56
72
vinden van huisvesting
.
64
69
moeite met rondkomen/geldzorgen
.
43
65
schulden
52
43
63
ontmoeten van/contact met mensen
60
58
62
relatieproblemen opvoedondersteuning mantelzorgondersteuning
. 51 46
. 47 52
59 59 57
vinden van werk
eenzaamheid
.
.
57
echtscheiding
42
34
54
Toelichting: . = niet gevraagd in betreffende meting = significante toename t.o.v. vorige meting; = significante afname t.o.v. vorige meting In het rapport worden in de tekst bij figuur 1.6 de cijfers uit de jaren 2017 en 2021 met elkaar vergeleken. De reden hiervoor is dat de cijfers uit de tussenmeting uit 2019 (net als die in 2015) consistent en onverklaarbaar veel lager liggen dan die in de grote metingen. Omdat het hier een patroon betreft kiezen we er in dit geval voor om uitsluitend de cijfers uit de grote metingen met elkaar te vergelijken in de tekst. Voor de volledigheid nemen we hier in de bijlage wel de cijfers op uit de tussenmeting van 2019. De pijltjes voor 2021 hebben betrekking op de vergelijking met 2019 en gaan niet op voor de vergelijking met 2017 zoals gepresenteerd in de tekst bij figuur 1.6.
50
Partner voor bestuur en beleid
Bekendheid voorzieningen B.3 Bekendheid voorzieningen totaal (in %) 2017
2019
totaal bekend
beetje bekend
goed bekend
Centrum voor Jeugd en Gezin
63
39
Maatschappelijk werk
83
47
Consultatiebureau
86
Jongerenwerk/JeugdPunt
2021
totaal bekend
beetje bekend
goed bekend
totaal bekend
beetje bekend
goed bekend
24
57
28
29
67
39
28
36
65
41
24
78
46
32
23
63
72
19
53
76
29
47
60
42
18
47
34
13
61
44
17
MEE Drechtsteden
41
25
16
36
22
14
37
24
13
Meldpunt Zorg en Overlast
34
27
7
28
7
21
36
28
8
Veilig Thuis
37
25
12
39
24
15
51
28
23
Helpende Handen
41
27
14
44
24
20
54
37
17
Cliëntondersteuning
19
13
6
25
18
7
24
17
7
Inloop GGZ (Yulius) Inloophuis Alzheimer Trefpunt
41 37 49
25 24 32
16 13 17
43 42 59
29 26 40
14 16 19
47 44 44
32 31 31
15 13 13
Sociale Dienst Drechtsteden
41
25
16
36
22
14
59
39
20
Stichting Welzijn Alblasserdam
64
39
25
64
30
34
66
47
19
Sociaal Raadslieden
43
25
18
50
27
23
46
31
15
Vrijwilligerssteunpunt
34
22
12
41
24
17
38
26
12
Klussendienst WoonCadans
24
15
9
24
16
8
23
16
7
Gezondheidscentrum DOK 11
94
15
79
96
4
92
92
12
80
Wmo-loket
47
27
20
46
24
22
46
30
16
Multifunctioneel Centrum Maasplein
57
33
24
60
27
33
51
32
19
Cultureel Centrum Landvast
88
24
64
95
11
84
90
26
64
Bibliotheek Aan Zet
93
18
75
81
24
57
77
25
52
.
.
.
26
11
15
35
15
20
ABC-Team
Toelichting: de kolom 'totaal bekend' is een optelling van de kolommen 'beetje bekend' en 'goed bekend‘ . = niet gevraagd in betreffende meting = significante toename t.o.v. vorige meting; = significante afname t.o.v. vorige meting; er is enkel getoetst voor de totale bekendheid (kolom 'totaal bekend‘) In het rapport worden in de tekst bij figuur 1.7 de cijfers uit de jaren 2017 en 2021 met elkaar vergeleken. De reden hiervoor is dat de cijfers uit de tussenmeting uit 2019 (net als die in 2015) consistent en onverklaarbaar veel hoger of lager liggen dan die in de grote metingen. Omdat het hier een patroon betreft kiezen we er in dit geval voor om uitsluitend de cijfers uit de grote metingen met elkaar te vergelijken in de tekst. Voor de volledigheid nemen we hier in de bijlage wel de cijfers op uit de tussenmeting van 2019. De pijltjes voor 2021 hebben betrekking op de vergelijking met 2019 en gaan niet op voor de vergelijking met 2017 zoals gepresenteerd in de tekst bij figuur 1.7.
51
Partner voor bestuur en beleid
Bekendheid voorzieningen B.4 Bekendheid voorzieningen, % van de doelgroep 2017
totaal bekend
2019
beetje bekend
goed bekend
totaal bekend
2021
beetje bekend
goed bekend
totaal bekend
beetje bekend
goed bekend
% van ouders met kinderen van 0 tot 23 jaar consultatiebureau
96
5
91
93
4
89
93
9
84
Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG)
83
41
42
77
25
52
86
28
58
Jongerenwerk/Jeugdpunt Alblasserdam
64
51
13
49
34
15
66
44
22
% van ouders met kinderen van 0 tot 18 jaar consultatiebureau
96
6
90
93
8
85
94
8
86
Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG)
82
41
41
73
26
47
89
28
61
Jongerenwerk/Jeugdpunt Alblasserdam
65
51
14
48
32
16
69
47
22
Toelichting: de kolom 'totaal bekend' is een optelling van de kolommen 'beetje bekend' en 'goed bekend‘ = significante toename t.o.v. vorige meting; = significante afname t.o.v. vorige meting; er is enkel getoetst voor de totale bekendheid (kolom 'totaal bekend')
52
Partner voor bestuur en beleid
Bekendheid voorzieningen B.5 Bekendheid mantelzorgondersteuning, % van mantelzorgers a 2017
2019
2021
totaal bekend
beetje bekend
goed bekend
37
23
63
37
26
.
17
49
31
18
mantelzorgsalons
37
30
50
26
24
Alzheimer Trefpunt
57
42
65
35
30
dag of week van de mantelzorg
53
55
71
34
37
mantelzorgwaardering
32
31
58
28
30
persoonlijke ondersteuning van mantelzorgconsulent
31
29
58
38
20
hulp vanuit Helpende Handen
.
30
60
30
30
hulp vanuit WoonCadans
.
11
34
15
19
Inloophuis Dementie
.
31
45
21
24
respijtzorg persoonlijke ondersteuning van cliëntondersteuner
a mantelzorgers die meer dan 8 uur per week en/of langer dan 3 maanden zorgen
. = niet gevraagd in betreffende meting Toelichting: in 2021 is de antwoordcategorie ‘ja, bekend’ opgesplitst in de categorieën ‘ja, beetje bekend’ en ‘ja, goed bekend’. De kolom 'totaal bekend' is een optelling van de kolommen 'beetje bekend' en 'goed bekend‘. Omdat de antwoordcategorieën in 2021 niet gelijk zijn aan 2017 en 2019 wordt in de tabel geen vergelijking gemaakt met voorgaande metingen.
53
Partner voor bestuur en beleid
Kernindicatoren per gemeente B.6 Aandeel inwoners dat… is/heeft (in %) Alblasserdam
Dordrecht
HardinxveldGiessendam
Hendrik-IdoAmbacht
Papendrecht
Sliedrecht
Zwijndrecht
regio
2017
2021
2017
2021
2017a
2021
2017
2021
2017
2021
2017
2021
2017
2021
2017
2021
lid vereniging
82
80
75
74
-
86
77
80
75
76
79
85
74
75
76
77
onvoldoende sociale contacten b
6
28
9
30
-
22
5
30
6
30
7
27
8
29
8
29
sociaal geïsoleerd
6
9
9
10
-
7
5
7
6
10
9
11
9
10
8
10
mantelzorger c
27
21
24
22
-
19
25
24
24
20
27
22
25
22
25
22
mantelzorger bekend met ondersteuning c
48
64
56
62
-
70
50
56
61
65
56
69
53
62
46
63
mantelzorger die zich overbelast voelt c
4
2
3
3
-
1
5
3
4
1
6
2
4
3
3
2
vrijwilliger
41
28
34
24
-
34
36
24
37
23
43
30
34
23
36
25
actief in de buurt
16
12
13
10
-
13
12
15
12
11
13
10
14
9
13
11
weinig eigen kracht (o.b.v. indexscore)
3
6
5
5
-
5
3
4
5
8
5
7
7
8
5
6
nauwelijks participeert (o.b.v. indexscore)
6
16
8
13
-
11
4
11
5
17
5
13
7
16
6
14
a voor Hardinxveld-Giessendam zijn geen cijfers uit 2017 beschikbaar b in 2021 is de vraagstelling iets aangepast: 2017: Vindt u dat u voldoende contacten met andere mensen hebt?
2021: Vindt u dat u in de afgelopen 12 maanden voldoende contacten met andere mensen had? c mantelzorgers die meer dan 8 uur per week en/of langer dan 3 maanden zorgen
Toelichting: = significante toename t.o.v. vorige meting; = significante afname t.o.v. vorige meting
54
Partner voor bestuur en beleid
Bijlage 2 Verantwoording onderzoek Partner voor bestuur en beleid
Methode, steekproef en respons Methode Het onderzoek is uitgevoerd via een online vragenlijst. Geselecteerde inwoners kregen per brief het verzoek om aan het onderzoek deel te nemen en de vragenlijst op internet in te vullen. Indien gewenst konden zij een schriftelijke vragenlijst opvragen.
Steekproef De steekproef bestaat uit inwoners van Alblasserdam van 18 jaar en ouder, die niet in een verzorgingshuis of andere instelling wonen. De tabel hieronder geeft per wijk het aantal verstuurde enquêtes en de respons weer.
verstuurde enquêtes (aantal)
respons (aantal)
respons (%)
Centrum
400
139
35
Kinderdijk
400
138
35
Blokweer
400
131
33
Souburgh
400
145
36
1.600
553
35
Alblasserdam
Het databestand is herwogen naar wijk en leeftijd.a
Veldwerkperiode april en mei 2021
a In 2017 was er een Drechtsteden-brede weging, waardoor cijfers licht kunnen afwijken van die in de rapportage uit 2017.
56
Partner voor bestuur en beleid
Achtergrondkenmerken Achtergrondkenmerken respondenten De tabellen hieronder laten zien hoe de groep respondenten er uitziet op de kenmerken leeftijd, opleidingsniveau en huishoudinkomen.a
leeftijd
%
18-34 jaar
19
35-44 jaar
13
45-54 jaar
11
55-64 jaar
15
65+ jaar
42
opleidingsniveau
%
geen opleiding / basisonderwijs
13
vmbo, mavo, mulo, lbo/mbo 1
30
mbo 2, 3 of 4 / havo, vwo, hbs, mms
34
hbo / wo
23
huishoudinkomen (zelf gerapporteerd)
%
minimuminkomen / bijstandsniveau
15
tussen minimum en modaal
34
modaal (ca. € 35.000 bruto)
24
1,5x tot 2x modaal
20
meer dan 2x modaal
7
a De cijfers zijn ongewogen.
57
Partner voor bestuur en beleid
Betrouwbaarheid Betrouwbaarheidsmarges
bij een respons van:
In steekproefonderzoek heb je te maken met betrouwbaarheidsmarges, omdat niet alle personen in de doelgroep bevraagd zijn of meegedaan hebben. Een betrouwbaarheidsmarge rond een onderzoeksuitkomst is kleiner naarmate het aantal respondenten in het onderzoek groter is. Daarnaast is de betrouwbaarheidsmarge afhankelijk van het gemeten percentage. De tabel hiernaast geeft als voorbeeld de betrouwbaarheidsmarges voor een uitkomst van 50% en ter illustratie ook voor een uitkomst van 10% of 90%. Er hebben ruim 500 respondenten aan het onderzoek deelgenomen. Wanneer 50% van hen een bepaalde mening heeft, dan bedraagt de marge ±4% en kunnen we met 95% zekerheid zeggen dat dit percentage in werkelijkheid (onder de totale doelgroep) zal liggen tussen de 46% en 54%.
is 10% eigenlijk:
is 50% eigenlijk:
is 90% eigenlijk:
50
10% + 8%
50% + 14%
90% + 8%
100
10% + 6%
50% + 9%
90% + 6%
150 (wijk)
10% + 5%
50% + 8%
90% + 5%
250
10% + 4%
50% + 6%
90% + 4%
500 (totaal)
10% + 3%
50% + 4%
90% + 3%
95%-betrouwbaarheidsmarges gemeten %
Wanneer is er sprake van een significant verschil tussen 2017 en 2021? Om te toetsen of verschillen in percentages veroorzaakt zijn door het toevalskarakter van de steekproef of dat er werkelijk een verschil is, zijn ook weer de betrouwbaarheidsmarges van belang. Een percentage van de meting uit 2021 verschilt pas significant van het percentage uit de meting van 2017 als het hoger of lager is dan het betrouwbaarheidsmarge dat om de uitkomsten van de jaren heen ligt.
80% lidmaatschap 82%
0%
20%
40%
60%
80%
100%
Bijvoorbeeld: in 2017 is 82% van de inwoners lid van een vereniging. Dit moet, gezien de betrouwbaarheidsmarges, gelezen worden als 79% à 85%. De uitkomst voor 2021 is 80%, wat gelezen moet worden als 77% à 83%. Beide betrouwbaarheidsmarges overlappen elkaar (zie de streepjes rond de balken in de figuur hiernaast). Er is dus géén sprake van een significant verschil. Als we in de rapportage spreken over verschillen zijn dit altijd significante verschillen.
58
Partner voor bestuur en beleid
Indexen & regressieanalyse Indexen Op basis van de resultaten van het onderzoek hebben we twee indexen opgesteld: 'Eigen Kracht' en 'Participatie'. Hieronder laten we zien uit welke variabelen de twee indexen zijn opgebouwd. Voor elke variabele hebben we zogenaamde standaard scores berekend. Deze scores zijn opgeteld en omgerekend tot een schaal van 0 tot 10. Deze scores zijn tot slot voor beide indexen ingedeeld in drie categorieën (laag-gemiddeld-hoog).
variabelen in index Eigen kracht
toelichting
belemmering door beperking of ziekte
mate waarin men wordt belemmerd door een ziekte, aandoening of beperking in verschillende situaties
begrijpen van brieven en formulieren
mate waarin men moeite heeft met het begrijpen van brieven van officiële instanties en het invullen van formulieren
omgaan met problemen
mate waarin men kan omgaan met onverwachte problemen en in staat is om problemen op te lossen
financiële gezinssituatie
hoe is de huidige financiële situatie van het gezin of huishouden
weg vinden naar instanties
weet men waar men terecht kan voor professionele hulp op verschillende gebieden indien nodig
variabelen in index Participatie
toelichting
ondernemen van activiteiten
mate waarin men activiteiten in en buiten verenigingsverband onderneemt
sociaal isolement
mate waarin men contacten heeft met andere mensen
beleving aantal sociale contacten
mate waarin men zelf vindt of men voldoende contacten met andere mensen heeft
werk of opleiding
heeft men betaald werk of een eigen bedrijf of volgt men een studie
vrijwilligerswerk
heeft men in de afgelopen 12 maanden vrijwilligerswerk gedaan
Regressieanalyse Regressieanalyse is een analyse van de data om te kijken of een bepaalde variabele invloed heeft op een andere variabele (of samengestelde index van variabelen). Ook kan bij regressieanalyse getoetst worden of dit een positieve of een negatieve invloed is. Het voordeel van regressieanalyse is dat je ook het effect van meerdere variabelen kan meten. Het kan dan zijn dat sommige variabelen relatief gezien minder van invloed zijn omdat er één andere belangrijke variabele is die veel invloed heeft. Bijvoorbeeld leeftijd en gezondheid. Apart kunnen beiden belangrijk zijn, maar neem je deze samen in een analyse dan zien we dat gezondheid de belangrijkste invloed heeft (leeftijd hangt namelijk ook samen met gezondheid; een hogere leeftijd gaat vaak samen met een minder goede gezondheid).
59
Partner voor bestuur en beleid
Over ons Over het OCD Partner voor bestuur en beleid! Dat wil het OCD zijn voor haar opdrachtgevers in de Drechtsteden en daarbuiten. Wij bieden ondersteuning op maat met onderzoek, advies en informatie. Zodat beleid optimaal ontwikkeld, uitgevoerd en waar nodig bijgesteld kan worden. Meer weten? Bezoek onze website!
Contact Wilt u tips of informatie doorgeven of heeft u misschien een vraag over dit product? Neem dan gerust contact op ons door te bellen naar 078 770 3905 of te mailen naar ocd@drechtsteden.nl.
Auteurs
K.F.J. (Kristel) Kuijstermans-Lambregts
W.P. (Willem Paul) Peters
E.L. (Liesbeth) Heering
W. (Wanda) van den Boogaard
I.A.C. (Ingrid) Soffers
M.J. (Michel) Borst
60
Partner voor bestuur en beleid
Colofon Monitor Sociaal 2021 Alblasserdam
Onderzoekcentrum Drechtsteden
Juli 2022 Adres Industrieweg 11 3361 HJ Sliedrecht
Postbus 619 3300 AP Dordrecht Telefoon 078 770 3905 Website onderzoekcentrumdrechtsteden.nl
Partner voor bestuur en beleid