Jaarstukken 2024 raad 08-07-25.pdf
Tekst van het document
De gemeente betaalt dus meer opslag als zij een nieuwe lening aantrekt. De opslag varieert van 20 basispunten voor een lening van 5 jaar tot 70 basispunten voor een lening van 30 jaar zonder tussentijdse aflossing. In een jaar tijd zijn de opslagen met circa 10 tot 20 basispunten toegenomen afhankelijk van de looptijd. Een verklaring voor deze hogere opslagen kan zijn dat overheidsschulden in Europa en wereldwijd toenemen waardoor er veel vraag is naar financiering. Dat geeft een opwaartse druk op de prijs.
Renteontwikkeling 2024 4,50% 4,00% 3,50% 3,00% 2,50% 2,00% 1,50% 1,00% 0,50% 0,00%
3-maands Euribor
10-jaars IRS
Uit de grafiek komt naar voren dat de korte rente een stuk is gedaald en naar de lange rente toe is bewogen. Bedacht moet worden dat, indien een langlopende lening daadwerkelijk wordt opgenomen er opslagen gelden bovenop het IRS-tarief zoals hierboven weergegeven. Voor een 10-jaars lening bedraagt dit op het moment van schrijven circa 60 basispunten. Interne rente Voor de interne doorberekening van de rentekosten naar de investeringen hanteren we een omslagrente van 1,2%. De BBV notitie rente schrijft voor dat indien de werkelijke rentelasten die over een jaar aan taakvelden hadden moeten worden doorbelast afwijken van de rentelasten die op basis van de voor gecalculeerde renteomslag aan de taakvelden zijn toegerekend, dan kan de gemeente besluiten tot correctie. Correctie wordt verplicht gesteld indien deze afwijking groter is dan 25%. In
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
51
onderstaand renteschema zetten we de werkelijke rentelasten uiteen, die gezamenlijk het renteresultaat bepalen. Daarnaast bepalen we of de eerdergenoemde afwijking niet groter is dan 25%. x € 1.000
2024 €
917
€
44
€
874
€
-
Saldo door te rekenen externe rente
€
874
d1.
Rente over eigen vermogen
€
-
d2.
Rente over voorzieningen
€
-
€
874
€
901
€
-27
a.
De externe rentelasten over de korte en lange financiering
b.
De externe rentebaten
-/-
Totaal door te rekenen externe rente c1.
De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend
c2.
€
-/-
6
De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend
c3.
De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken (=projectfinanciering), die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend
+ -/-
e.
De werkelijk aan taakvelden (programma's inclusief overzicht Overhead) toegerekende rente (renteomslag)
f.
Renteresultaat op het taakveld treasury
-/-
Verschil procentueel
-3%
Rente omslagpercentage
1,1%
Relatiebeheer De Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) is huisbankier van de gemeente Alblasserdam. Naast de BNG houdt de gemeente een rekeningcourant aan bij de Rabobank. Uitzettingen Uitzettingen zijn binnen de Wet fido gedefinieerd als verstrekte geldleningen en beleggingen. De gemeente heeft geen beleggingen. In 2024 zijn geen nieuwe leningen verstrekt. Voor een specificatie van de totale portefeuille aan lopende uitzettingen zie verderop in deze paragraaf onder Kredietrisico’s. Financiering Voor de gemeente Alblasserdam is in 2024 een 10-jarige lineaire lening aangetrokken van € 5 miljoen. De totale langlopende schuld van de gemeente Alblasserdam bedraagt per 31 december 2024 € 47,2 miljoen. Dit betreft 8 leningen. In 2024 is een langlopende vaste geldlening van € 8 miljoen afgelost. De gemiddelde rente van deze leningenportefeuille per 31 december 2024 bedraagt 1,78%. Risicobeheer De belangrijkste financiële risico’s bij de uitvoering van het treasurybeleid zijn de kasgeldlimiet, de renterisico’s en de kredietrisico’s. Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet is het bedrag dat de gemeente per jaar maximaal met kort geld mag financieren. Volgens de Wet fido bedraagt deze limiet 8,5% van het totaal van de exploitatiebegroting.
Gezien de omvang van de begroting 2024 (€ 65,6 miljoen) betekende dit dat de gemeente Alblasserdam haar financiële huishouding voor maximaal € 5,6 miljoen met kort geld mocht financieren. Conform voorschrift uit de Wet fido, maximaal drie achtereenvolgende kwartalen overschrijding toegestaan, is
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
52
in bijgaande tabel de spiegeling weergegeven van de gemeentelijke kortlopende middelen ten opzichte van de kasgeldlimiet gedurende 2024: Tabel Verloop kasgeldlimiet 2024
bedragen x € 1.000
Berekening kasgeldlimiet 2024: Begrotingstotaal 2024 Relevant percentage 1 Kasgeldlimiet
€ 65.617 8,5% € 5.578
2 Gemiddeld. netto vlottende schuld (+) 3 Gemiddeld. netto vlottend overschot (-) Totaal netto vlottende schuld (2-3) Kasgeldlimiet
1e kwartaal 2e kwartaal 3e kwartaal 4e kwartaal € 481 € 4.063 € 2.950 € 7.924 € 1.541 € 2.358 € 2.862 € 1.879 € -1.060 € 1.705 € 89 € 6.045 €
5.578 €
Overschrijding kasgeldlimiet Ruimte onder de kasgeldlimiet
5.578 €
-
5.578 €
5.578
-
€ 467
-
€ 6.638
€ 3.873
€ 5.489
-
Uit voorgaand overzicht blijkt dat in 2024 de kasgeldlimiet niet is overschreden. In 2024 zijn er zes kasgeldleningen aangetrokken, met een hoofdsom variërend van € 5 miljoen tot € 8 miljoen en een rentetarief van 3,95% in mei 2024 tot 3,2% in november 2024. Renterisiconorm De renterisiconorm heeft tot doel om binnen de portefeuille aan langlopende leningen een overmatige afhankelijkheid van de rente in een zeker jaar te voorkomen. Om dat te bereiken mag het totaal aan renteherzieningen en aflossingen op grond van deze norm niet meer dan 20% zijn van het begrotingstotaal. In 2024 is dit voor Alblasserdam € 13,1 miljoen. Uit onderstaande berekening komt naar voren dat de gemeente Alblasserdam in 2024 binnen de renterisiconorm heeft geopereerd. Tabel Toetsing renterisiconorm 2024
Renterisiconorm
bedragen x € 1.000
Renterisico's
2024
Renteherzieningen
€
-
Aflossingen
€
10.041
Renterisico
€
10.041
€
65.617
€
13.124
Renterisico 2024
€
13.124
Aflossingen 2024
€
10.041
Ruimte boven de norm
€
3.083
Berekening renterisiconorm Begrotingstotaal 2024 Percentage cf. regeling Renterisiconorm
20%
Toetsing renterisico aan norm:
Kredietrisico’s De gemeente Alblasserdam loopt kredietrisico op uitzettingen (o.a. verstrekte geldleningen) en op leningen waarop door haar een borgstelling is afgegeven. Tabel Overzicht kredietrisico’s
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
53
bedragen x € 1.000,-
Verstrekte leningen en borgstellingen Categorie
Per 1-jan-2024
Per 31-dec-2024
3.057
2.582
7.896 61.823 69.719
7.354 70.871 78.225
Uitzettingen Borgstellingen
Direct Indirect Totaal
Het in bovenstaande tabel weergegeven bedrag aan uitzettingen per 31 december 2024 van € 2.582.000,- kan als volgt worden gespecificeerd: • GR Souburgh: € 2.374.000 (5 leningen) • Beheersstichting Sport Alblasserdam*: € 62.000 (1 lening) • Sporthal Molenzicht: € 100.000 • VvE Van Eesterensingel 15-49: € 47.000 *Beheersstichting Sport Alblasserdam: per 1 januari 2024 zijn 2 leningen van in totaal € 200.000 restschuld beëindigd. Deze leningen zijn destijds verstrekt voor de aanschaf en installatie van zonnepanelen. Per 1 januari 2024 is er een nieuwe huurovereenkomst tussen BSSA en de gemeente waarbij uitgegaan wordt dat de zonnepanelen in eigendom overgaan naar de gemeente (verhuurder). Daarnaast stond de gemeente per 31 december 2024 voor in totaal € 78,2 miljoen garant. Hiervan had € 70,9 miljoen betrekking op de achtervangpositie in het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (indirecte borgstelling). Gezien de zekerheidsstructuur is hieraan een relatief laag risico verbonden. Sinds 1 augustus 2021 geldt een nieuwe achtervangovereenkomst. De wijzigingen die zijn doorgevoerd in deze nieuwe overeenkomst leidt tot een andere toerekening van de achtervangpositie aan de gemeente. Dit betekent dat als een lening voor 1 augustus 2021 is afgesloten deze voor 100% meetelt in de verdeelsleutel (dit is identiek aan de systematiek van vorig jaar).
Is de lening na 1 augustus 2021 afgesloten, dan is de verdeelsleutel gelijk aan het percentage van marktwaarde van het DAEB-bezit van de betreffende corporatie dat in de gemeente Alblasserdam ligt. Daarnaast is nieuw dat de gemeente borg staat voor een obligolening. Deze lening kan worden aangesproken indien er geld nodig is om grote verliezen te dekken en de obligoheffing van corporaties niet voldoende is. Het bedrag aan directe borgstellingen bedroeg per 31 december 2024 € 7,4 miljoen. Met als grootste borgstellingen: • HVC Alkmaar (0,67%-belang; ‘getrapt’ via GR Gevudo) € 3,4 miljoen; • Stichting Sporthal Molenzicht € 2,4 miljoen; • Stichting Waardenburgh: € 1,4 miljoen; Schatkistbankieren In 2024 mocht de gemeente bij het verplicht schatkistbankieren een bedrag van 2% van het begrotingstotaal buiten de Schatkist houden, het zogenoemde drempelbedrag. Het drempelbedrag mag als gemiddeld creditbedrag per kwartaal niet overschreden worden. In onderstaande tabel staat per kwartaal aangegeven wat het gemiddelde positieve banksaldo was. Hieruit blijkt dat in 2024 het drempelbedrag niet is overschreden.
Tabel Benutting drempelbedrag Schatkistbankieren
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
54
bedragen x € 1.000
Berekening drempelbedrag SKB 2024: Begrotingstotaal
€
2,00%
Relevant percentage Drempelbedrag (afgerond)
65.617
€
1.313
Buiten 's Rijks schatkist gehouden middelen
Kwartaal 1 Kwartaal 2 Kwartaal 3 Kwartaal 4 Op dagbasis buiten 's Rijks schatkist gehouden middelen
€
72 €
792 €
1.104 €
285
Drempelbedrag
€
1.313 €
1.313 €
1.313 €
1.313
Ruimte onder drempelbedrag
€
1.241 €
521 €
209 €
1.028
Overschrijding van het drempelbedrag
€
- €
- €
- €
-
In 2024 werd er rente vergoed op positieve banksaldo's en de schatkistrekening bij het Rijk en was er rente verschuldigd op negatieve banksaldo's.
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
55
5. Bedrijfsvoering Organisatieontwikkeling In 2024 is onze missie en visie geactualiseerd. Dit na een zorgvuldig proces waarbij alle teams van onze organisatie betrokken waren. Missie: Alblasserdam, nabij en betrouwbaar. Wij maken het verschil in, met en voor de samenleving. Het bestuur kan op onze organisatie bouwen. Wij werken in het algemeen belang en houden oog voor het individu. Visie: Wij zijn verbonden met de samenleving en kennen lokale behoeften. Dat stelt ons in staat dagelijks het verschil te maken voor en met inwoners, bedrijven en partners. Wij voeren onze taken, zelf of met partners, transparant en professioneel uit. Wij zijn ons bewust van wat er in de toekomst op ons afkomt en handelen daar naar. Binnen de teams is opgehaald wat de knelpunten zijn en wat er goed gaat. We zijn gestopt met het werken vanuit programmalijnen om meer focus aan te brengen. De werkgroep Vitaliteit is wel in stand gehouden. We zijn aan de slag gegaan met verschillende prioriteiten vanuit verbeterteams. Er wordt gewerkt vanuit een aantal pijlers: 1. Organisatiestructuur en functiehuis: in deze pijler werken we aan een organisatiestructuur die past bij onze opgaven, die herkenbaar is en korte lijnen (tussen beleid en uitvoering) stimuleert. We willen functies met heldere rollen en verantwoordelijkheden en bijpassende salarissen om medewerkers te binden en boeien. 2.
Organisatieontwikkeling, teamontwikkeling en vakontwikkeling: deze tijd vraagt om een organisatie die inspeelt op nieuwe omstandigheden en financiële uitdagingen. Daarom is het belangrijk om aandacht te hebben voor behoud en ontwikkeling van kennis en kunde. We richten ons daarbij op organisatieontwikkeling, teamontwikkeling en vakontwikkeling. Duurzame inzetbaarheid We houden gezond en veilig werken nauwlettend in de gaten, onder andere door de uitvoering en opvolging van de RI&E (risico-inventarisatie en evaluatie) en het implementeren van beleid gericht op een gezonde en veilige werkomgeving. In 2024 onderging de Buitendienst een Preventief Medisch Onderzoek (PMO). Een PMO geeft inzichten om inzetbaarheid te vergroten en uitval te voorkomen. Samen met onze arbodienstverlener werkten we aan het verder professionaliseren van de Sociaal Medische Overleggen (SMO) en onze samenwerking. Daarnaast is het regionaal beleid gezond en veilig werken aangepast aan de nieuwe uitgangspunten zoals opgenomen in de cao gemeenten. Duurzame inzetbaarheid is een vast onderwerp binnen onze gesprekscyclus, waarmee we eigen regie stimuleren.Vanuit de werkgroep Vitaliteit organiseerden we diverse activiteiten in 2024, gericht op zelfbewustzijn, fysiek welzijn, mentaal welzijn en sociaal welzijn. Dit alles draagt bij aan het bevorderen van duurzame inzetbaarheid binnen onze organisatie.
Integriteit We hebben het regionale integriteitsbeleid en bijbehorende regelingen geactualiseerd en vastgesteld. Daarnaast is er onderzoek gedaan naar een regionaal meldpunt integriteit. Tevens hebben we nieuwe vertrouwenspersonen aangesteld en hebben we het afleggen van de eed/belofte verder geprofessionaliseerd. In 2025 zal het regionaal meldpunt integriteit van start gaan en wordt de rol van Integriteitscoördinator binnen onze eigen organisatie verder vormgegeven. Ziekteverzuim Om ziekteverzuim te verkorten of te voorkomen, signaleren leidinggevenden vroegtijdig (dreigende) disbalans bij medewerkers en verwijzen we medewerkers door naar de praktijkondersteuner bedrijfsarts. Daarnaast wordt preventief maatwerk geboden aan medewerkers om eerder te kunnen stoppen met werken. Het verzuimpercentage en de meldingsfrequentie is net als in 2024 lager dan het landelijke gemiddelde van 6,3%. Het ziekteverzuimpercentage is wel licht gestegen van 4,68% in 2023 naar 5,14% in 2024. Ook de meldingsfrequentie, het gemiddeld aantal keer dat medewerkers zich per jaar ziekmelden, is iets gestegen van 0,84 in 2023 naar 0,89 in 2024. Een groot deel van het ziekteverzuim wordt veroorzaakt door niet werk gerelateerd, langdurig verzuim. We bieden maatwerk om medewerkers te ondersteunen bij zorgvuldige re-integratietrajecten.
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
56
Formatie en personeelskosten De formatie van de ambtelijke organisatie is per 31 december 2024 101,4 fte, de bezetting is 89,7 fte. Er bestaat dus nog 11,7 fte aan vacatures en deze zijn moeilijk vervulbaar vanwege de krapte op de arbeidsmarkt. Dit betreffen functies o.a. op het gebied van financiën, ruimtelijke ontwikkeling en management. Hiervan is 8 fte ingevuld via inhuur inclusief 3 trainees die na 1,5 jaar detachering bij ons in dienst treden. Hieronder volgt een overzicht van de personeelskosten van de ambtelijke organisatie, met een bijbehorende toelichting. Omschrijving (bedragen x € 1.000) Kosten eigen personeel Kosten inhuur voor vacatures Doorbelaste salariskosten Subtotaal personeelslasten Dekking personeelskosten Totaal inclusief dekking
Begroting 2024
Rekening 2024
Saldo 2024
9.258 380 6.313 15.952 -5.691 10.261
8.464 1.122 5.614 15.201 -5.331 9.869
794 -742 699 751 -360 391
De kosten van eigen personeel omvatten naast salarissen ook uitgaven voor opleiding, ontwikkeling en werving. De ontwikkeling van deze kosten wordt periodiek gemonitord en waar nodig bijgestuurd via de bestuursrapportages. Ten opzichte van de begroting zijn de kosten voor eigen personeel lager uitgevallen, terwijl de inhuurkosten voor vacatures zijn toegenomen. Dit komt doordat op meerdere formatieplaatsen inhuur is ingezet ter vervanging van eigen personeel. Daarnaast is de dekking van personeelskosten lager dan begroot, aangezien in de begroting werd uitgegaan van een hogere dekking via projecten. Deze is achtergebleven door een lager investeringsvolume dan verwacht. Kosten raad, griffie en accountant In het onderstaande overzicht zijn de kosten van de raad, accountant, griffie en rekenkamer inzichtelijk gemaakt. Omschrijving Raad Accountant Griffie Totaal
Begroting 2024 408.000 94.000 287.000 789.000
Rekening 2024 401.000 87.000 276.000 764.000
Saldo 2024 7.000 7.000 11.000 25.000
Regionale samenwerking Binnen het samenwerkingsverband Smart Delta Drechtsteden is in 2024, op basis van een uitgebreide analyse en advies van Common Eye, het rapport Doorontwikkeling Samenwerking Drechtsteden vastgesteld. Dit rapport heeft knelpunten in de huidige samenwerking in kaart gebracht en formuleerde concrete adviezen om de effectiviteit en slagkracht van de samenwerking te verbeteren. De belangrijkste aanbevelingen waren onder meer: • Herpositionering van de bestuurlijke tafels voor een effectievere besluitvorming. • Een ‘open samenwerking’, waarbij ook andere gemeenten en Triple Helix-partners (bedrijfsleven en onderwijs) beter betrokken worden. • Het versterken van de bestuurlijke en ambtelijke regiekamers, om meer sturing en eigenaarschap te creëren binnen de samenwerking. • De groeiagenda vertalen naar een groeiperspectief, zodat deze flexibeler en beter afgestemd wordt op de lokale en regionale opgaven. In de tweede helft van 2024 is gestart met de uitvoering van deze adviezen. Het transitieplan Banden Maken vormt de leidraad voor de implementatie. Dit plan richt zich op de gefaseerde invoering van de voorgestelde wijzigingen en vraagt om actieve betrokkenheid van alle gemeenten.
Ook Alblasserdam heeft zich in 2024 ingezet om bij te dragen aan deze doorontwikkeling, met specifieke aandacht voor: • Een goede balans tussen lokale belangen en regionale ambities, zodat Alblasserdam voldoende grip houdt op de uitvoering van regionale afspraken. • Heldere spelregels voor samenwerking, zodat duidelijk is hoe regionale afspraken vertaald worden naar lokale uitvoering. • Gerichte samenwerking per thema, waarbij maatwerkcoalities worden gevormd in plaats van een generieke ‘one size fits all’-aanpak.
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
57
De implementatie van de nieuwe werkwijze loopt door in 2025, waarbij de bestuurlijke tafels opnieuw worden ingericht, de regiekamers verder worden versterkt en het groeiperspectief verder wordt uitgewerkt. De gemeente Alblasserdam blijft zich actief inzetten om deze samenwerking te verbeteren en ervoor te zorgen dat regionale samenwerking daadwerkelijk toegevoegde waarde biedt voor onze inwoners en ondernemers. De servicegemeente Dordrecht (SGD) is van start gegaan op 1 januari 2022. In 2024 heeft er een evaluatie van de bedrijfsvoeringstaken van het SGD plaatsgevonden. Het Strategisch Afnemersberaad (SAB) heeft na oplevering van de eindrapportage een aantal malen gesproken over de daarin opgenomen adviezen. Die zijn gecombineerd met de tussentijdse uitkomsten van het project om te komen tot ‘hoogwaardige dienstverlening met een transparante financiering’. Het SAB heeft daarbij als belangrijkste aandachtspunten benoemd: ➢ Een heroriëntatie op de samenwerkingsverhouding: de wijze waarop we ons tot elkaar willen verhouden in de samenwerking op met name bedrijfsvoering; ➢ Het formuleren van realistische ambities om te komen tot meer focus in de dienstverlening Dit heeft geleid tot een voorstel onderlinge samenwerking SGD.
Voor Alblasserdam is regionale samenwerking heel belangrijk en maken hierbij de afweging wat de toegevoegde waarde is van de samenwerking op financieel, efficiency en inhoudelijk gebied. En zien in het voorstel een goede basis voor voortzetting van de samenwerking. In december zijn de uitgangspunten voor de onderlinge samenwerking vastgesteld. Het SGD is verder aan de slag gegaan met het project hoogwaardige dienstverlening met transparante financiering waar Alblasserdam aan de projectgroep en de werkgroep producten- en dienstencatalogus deelneemt. Het doel van dit project is een transparante en breed gedragen wijze van dienstverlening en financiering van de SGD. Het project loopt in 2025 verder door. Communicatie, participatie en bestuursstijl In 2024 droeg het team communicatie bij aan de verbinding tussen inwoners, ondernemers en de gemeente over diverse onderwerpen, waaronder Kansrijk, opvang Oekraïners, Berging Hawker Typhoon, klimaatweek, activiteiten in de Rederij, Wipmolen en diverse evenementen en reconstructies. Er hebben participatietrajecten plaatsgevonden zijn er berichten opgesteld voor website, Klaroen en sociaal media, contacten met de media en persvragen beantwoord. Onze prioriteiten werden gekozen op basis van de college-opgaven en deze werden ook gedeeld met het managementteam. Op die manier hebben we bijgedragen aan een hechtere relaties binnen en buiten.
De gemeentewebsite en de website van de Rederij zijn onderzocht op toegankelijkheid en hebben beiden de toegankelijkheidsstatus B ontvangen en betekent dat de website gedeeltelijk voldoet. We hebben inmiddels een aantal maatregelen genomen om onze toegankelijkheid verder te verbeteren en dit staat ook aangegeven op onze website. Informatieveiligheid en Privacy Om een goed beeld te krijgen van hoe de gemeente omgaat met Privacy en Informatiebeveiliging, voeren we diverse audits uit. De bekendste hiervan is de ENSIA, waarover het college en de raad door middel van onder andere een bestuursrapportage geïnformeerd worden. We integreren de verantwoording van deze audits zoveel mogelijk in de P&C cyclus van de gemeente. De gemeente is verantwoordelijk voor de kwaliteit van informatieveiligheid en de veiligheid van de verwerkingen met persoonsgegevens. Het privacy beleid en strategisch informatiebeveiligingsbeleid zijn beiden in 2024 geactualiseerd en worden in 2025 vastgesteld. Voor het vergroten van bewustwording en bewustzijn rondom informatiebeveiliging en privacy blijven wij aandacht besteden aan deze onderwerkpen door middel van trainingen, berichten op intranet en via mail. Informatiemanagement (IM) Het is van belang om te focussen op dat wat ons verder helpt binnen de digitale wereld.
Door medewerkers mee te nemen in informatiemanagement (IM) en informatiebeveiliging (IB) kunnen wij de juiste vertaalslag maken naar de dagelijkse praktijk en werkzaamheden. Het afgelopen jaar hebben wij gefocust op de volgende hoofdthema's: digitalisering, innovatie, stevig fundament, data gestuurd (gedreven) werken en integraal werken.
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
58
In 2024 zijn de drie grote deelprojecten van het programma ICT Beweegt afgerond: Digitale Werk Ruimte (DWR), datamigratie en de transitie van het rekencentrum. De adoptie en innovatie van de DWR wordt in 2025 gecontinueerd. Binnen de Drechtsteden wordt gewerkt aan het verstevigen van IM en de bijbehorende adviesfuncties. In 2025 wordt aan deze opgave verder gebouwd. De ontwikkelingen op het gebied van automatisering staan niet stil. Denk hierbij aan onderwerpen zoals Common Ground, vervangen hardware, software implementaties, optimalisaties, archiveren enzovoort. Daarnaast hebben onder andere de volgende landelijke projecten impact op IM en dus de gehele organisatie: Wet Open Overheid (WOO), Besluit Digitale Toegankelijkheid Overheid (BDTO), Omgevingswet en Wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer (WMEBV). Juridische kwaliteitszorg Het investeren in de juridische kwaliteit van de organisatie is een doorlopend proces. Binnen alle relevante onderdelen van de organisatie worden de medewerkers jaarlijks getraind in de Algemene Wet bestuursrecht. Vanuit het juridisch kenniscentrum in Dordrecht worden doorlopend juridische trainingen aangeboden, waar alle medewerkers van de gemeente gebruik van kunnen maken. Voorstellen aan raad en college worden gecontroleerd op juridische kwaliteit. Waar nodig wordt de organisatie hierop aangesproken en bijgestuurd.
Het overzicht aan gemeentelijke regelgeving is compleet en actueel op overheid.nl. De Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer geeft inwoners en bedrijven het recht om digitaal te corresponderen met de gemeente. Voor alle officiële berichten die inwoners en bedrijven aan de gemeente verzenden, moet een kanaal worden aangewezen waar gebruik van kan worden gemaakt. De wet is uitgesteld tot in ieder geval 1 januari 2026. Reeds in 2024 zijn de eerste voorbereidingen getroffen, zoals het inventariseren van de bestaande kanalen, de beschikbare eformulieren. In 2025 wordt de inwerkingtreding verder voorbereid. Rechtmatigheidsverantwoording De baten en lasten alsmede de balansmutaties moeten getrouw in de jaarrekening worden opgenomen. Uit het getrouw opnemen van de baten en lasten alsmede de balansmutaties, blijken een drietal rechtmatigheidscriteria niet expliciet. Dit betreffen het begrotings-, voorwaarden-, en misbruiken oneigenlijk gebruik criterium. In deze rechtmatigheidsverantwoording licht het college van burgemeester en wethouders toe in hoeverre bij de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium zijn nageleefd.
Dit houdt in dat de verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties, in overeenstemming zijn met door de raad vastgestelde kaders zoals de begroting en gemeentelijke verordeningen en met bepalingen in de relevante wet- en regelgeving. Bij de waarderingsgrondslagen in de jaarrekening is het door de raad vastgestelde normenkader van de relevante wet- en regelgeving verder toegelicht. Deze verantwoording hanteert een grensbedrag omdat alleen de van belang zijnde aspecten in de verantwoording hoeven te worden betrokken. Deze grens is door de Raad bepaald en bedraagt 2% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan de reserves en is daarmee vastgesteld op € 1,6 miljoen. De grondslag voor deze verantwoording is de Kadernota Rechtmatigheid 2024 van de Commissie BBV van oktober 2024. Begrotingscriterium 1A. Overschrijding lasten programma’s 1B. Overschrijding investeringsbudgetten (kredieten) 2. Ongeautoriseerde reservemutaties 3. Overschrijding van baten en/of onderschrijding van lasten en baten die niet tijdig tot een begrotingswijziging hebben geleid of te laat aan de raad zijn gemeld Totaal begrotingsonrechtmatigheden 4. Totaal van de begrotingsonrechtmatigheden (van onderdeel 1 en 2) dat past binnen het vooraf vastgestelde beleid en daarmee vooraf als acceptabel is geduid vermelden en verwijzen naar dit vooraf vastgestelde beleid. 5.
Resterend saldo aan begrotingsonrechtmatigheden Voorwaardecriterium Inkopen ten onrechte niet Europees aanbesteed M&O criterium Geen bevindingen Totaal onrechtmatigheden Verantwoordingsgrens
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
Bedragen x € 1.000 99 244 0 0 343 99
244 3.469
3.812 1.623
59
Begrotingscriterium Alle begrotingsoverschrijdingen (bruto) op de totale lasten per begrotingsprogramma (en daarmee overeenstemmende balansmutaties) onrechtmatig als deze lasten in strijd zijn met een wettelijke bepaling of met het beleid van de Raad. Overschrijding van budgetten binnen wet- en regelgeving en passend bij de uitvoering van het beleid van de Raad zijn niet onrechtmatig (netto). Overschrijding lasten begrotingsprogramma’s en investeringskredieten In 2024 is er bij de begrotingsprogramma's sprake geweest van een overschrijding van € 0,1 miljoen aan de lastenkant. In overeenstemming met de financiële verordening artikel 12 lid 4 is € 0,1 miljoen hiervan acceptabel. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de toelichting op de baten en lasten in de jaarrekening en bij de programmaverantwoording. Daarnaast is er in 2024 op de kredieten een bedrag van €0,2 miljoen overschreden. We blijven gericht inzetten op een zorgvuldige monitoring van investeringskredieten, budgetramingen en de bijbehorende realisatie, waarbij continue procesverbetering onze blijvende aandacht heeft. Voorwaardencriterium Bij dit criterium gaat het om toepassing van de eisen en voorwaarden die worden gesteld aan financiële (beheers)handelingen.
Die eisen en voorwaarden hebben betrekking op doelgroep, termijn, grondslag, administratieve bepalingen, normbedragen, bevoegdheden bewijsstukken, recht, hoogte en duur. Wij hebben vastgesteld dat er onrechtmatigheden zijn voor een bedrag van € 3,5 miljoen doordat de Europese aanbestedingsrichtlijnen niet juist zijn toegepast. Hieronder wordt een toelichting gegeven. Algemeen: Een budgethouder die een werk, levering of dienst afneemt bij een leverancier, dient zich af te vragen op welke wijze de afname moet worden aanbesteed. Hiervoor is er binnen de gemeente een inkoopbeleid die moet waarborgen dat de regels worden gevolgd. In 2024 is voor een bedrag van € 3,5 miljoen ingekocht waarbij de Europese aanbestedingsrichtlijnen niet juist zijn toegepast. Toelichting aanbesteding en inkopen Onderstaand treft u een overzicht aan van de geconstateerde onrechtmatigheden in het aanbestedings- en inkoopproces over het jaar 2024, onderverdeeld per categorie. Opvang Oekraïners Als Gemeente hebben we ruim twee jaar te maken met opvang Oekraïners. We hebben hiervoor verschillende locaties beschikbaar gesteld. Deze locaties worden beveiligd en schoongemaakt door een beveiligingsbedrijf en schoonmaakbedrijf. Waar in 2022 sprake was van dwingende spoed geldt dit in 2023 en 2024 niet meer.
Hierdoor bedraagt de totale onrechtmatigheid in deze categorie voor boekjaar 2024 € 2,5 miljoen (2023 bedroeg de totale onrechtmatigheid € 3,4 miljoen). In het najaar van 2025 is een start gemaakt om deze opdracht op de markt te zetten conform de EU aanbestedingswetgeving. Inhuur Bij inhuur bij vijf leveranciers is er een onrechtmatigheid geconstateerd. De opdrachten worden grotendeels in Q4 2025 gestopt. Totale onrechtmatigheid in deze categorie voor boekjaar 2024 bedraagt €0,7 miljoen. Overigens heeft €0,1 miljoen betrekking op een doorrekenfout van boekjaar 2023. Groenonderhoud Bij de opdrachtverlening aan één leverancier voor het groenonderhoud is een onrechtmatigheid vastgesteld. Totale onrechtmatigheid 2024: € 0,3 miljoen. Misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium Misbruik is het opzettelijk niet, niet tijdig, onjuist of onvolledig verstrekken van gegevens. Met als doel ten onrechte overheidssubsidies of -uitkeringen te ontvangen of niet dan wel een te laag bedrag aan
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
60
heffingen aan de overheid te betalen. Oneigenlijk gebruik is het door het aangaan van rechtshandelingen en/of feitelijke handelingen, ontvangen van overheidsbijdragen of het niet dan wel tot een te laag bedrag betalen van heffingen aan de overheid, in overeenstemming met de tekst van de regelgeving maar in strijd met het doel en de strekking daarvan. Uitkeringen, subsidies en vergunningen gaan alleen naar inwoners, bedrijven en instellingen die daar recht op hebben. Dit wordt getoetst aan wet- en regelgeving en interne integriteitsregelingen en afspraken. Wij hebben interne procedures om na te gaan dat (belasting-)gelden, subsidies, uitkeringen of bijdragen, enzovoort op de juiste manieren worden ingezet en besteed. Voor verschillende beleidsterreinen hebben wij preventieve en/of repressieve maatregelen. Preventieve maatregelen zijn met name regelgeving, voorlichting en controle vooraf. Repressieve maatregelen zijn controle achteraf en sanctionering. In 2023 is er overkoepelend beleid voor het voorkomen van misbruik- en oneigenlijk gebruik vastgesteld, deze is voor boekjaar 2024 nog altijd actueel. Eindconclusie: Het college stelt vast dat de omvang van de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen € 3,8 miljoen bedraagt. Dit is hoger dan de daarvoor gestelde grens van € 1,6 miljoen.
Van de niet rechtmatig tot stand gekomen verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties is volgens het college overigens een bedrag van € 0,1 miljoen acceptabel op basis van door de gemeenteraad vastgestelde afspraken.
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
61
6. Verbonden partijen Inleiding De gemeente Alblasserdam heeft bestuurlijke en financiële belangen in een aantal verbonden partijen zoals gemeenschappelijke regelingen, vennootschappen en stichtingen. In de op 21 april 2015 vastgestelde Nota Verbonden partijen Alblasserdam 2015 is een verdere beschrijving van het begrip Verbonden partij opgenomen. Ook staat hierin een afwegingskader voor het aangaan van een Verbonden partij en is er een kader en instrumentarium opgenomen voor sturing en toezicht. Op basis van een risicoprofiel en -classificatie wordt aan iedere Verbonden partij een sturingspakket gekoppeld. Bij een hoger risicoprofiel worden zowel voor het college als voor de raad meer instrumenten ingezet. Overzicht verbonden partijen De gemeente Alblasserdam heeft ook in 2024 deelgenomen in de volgende verbonden partijen, waarbij het openbaar belang per partij is weergegeven. Verbonden partij 1. Gemeenschappelijke Regeling Sociaal (GRS)
Vestigingsplaats Dordrecht
2. Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid en Jeugd (DGJZHZ) 3. Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio ZuidHolland Zuid 4. Gemeenschappelijke regeling Sportpark Souburgh
Dordrecht
5. Samenwerkingsverband Vastgoedinfo, Heffing en Waardebepaling (SVHW) 6. GR Omgevingsdienst
Klaaswaal
7. Gemeenschappelijke Regeling Gevudo
Dordrecht
8. Stedin
Rotterdam
9. Oasen
Gouda
10. Bank Nederlandse gemeenten
Den Haag
Dordrecht
Alblasserdam
Dordrecht
Openbaar belang De GRS behartigt de belangen op het gebied van de Inkomensvoorzieningen en participatie. De GR voert de taken uit die de gemeenten hebben overgedragen. Specifieke wensen vanuit de gemeenten kunnen via maatwerk of dienstverleningsovereenkomsten worden uitgevoerd. De activiteiten op het gebied van de sociale werkvoorziening zijn per 1 januari 2023 eveneens belegd bij de GRS. Het in algemene zin behartigen van belangen op het terrein van: publieke volksgezondheid, onderwijs, jeugdzorg, maatschappelijke zorg, geneeskundige hulpverlening. Het in algemene zin behartigen van belangen op het terrein van brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing, centrale post ambulancevervoer, geneeskundige hulpverlening (bij ongevallen en rampen). Het in stand houden en exploiteren van een sportpark met alle daarbij behorende voorzieningen, zoals terreinen, gebouwen en andere accommodaties, een en ander binnen het gebied als aangegeven op de bij deze regeling behorende gewaarmerkte tekening. Een zo doelmatig mogelijke uitvoering van werkzaamheden met betrekking tot: de heffing en invordering van belastingen; de uitvoering van de Wet waardering onroerende zaken; de administratie van vastgoedgegevens; het verstrekken van vastgoedgegevens aan de deelnemers en derden.
De Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst ZuidHolland Zuid ondersteunt de deelnemende regiogemeenten en de Provincie Zuid-Holland bij de uitvoering van hun taken op het gebied van het omgevingsrecht in het algemeen en de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht in het bijzonder, alsmede de taken op het terrein van vergunningverlening, toezicht en handhaving en op grond van de in artikel 5.1 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht genoemde wetten. Het behartigen van aandeelhoudersbelangen van de deelnemers in NV Huisvuilcentrale Alkmaar (HVC). Doel is om vanuit milieuverantwoord afvalbeheer een bijdrage te leveren aan een duurzame leefomgeving. Regionale Nederlandse netbeheerder, die verantwoordelijk is voor het transport van elektriciteit en gas. Het (doen) exploiteren van een of meer waterleidingbedrijven en laboratoria. Uitoefening van het bedrijf van bankier ten dienste van overheden. De Bank Nederlandse Gemeenten biedt financiële diensten op maat, zoals kredietverlening, betalingsverkeer, advisering, elektronisch bankieren en beleggen.
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
62
Verbonden partij 11. Rom-D
Vestigingsplaats Dordrecht
Openbaar belang De doelstelling van de ROM-D is het versterken en uitbouwen van de regionale economie, in die zin dat een permanente toekomstige meerwaarde ontstaat en tenminste aansluiting wordt gevonden bij de landelijke ontwikkeling.
Risicoclassificatie Om te bepalen welk sturing-en toezichtpakket van toepassing is, is bij de begroting 2024 een risicoanalyse uitgevoerd en is voor 2024 het onderstaande risicoprofiel bepaald.
Sturingsarrangement Het sturingspakket, volgend uit de risico-classificatie voor de betreffende Verbonden partij, bestond in 2024 uit: Risico-classificatie 1.
Laag
2.
Gemiddeld
Verbonden partijen Stedin, Oasen, GR Souburgh, SVHW, BNG, Gevudo OZHZ, Rom-D, VRZHZ
Sturings- en toezichtsarrangementen Basis pakket Plus pakket
3.
Hoog
DG&J ZHZ (*), GR Sociaal
Compleet pakket
(*) Gelet op het hoge financiële risico is voor de DG&J, onderdeel Jeugd 'maatwerk' afgesproken. Naast de sturingsarrangementen van het compleet pakket zal de raad geïnformeerd worden over inhoudelijke stukken met inspanningen die gericht zijn op het grip krijgen op de financiën. Inhoud Sturingsarrangementen Hieronder staat de feitelijke invulling van de sturingsarrangementen beschreven, gekoppeld aan de sturende en beheersende rollen van de raad en het college.
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
63
Kaderstellende rol (= sturen) Basis pakket
• •
• •
Plus pakket
•
Controlerende rol (=beheersen)
begroting verbonden partij met ambtelijk advies bespreken in college in de gemeentelijke begroting wordt jaarlijks een actuele risicoanalyse verbonden partijen opgenomen + bepaling welke pakketten gelden voor welke verbonden partijen + voor welke verbonden partijen maatwerk wordt afgesproken, dit wordt door de raad vastgesteld begroting van de verbonden partij wordt voor zienswijze aan de raad voorgelegd jaarlijkse bijeenkomst waarin risicoanalyses verbonden partijen worden besproken tussen college en raad
•
hogere frequentie bestuurlijke en ambtelijke overleggen
•
•
•
•
Compleet pakket
•
•
nog hogere frequentie bestuurlijke en ambtelijke overleggen er wordt een actieve dialoog tussen de raad en de verbonden partij georganiseerd door bijvoorbeeld de directie uit te nodigen in de raad
•
jaarrekening verbonden partij met ambtelijk advies bespreken in college in de jaarrekening wordt door het college verantwoording afgelegd aan de raad over de verbonden partijen actieve informatieplicht: bij belangrijke tussentijdse ontwikkelingen informeert het college de raad via burap’s of RIB
alle P&C documenten verbonden partijen (ook burap’s) worden met ambtelijk advies besproken in college in gemeentelijke burap wordt door het college verantwoording afgelegd aan de raad over de verbonden partijen met risicoclassificatie ‘gemiddeld’ of hoger het college informeert de raad via een RIB over de P&C documenten van de verbonden partij zo nodig wordt de raad tussentijds geïnformeerd (ook buiten P&C documenten om)
Financiële informatie per verbonden partij Voor de feiten en cijfers is in onderstaande tabel gebruikt gemaakt van de cijfers van de verbonden partij van de concept jaarrekening 2024. Verbonden partijen Bedragen x € 1.000
Financieel Eigen Eigen Vreemd belang € vermogen vermogen vermogen 1-1-2024 31-121-1-2024 2024
Vreemd vermogen 31-12-2024
Financieel resultaat 2024 Alblasserdam
Gemeenschappelijke Regelingen
1 GR Sociaal
17.670
250
700
56.639
62.040
0
2 GR Dienst Gezondheid & Jeugd 3 GR Veiligheidsregio
8.775
2.676
4.009
31.899
29.121
0
1.772
10.356
9.673
89.772
84.739
0
4 GR Souburgh
495
62
62
2.592
2.374
105
5 SVHW
270
1.450
3.355
10.328
29.834
48
1.826
655
988
7.865
12.564
0
6 GR Omgevingsdienst 7 GR Gevudo 8 Stedin Holding (NV) 9 Oasen (NV) 2023 10 BNG (NV)
0
30
30
0
0
0
1.353
3.221.000
3.370.000
4.364.000
4.362.000
234
125.600
244.600
221.955
0
4.777.000 110.819.000 123.164.000
20
8
128.100
21
4.721.000
11 ROM-D Holding
94
4.746
4.607
2.201
2.201
0
12 ROM-D Dordtse Kil III CV
121
14.257
14.555
37
183
0
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
64
7. Grondbeleid Inleiding De paragraaf grondbeleid geeft inzicht in de volgende zaken: • Een visie op het grondbeleid in relatie tot de te realiseren doelstellingen; • Een aanduiding van de wijze waarop het grondbeleid wordt uitgevoerd; • Een prognose van de te verwachten resultaten van de grondexploitatie; • Een onderbouwing van een eventuele winstneming; • De beleidsuitgangspunten m.b.t. de reserves voor grondzaken. Huidig grondbeleid De belangrijkste financiële uitgangspunten zijn vastgelegd in de Financiële verordening van de gemeente Alblasserdam. Hierin staat opgenomen dat aparte nota’s worden opgesteld voor winst- en verliesneming en voor weerstandsvermogen en risicomanagement. In april 2019 heeft de raad ingestemd met de beleidslijn om het grondbeleid, zoals dat was vastgelegd in de Nota Grond- en vastgoedbeleid en de Nota Prijsbeleid en Vastgoed uit 2013, te continueren. In december 2024 is een nieuwe Nota Grondbeleid in de gemeenteraad vastgesteld. Het grondbeleid van de gemeente Alblasserdam kenmerkt zich door een faciliterende rol voor de gemeente waarbij het begrip uitnodigingsplanologie centraal staat. De gemeente neemt het initiatief als procesregisseur, maar ziet niet automatisch een rol voor zichzelf met betrekking tot grondverwerving en het lopen van financiële risico’s. Het uitgangspunt blijft daarom een “faciliterend grondbeleid, tenzij…”.
Daarbij behoudt de gemeente ruimte om ook actief grondbeleid te voeren in het geval dit noodzakelijk is om een beleidsdoel te realiseren. Actieve grondexploitaties worden uitgevoerd bij ontwikkelingen met groot maatschappelijk en/of politiek belang, die niet door de markt worden opgepakt. Voor gronden die geen beleidsdoel ondersteunen, is eigendom niet noodzakelijk en neemt de gemeente een faciliterende houding aan. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024 is het wettelijk kader voor kostenverhaal bij gebiedsontwikkelingen gewijzigd. Het exploitatieplan is komen te vervallen; in plaats daarvan is publiekrechtelijk kostenverhaal geïntegreerd in het omgevingsplan, de omgevingsvergunning of het projectbesluit. De gemeente blijft inzetten op anterieur kostenverhaal via privaatrechtelijke overeenkomsten, waarbij kosten en prestaties van zowel de gemeente als de initiatiefnemer transparant worden vastgelegd. Indien het niet lukt om kosten vooraf te verhalen, kan de gemeente publiekrechtelijk kostenverhaal toepassen. Onder de Omgevingswet zijn hiervoor twee systemen geïntroduceerd: kostenverhaal met tijdvak (voor ontwikkelingen met een duidelijke einddatum) en kostenverhaal zonder tijdvak (voor organische ontwikkelingen zonder vastomlijnd eindbeeld).
Tenslotte biedt de Omgevingswet de mogelijkheid om financiële bijdragen te vragen voor ruimtelijke ontwikkelingen, zowel op vrijwillige basis als verplicht. Deze bijdragen kunnen worden ingezet voor investeringen in voorzieningen en ruimtelijke ontwikkelingen die ten goede komen aan zowel huidige als toekomstige bewoners en gebruikers. Daarnaast zijn in deze nota's de kaders voor grond- en vastgoedzaken vastgelegd en is een aantal specifieke uitgangspunten voor de grondexploitaties geformuleerd. Deze zijn: • Jaarlijks worden de BIE's (bouwgronden in exploitatie) geactualiseerd; • Verliezen worden direct genomen en worden verwerkt in verliesvoorzieningen; • Winsten in projecten worden pas genomen bij afsluiten van de projecten; • Tussentijds winstnemen op positieve grondexploitaties vindt plaats naar rato van gemaakte kosten en opbrengsten, waarbij rekening wordt gehouden met projectspecifieke risico's; • Bij aanvang van projecten wordt grond gewaardeerd op inbrengwaarde; • Er vindt geen directe verevening plaats tussen projecten; • De weerstandsratio dient tussen 1,0 en 1,4 te zijn; • De verantwoordelijkheid van het grondbeleid ligt bij de portefeuillehouder financiën; • Projectwethouders zijn integraal (dus ook financieel) verantwoordelijk voor de projecten waar zij bestuurlijk opdrachtgever van zijn.
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
65
Toelichting actieve grondexploitaties 2024 De gemeente had in 2024 drie bouwprojecten waar een grondexploitatie voor geopend is. Voor de ontwikkelingen van deze drie grondexploitatie-projecten wordt een korte toelichting gegeven. Per 3112-2023 is de grondexploitatie Waterhoven afgesloten, deze grondexploitatie wordt dus niet langer opgenomen in de jaarrekening 2024. De gemeenteraad heeft in februari 2024 de grondexploitatie Flexwoningen de Loopplank vastgesteld, deze grondexploitatie is zodoende voor het eerst opgenomen in de jaarrekening 2024. Project: Zuidelijk Havengebied Korte omschrijving van het project: Het project Zuidelijk Havengebied is in het centrum van Alblasserdam, tussen de jachthaven en de scheepswerf van superjachtenbouwer Oceanco, gelegen. De locatie is ongeveer 1 hectare groot en geruime tijd in gebruik geweest als parkeerterrein en camperstandplaats. Na een lange voorbereidingsperiode met vele publieke en private initiatieven spant de gemeente zich momenteel samen met de ontwikkelcombinatie De Langen en van den Berg/Stevast in om dit gebied te ontwikkelen naar een aantrekkelijk woon-werkgebied en openbare ruimte. Het voorlopige programma bestaat in totaal uit 152 woningen, ca. 1.800 m2 BVO commerciële voorziening en 283 parkeerplaatsen. Resultaten in 2024: • Medio 2024 is er een nieuwe invulling van het woonprogramma uitgewerkt.
• De kosten- en opbrengstenramingen in de grondexploitatie zijn herzien. Hierbij zijn de geraamde kosten voor de werkzaamheden aan bovenwijkse voorzieningen (kruispunt Marineweg, verleggen nutsleidingen en aanpassingen aan het riool) opgenomen op basis van toerekenbaarheid. Per saldo is het resultaat op de grondexploitatie hierdoor sterk gewijzigd ten opzichte van vorig jaar. Deze kosten hebben een verslechtering van het resultaat van de grondexploitatie als gevolg. Vanwege de onzekerheden in de woningmarkt, de bouwsector en de arbeidsmarkt blijft de winstwaarschuwing voor het Zuidelijk Havengebied van toepassing. Activiteiten/verwachte resultaten vanaf 2025: • In februari is het bestemmingsplan vastgesteld door de raad, waarna de ontwikkelaar het definitieve bouwplan en grondbod opstelt. • Afhankelijk van de (wettelijke) doorlooptijd van de ruimtelijke ordeningsprocedure en mogelijke planaanpassingen ten gevolge van de zienswijzen kan het definitieve plan, grondprijs en bestemmingsplan medio 2025 aan de raad worden aangeboden. Na akkoord van de gemeenteraad kan de grondtransactie worden geëffectueerd en kan worden gestart met de bouw. • De geprognosticeerde oplevering van het project is gepland in 2027. Een en ander afhankelijk van de doorlooptijd van de ruimtelijke ordeningsprocedure en de dan geldende marktsituatie.
Project: Bedrijvenlocatie Staalindustrieweg Korte omschrijving project: De realisatie van 5 bedrijfskavels aan de voormalige woonwagenlocatie aan de Staalindustrieweg. Resultaten in 2024: • De gesprekken met de ondernemers over relocatie en huurovereenkomsten (met eventuele optie tot koop) lopen. • Er is reeds gestart met enkele voorbereidende werkzaamheden voor het bouwrijp maken. Activiteiten/verwachte resultaten vanaf 2025: • Begin 2025 zullen schoonmaak- en opruimwerkzaamheden op het terrein worden uitgevoerd naar aanleiding van materiaal dat op het terrein geloosd is. • Veiligheid en toezicht wordt aangescherpt om bovenstaande in de gaten te houden. • Gesprekken met ondernemers over huurovereenkomsten lopen. • Bouw- en woonrijp maken kan in 2025 van start. Project: Flexwoningen de Loopplank Korte omschrijving project: Het project Flexwoningen De Loopplank is een initiatief om het woningaanbod in Alblasserdam te vergroten. Er zullen tijdelijke woningen worden gebouwd op het terrein van De Loopplank aan de
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
66
Pieter de Hoochplaats. De flexwoningen zijn bedoeld voor drie doelgroepen: Alblasserdamse starters, spoedzoekers en statushouders. De woningen worden evenredig over de genoemde doelgroepen verdeeld. Resultaten in 2024: • De uitwerking van het stedenbouwkundig ontwerp heeft plaatsgevonden, deze heeft ter inzage gelegen bij de raad en zijn zienswijzen op gekomen. De zienswijze nota ligt klaar. • Er is reeds gestart met enkele voorbereidende werkzaamheden voor het bouwrijp maken. • Er is een Stimuleringsregeling Flex- en Transformatiewoningen (SFT) subsidie toegezegd voor de realisatie van de flexwoningen. Activiteiten/verwachte resultaten vanaf 2025: • Besluitvorming over definitieve vergunning vindt in het voorjaar 2025 plaats. • Zodra definitieve vergunning is afgegeven, start de bouw- en woonrijpmaak werkzaamheden Resultaat BIE's Het totale resultaat op netto contante waarde van de 3 grondexploitaties bedraagt € 2,1 mln negatief. Ontwikkeling boekwaarde grondexploitaties De boekwaarde van de actieve grondexploitaties per 1-1-2024 (afgerond) bedroeg € 608.000. In 2024 werd een saldo op uitgaven en inkomsten gerealiseerd à € 844.000,- en werd er geen winst genomen. Dit resulteert in een boekwaarde per 1-1-2024 van € 1.452.000. Risico’s Met gebiedsontwikkeling zijn risico’s gemoeid; daarom zijn voor alle grondexploitaties de mogelijke risico’s in beeld gebracht.
Een groot deel van deze risico’s is gekwantificeerd (Risico = kans x gevolg). Voor elk grondexploitatieproject is vervolgens een risicoprofiel opgesteld. Voor de verliesgevende grondexploitaties worden de risico’s afgedekt via de algemene reserve grondexploitaties. Voor de winstgevende projecten moeten de risico’s gedekt worden door de buffer van het positieve saldo mits het risicobedrag het positieve resultaat niet overschrijdt. In onderstaande tabel zijn de risico’s samengevat voor alle grondexploitaties per 1-1-2024. De grondexploitaties kennen een negatief resultaat. De risico’s kunnen dus niet worden afgedekt uit het resultaat. Het risicobedrag van € 25.000, - moet worden afgedekt uit de weerstandscapaciteit in de Algemene reserve grondexploitaties.
De risico’s zitten met name in mogelijke meerkosten bij het bouw- en woonrijp maken, daarnaast is een aanvullend risico opgenomen voor planvertraging. Voor project Zuidelijk Havengebied zijn de risico’s opgenomen als PM, in afwachting van verdere planuitwerking. Financiële positie grondexploitaties De totale exploitatieresultaten zijn van invloed op de financiële positie van de gemeente. De gemeente Alblasserdam kent de navolgende reserves en voorzieningen voor grondexploitaties. • Algemene reserve grondexploitatie Deze reserve is bedoeld als algemene buffer voor het opvangen van mogelijke tekorten binnen de verschillende grondexploitaties en ter dekking van de risico’s van de verliesgevende grondexploitaties. Het saldo per 31-12-2024 is € 776.000. • Verliesvoorziening grex'en Als een tekort wordt voorzien in een grex, moet een verliesvoorziening worden getroffen bij resultaatbepaling in de jaarrekening. Per 31-12-2024 was het voorziene verlies € 2.015.000. Weerstandsvermogen Het gemeentelijk grondbeleid is een terrein waarbij enerzijds de gewenste gemeentelijke koers richtinggevend is maar anderzijds de externe omstandigheden ook van invloed kunnen zijn op het gewenste resultaat. De vastgoedmarkt, waar het grootste deel van de exploitaties sterk door wordt
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
67
beïnvloed, is een moeilijk voorspelbaar en beheersbaar terrein. Zeker op de bedrijvenmarkt maar ook op de woningmarkt zijn economische schommelingen direct van invloed op de prijs maar vooral op de afzetsnelheid. Al met al betekent dit dat bij de realisatie van de gewenste projecten een zeker risico ontstaat. De gevolgen van de wijzigingen in de risico’s in de geactualiseerde grondexploitaties en de gevolgen daarvan voor het weerstandsvermogen 2024 worden toegelicht in de paragraaf Weerstandsvermogen.
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
68
8. Openbaarheidsparagraaf De Wet open overheid regelt het recht op informatie. Zeer bondig samengevat regelt de wet drie belangrijke aspecten omtrent overheidsinformatie: 1. Openbaarmaking van informatie door de overheid uit eigen beweging (actieve openbaarmaking) 2. Openbaarmaking van informatie door de overheid naar aanleiding van een verzoek (passieve openbaarmaking) 3. De digitale informatie huishouding van bestuursorganen. Actieve openbaarmaking Bestuursorganen zijn verplicht uit eigen beweging bepaalde categorieën informatie openbaar te maken. In totaal gaat het om 17 categorieën van informatie. Deze openbaarmaking hoeft niet direct plaats te vinden. Dit gaat stapsgewijs over het verloop van enkele jaren. Uiteindelijk is het doel dat alle informatie toegankelijk wordt via Woo-index. Dit is een landelijke website, waarop alle bestuursorganen zijn aangesloten. De website bevat zelf geen informatie, maar verwijst door naar alle mogelijke vindplaatsen. De gemeente Alblasserdam werkt samen met de andere Drechtsteden aan het actief openbaar maken van informatie. Het regionale project heeft tot doel om de processen die moeten leiden tot openbaarmaking inzichtelijk te krijgen. Het daadwerkelijk openbaar maken van de informatie is een lokale verantwoordelijkheid. De eerste categorieën moesten voor 1 november 2024 openbaar worden gemaakt.
Dit zijn: • Wetten en andere algemeen verbindende voorschriften. • Overige besluiten van algemene strekking. • Informatie over organisatie en werkwijze. • Bereikbaarheidsgegevens. • Vergaderstukken en -verslagen van de Staten-Generaal. De gemeente Alblasserdam heeft de bovenstaande categorieën tijdig ontsloten via de Woo-index. Passieve openbaarmaking Op grond van de Woo kan een ieder een verzoek indienen tot openbaarmaking van informatie vastgelegd in documenten. Inwoners kunnen hiervoor gebruik maken van een digitaal formulier. Voor het contact met de inwoners is een Woo-contactfunctionaris aangesteld. In 2024 zijn 23 Woo verzoeken ingediend. Het merendeel van deze verzoeken is op informele wijze afgedaan, door in overleg met de verzoeker de benodigde informatie te verschaffen. In sommige gevallen wordt een formeel besluit op het verzoek genomen. Er zijn geen bezwaarschriften ingediend tegen de genomen besluiten. Digitale informatie huishouding Lokaal waarde toevoegen door regionaal organiseren. Gemeente Alblasserdam focust samen met de Drechtsteden op het (digitale) huis op orde. Door medewerkers mee te nemen in informatiemanagement en informatiebeveiliging kunnen wij de juiste vertaalslag maken naar de dagelijkse praktijk en werkzaamheden. Informatie moet toegankelijk zijn, nu en in de toekomst.
De volgende thema’s vormen daarom de basis voor informatiemanagement en informatiebeveiliging: digitalisering, innovatie, stevig fundament, data gestuurd (gedreven) werken en integraal werken. Financieel De werkzaamheden om uitvoering te geven aan de Woo wordt opgepakt binnen de formatie. Daarnaast was in de begroting 2024 een budget beschikbaar voor activiteiten in het kader van de WOO van € 20.150,-. Hiervan is ongeveer € 8.000,- uitgegeven.
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
69
Jaarrekening 2024
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
70
Jaarrekening Hierna wordt, via de balans met toelichting en het overzicht van baten en lasten met toelichting, financiële verantwoording afgelegd over het in 2024 gerealiseerde beleid.
Balans per 31 december 2024 (bedragen x € 1.000,-) Activa Vaste activa Immateriële vaste activa - Kosten van onderzoek en ontwikkeling voor een bepaald actief - Bijdrage in activa van derden Materiële vaste activa - Overige investeringen met een economisch nut - Investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven - Investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut
31-12-2024
31-12-2023
362 42 320
372 42 330
77.412
74.677
35.984
36.392
19.385
19.444
22.043
18.841
Financiële vaste activa - Kapitaalverstrekkingen aan: - Deelnemingen
4.086 1.504
1.504
Leningen aan: - Overige verbonden partijen - Overige langlopende leningen
2.374 209
2.592 465
Totaal vaste activa
4.561
81.860
79.610
1.452
410
Vlottende activa Voorraden Grond- en hulpstoffen: - Onderhanden werk, waaronder bouwgronden in exploitatie Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar - Vorderingen op openbare lichamen - Uitzettingen in 's Rijks schatkist - Overige vorderingen Liquide middelen - Bank- en girosaldi Overlopende activa - De van de Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen die ontstaan door voorfinanciering op uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel uitgesplitst naar de nog te ontvangen bedragen van: - Het Rijk - Overige Nederlandse overheidslichamen - Overige nog te ontvangen bedragen, en de vooruitbetaalde bedragen die ten laste van volgende begrotingsjaren komen Totaal vlottende activa Balanstotaal
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
1.452
410 7.795
6.049 126 1.620
9.605 5.239 4.017 349
14 14
9 9
3.243
3.482
2.191
1.253
410 1.781
1.253
1.052
2.229
12.504 94.364
13.506 93.116
71
(bedragen x € 1.000,-) PASSIVA
31-12-2024
31-12-2023
Vaste passiva Eigen vermogen
27.899
28.423
- Algemene reserve
12.598
11.878
- Bestemmingsreserves
14.659
14.700
- Gerealiseerde resultaat
642
1.844
Voorzieningen
6.968
- Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's - Egalisatievoorzieningen - Van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden
3.962
3.454
752
169
0
3.346 3.211
- Vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer
47.205
52.246
Onderhandse leningen van: - binnenlandse banken en overige financiële instellingen - Openbare lichamen als bedoeld in artikel 1, onderdeel a van de Wet Fido
28.205
37.746
19.000
14.500
Totaal vaste passiva
82.073
Vlottende passiva - Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar
84.631
4.232
1.695
- Bank- en girosaldi
1.200
-436
- Overige schulden
3.032
2.131
Overlopende passiva - verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd en die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen, met uitzondering van jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume; - de van de Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren uitgesplitst naar de ontvangen bedragen van:
8.060
4.798
6.790
5.025
3.014
1.747
- Het Rijk
2.856
1.747
- Overige Nederlandse overheidslichamen
158
0
- Overige vooruit ontvangen bedragen die ten bate van volgende begrotingsjaren komen.
248
18
Totaal vlottende passiva
12.292
8.484
Balanstotaal
94.364
93.116
Gewaarborgde geldleningen
7.354
7.896
Garantstellingen
70.871
61.823
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
72
Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2024 Programma's
Een duurzaam bereikbaar dorp
Met oog voor elkaar
Bedragen x € 1.000
Totaal
Realisatie 2024
Begr na wijz -/- realisatie 2024
10.030
12.880
11.900
980
6.578
9.831
8.538
-1.293
Saldo van baten en lasten
-3.452
-3.049
-3.362
-313
Toevoegingen aan reserves
108
1.528
1.472
56
Onttrekkingen aan de reserves
45
285
188
-97
Mutaties in de reserves
-63
-1.243
-1.284
-41
Geraamd resultaat
-3.515
-4.292
-4.646
-354
Lasten
32.149
40.104
39.998
106
Baten
7.274
14.539
15.232
693
Saldo van baten en lasten
-24.874
-25.565
-24.766
799
Toevoegingen aan reserves
0
0
0
0
Onttrekkingen aan de reserves
5
65
65
0
5
65
65
0
Geraamd resultaat
-24.869
-25.500
-24.701
799
Lasten
14.243
19.202
17.448
1.754
3.190
5.250
4.947
-302
Saldo van baten en lasten
-11.053
-13.953
-12.501
1.452
Toevoegingen aan reserves
0
3.332
1.575
1.757
Onttrekkingen aan de reserves
155
7.221
3.567
-3.654
Mutaties in de reserves
155
3.889
1.992
-1.897
-10.898
-10.064
-10.509
-445
Geraamd resultaat
Overhead
na wijziging
Baten
Baten
Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien
Begroting 2024
primair Lasten
Mutaties in de reserves
Thuis in ons dorp
Begroting 2024
Lasten
870
681
565
115
Baten
47.882
48.475
48.581
-106
Saldo van baten en lasten
47.012
47.794
48.015
222
Toevoegingen aan reserves
0
0
0
0
Onttrekkingen aan de reserves
320
320
320
0
Mutaties in de reserves
320
320
320
0
Geraamd resultaat
47.332
48.114
48.335
222
Lasten
7.834
8.077
8.176
-99
Baten
167
212
266
54
Saldo van baten en lasten
-7.667
-7.865
-7.910
-44
Toevoegingen aan reserves
0
0
0
0
Onttrekkingen aan de reserves
0
73
73
0
Mutaties in de reserves
0
73
73
0
Geraamd resultaat
-7.667
-7.792
-7.837
-44
Lasten
65.126
80.944
78.087
2.857
Baten
65.092
78.306
77.563
-742
Saldo van baten en lasten
-34
-2.639
-523
2.115
Toevoegingen aan reserves
108
4.860
3.047
1.813
Onttrekkingen aan de reserves
525
7.964
4.213
-3.751
Mutaties in de reserves
417
3.104
1.166
-1.938
Gerealiseerd resultaat
383
465
642
177
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
73
Toelichtingen Algemene grondslagen voor waardering en resultaatbepaling De jaarrekening is opgemaakt met inachtneming van de voorschriften zoals opgenomen in het "Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten" (BBV) en de Financiële verordening gemeente Alblasserdam 2023. Het boekjaar is gelijk aan het kalenderjaar. Deze jaarrekening is opgesteld uitgaande van de continuïteitsveronderstelling van de gemeente Alblasserdam. Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening De grondslagen voor waardering van activa, passiva en van de resultaatbepaling zijn ongewijzigd ten opzichte van voorgaand jaar. Er hebben geen stelsel- en/of schattingswijzigingen plaatsgevonden in 2024. De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij het desbetreffende balanshoofd anders is vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarden. De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico's die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden.