Jaarverslag Leerplicht 2019-2020 Zuid-Holland Zuid.pdf

2019 - 2020

Jaarverslag Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten

Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten is onderdeel van de Dienst Gezondheid & Jeugd

VO O RWO O RD

Onderwijs is de sleutel voor de ontwikkeling van een kind Voor u ligt het jaarverslag van het schooljaar 2019-

Het coronavirus zal ook gedurende het schooljaar

2020 van Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten (LVS),

2020-2021 van invloed zijn op het onderwijs en de

onderdeel van de Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-

werkzaamheden van LVS. Wij blijven ons samen met de

Holland Zuid.

scholen, ouders, leerlingen en partners inzetten voor het voorkomen van schooluitval. LVS is partner van de

Het schooljaar 2019-2020 was, net als voor iedereen,

gemeenten in Zuid-Holland Zuid als het aankomt op

een bijzonder jaar voor LVS. Nooit eerder hadden

het vroegtijdig signaleren van jeugdproblematiek. LVS is

we met een algehele sluiting van scholen te maken.

tevens partner van gemeenten en hun sociale diensten

En nooit eerder werd landelijk bepaald dat scholen

in het begeleiden van jongeren naar de arbeidsmarkt.

ongeoorloofd verzuim niet hoefden te melden. Het

Zo dragen we bij aan een gezonde samenleving en

aantal meldingen van relatief verzuim (veelvuldig te

het, waar mogelijk, voorkomen van jeugdzorg- en

laat komen, spijbelen) was als gevolg van het landelijke

uitkeringslasten.

verzuimbeleid in de periode van afstandsonderwijs laag. De verzuimcijfers van dit schooljaar zijn niet

De behaalde resultaten van LVS in het schooljaar

vergelijkbaar met andere jaren. We hebben daarom

2019-2020 vindt u in dit jaarverslag. De cijfers

in dit jaarverslag slechts beperkt vergelijkingen met

in dit jaarverslag zijn gebaseerd op de wettelijk

voorgaande jaren opgenomen. LVS heeft zich snel

voorgeschreven leerplichttellingen voor de regio. Het

aangepast aan de nieuwe omstandigheden door

aantal betreft het aantal unieke leerlingen. Het geeft

enerzijds proactief met scholen, kinderen en ouders,

geen inzicht in het aantal keren dat een leerling door

Jong JGZ en jeugdteams contact te onderhouden en

school gemeld werd. Het gebeurt dat een leerling in een

anderzijds zich in te zetten voor diverse GGD-taken in

schooljaar meerdere keren gemeld wordt voor verzuim.

de COVID-19 bestrijding. De opgaven per gemeente zijn als bijlage bij het In het schooljaar 2019-2020 werden de eerste gevolgen

jaarverslag gevoegd.

zichtbaar van de pandemie op de arbeidsmarkt. Voortijdig schoolverlaters krijgen het naar verwachting

Peter Heijkoop

de komende jaren moeilijker dan ooit. LVS spant zich

Lid Algemeen Bestuur

samen met arbeidsmarktpartners in om deze groep nu

Portefeuillehouder Leerplicht en

extra te steunen, onder andere door meer inzet van zijn

Voortijdig Schoolverlaten

matchmakers.

Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ

Jaarverslag Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten 2019-2020

HO O F DSTUK 1

Het beschermen van leerrecht en ontwikkeling Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten (LVS) beschermt het recht op onderwijs voor alle kinderen in de regio Zuid-Holland Zuid en draagt er zorg voor dat zoveel mogelijk jongeren, die daartoe in staat zijn, het onderwijs met een startkwalificatie verlaten. LVS doet dit door het houden van toezicht op naleving

samen met ouders, de jongeren en partners in de

van de Leerplichtwet en door voortijdig schoolverlaters

domeinen zorg, veiligheid, onderwijs en arbeid. De

te ondersteunen en te begeleiden naar onderwijs,

kennis die LVS opdoet, wordt gedeeld met gemeenten

arbeidsmarkt of de meest passende plek in de

en wordt besproken met ketenpartners. Zo maken

samenleving. In de ondersteuning staan de situatie

we gezamenlijk een beter vangnet dat (school)uitval

en mogelijkheden van het kind of de jongere centraal.

voorkomt.

LVS kijkt naar wat passend is en werkt intensief

Aantal leerplichtige en kwalificatieplichtige jongeren van 5 tot 18 jaar die op 1 oktober 2019 waren ingeschreven in de BRP van de 10 gemeenten in de regio ZHZ:

Jaarverslag Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten 2019-2020

De wettelijke kaders LVS voert de Leerplichtwet en RMC-taak uit voor 10 gemeenten in de regio ZHZ.

Leerplichtwet

RMC-Functie

Kinderen mogen vanaf 4 jaar een school bezoeken.

Doel van de RMC-wetgeving is het scheppen van

Vanaf de eerste dag van de maand na hun 5e

voorwaarden voor jongeren om de voor hen hoogst

verjaardag hebben kinderen de plicht om naar school

haalbare en meest passende onderwijs- en/of

te gaan. Deze plicht duurt tot de dag dat ze een

arbeidsmarktpositie te bereiken. Het betreft hier

startkwalificatie hebben gehaald, of tot de dag waarop

jongeren van 18 tot 23 jaar zonder een startkwalificatie.

ze 18 jaar worden.

Op grond van de Leerplichtwet is LVS verplicht een

schoolinschrijving bij LVS in beeld.

leerplichtadministratie bij te houden met basisgegevens over alle leer-en kwalificatieplichtigen die wonen in de

Scholen geven op grond van de Leerplichtwet in- en

10 gemeenten in de regio. Van al deze jongeren wordt

uitschrijvingen en aan- en afwezigheid van leerlingen

gemonitord of ze een schoolinschrijving hebben en of

door aan het basisregister onderwijs (BRON) van de

ze een startkwalificatie hebben behaald. De jongeren

Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). Deze gegevens

komen onder andere door verzuim of een ontbrekende

verstrekt DUO vervolgens aan LVS.

LVS zet zich in voor het recht van ieder kind op onderwijs en ontwikkeling. Ieder kind verdient de kans om zich naar vermogen voor te bereiden op een maatschappelijk onafhankelijke positie. Wanneer een jongere met plezier naar school gaat en

juiste begeleiding krijgen.

volgens het boekje zijn diploma’s haalt, vergroot het daarop zijn kansen. De voorwaarde hiervoor is een

Door schoolverzuim en schooluitval eerder te

goed pedagogisch schoolklimaat. Een schoolklimaat met

signaleren, kunnen we kinderen en jongeren in een

voldoende aandacht voor de leerlingen en kwalitatief

eerder stadium motiveren terug naar school te gaan

goede lessen, gegeven door professionele docenten,

en de ‘schade’ beperken. In de gesprekken met het

met maatwerk voor leerlingen die dat nodig hebben.

onderwijs blijft LVS daarom het belang benadrukken

Een klimaat dat aandacht heeft voor een leerling die er

van het tijdig melden van schoolverzuim of uitval.

(even) niet is en waarin kwetsbare leerlingen extra en de

Jaarverslag Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten 2019-2020

HO O F DSTUK 2

Kinderen die verzuimen Het voorkomen van schoolverzuim en het vroegtijdig signaleren en integraal aanpakken van problematiek bij kinderen is van groot belang. Verzuim is vaak een signaal voor achterliggende problematiek. De consulent van LVS kan hier samen met de school adequaat op inspelen om erger te voorkomen. Multidisciplinaire overleggen

zodanig veel verzuim is dat de school dit moet melden.

De consulenten van LVS nemen met wisselende

LVS signaleert waar de grootste risico’s op verzuim of

frequentie op alle V(S)O scholen, MBO-instellingen

uitval zitten en onderneemt zelf of met andere partijen

en in het regionale Zorg– en Veiligheidshuis deel aan

actie om verzuim en/of voortijdig schoolverlaten te

multidisciplinaire overleggen. In deze overleggen

voorkomen.

bespreken verschillende professionals de integrale aanpak van kinderen waarover zorgen bestaan.

Daarnaast geven de consulenten van LVS voorlichting aan docenten, zorg- en ondersteunend personeel,

Op een aantal VO-scholen worden door de consulenten

ouders en leerlingen en professionals in het sociaal

van LVS preventieve gesprekken gevoerd. Dit gebeurt

domein. LVS heeft een adviserende en signalerende rol

op verzoek van betrokken scholen. Deze gesprekken

wat betreft de verzuimaanpak in het algemeen, en in

worden gevoerd met leerlingen die problemen

specifieke situaties wanneer hier aanleiding toe is.

ondervinden, op school of thuis, en beginnend verzuim vertonen. In de gesprekken worden jongeren (en

Het aantal kinderen dat niet op een school staat

soms ook hun ouders) gewezen op de gevolgen van

ingeschreven is vorig schooljaar gestegen ten opzichte

aanhoudend verzuim. Er wordt samen gekeken of er

van het schooljaar daarvoor. Op 31 juli 2020 waren er

behoefte is aan extra ondersteuning of hulp.

64 kinderen die geen schoolinschrijving hadden. Een jaar eerder waren dat er 44 in de regio. De stijging zit

Informatie-en kennisdeling

met name bij kinderen die voorheen op het primair

De consulenten van LVS geven regelmatig informatie

onderwijs zaten, of voorheen geen schoolinschrijving

en advies bij problematiek waar niet direct sprake is

hadden. Wij vermoeden dat deze stijging voor een

van meldwaardig schoolverzuim. Dat is bijvoorbeeld

deel door de coronamaatregelen (lockdown, sluiting

het geval als er een conflict is tussen de school en de

van scholen) is ontstaan en van administratieve aard

leerling of ouders, of wanneer er hulp nodig is bij het

is (vertraging in de verwerking van mutaties, zoals

vinden van een andere school. De consulenten van LVS

vertrokken naar andere regio/buitenland of nieuw in de

spreken dan met leerlingen en hun ouders voordat er

regio).

Jaarverslag Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten 2019-2020

Aantal verzuimende leerlingen verdeeld naar absoluut verzuim (op 31-07-2020) en relatief verzuim.

Aanpak verzuim Het beschermen van het recht op onderwijs en ontwikkeling is alleen mogelijk als scholen het in- en uitschrijven en de aan- en afwezigheid van leerlingen tijdig en consequent melden. Na een melding neemt de consulent van LVS deze in overleg met de school in behandeling. Op basis van de door de school geleverde informatie gaat de consulent van LVS met ouders en soms ook samen met de jongere in gesprek over wat nodig is om de schoolgang zo snel mogelijk te herstellen. Bij schoolverzuim is het belangrijk dat snel stappen

met achterliggende problematiek staat de inzet van

worden gezet om thuiszitten en schooluitval te

jeugdhulp voorop.

voorkomen. Wat daarbij helpt, is een methodische aanpak en duidelijkheid over wie wat doet in welke

Wanneer hulpverlening echt niet op gang komt en het

fase. De consulenten van LVS werken zoveel mogelijk

schoolverzuim blijft aanhouden, kan er tegen jongeren

volgens de Methodische Aanpak Schoolverzuim, de

en/of ouders proces-verbaal worden opgemaakt of

MAS. In de aanpak ligt de focus op de vroegtijdige

een Haltverwijzing worden gedaan. Bij luxe verzuim

inzet van vrijwillige hulpverlening als oplossing van

en absoluut verzuim gebeurt dit tegen de ouders. Bij

schoolverzuim. De MAS beschrijft in een stappenplan

relatief verzuim kan de consulent van LVS tegen de

vier routes bij meldingen van ongeoorloofd verzuim:

ouders, maar ook tegen de leerlingen vanaf twaalf jaar,

vrijwillige jeugdhulp, Halt-straf, dwang in civielrechtelijk

een proces-verbaal opmaken.

kader en dwang in strafrechtelijk kader. Bij verzuim

Jaarverslag Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten 2019-2020

Aantal processen-verbaal verdeeld naar onderwijssoort.

“LVS heeft mij heel goed geholpen en doet dat nog steeds.” De ervaring van een jongere. Ik ben in maart dit jaar in contact gekomen met LVS.

schoolverzuim. Tijdens de coronacrisis heb ik thuis

Ik heb een vorm van autisme waardoor ik niet goed

gezeten. Ook toen hield de consulent contact met mijn

functioneer en leer in het regulier onderwijs. Samen

ouders en mij. Begin augustus hebben wij een nieuw

met de consulent van LVS hebben we besloten op

gesprek gehad over verdere plannen voor mij. LVS heeft

zoek te gaan naar een betere plek voor mij, waar ik

mij heel goed geholpen en doet dat nog steeds. Ik hoop

wel tot leren kom. De consulent heeft gezorgd dat dit

dat ik snel een juiste en passende plek weet te vinden.

mogelijk was, zonder dat wij problemen kregen over

Overstap van VO naar MBO De overstap van voortgezet onderwijs naar MBO heeft deze zomer extra aandacht gekregen van scholen en LVS. Voor een deel van de jongeren was, door de bijzondere omstandigheden van dit jaar, de stap naar een vervolgopleiding minder vanzelfsprekend geworden. Ze hadden immers een behoorlijke periode niet in de schoolbanken gezeten. LVS heeft in de zomerperiode deurbezoeken afgelegd bij deze groep jongeren en met hen bekeken wat ze nodig hadden om een volgende stap te zetten richting startkwalificatie.

Jaarverslag Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten 2019-2020

In beeld brengen van kinderen in een kwetsbare positie In de periode dat scholen gesloten waren vanwege de

scholen, Jong JGZ en LVS elkaar goed weten te vinden

coronacrisis bleven leerlingen goed in beeld bij LVS.

in situaties waarbij ouders hun kinderen thuis wilden

LVS heeft in deze periode nauw contact gehouden

houden vanwege angst voor besmetting met COVID-19.

met het onderwijs en de jeugdteams. Bij zorgen over

De gezinnen waarin al spanningen waren, hadden

kinderen die niet deelnamen aan het afstandsonderwijs

het tijdens de coronacrisis nog moeilijker. Bij hen viel

adviseerde LVS scholen over de aanpak en pakte daarin

bovendien vaak (een deel van) de reguliere begeleiding

in voorkomende gevallen een eigen rol.

weg. LVS was in die periode vooral gericht op het verstrekken van informatie, adviseren, ondersteunen en

Na de periode waarin scholen gesloten waren en

verwijzen. In vrijwel alle gevallen is een goede oplossing

afstandsonderwijs verzorgden, is het onderwijs op

gevonden.

locatie geleidelijk weer opgestart. In die periode hebben

In de Coronacrisis hebben wij 264 leerlingen geholpen.

Jaarverslag Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten 2019-2020

“Wat ik ook heb gedaan, is meer aandacht geven aan de basisscholen.” De ervaring van een consulent LVS. De eerste weken van de Coronacrisis had ik het net

gesprek gevoerd te hebben met de leerling, nam hij de

zo druk als anders. Alleen werd ik nu ook 1 x per week

volgende ochtend contact op met zijn mentor.

ingezet voor het Corona callcenter. Mijn reguliere werk begon hierdoor op te lopen.

Wat ik ook heb gedaan is meer aandacht geven aan de basisscholen. Ik heb met meer dan 40

Om die reden is besloten dat ik mijn reguliere

basisscholen gebeld en gesproken met de directeuren.

LVS werkzaamheden volledig zou hervatten. Het

De basisscholen waren blij om met LVS te spreken.

Voortgezet Onderwijs had veel behoefte om met

Directeuren hadden de behoefte om met mij te sparren

LVS te sparren over leerlingen. Vooral bij leerlingen

over sommige kinderen. Soms duurde zo’n gesprek wel

waarvan de thuissituatie niet optimaal was. Om een

een uur. Doordat bijna alle collega’s werden ingezet

praktijkvoorbeeld te geven vertel ik over een leerling

voor coronawerkzaamheden had ik het voornamelijk

van 15 jaar. Een zorgleerling die zowel op school als

druk met meldingen van scholen en de bureaudienst

bij LVS bekend is. Vader heeft een vriendin, tussen

van LVS. De meldingen betroffen vaak leerlingen

haar en de leerling zijn vaak problemen. Vader is

met wie school geen contact kon krijgen. Tijdens de

vrachtwagenchauffeur en is daardoor soms dagenlang

bureaudiensten bellen nu nog steeds vaak angstige

weg. De leerling ging niet graag naar huis en bleef liever

ouders die zich zorgen maken en hun kinderen niet

op school hangen. Met de lockdown kon school geen

naar school willen sturen. Ik luister naar hun verhaal,

contact meer met hem krijgen. Ik kreeg een zorgelijke

neem hen serieus en geef advies en tips over wat ze

e-mail van de zorgcoördinator. Naar aanleiding hiervan

kunnen afspreken met scholen.

belde ik vader in de avonduren en kreeg wel contact. De inlogcodes van de leerling werkten niet en hij had een soort van vakantiegevoel vertelde vader. Na een streng

Jaarverslag Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten 2019-2020

HO O F DSTUK 3

Kinderen die thuiszitten Het volgen van onderwijs is essentieel voor de ontwikkeling van kinderen. Aanhoudend schoolverzuim kan een serieuze bedreiging vormen voor de ontwikkeling van kinderen. Daarom vinden wij het belangrijk dat alle kinderen onderwijs volgen. De afgelopen jaren is een ‘boost’ gegeven aan het commitment hierop. Dit gebeurde met het Thuiszitterspact ZHZ, waarin afspraken zijn gemaakt voor de periode 2018 tot 2020. Ondanks alle inspanningen zijn er nog steeds te veel

De afgelopen periode zijn met het Thuiszitterspact

kinderen die niet naar school gaan en thuis zitten. Er

goede stappen gezet om het thuiszitten te verminderen.

is daarom aanleiding om het commitment, dat met

Het pact heeft de urgentie om er samen werk van

het Thuiszitterspact is gerealiseerd, te verlengen.

te maken vergroot, zowel op de werkvloer als bij de

In de regionale aanpak Thuiszitters wordt een

bestuurders. Ook zijn (ziekte) verzuimprotocollen

bredere definitie van thuiszitten gehanteerd dan de

geactualiseerd en wordt de noodzaak van een

leerplichtwet voorschrijft. Voor ons zijn thuiszitters

gezamenlijke aanpak benadrukt. Niet de kennis

kinderen die zonder onderwijs thuis zitten, omdat hun

en deskundigheid van ieder op zich, maar juist de

problematiek (volledige) deelname in een reguliere dan

bundeling van inzichten en ideeën biedt extra kansen

wel speciale onderwijsinstelling onmogelijk maakt. Het

voor snel herstel van de schoolgang. Tot slot is

recht op onderwijs is voor hen in het geding.

aandacht besteed aan een betere samenwerking tussen onderwijs en jeugdzorg.

Het centrale doel in 2023 is voor iedere thuiszitter binnen drie maanden een passend onderwijs- dan

Om het recht op leren met onze partners in te vullen

wel zorgaanbod gevonden te hebben. Het overgrote

is het van groot belang dat de kinderen die geen

deel van kinderen dat thuiszit, heeft meerdere

onderwijs volgen (nu nog onderverdeeld in geoorloofd

problemen tegelijk. Denk aan een lichamelijke handicap,

en ongeoorloofd) in beeld zijn. LVS ziet de aanpak van

psychiatrische problemen (angsten, psychische

thuiszitters als een gezamenlijke verantwoordelijkheid,

problematiek, etc.), gedragsproblemen (autisme, etc.)

waarbij de (on)mogelijkheden van het kind (en het gezin)

of het hebben van problemen thuis. Daarnaast blijkt

centraal staan.

de overgang van de ene ‘schoolsoort’ naar de andere ‘schoolsoort’ een risico op thuiszitten met zich mee te brengen.

Jaarverslag Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten 2019-2020

Aantal thuiszitters per schooljaar.

Vrijstellingen van inschrijving LVS spant zich in om het recht op leren en ontwikkelen

De Leerplichtwet kent vier gronden voor vrijstelling van

van ieder kind te waarborgen. Het onderwijs, met al

de verplichting tot schoolinschrijving. Ouders kunnen

zijn diversiteit, biedt voor de overgrote meerderheid

een beroep doen op vrijstelling van de verplichting tot

van ouders en kinderen een passende plek. Soms is

schoolinschrijving, als:

een passende onderwijsplek moeilijker te vinden. De samenwerkingsverbanden passend onderwijs, en vaak

Een jongere op lichamelijke of psychische gronden niet

ook zorgpartners, zijn dan aan zet om in samenspraak

geschikt is om op een school te worden toegelaten;

met ouders en vanaf 12 jaar kinderen een onderwijsplek

Ouders bezwaar hebben tegen de richting van het

te vinden. LVS heeft in die gevallen vaak een functie

onderwijs;

als verbinder, regisseur en soms als resultaatbewaker.

Een jongere onderwijs volgt op een school buiten

Soms is onderwijs (tijdelijk) echt niet mogelijk. LVS kan

Nederland;

dan na sociaal-medisch advies te hebben ingewonnen

Een kwalificatieplichtige jongere op andere wijze

een vrijstelling verlenen voor de duur van een jaar.

voldoende onderwijs geniet.

In die periode moet het ontwikkelrecht van het kind op andere wijze dan via onderwijsdeelname worden gewaarborgd.

Jaarverslag Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten 2019-2020

Aantal vrijstellingen en vervangende leerplicht verdeeld naar vrijstellingsgronden.

Jaarverslag Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten 2019-2020

HO O F DSTUK 4

Voortijdig schoolverlaten Voortijdig schoolverlaten (VSV) is het verlaten van school zonder een startkwalificatie (havodiploma, vwo-diploma of diploma op MBO-niveau 2, 3 of 4). Nederland is verdeeld in 40 zogenaamde RMC regio’s, waarin onderwijs en gemeenten samenwerken om voortijdig schoolverlaten tegen te gaan. RMC staat voor de Regionale Meld- en Coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten. Binnen een RMC-regio maken scholen en gemeenten

Met de meeste jongeren gaat het goed. Bijna 98% van

elke 4 jaar afspraken over maatregelen om uitval te

de jongeren verlaat het onderwijs mét een diploma.

voorkomen. Die afspraken staan in een regionaal

Wat we wel zien is dat meer jongeren uitvallen die de

programma. LVS, waar de RMC-taken zijn belegd, is

Nederlandse taal onvoldoende beheersen en dat het

verantwoordelijk voor de totstandkoming van het

aantal jongeren met multiproblematiek stijgt. In de

regionaal programma VSV. Het bestuurlijk overleg VSV

voorlopige cijfers van schooljaar 2018-2019 lijkt het

heeft ingestemd met het regionaal programma voor de

aantal VSV-ers weer licht te dalen. Die ‘trend’ zet ook

periode 2020-2024. De Rijksoverheid ondersteunt de

door in de meest recente cijfers over 2019-2020. De

regionale aanpak door geld beschikbaar te stellen.

mate waarin corona al (positief of negatief) effect heeft op de cijfers is nog niet zichtbaar.

Aantal nieuwe VSV’ers (12 tot 23 jaar) op 1 oktober 2019 verdeeld naar onderwijssoort.

Jaarverslag Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten 2019-2020

Ondersteunen en begeleiden van jongeren tot 23 jaar Het landelijke en regionale beleid voortijdig

De consulenten van LVS leggen contact met de

schoolverlaten richt zich op jongeren tot 23 jaar zonder

jongeren die zijn uitgevallen. Ze doen dit op allerlei

een startkwalificatie. Het probleem van voortijdig

manieren. Bijvoorbeeld via WhatsApp, school,

schoolverlaten doet zich voornamelijk voor bij jongeren

schriftelijk, netwerkpartners of huis(deur)bezoek.

van 18 jaar en ouder. Voor deze groep zet LVS een

Tijdens de coronacrisis werd contact met de jongeren

aanpak van schoolverzuim in die vergelijkbaar is met die

hoofdzakelijk schriftelijk en via WhatsApp gelegd

van de jongere doelgroep tot 18 jaar.

en in enkele gevallen zijn deurbezoeken (tijdens de zomeractie) gedaan.

We treden op wanneer verzuim wordt gemeld, vanuit de gedachte dat verzuim een belangrijke voorbode kan

Bij het vinden en organiseren van een passend aanbod

zijn voor uitval later. Hoe eerder we er bij zijn, hoe beter

voor de jongeren, werkt LVS samen met de regionale

dat is. In de regio is met het onderwijs afgesproken

en lokale partners. De jongeren worden door de

dat het verzuim van jongeren boven de 18 jaar volgens

consulenten van LVS over het aanbod van de regionale

dezelfde richtlijnen wordt gemeld als bij jongeren onder

en lokale partners geïnformeerd en gestimuleerd

de 18 jaar (bij 16 uur verzuim of meer in 4 weken). Voor

om deel te nemen. Een aantal voorbeelden: Project

LVS is de taak om jongeren tot 23 jaar te volgen op hun

Kansrijk Alblasserdam, Banenmarkt van Leerwerk

weg naar een startkwalificatie en hun, wanneer uitval

Loket Drechtsteden, Trajecten via Maatschappelijke

dreigt, een passend aanbod richting een startkwalificatie

Diensttijd en de briefactie over de Opendagen van

te bieden. Als dit niet kan, begeleiden de consulenten

Opleidingscentra in de regio. De begeleiding van vsv-ers

van LVS in samenwerking met de andere partners de

vereist maatwerk en flexibiliteit. De consulenten van LVS

jongere naar werk, een combinatie van leren en werken

maken gebruik van de mogelijkheid om maatwerk te

of hulpverlening.

bieden passend bij de behoefte en ondersteuning van de jongere.

528 verzuimende jongeren van 18 tot 23 jaar in schooljaar 2019-2020.

Jaarverslag Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten 2019-2020

“De consulent van LVS was dat steuntje!” Bericht van de wethouder onderwijs van de gemeente Zwijndrecht. We bezochten een aantal jongeren in Zwijndrecht zonder startkwalificatie en waarvan onduidelijk is of ze werken of ingeschreven staan voor een nieuwe opleiding na de zomer. Het waren stuk voor stuk boeiende, open gesprekken met jongeren die meestal in een impasse zaten na teleurstellingen en levensproblemen. Jongeren die een steuntje in de rug nodig hebben om weer op het goede spoor terecht te komen. De consulent van LVS was dat steuntje, verwees naar begeleiding en ondersteuning, dacht mee. De jongeren waren heel blij met de steun van de consulent en er werden concrete afspraken gemaakt. Een belangrijke functie op een cruciaal moment in de ontwikkeling van jongeren. Het voorkomen van stagnatie is zowel persoonlijk als maatschappelijk van groot belang. Wat mij het meeste op is gevallen zijn de professionele houding van de consulent en de gebrekkige aansluiting op het lokale sociaal domein van deze taak van gemeenten. Dat kan beter!

Jaarverslag Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten 2019-2020

Matchmakers Bij het terugdringen van voortijdig schoolverlaten gaat het niet alleen om nieuw uitgevallen jongeren, maar ook om jongeren die al eerder uitvielen (oud VSV’ers). Voor deze groep bestaat het team matchmakers. De matchmakers ondersteunen deze groep jongeren bij het vinden van werk, school, zorg of een combinatie hiervan. De matchmakers gaan actief op zoek naar jongeren in hun eigen woonomgeving. Door middel van huisbezoek proberen zij met de jongeren in contact te komen en hun vertrouwen te winnen. Samen met de jongere wordt een plan gemaakt om eigen doelen op het gebied van werk, leerwerk of school te bereiken. Soms is de begeleiding intensief. Soms is een steuntje in de rug voldoende. Bij het formuleren van de juiste ondersteuningsvraag en het organiseren van een ondersteuningsaanbod werken de matchmakers samen met een netwerk van partners. Het aanbod aan instrumenten dat het team matchmakers kan inzetten wordt niet door het team zelf ontwikkeld, maar door de netwerkpartners. De overdrachten zijn ‘warm’ en de matchmaker blijft ook daarna de voortgang volgen. De matchmakers zijn afkomstig uit verschillende organisaties, te weten LVS, de Sociale Diensten en MeePlus. De matchmakers worden aangestuurd door de teamleider LVS. De aansturing is gericht op het bereiken van resultaten en op het uitwisselen van kennis en vaardigheden tussen de matchmakers.

Zo dragen we bij aan een gezonde samenleving en het, waar mogelijk, voorkomen van zorg- en uitkeringslasten.

Jaarverslag Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten 2019-2020

DEF I NI TIES

Verzuim, thuiszitters en vrijstellingen ‘Voor iedere kind en/of jongere wordt een passende oplossing gezocht om verzuim te stoppen, uitval te voorkomen en de kans op een startkwalificatie te vergroten.’

WETTELI J K TE M E LD E N V E R ZU I M

De school is op grond van de Leerplichtwet verplicht (vermoedelijk) ongeoorloofd verzuim te melden als een leerling gedurende een periode van vier opeenvolgende lesweken zestien uren van de les-praktijktijd zonder geldige reden heeft verzuimd. De Leerplichtwet onderscheidt verschillende vormen van wettelijk verzuim: Absoluut verzuim: Een leer-of kwalificatieplichtige jongere die op 31-07-2020 niet ingeschreven staat op een school en geen vrijstelling heeft. Relatief verzuim: Een leer-of kalificatieplichtige jongere die ingeschreven staat op een school, maar zonder geldige reden niet op school aanwezig is. Als het verzuim in 4 weken tijd 16 les- en/of praktijkuren is, dan is de school verplicht dit te melden in het landelijk verzuimloket van DUO. Luxe verzuim: Luxe verzuim betekent dat ouders hun kind buiten de schoolvakantie om meenemen op vakantie zonder dat de directeur van de school of de consulent van LVS hiervoor toestemming heeft verleend. Langdurig relatief verzuim: Van langdurig relatief verzuim is sprake als de leer-of kwalificatieplichtige leerling die ingeschreven staat op een school of onderwijsinstelling en zonder geldige reden meer dan vier weken niet naar school gaat. Het gaat dus om leerlingen die niet over een vrijstelling van de leerplichtwet (o.g.v. artikel 5, 5a of 15 Lpw) beschikken en ook niet zijn vrijgesteld van geregeld schoolbezoek (o.g.v. art.

11 Lpw). Thuiszitter: Een thuiszitter (langdurig relatief verzuimer) is, volgens de definitie zoals die door LVS in dit jaarverslag wordt gehanteerd, is een leer-0f kwalificatieplichtige jongere die ingeschreven staat op een school of instelling en die zonder geldige reden meer dan vier weken verzuimt zonder te beschikken over een vrijstelling van de leerplicht dan wel vrijstelling van geregeld schoolbezoek. De Methodische Aanpak Schoolverzuim: De MAS vloeit voort uit een gezamenlijke visie vanuit diverse partners (Ingrado, Raad voor de Kinderbescherming, OM, VNG) met betrekking tot de aanpak van schoolverzuim. In deze visie staat niet de strafrechtelijke kant centraal, maar wordt primair ingezet op preventie en vrijwillige (jeugd)hulp.

Jaarverslag Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten 2019-2020

T OELI CHTING VE R V AN G E N D E LE E R P LI CHT E N V R IJS T EL L ING EN P ER W ET S A R T IK EL

artikel 3a: Het gaat om jongeren vanaf 14 jaar die problemen hebben in het volledig dagonderwijs. Via een aangepast onderwijsprogramma kunnen deze jongeren weer instromen in het reguliere dagonderwijs. Een belangrijk onderdeel van het aangepaste leertraject is praktijk- en algemeen vormendonderwijs. artikel 3b: Het volgen van kwalificerend onderwijs in het laatste jaar van de leerplicht aan een instelling (MBO). Wordt alleen verleend als is komen vast te staan dat er in het volledig dagonderwijs geen andere oplossingen voor vervulling van de leerplicht is. artikel 5 onder a: Wanneer een jongere vanwege lichamelijke- of psychische gronden geen onderwijs kan volgen, is een beroep op vrijstelling op de inschrijvingsplicht mogelijk volgens artikel 5 onder a. artikel 5 onder b: Wanneer tegen de richting van het onderwijs op alle binnen redelijke afstand van de woning gelegen scholen onderscheidenlijk instellingen waarop de jongere geplaatst zou kunnen worden, overwegende bedenkingen zijn, kan beroep gedaan worden op artikel 5, onder b. artikel 5 onder c: Wanneer een jongere als leerling van een inrichting van onderwijs buiten Nederland staat ingeschreven en deze geregeld bezoekt, kan beroep gedaan worden op een vrijstelling. artikel 15: Vrijstelling vanwege het volgen van ander onderwijs voor kwalificatieplichtige jongeren.

Vrijstelling op basis van dit artikel is mogelijk wanneer aangetoond wordt dat de jongere op andere wijze voldoende onderwijs geniet.

VOO RTIJ DI G SCHO O LV E R LATE R

Voortijdig schoolverlaters zijn jongeren tussen de 12 en 23 jaar die het onderwijs verlaten zonder dat zij een startkwalificatie hebben behaald, dat wil zeggen ten minste een afgeronde havo- of vwo-opleiding of een mbo niveau 2. Het Ministerie van het OCW werkt voor het bepalen van het aantal nieuwe vsv-ers met een teldatum van 1 oktober 2020 ten opzichte van 1 oktober 2019. Het Ministerie publiceert medio maart 2021 de voorlopige cijfers van het schooljaar 2019-2020.

Jaarverslag Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten 2019-2020