Jaarstukken 2024 d.d. 20250414.pdf
Tekst van het document
Indicator
Norm
Aantal jongeren in beeld gebracht door matchmakers
1.005
Aantal jongeren geplaatst door matchmakers
151
Jaarrekening 2024
☺
Augustus
April
1.222
652
263
☺
66
x
155
Toelichting: De aantallen benaderde en geplaatste jongeren zijn in de laatste maanden van 2024 sterk toegenomen ten opzichte van de eerste acht maanden van het jaar. De belangrijkste verklaring daarvoor is dat we nieuwe MatchMakers hebben geworven en ingewerkt. Toch zien we dat de toename van de resultaten achterblijft bij de toename van de ingezette capaciteit. De belangrijkste oorzaak daarvoor is de toegenomen zwaarte van de problematiek van jongeren die begeleiding wensen van een MatchMaker. In de huidige economische omstandigheden vindt de overgrote meerderheid van jongeren zelf zijn weg naar onderwijs of werk. Wie daarbij hulp nodig heeft, worstelt over het algemeen met problemen op meerdere leefgebieden. De begeleiding van deze jongeren leidt tot verbetering van hun ervaren welzijn, maar niet snel tot een opleiding of werk. Na langere begeleiding is veelal uitstroom naar een opleiding of werk, met passende begeleiding, wel mogelijk. Voor Leerplicht en Doorstroompunt dient tevens onderstaande tabel ingevuld te worden. Dit omdat dit wettelijk voorgeschreven indicatoren zijn. Beoogde maatschappelijk Product effect Leerplicht Jongeren nemen deel aan het onderwijs Leerplicht Jongeren nemen deel aan het onderwijs Doorstroompunt Jongeren nemen deel aan het onderwijs Bron: waarstaatjegemeente.nl
Beleidsindicator (omschrijving)
Bron
Waarde beleidsindicator
Absoluut verzuim per 1.000 leerlingen
DUO
Schooljaar 2022-2023
1,8
Relatief verzuim per 1.000 leerlingen
DUO
Schooljaar 2022-2023
10
% voortijdig schoolverlaters
DUO
Schooljaar 2022-2023
2,4%
2.1.3.3 Wat heeft het gekost? Programma 3 Onderwijs en aansluiting arbeidsmarkt (bedragen x € 1.000) Begroting 2024* Realisatie 2024 Afwijking 2024 Lasten Baten Saldo Lasten Baten Saldo Lasten Baten Saldo Leerplicht 2.385 2.241 -145 2.303 2.165 -138 83 -76 6 RMC/VSV 1.532 1.532 0 1.544 1.544 0 -12 12 0 Saldo baten en lasten 3.917 3.773 -145 3.847 3.708 -138 71 -64 6 Mutaties reserves 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Gerealiseerd resultaat 3.917 3.773 -145 3.847 3.708 -138 71 -64 6 *Het betreft hier de begroting na alle wijzigingen, ofwel de begroting zoals deze is vastgesteld in het Algemeen Bestuur van 7 november 2024 (2de bestuursrapportage 2024).
Dienst Gezondheid & Jeugd | Jaarstukken 2024 |
25
Toelichting op hoofdlijnen Per saldo is het voordelige resultaat van € 6.000 gering. De lasten wijken € 71.000 voordelig af van de begroting, hier staat tegenover dat de baten € 64.000 nadelig afwijken. De afwijkingen zijn hoofdzakelijk het gevolg van de nog niet bestede subsidie voor het project Dordt-West. Deze subsidie wordt van de gemeente Dordrecht ontvangen. Het restant wordt in 2025 ingezet.
2.1.4 Jeugdgezondheidszorg 2.1.4.1 Wat wilden wij bereiken? De uitvoering van het regionaal basispakket Jeugdgezondheidszorg en het rijksvaccinatieprogramma is in 2024 door Jong JGZ uitgevoerd conform de uitvoeringsovereenkomst JGZ. De vaccinatiegraad in de regio is onder de 90% gedaald, het landelijke beeld laat ook een daling in vaccinatiegraad zien. Daarbij geldt dat sinds de invoering van informed consent de cijfers moeilijk te interpreteren zijn. De toestemming om gegevens te delen verschilt per vaccin. Cijfers per gemeente zijn beschikbaar op www.hoegezondiszhz.nl.
2.1.4.2 Wat hebben wij gedaan? Indicator
Norm
De JGZ verricht de uitvoering van het regionaal basispakket JGZ en het Rijksvaccinatieprogram ma (RVP) conform het Uitvoeringskader JGZ en de jaarlijkse geactualiseerde richtlijn uitvoering RVP.
Overzicht met KPI's is opgenomen in Uitvoeringskader JGZ. Deze KPI's zijn in een stoplichtenmodel opgenomen en zijn onderdeel van de jaarverantwoording JGZ.
Jaarrekening 2024
Augustus
April
☺
Toelichting: Op verzoek van de staatssecretaris van het ministerie van VWS heeft de Gezondheidsraad het schema van het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) geëvalueerd om te kijken of het schema beter kan. De Gezondheidsraad heeft geadviseerd alle vaccinaties te behouden en een aantal vaccinatiemomenten te verschuiven zodat kinderen nog beter beschermd zijn. Dit heeft landelijk geleid tot 4 wijzigingen ten opzichte van het huidige vaccinatieschema. De wijzigingen zijn per 1 januari 2025 ingegaan. De flexibilisering van het basispakket is geïmplementeerd; meer waar nodig, minder waar kan. De voorbereidingen voor twee nieuwe vaccins in 2023/2024 zijn in gang gezet (maternale kinkhoestvaccinatie en Rota-vaccin voor zuigelingen).
Dienst Gezondheid & Jeugd | Jaarstukken 2024 |
26
2.1.4.3 Wat heeft het gekost? Programma 4 Jeugd(-gezondheidszorg) (bedragen x € 1.000) Begroting 2024* Realisatie 2024 Afwijking 2024 Lasten Baten Saldo Lasten Baten Saldo Lasten Baten Saldo Jeugdgezondheidszorg 14.008 14.031 23 13.998 14.031 33 11 0 11 Saldo baten en lasten 14.008 14.031 23 13.998 14.031 33 11 0 11 Mutaties reserves 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Gerealiseerd resultaat 14.008 14.031 23 13.998 14.031 33 11 0 11 *Het betreft hier de begroting na alle wijzigingen, ofwel de begroting zoals deze is vastgesteld in het Algemeen Bestuur van 7 november 2024 (2de bestuursrapportage 2024).
Toelichting op hoofdlijnen De lasten wijken gering af van de begroting (€ 11.000 – 0,08%). Gelet op de geringe afwijking wordt het verschil niet nader toegelicht.
2.1.5 Kennisprogramma 2.1.5.1 Wat wilden wij bereiken? Dit betreft het uitvoeren van de wettelijke taak (Wet publieke gezondheid) om op basis van epidemiologische analyses gemeenten inzicht te geven in diverse aspecten van de gezondheidstoestand en gezondheid bevorderende en –bedreigende factoren van de inwoners in Zuid-Holland Zuid en daarover te adviseren.
2.1.5.2 Wat hebben wij gedaan? Indicator
Norm
Jaarrekening 2024
Augustus
Het online GGD dashboard www.hoegezondiszhz. nl is geactualiseerd op basis van de gezondheidsmonitors Kinderen, Jeugd en Volwassenen & Ouderen. De gezondheidsmonitoren en de specifieke ontwikkellijnen van het Kennisprogramma zijn conform plan uitgevoerd.
April
100% Elk jaar wordt er een deel herijkt, in vier jaar tijd zijn alle cijfers aan de beurt geweest
☺
☺
☺
Voor het jaar 2024 staat de gezondheidsmonitor Volwassenen en ouderen op het programma.
☺
☺
☺
Toelichting: In 2024 zijn de resultaten van de Gezondheidsmonitor jongvolwassenen gepresenteerd en is het veldwerk voor de Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen uitgevoerd. De resultaten hiervan worden in 2025 gepresenteerd. Beleidsontwikkelingen rondom het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) vragen mogelijk om extra (kwalitatief) onderzoek, monitoring en analyses. Met subsidie van de gemeenten uit het SPUK-GALA is hiervoor een raamwerk opgesteld voor een GALA-monitor. Deze monitor gaat naar verwachting in de eerste helft van 2025 online op www.hoegezondiszhz.nl
Dienst Gezondheid & Jeugd | Jaarstukken 2024 |
27
De GGD is bezig met het vormgeven van een andere werkwijze. Deze werkwijze houdt in dat onderzoek en data de basis vormt voor het opstarten van nieuwe programma's of projecten. Onderzoek maakt daarmee integraal deel uit van een programmatische aanpak. Een voorbeeld hiervan is de aanpak om tot een voorstel voor een programma mentale gezondheid te komen. Om deze reden is besloten om geen nieuw inhoudelijk kennisprogramma op te stellen, maar onderzoek deel te laten uitmaken van programma's en een uitgebreid afdelingsplan. In 2024 is gewerkt aan een jaarplan 2025 voor het team onderzoek, waarin de planning en thema's van onderzoek publieke gezondheid integraal is opgenomen en een verbinding wordt gemaakt met de op te starten inhoudelijke programma's. In 2025 wordt een terugblik gepresenteerd over het uitgevoerde onderzoek uit de periode 2020 tot nu en een vooruitblik over toekomstig onderzoek. Naast de wettelijke taken zijn er verschillende onderzoeken gestart (vaak met subsidie van onderzoekfondsen en van individuele gemeenten). Het gaat o.a. om participatief actieonderzoeken in verschillende gemeenten, onderzoek naar de respons van overheden op industriële vervuiling en de wijze waarop centraal zorgverleners aansluiten bij de gezinnen in de Kinderen naar gezond Gewicht aanpak.
2.1.5.3 Wat heeft het gekost? Programma 5 Kennisprogramma (bedragen x € 1.000) Begroting 2024* Realisatie 2024 Afwijking 2024 Lasten Baten Saldo Lasten Baten Saldo Lasten Baten Saldo Kennisprogramma 1.358 1.364 5 1.383 1.444 61 -24 80 55 Saldo baten en lasten 1.358 1.364 5 1.383 1.444 61 -24 80 55 Mutaties reserves 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Gerealiseerd resultaat 1.358 1.364 5 1.383 1.444 61 -24 80 55 *Het betreft hier de begroting na alle wijzigingen, ofwel de begroting zoals deze is vastgesteld in het Algemeen Bestuur van 7 november 2024 (2de bestuursrapportage 2024).
Toelichting op hoofdlijnen Het voordeel van € 55.000 wordt hoofdzakelijk verklaard door vergoeding UWV WAZO en aanvullende inkomsten ontvangen voor diverse onderzoeken en opdrachten.
Dienst Gezondheid & Jeugd | Jaarstukken 2024 |
28
2.2 Serviceorganisatie Jeugd 2.2.1 Wat wilden wij bereiken? Voor jeugdigen en gezinnen die dat nodig hebben, zorgt SOJ dat er voldoende, kwalitatieve, passende jeugdhulp en jeugdbescherming/jeugdreclassering beschikbaar is. Daarbij zijn de volgende kernwaarden leidend: (1) jeugdhulp wordt geboden in de leefomgeving; jeugdigen groeien thuis op; (2) jeugdhulpaanbieders (professionals) bieden dienstbaar vakmanschap; (3) ieder kind volgt onderwijs; (4) jeugdhulp zorgt voor toegenomen zelfredzaamheid en duurzaam herstel van de jeugdige en het gezin; (5) jeugdhulp versterkt het netwerk van de jeugdige en het gezin; en (6) doelmatige inzet van (schaarse) middelen.
2.2.2 Wat hebben wij gedaan? Contractmanagement SOJ heeft gestuurd op beheersbaarheid van de jeugdhulpuitgaven met behoud van kwaliteit, onder andere door contractmanagementgesprekken te voeren met aanbieders op basis van de regionale overeenkomst jeugdhulp. Er zijn gesprekken gevoerd per branche en individueel met elk van de strategische partners. Gemeenten hebben in het kader van ‘Samen sturen’ deelgenomen aan brancheteams en vanuit deze brancheteams aan contractmanagementgesprekken met relevante aanbieders. Het aantal aanbieders dat in 2024 zorg heeft geleverd, is 323 (118 gecontracteerd, 179 maatwerk en 26 LTA). Vorig jaar waren het er 325. Een deel van de maatwerkaanbieders vloeit voort uit het nieuwe woonplaatsbeginsel. Ontwikkeltafels en bestuurlijke tafels Aan de zogenoemde ontwikkeltafels en bestuurlijke tafels heeft SOJ samen met gemeenten, aanbieders en cliëntvertegenwoordigers gesproken over de voortgang op beleidsdoelen, doorontwikkeling van het jeugdhulplandschap en de overeenkomst. Verbeterprogramma beschikbare en betaalbare jeugdhulp Samen met gemeenten heeft SOJ in 2024 het Verbeterprogramma beschikbare en betaalbare jeugdhulp opgezet.
In dit programma werken we samen met gemeenten aan: • Beter afbakenen van jeugdhulp: wat hoort bij het normale leven en is de verantwoordelijkheid van ouders/opvoeders zelf? Wat zijn voorliggende wetten (zoals Passend Onderwijs, Zorgverzekeringswet, Wet langdurige zorg en Wmo) en hoe kunnen deze beter benut worden? Welke hulp kan beschikkingsvrij geboden worden met algemene voorzieningen? En wanneer komt het regionaal ingekochte aanbod aan specialistische hulp in beeld? • Begrenzen van regionaal ingekochte producten en diensten, waar mogelijk, onder andere door strenger te selecteren op bewezen kwaliteit. We hebben voorbereidingen getroffen voor het ontwikkelen van tools om toegangsmedewerkers van sociale teams beter in staat te stellen om de juiste afweging te maken. • Aanscherpen van de 10 lokale gemeentelijke verordeningen. • Verbeteren van de huisartsenroute, zodat we meer grip krijgen op het beroep dat via de huisartsen op jeugdhulp wordt gedaan.
Dienst Gezondheid & Jeugd | Jaarstukken 2024 |
29
•
•
Versterken van de gemeentelijke grip op de route vanuit de gecertificeerde instellingen en afspraken maken over de in- en uitstroom van jeugdigen met een maatregel. Dit hebben we gekoppeld aan het regionale programma Toekomstscenario Kind- en gezinsbescherming. Koppeling met het regionale programma Passend jeugdhulplandschap voor het vergroten van de beschikbaarheid van jeugdhulp en het opvangen van de afbouw van JeugdzorgPlus met voorzieningen in de eigen regio.
Normenkader SOJ heeft gemeenten, jeugdprofessionals en aanbieders ondersteund bij het toepassen van het normenkader voor de duur en intensiteit van de te leveren jeugdhulp. SOJ heeft onder andere een monitor ontwikkeld voor gemeenten. De uitvoering van het normenkader is niet volgens het bijbehorende proces voor afwijken verlopen. Het proces is administratief moeilijk uitvoerbaar gebleken. De gemeenten hebben in oktober 2024 een regionaal projectleider normenkader aangesteld die samen met de betrokken partijen werkt aan een werkproces waarbij oog is voor de uitvoerbaarheid van onder andere handhaving. Rechtmatigheid en fraudebestrijding SOJ heeft een groot onderzoek gedaan naar een PGB-aanbieder. Dit heeft geleid tot belangrijke bevindingen. Parallel hieraan zijn stappen gezet in het juridische vervolgproces. Daarnaast zijn signalen van mogelijke onrechtmatigheden op basis van het monitoren van de jaarcijfers van de aanbieders opgevolgd. Over 2024 moet het Dagelijks Bestuur van DG&J zich verantwoorden over de rechtmatigheid van de jeugdhulpuitgaven en een rechtmatigheidsverantwoording opstellen. Ter onderbouwing hiervan is in nauwe afstemming met de externe accountant een uitgebreid intern controleprogramma opgesteld en voor een groot deel uitgevoerd. Verder heeft SOJ een Europese aanbesteding uitvoering rechtmatigheidsonderzoeken jeugdhulp gestart.
Advisering gemeenten SOJ heeft het gemeentedashboard continu doorontwikkeld, in samenwerking met gemeenten. Het dashboard geeft meer inzicht in nieuwe instroom, normenkader, jeugdigen met hoge zorgkosten, verlengde jeugdhulp en de 'klantreis' binnen de jeugdhulp. SOJ heeft maandelijks dashboardbijeenkomsten georganiseerd voor gemeenten voor het analyseren van en sturen op jeugdhulp. Maandelijks hebben gemeenten een rapportage ontvangen met daarin de belangrijkste dashboard items, een prognose en ‘rolling forecast’. Hiermee zijn gemeenten op de hoogte van de prognose van de verwachte kosten voor het lopende jaar en 12 maanden vooruitkijkend. Daarnaast heeft SOJ deelgenomen aan lokale en regionale ambtelijke overleggen en werkgroepen, onder andere in het kader van de Hervormingsagenda Jeugd. Overig Naast bovengenoemde heeft SOJ in 2024 belangrijke inspanningen verricht op de volgende thema’s: • JeugdzorgPlus: in 2024 hebben de twee JeugdzorgPlus-aanbieders in het landsdeel Zuidwest hun businesscase opgeleverd. De kosten van af- en ombouw van de gesloten jeugdhulp bij beide aanbieders wordt gedragen vanuit de middelen die het Rijk daarvoor beschikbaar heeft gesteld (€ 176 miljoen tot
Dienst Gezondheid & Jeugd | Jaarstukken 2024 |
30
•
•
•
•
•
•
•
•
2028). Voor de komende jaren zal Schakenbosch in Leidschendam de locatie zijn voor jeugdigen met een gesloten machtiging. De gesloten voorzieningen van iHUB ('t Anker in Harreveld, Bergse Bos in Rotterdam en Rijnhove in Alphen aan den Rijn) worden vanaf 2025 gefaseerd opgeheven. Kleinschalige woonvoorzieningen: in lijn met het gedachtengoed van de Hervormingsagenda Jeugd hebben SOJ en gemeenten samen met aanbieders gewerkt aan het aanbod van kleinschalige woonvoorzieningen. In 2024 zijn de voorbereidingen verder vormgegeven en is er in november een kleinschalige woonvoorziening geopend in Dordrecht. Landelijke tarieven en caseloadverlaging gecertificeerde instellingen: vanaf 2024 gelden de landelijke afspraken over tarifering en caseloadverlaging voor de gecertificeerde instellingen. Vervoer: op basis van een eerste analyse van vervoerskosten is samen met een afvaardiging van gemeenten en Stroomlijn een start gemaakt met een inventarisatie van potentiële / kansrijke maatregelen om tot strakkere (financiële) sturing te komen op de inzet van en toegang tot vervoer. Cliëntervaringsonderzoek: SOJ verzamelt op structurele wijze nieuwe data en deelt alle ervaringen met een onderzoeksgroep van gemeenten, aanbieders van Jeugdhulp, ouders en jongeren. Gemeenten bundelen de ervaringen in een rapport.
De rapporten zijn jaarlijks rond juli te vinden op de websites van zowel SOJ als de gemeenten. Ervaringsdeskundigheid: op basis van subsidie van het Bovenregionaal Expertisenetwerk (BREN) is het project Ervaringsdeskundigheid van start gegaan. Doel van dit project is om ervaringsdeskundigheid een plek te geven in het hulpproces (onder andere voor het ‘verzachten’ van wachttijd). Bezwaar en beroep: bezwaar- en beroepschriften zijn behandeld door de onafhankelijke bezwarencommissie, die daarbij is ondersteund door het juridisch kenniscentrum. Er zijn relatief weinig nieuwe bezwaar- en beroepschriften binnengekomen in 2024. Vraagbaakfunctie voor lokale teams: SOJ heeft in 2024 veel uiteenlopende vragen gekregen en beantwoord van lokale teams over onder andere het normenkader, inzet van persoonsgebonden budget en de Jeugdwet. Jeugdigen zonder vaste jeugdbeschermer: half 2024 is door Jeugdbescherming West (JBW) gemeld dat binnen hun team van Zuid-Holland-Zuid door vacatures en langdurige uitval krapte was ontstaan. Het gevolg daarvan was dat men niet elke jeugdige/gezin een vast aanspreekpunt kon geven. Wel had men geregeld dat de veiligheid van de jeugdigen/gezinnen constant wordt gemonitord door een gedragswetenschapper. Ook is er altijd de mogelijkheid voor jeugdigen/gezinnen om zelf via een vast telefoonnummer met JBW contact op te nemen.
JBW doet er alles aan om aan voldoende nieuwe jeugdbeschermers te komen zodat de monitorlijst kan worden teruggebracht. JBW geeft maandelijks een stand van zaken die wij samen met de jeugdhulpregio's Haaglanden en Midden-Holland, waar zich hetzelfde probleem voordoet, beoordelen. Daar waar mogelijk wisselt JBW medewerkers uit binnen de betrokken teams.
Dienst Gezondheid & Jeugd | Jaarstukken 2024 |
31
2.2.3 Wat heeft het gekost? (bedragen x € 1.000)
Serviceorganisatie Jeugd Saldo van baten en lasten Mutaties reserve (Gerealiseerd) resultaat
Actuele begroting 2024 Realisatie 2024 Afwijking 2024 Lasten Baten Saldo Lasten Baten Saldo Lasten Baten Saldo 149.980 150.180 200 147.782 147.982 -200 2.198 -2.198 -0 149.980 150.180 200 147.782 147.982 -200 2.198 -2.198 -0 200 -200 200 200 150.180 150.180 0 147.982 147.982 2.198 -2.198 -0
Begrotingsmutaties De begroting met begrote lasten van € 138,4 mln. is aangepast in de 1e bestuursrapportage 2024 naar € 150,2 mln. (inclusief overhead naar €155,2 mln.). De aanpassing betrof een aanpassing aan de actuele forecast van de jeugdhulpuitgaven. Eind 2024 is tevens een akkoord gegeven op het vormen van de bestemmingsreserve Kind- en gezinsbescherming.
(bedragen x € 1.000) Bedragen * € 1.000,-
Realisatie Realisatie Primaire Actuele Prognose 2024 2023 begroting begroting 2e burap
Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie 2024 -/- 2024 -/- 2023 -/2024 -/Actuele Prognose realisatie Begroting begroting 2e burap 2024
Regionale zorgmarkt LTA PGB Stichting Jeugdteams Serviceorganisatie Mutaties reserves Totaal lasten
132.366 8.401 7.015 4.242 200 152.223
115.055 7.775 7.440 2.510 4.250 137.030
117.187 8.539 7.424 5.253 138.404
133.980 8.310 7.890 5.053 155.233
135.396 8.555 6.889 5.053 155.894
15.179 -138 -410 -1.012 200 13.820
-1.614 91 -875 -812 200 -3.010
-3.030 -154 125 -812 200 -3.670
17.311 626 -426 -2.510 -8 200 15.193
Gemeentelijke bijdragen Rentebaten Gemeentelijke bijdragen jeugdteams Overige baten Mutaties reserves Totaal baten
151.777 446 152.223
133.745 595 2.510 123 58 137.030
138.404 138.404
154.648 565 20 155.233
155.309 565 20 155.894
13.374 446 13.820
-2.871 -119 -20 -3.010
-3.532 -119 -20 -3.670
18.033 -149 -2.510 -123 -58 15.193
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Saldo baten -/- laten
Samenvatting resultaat en belangrijkste ontwikkelingen Samenvatting resultaat De lasten 2024 zijn € 13,8 mln. (10%) hoger dan de primaire begroting en € 3 mln. (2%) lager dan de prognose bij de herziene begroting. De mutaties gedurende het jaar zijn als volgt gerapporteerd: (bedragen x € 1.000)
Begroting 2024 Ophoging prognose 1e bestuursrapportage zorgkosten Verlaging prognosie 1e bestuursrapportage uitvoerkosten Realisatie 2024 zorgkosten Realisatie 2024 uitvoerkosten Totaal mutaties Lasten jaarrekening 2024
138,4 17,0 -0,2 -2,2 -0,8 13,8 152,2
De toelichting hierop is opgenomen in onderstaande paragraaf 'Afwijkingen ten opzichte van de prognose actuele begroting en realisatie 2024'. De gemeentelijke bijdragen zijn €
Dienst Gezondheid & Jeugd | Jaarstukken 2024 |
32
3 mln. (2%) lager dan de prognose bij de actuele begroting. De rentebaten zijn € 0,1 mln. lager dan de raming bij de actuele begroting Kostenontwikkeling 2024 ten opzichte van 2023 Ten opzichte van 2023 zijn de lasten met € 15,2 mln. (11,1%) gestegen in 2024. De indexatie van de tarieven bedroeg 6,1%. Daarnaast zijn er ook andere ontwikkelingen geweest. In onderstaand overzicht zijn de mutaties toegelicht.
Oorzaak kostenstijging Indexatie Woonplaatsbeginsel Lagere vrijval oude jaren Verlagen caseload jeugdbeschermers Verkleinen groepen 3Milieu Jeugdhulpvoorziening "De Break" Lagere rente baten Mutatie jeugdhulpgebruik
Totaal
Stijging Toelichting 6,1% Indexatie 6,10% effect op tarieven -1,1% Was een bate in 2023, niet voorzien in 2024 0,3% Vrijval niet gedeclareerde zorg naar verwachting in 2024 € 0,5 mln. lager dan in 2023 1,1% Landelijke afspraak gedekt door hogere uitkering gemeentefonds en daling jeugdbeschermingsmaatregelen 0,9% Volgt landelijk en bovenregionaal beleid. Mogelijk 'inverdieneffect' door kortere behandelduur 0,3% Vergoeding bezettingsverlies 2024 0,1% Lagere rente door lagere liquiditeit als gevolg van overschrijding voorschot gemeenten 3,4% Hoofdoorzaken: sterke groei ambulante jeugdhulp (begeleiding specialistisch) en sterke groei verblijf met behandeling; de groei betreft meer jeugdigen in deze categorieën; de kosten en aantal jeugdigen met jeugdbescherming en pleegzorg nemen sterk af. 11,1%
Meerjarige kostenontwikkeling In onderstaande grafiek is de kostenontwikkeling van 2018 tot en met 2024 weergegeven.
Aantal zorgaanbieders
Dienst Gezondheid & Jeugd | Jaarstukken 2024 |
33
Het aantal zorgaanbieders dat in 2024 zorg heeft geleverd is 323 (118 gecontracteerd, 179 maatwerk en 26 LTA). Sommige aanbieders komen in meerdere categorieën voor. Vorig jaar waren het totaal aantal zorgaanbieders 325. Onzekerheden - voorlopige cijfers Dit betreft voorlopige jaarrekeningcijfers op basis van voorlopige productieverantwoordingen van zorgaanbieders. Na ontvangst van de definitieve productieverantwoordingen met controleverklaring van de accountant worden de definitieve jaarrekeningcijfers bepaald. Daarnaast zal de accountant van de SOJ ook nog de eindejaarscontrole uitvoeren waaruit correcties kunnen komen. Toelichting per post: afwijkingen t.o.v. de prognose actuele begroting 2024 en realisatie 2024 Regionale zorgmarkt De post is € 1,4 mln. lager dan de prognose bij de herziene begroting. Dit is grotendeels te danken aan een actieve aanpak van het woonplaatsbeginsel. Hierdoor zijn er extra ontvangsten van € 1,9 mln. gerealiseerd, terwijl slechts € 240.000 bij onze regio is gevorderd. Deze aanpak is met name in het vierde kwartaal uitgevoerd na het beschikbaar komen van de tooling. De kosten zijn € 17,3 mln. hoger dan vorig jaar. (bedragen x € 1) Regionale zorgmarkt Gemeente
Realisatie 2023
Actuele begroting
Realisatie 2024
Alblasserdam Dordrecht Gorinchem Hardinxveld-Giessendam Hendrik-Ido-Ambacht Hoeksche Waard Molenlanden Papendrecht Sliedrecht Zwijndrecht Totaal
€ 4.657.210 € 37.331.253 € 9.299.710 € 4.743.625 € 6.668.030 € 14.918.834 € 8.215.176 € 7.258.077 € 7.252.564 € 14.710.550 € 115.055.028
€ 5.550.353 € 42.835.634 € 10.493.253 € 5.987.417 € 7.018.276 € 16.132.372 € 10.945.703 € 9.595.456 € 7.393.051 € 18.028.596 € 133.980.110
€ 6.574.060 € 42.837.695 € 10.557.577 € 4.998.692 € 7.469.763 € 17.291.650 € 8.965.101 € 9.490.574 € 6.848.505 € 17.332.405 € 132.366.022
Realisatie 2024 - Realisatie 2024 /- Actuele /- Realisatie begroting 2023 € 1.023.708 € 1.916.851 € 2.062 € 5.506.442 € 64.324 € 1.257.867 € -988.725 € 255.066 € 451.486 € 801.733 € 1.159.279 € 2.372.816 € -1.980.602 € 749.924 € -104.882 € 2.232.498 € -544.546 € -404.059 € -696.191 € 2.621.855 € -1.614.088 € 17.310.994
LTA Het LTA (Landelijk Transitie Arrangement) is € 0,9 mln. lager dan de prognose bij de actuele begroting. Ten opzichte van vorig jaar stijgt de post € 0,6 mln. De contracten worden gesloten door de VNG, contractbeheer en monitoring wordt uitgevoerd door de VNG en gemeenten moeten de werkelijke kosten betalen. Het betreft hooggespecialiseerde zorg met hoge kosten per jeugdige die sterk kunnen fluctueren.
Dienst Gezondheid & Jeugd | Jaarstukken 2024 |
34
(bedragen x € 1) LTA Gemeente
Realisatie 2023
Actuele begroting
Realisatie 2024
Alblasserdam Dordrecht Gorinchem Hardinxveld-Giessendam Hendrik-Ido-Ambacht Hoeksche Waard Molenlanden Papendrecht Sliedrecht Zwijndrecht Totaal
€ € € € € € € € € € €
€ € € € € € € € € € €
€ € € € € € € € € € €
442.083 1.863.432 574.589 300.990 794.033 1.112.546 594.850 934.047 490.930 667.875 7.775.376
372.647 1.912.335 495.734 327.452 1.075.956 1.689.043 437.072 977.099 380.257 642.109 8.309.704
371.843 1.688.298 792.605 283.611 733.162 2.172.858 143.971 1.042.387 461.339 710.871 8.400.946
Realisatie 2024 - Realisatie 2024 /- Actuele /- Realisatie begroting 2023 € -804 € -70.241 € -224.037 € -175.134 € 296.871 € 218.016 € -43.842 € -17.379 € -342.794 € -60.871 € 483.816 € 1.060.312 € -293.101 € -450.880 € 65.288 € 108.340 € 81.082 € -29.591 € 68.762 € 42.996 € 91.241 € 625.569
PGB De post PGB is € 0,9 mln. lager dan de prognose bij de herziene begroting en € 0,4 mln. lager dan vorig jaar. (bedragen x € 1) PGB Gemeente
Realisatie 2023
Actuele begroting
Realisatie 2024
Alblasserdam Dordrecht Gorinchem Hardinxveld-Giessendam Hendrik-Ido-Ambacht Hoeksche Waard Molenlanden Papendrecht Sliedrecht Zwijndrecht Totaal
€ € € € € € € € € € €
€ € € € € € € € € € €
€ € € € € € € € € € €
158.219 2.699.978 536.285 268.406 493.033 1.211.421 492.143 228.633 239.277 1.113.104 7.440.499
209.536 3.300.029 470.576 291.887 390.146 1.234.135 605.257 237.787 225.880 924.807 7.890.039
201.691 2.958.271 376.976 392.923 376.345 951.685 513.544 232.244 248.157 762.788 7.014.625
Realisatie 2024 - Realisatie 2024 /- Actuele /- Realisatie begroting 2023 € -7.845 € 43.472 € -341.757 € 258.293 € -93.600 € -159.308 € 101.037 € 124.517 € -13.800 € -116.688 € -282.450 € -259.737 € -91.713 € 21.401 € -5.543 € 3.611 € 22.277 € 8.880 € -162.020 € -350.317 € -875.414 € -425.874
In onderstaande tabel is de ontwikkeling weergegeven. Jaar
2021
2022
2023
2024
Unieke clienten
1.021
1.039
992
860
Budget * € 1.000 Besteed * € 1.000 Saldo * € 1.000
10.314 6.818 3.496
10.829 7.030 3.799
11.355 7.440 3.915
10.940 7.015 3.925
Gemiddeld Budget Gemiddeld Besteed Saldo Uitnuttingspercentage
10.102 10.423 11.447 12.720 6.678 6.766 7.501 8.157 3.424 3.657 3.947 4.564 66% 65% 66% 64%
Jaarlijks wordt een last geboekt voor nog te betalen PGB-bedragen doordat het uitnuttingspercentage aanzienlijk lager is dan het beschikbare budget. In voorgaande jaren werd gekeken naar de declaraties die na afloop van het jaar voorafgaande boekjaar nog werden gedeclareerd met toevoeging van een onzekerheidsmarge 25% om de last te bepalen. In overleg met de accountant is de berekeningsmethodiek van deze reservering herzien. Met ingang van dit verslagjaar wordt een vast percentage van 6,3% toegepast alsnog te verwachte PGB declaraties op het verslagjaar. Deze wijziging is doorgevoerd op
Dienst Gezondheid & Jeugd | Jaarstukken 2024 |
35
basis van een evaluatie van historische uitgaven en toekomstige verplichtingen, met als doel een nauwkeurigere inschatting van de reservering. Serviceorganisatie De kosten van de Serviceorganisatie zijn € 0,8 mln. lager dan de prognose bij de actuele begroting. Ten opzichte van vorig jaar zijn de kosten gelijk gebleven. De kosten zijn in 2024 lager ten opzichte van de begroting, voornamelijk vanwege de besparing door de implementatie van de backoffice-applicatie. Daarnaast zijn de kosten lager door een vermindering van uitgaven voor het cliënt ervaringsonderzoek en cliëntenparticipatie. Ook waren er veel openstaande vacatures, wat heeft bijgedragen aan lagere loonkosten. De personeelskosten voor eigen personeel zijn lager als gevolg van personeelsverloop dat nog niet of met vertraging is ingevuld. Tegelijkertijd zijn de kosten voor personeel van derden hoger door het niet of later invullen van diverse functies, onder andere op de afdelingen contractbeheer en financiën. Baten De gemeentelijke bijdragen volgen de lasten. De kosten worden in rekening gebracht bij de deelnemers. De lagere rentebaten ten opzichte van 2023 en de prognose in de eerste en tweede bestuursrapportage 2024 zijn hoofdzakelijk het gevolg van lagere financiële middelen veroorzaakt door stijgende kosten in de post Regionale zorgmarkt.
Gemeentelijk bijdragen In onderstaande tabel zijn de gemeentelijke bijdragen voor 2024 opgenomen. (bedragen x € 1) Regionale LTA PGB Overhead Rente Totaal zorgmarkt Alblasserdam € 6.583.349 € 371.843 € 201.691 € 197.027 € -20.715 € 7.333.194 Dordrecht € 42.897.416 € 1.688.298 € 2.958.271 € 1.266.803 € -133.188 € 48.677.601 Gorinchem € 10.576.394 € 792.605 € 376.976 € 399.158 € -41.966 € 12.103.167 Hardinxveld-Giessendam € 5.006.545 € 283.611 € 392.923 € 166.580 € -17.514 € 5.832.145 Hendrik-Ido-Ambacht € 7.480.198 € 733.162 € 376.345 € 221.352 € -23.272 € 8.787.785 Hoeksche Waard € 17.322.882 € 2.172.858 € 951.685 € 662.497 € -69.653 € 21.040.269 Molenlanden € 8.980.612 € 143.971 € 513.544 € 329.038 € -34.594 € 9.932.571 Papendrecht € 9.503.913 € 1.042.387 € 232.244 € 282.948 € -29.748 € 11.031.744 Sliedrecht € 6.859.958 € 461.339 € 248.157 € 242.947 € -25.543 € 7.786.859 Zwijndrecht € 17.354.715 € 710.871 € 762.788 € 473.246 € -49.756 € 19.251.864 Totaal € 132.565.983 € 8.400.946 € 7.014.625 € 4.241.595 € -445.948 € 151.777.200 Lasten taakveld
IV3-indeling (bedragen x € 1) Taakvelden 6.72a Jeugdhulp begeleiding 6.72a Jeugdhulp PGB 6.72b Jeugdhulp behandeling 6.72c Jeugdhulp dagbesteding 6.72c Vervoerskosten 6.72d Jeugdh zonder verblijf ov 6.73a Pleegzorg 6.73b Gezinsgericht 6.73c Jeugdhulp met verblijf ov 6.73c Wpb jeugdhulp met verbl 6.74a Jeugdbeh GGZ zonder verbl 6.74b Jeugdh crisis/..,excl LTA 6.74b LTA 6.74c Gesloten plaatsing 6.82a Jeugdbescherming 6.82b Jeugdreclassering 0.4 Overhead 0.5 Rente 0.10 Mutatie reserves Totaal
Alblasserdam Dordrecht 1.424.842 201.691 200.909 548.758 104.627 102.999 377.490 704.467 1.014.046 320.041 1.245.900 88.157 371.843 403.977 37.846 197.027 -20.715 9.288 7.333.194
6.967.453 2.958.271 2.080.416 4.101.382 742.088 241.275 2.748.108 1.814.905 11.435.015 -34.006 7.563.027 672.018 1.688.298 1.022.126 2.954.788 529.101 1.266.803 -133.188 59.721 48.677.601
Gorinchem 1.615.163 376.976 387.695 1.178.937 200.207 63.984 655.634 627.494 2.003.560 -251.814 2.346.388 316.983 792.605 396.456 925.018 91.872 399.158 -41.966 18.817 12.103.167
Dienst Gezondheid & Jeugd | Jaarstukken 2024 |
HendrikHardinxveldHoeksche Molenlande IdoPapendrecht Sliedrecht Zwijndrecht Totaal Giessendam waard n Ambacht 735.549 1.275.020 3.651.972 1.549.529 1.714.218 1.200.510 3.190.131 23.324.387 392.923 376.345 951.685 513.544 232.244 248.157 762.788 7.014.625 166.870 246.623 886.679 236.468 449.044 156.118 727.866 5.538.688 421.488 589.200 1.426.391 870.061 831.320 531.617 1.396.384 11.895.539 106.750 138.068 314.235 203.035 190.042 143.164 402.766 2.544.983 15.231 52.749 150.165 120.149 57.334 137.737 66.643 1.008.265 427.489 103.760 705.279 527.493 524.671 523.817 740.548 7.334.288 190.052 219.433 1.148.490 472.861 135.017 226.504 779.736 6.318.958 879.891 1.561.690 2.516.229 1.848.813 2.568.666 1.646.171 4.155.928 29.630.009 -180.842 -141.576 -565.055 -396.707 -205.958 -241.762 -3.678 -1.701.356 1.246.552 2.816.488 5.017.318 2.706.778 1.915.255 1.816.402 3.581.505 30.255.615 435.024 218.549 460.420 199.083 177.492 119.320 478.100 3.165.148 283.611 733.162 2.172.858 143.971 1.042.387 461.339 710.871 8.400.946 227.735 163.384 229.602 5.484 306.333 2.351.119 301.694 338.771 1.162.186 594.948 804.167 549.056 1.398.778 9.433.382 25.208 50.990 253.957 32.589 99.703 34.366 111.364 1.266.996 166.580 221.352 662.497 329.038 282.948 242.947 473.246 4.241.595 -17.514 -23.272 -69.653 -34.594 -29.748 -25.543 -49.756 -445.948 7.853 10.435 31.232 15.512 13.339 11.453 22.310 199.961 5.832.145
8.787.785 21.040.269 9.932.571 11.031.744 7.786.859 19.251.864 151.777.200
36
2.3 Algemene dekkingsmiddelen 2.3.1 Wat heeft het gekost? (bedragen x € 1.000) Begroting 2024* Realisatie 2024 Afwijking 2024 Lasten Baten Saldo Lasten Baten Saldo Lasten Baten Saldo Financiering 0 1.015 1.015 0 1.090 1.090 0 75 75 Vpb heffing 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Onvoorzien 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Algemene dekkingsmiddelen 60 469 409 49 490 441 11 21 32 Overhead 13.404 12.136 -1.269 12.736 11.695 -1.041 669 -441 228 Saldo baten en lasten 13.464 13.619 155 12.785 13.274 489 679 -345 334 Mutaties reserves 774 809 35 774 789 15 0 -20 -20 Gerealiseerd resultaat 14.238 14.428 190 13.558 14.063 504 679 -365 314 * Voor DG&J betreft het hier de begroting na alle wijzigingen, ofwel de begroting zoals deze is vastgesteld in het Algemeen Bestuur van 7 november 2024 (2de bestuursrapportage 2024); *Voor SOJ betreft het hier de begroting na alle wijzigingen, ofwel de begroting zoals deze is vastgesteld in het Algemeen Bestuur van 7 november 2024 (1ste bestuursrapportage 2024) + Besteding gelden teruggave GI's 2023 ad € 199.961 in bestemmingsreserve Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming zoals deze is vastgesteld in het Algemeen Bestuur van 19 december 2024.
Toelichting op hoofdlijnen Bovenstaande tabel heeft zowel betrekking op DG&J als op SOJ. Het resultaat van SOJ is verrekend met de bijdrage van de afzonderlijke gemeenten en heeft per saldo geen effect op het hierboven gepresenteerde voordelige resultaat van € 314.000. Als bovenstaande tabel wordt gesplist naar het aandeel van DG&J en SOJ, dan ontstaat het volgende beeld: DG&J
*Het betreft hier de begroting na alle wijzigingen, ofwel de begroting zoals deze is vastgesteld in het Algemeen Bestuur van 7 november 2024 (2de bestuursrapportage 2024);
SOJ
* Het betreft hier de begroting na alle wijzigingen, ofwel de begroting zoals deze is vastgesteld in het Algemeen Bestuur van 7 november 2024 (1ste bestuursrapportage 2024) + Besteding gelden teruggave GI's 2023 ad € 199.961 in bestemmingsreserve Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming zoals deze is vastgesteld in het Algemeen Bestuur van 19 december 2024.
Voor een toelichting op de afwijkingen bij SOJ wordt verwezen naar paragraaf 2.2.3.
Dienst Gezondheid & Jeugd | Jaarstukken 2024 |
37
Op hoofdlijnen is de verklaring voor het resultaat bij DG&J als volgt: Rente-inkomsten De rente-inkomsten bij liggen DG&J € 194.000 hoger dan voorzien (€ 187.000 renteinkomsten en € 7.000 dividendinkomsten). Dit kent een aantal oorzaken. Van de in 2023 van het Rijk ontvangen middelen voor COVID-19 (meerkostenregeling en specifieke uitkering) hebben wij in 2023 circa € 1 mln. niet hoeven te besteden. Over een deel van deze middelen (meerkostenregeling) heeft pas de afrekening plaats gevonden eind 2024, van een ander deel (specifieke uitkering) heeft tot op heden geen afrekening plaatsgevonden. Wij hadden de verwachting dat de afrekening eerder plaats zou vinden. De latere afrekening heeft een positief effect gehad op onze liquiditeitspositie. Daarnaast hebben wij van de COVID-19 middelen (specifieke uitkering) die wij over 2024 hebben ontvangen circa € 700.000 niet aangewend, hetgeen ook een positief effect heeft op onze liquiditeitspositie. Dat de kosten lager zouden liggen is pas in het tweede helft van 2024 zichtbaar geworden (najaarscampagne). Het positieve jaarrekeningresultaat heeft ook een positief effect op onze liquiditeitspositie. Over 2024 hebben we meer inkomsten gehad dan uitgaven.
Tot slot hadden wij bij de 2de bestuursrapportage de verwachting dat de rentevergoeding zou gaan dalen, deze daling is minder sterk geweest dan wij hadden ingeschat, bovendien heeft de daling zich pas ingezet in het 4de kwartaal van 2024. Algemene dekkingsmiddelen Voordeel van € 32.000 wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door de afboeking van oude balansposten. Overhead Per saldo is er een voordeel van € 109.000. De lasten liggen € 143.000 hoger dan begroot, hier staat tegenover, dan de baten € 251.000 hoger liggen. De hogere lasten worden hoofdzakelijk veroorzaakt door de lasten van COVID-19 (€ 248.000). In totaliteit liggen de lasten voor COVID-19 lager (zie ook paragraaf 3.7 en 4.8), het aandeel van de overheadkosten ligt echter hoger dan begroot. De hogere lasten hebben geen effect op het saldo van baten en lasten (dit blijft nihil), aangezien we vanuit het ministerie van VWS de daadwerkelijke lasten vergoed krijgen (zie paragraaf 4.8), hierdoor vallen de baten ook circa € 248.000 hoger uit. De lasten liggen daarnaast lager door enerzijds minder kosten (€ 20.000) voor het project informatiehuishouding (zie ook hieronder) en anderzijds door lagere personeelslasten (inclusief inhuur), € 85.000. Bestemmingsreserve informatiehuishouding Bij de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2023 is € 335.000 toegevoegd aan de bestemmingsreserve informatiehuishouding.
Bij de 2de bestuursrapportage 2024 is aangegeven, dat naar verwachting € 35.000 aan het project zou worden besteed in 2024. In werkelijkheid is € 15.000 besteed, waardoor er € 20.000 minder aan de reserve is onttrokken. Hier staat tegenover dat er ook voor een bedrag van € 20.000 minder kosten is gemaakt. Dit voordeel maakt onderdeel uit van het voordelige saldo op overheadkosten (zie hierboven).
Dienst Gezondheid & Jeugd | Jaarstukken 2024 |
38
3 Verplichte paragrafen Het moment van opstellen van de jaarstukken 2024 verloopt parallel met het opstellen van de begroting 2026. Hierdoor zijn de paragrafen grotendeels vergelijkbaar met de paragrafen zoals opgenomen in de begroting 2026.
3.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 3.1.1 Kaders In de vergadering van het Algemeen Bestuur van 22 december 2022 is de nota risicomanagement en weerstandvermogen vastgesteld. Hierin is vastgelegd hoe risico's binnen de Dienst Gezondheid en Jeugd worden geïnventariseerd, gekwalificeerd, beheerst en waar nodig gekwantificeerd. De paragraaf wordt steeds geactualiseerd bij elk volgend P&C document, zo ook in deze jaarrekening 2024.
3.1.2 Beleid omtrent weerstandsvermogen 3.1.2.1 Risicobeheersing Voor het bepalen van een gewenst weerstandsvermogen is inzicht nodig in de omvang en in de achtergronden van de risico’s en de risicobeheersing. De actuele en relevante inzichten omtrent de risicobeheersing zijn als volgt omschreven: a. Risicobeheersing jeugdhulp SOJ b. Risicobeheersing GGD, VT, LVS, apparaatskosten SOJ en bedrijfsvoering GR Risicobeheersing jeugdhulp SOJ Weerstandsvermogen De Serviceorganisatie heeft geen weerstandsvermogen/algemene reserves. Zoals opgenomen in de bijdrageverordening komen tegenvallers en meevallers ten opzichte van de begroting, ten laste respectievelijk ten gunste van de deelnemende gemeenten. Risico's gerelateerd aan jeugdhulpgebruik Deze financiële risico's richten zich vooral op de ontwikkeling van de kosten van jeugdhulp in relatie tot de begroting en de sterke daling van de rijksbijdragen voor jeugdhulp met ingang van 2026. In 2024 is het gebruik van jeugdhulp, na twee eerdere jaren van stabilisatie voor het eerst weer sterk gestegen. De situatie verschilt overigens sterk per gemeente. In de Hervormingsagenda zijn een aantal programmalijnen opgenomen die moeten leiden tot een forse afname van de kosten. In lijn hiermee worden de rijksbijdragen sterk afgebouwd.
Als het niet lukt de kosten te laten dalen, ontstaat er een groot tekort tussen rijksbijdragen en kosten jeugdhulp. Gemeenten en Serviceorganisatie nemen de uitvoering van de maatregelen gezamenlijk ter hand. Hiertoe is ook het Verbeterprogramma inkoop jeugdhulp opgesteld. Risico vanwege hoge inflatie We hebben enkele jaren met hoge inflatie achter de rug. Onzekerheden in de ontwikkeling van de inflatie kunnen de indexatie van tarieven doen oplopen.
Dienst Gezondheid & Jeugd | Jaarstukken 2024 |
39
Met terugwerkende kracht declareren van PGB-budgetten Van de verstrekte PGB-budgetten wordt circa 65% daadwerkelijk besteed. In de huidige gemeentelijke verordeningen en beleidsregels zijn geen beperkingen opgelegd aan het met terugwerkende kracht over oude jaren indienen van declaraties. Wel geldt de algemene wettelijke regel dat dit na 5 jaar niet meer kan. Over de jaren 2020 tot en met 2023 zou nog een bedrag van € 14,6 mln. gedeclareerd kunnen worden. De ervaring leert dat hier zeer beperkt gebruik van wordt gemaakt. Continuïteitsproblemen van aanbieders die gesloten jeugdhulp leveren Er zijn in de provincie Zuid-Holland twee aanbieders die gesloten jeugdhulp leveren. Deze zijn financieel in de problemen gekomen als gevolg van het ingezette beleid om het gebruik van gesloten jeugdhulp af te bouwen en vanwege overige bedrijfsvoering problemen. Beide aanbieders hebben continuïteitsplannen opgeleverd. Hieraan is een behoorlijk kostenplaatje, circa € 23 mln., gekoppeld. Tegelijkertijd worden door de accounts houdende regio's afdoende SPUK-middelen van het Rijk ontvangen van waaruit de uitvoering van de continuïteitsplannen bekostigd kunnen worden. De accounts houdende regio's nemen de afwikkeling hiervan verder ter hand. Naar verwachting zijn er geen verdere bijdragen vanuit onze regio nodig. Zeker is dit echter nog niet.
Recentelijk zijn de tarieven voor gesloten plaatsingen naar boven bijgesteld. De impact hiervan is verwerkt in de concept begroting 2026 welke ter zienswijze is voorgelegd. In de primaire begroting 2025 zijn deze nog niet verwerkt. De impact hiervan is sterk afhankelijk van het aantal jeugdigen met gesloten jeugdhulp. Dit aantal is sterk gedaald, maar kan ook weer stijgen. Financiële problematiek Jeugdbescherming West Het aantal jeugdbeschermingsmaatregelen in het verzorgingsgebied van Jeugdbescherming West is sterk afgenomen en neemt mogelijk nog verder af. Als gevolg hiervan staat de exploitatie sterk onder druk en moeten de regio's mogelijk financiële ondersteuning bieden. Er is een bovenregionale werkgroep ingesteld om dit verder te onderzoeken. De geschatte omvang van dit risico bedraagt € 0,2 mln. voor 2025, mogelijk oplopend tot € 0,5 mln. in 2029. Rentabiliteit en beschikbaarheid kleinschalige woonvoorzieningen en gesloten jeugdhulp De rentabiliteit van kleinschalige woonvoorzieningen is kwetsbaar en het aanbod moet voldoende zijn in het kader van de voorgenomen afbouw van gesloten plaatsingen. Er is een risico is dat aanvullende vergoedingen moeten worden verstrekt en moet worden bijgesprongen bij bestaande en toekomstige kleinschalige woonvoorzieningen.
Risicomatrix In onderstaande tabel is de impact van de risico's gekwantificeerd die niet zijn meegenomen in de begroting/prognose. Omvang jeugdhulp in gemeente in €mln. Risico: Hogere inflatie en inhaalindexatie
5 tot 10
10 tot 15 15 tot 20 >40
pm
pm
(Continuïteit) JeugdzorgPlus
Financiële problematiek Jeugdbescherming West Rentabiliteit en beschikbaarheid kleinschalige verblijfszorg
0,4%
0,4%
0,2% pm
Risicomarge pm 0,4%
0,2% pm
Opmerking: pm 0,4% Verwachting is dat SPUK toereikend is voor continuïteit; tariefsverhoging niet verwerkt in primaire begroting 2025
0,2% pm
0,2% pm
Subtotaal
0,6%
0,6%
0,6%
0,6%
Correctiefactor risico's doen zich niet gelijktijdig voor (50%)
0,3%
0,3%
0,3%
0,3%
Risico op hogere kostenontwikkeling jeugdhulp / dure jeugdigen
10%
7,5%
5%
2,5%
10,3%
7,8%
5,3%
2,8%
Totaal
Dienst Gezondheid & Jeugd | Jaarstukken 2024 |
40
Risicobeheersing GGD, VT, LVS en bedrijfsvoering GR Op basis van het model voor het rangschikken van risico's van de GR zijn in onderstaande tabel de geïnventariseerde risico’s weergegeven m.b.t. de GGD, VT, LVS en bedrijfsvoering van de GR. Ook is aangegeven of het risico incidenteel dan wel structureel is. Deze risico's omvatten slechts dat deel van de totaal door de GR DG&J in kaart gebrachte risico's welke gekwantificeerd kunnen worden en 'resteren' na het nemen van beheersmaatregelen. Risico
Omschrijving
1 2
Batenraming Taakstellende begroting bij groeiend beroep op de dienstverlening Claims Loon- en prijsstijging Transitie SGD COVID-19 Organisatieontwikkeling en bedrijfsvoering Terughalen taken door gemeenten Renteontwikkeling
3 4 5 6 7 8 9
Kans
Omvang
2 3
2 2
Incidenteel/ structureel S S
Risicobedrag
1 1 3 3 1
2 2 2 2 2
S S S S I
€ 250.000 € 750.000 en kwaliteit en imago risico € 150.000 € 100.000 € 300.000 € 400.000 p.m.
2
2
S
p.m.
2
2
I Totaal
p.m. € 1.950.000
Hieronder volgt een toelichting op de in de tabel benoemde risico's. Batenraming De producten van de DG&J worden hoofdzakelijk gefinancierd uit inwoner- en directe gemeentelijke bijdragen. Een deel van de inkomsten heeft echter een fluctuerend karakter, zoals de subsidies in het kader van Veilig Thuis en de opbrengst van de polikliniek voor onder meer reizigersvaccinaties. In de begroting zijn verder ramingen opgenomen voor onder meer OGGZ, WMO toezicht en kinderopvang waarvoor jaarlijks een traject met gemeenten wordt doorlopen over de omvang vergoeding van het takenpakket (in de vorm van offertes/DVO's). Hierdoor is er een risico dat de realisatie van deze baten afwijkt van de raming. Het risico is gehandhaafd op € 250.000. Taakstellende begroting bij een groeiend beroep op dienstverlening Het beroep op de dienstverlening bij Veilig Thuis, OOGZ en Leerplicht is sterk gestegen. DG&J heeft middels de impactanalyses aangegeven meer middelen nodig te hebben om de stijgende vraag af te handelen danwel dat het aantal meldingen naar beneden moet worden gebracht. Bij bespreking van de kadernota en de impactanalyses op 19 december 2024 heeft het AB besloten de begroting 2025 als kaderstellend voor 2026 te hanteren. Gemeenten kunnen geen aanvullende middelen beschikbaar stellen voor 2025 en 2026, terwijl de aantallen sterk gegroeid zijn en een stijgende lijn laten zien.
DG&J heeft een opdracht gekregen aan te geven hoe met de beschikbare middelen de werkzaamheden kunnen worden uitgevoerd en wat DG&J daarvoor nodig heeft van gemeenten en andere partijen. Bij niet (voldoende) invullen van de benodigde randvoorwaarden en onvoldoende effect van de bijsturingsmaatregelen kan mogelijk niet op een verantwoorde
Dienst Gezondheid & Jeugd | Jaarstukken 2024 |
41
manier invulling aan de werkzaamheden worden gegeven en moeten mogelijk alsnog extra kosten worden gemaakt. Claims De DG&J kent een grote verscheidenheid aan producten. Om de kwaliteit hiervan te borgen worden de nodige inspanningen geleverd, mede in het kader van de HKZcertificatie (Harmonisatie Kwaliteitsbeoordeling in de Zorgsector). Risico's op fouten (miscommunicatie, foutieve registraties) en hieruit mogelijk voortkomende schadeclaims zijn echter nooit in zijn geheel uit te sluiten. Het algemene risicobedrag voor claims handhaven we op € 150.000. Loon- en prijsstijgingen Conform de notitie kaderstelling op de GR-en houdt de DG&J rekening met een loon- en prijs indexatie bij het opstellen van de begroting. Daarvoor moet, conform deze notitie, uitgegaan worden van de indices van de septembercirculaire van het vorige begrotingsjaar. De huidige CAO loopt eind maart 2025 af waardoor het onzeker is in hoeverre de toegepaste indexatie afdoende is om stijging van de lonen en eventuele aanvullende CAO afspraken binnen de begroting op te vangen. Transitie SGD Tot ultimo 2021 steunde de DG&J voor ICT, HRM, juridische diensten en inkoop op het Servicecentrum Drechtsteden (SCD). Vanaf 2022 is het SCD ondergebracht bij de Servicegemeente Dordrecht (SGD) en is de gemeente Dordrecht als servicegemeente verantwoordelijk voor de taakuitvoering.
Met de SGD is hiervoor een overeenkomst tot en met 2025 gesloten waarbij afspraken zijn gemaakt over onder meer de omvang en prijs van de te leveren diensten. Voor de periode na 2025 wordt het zogenaamde 'Bosland project' uitgevoerd. Dit project moet resulteren in een transparante en breed gedragen wijze van dienstverlening en financiering van de (service-)gemeente Dordrecht aan andere gemeenten en gemeenschappelijke regelingen. In dit project wordt een nieuw sturings-, diensten- en financieringsmodel tussen SGD en de afnemende partijen vormgegeven voor de bedrijfsvoeringstaken. Dit met het doel meer helderheid, transparantie en flexibiliteit te bewerkstelligen. Het project vult een brede regionale behoefte in aan goede en transparante (basis)dienstverlening. De uitkomsten van het financieringsmodel zijn onzeker en brengen risico's mee ten aanzien van de kosten en risico's voor de DG&J. Verder brengt het privacygevoelige karakter van het takenpakket van de DG&J met zich mee dat er hoge eisen (moeten worden) gesteld aan de informatiebeveiliging. Indien daarin niet kan worden voorzien door het SGD dan vraagt dit mogelijk aanvullende inspanningen en kosten. Voor het 'Bosland project' en de hogere eisen omtrent informatiebeveiliging wordt in de deze risicoparagraaf een bedrag opgenomen van € 300.000.
COVID-19 Het ministerie van VWS is voornemens is om de vergoedingssystematiek te veranderen in een 'prijs per prik'. Dit betekent dat de vergoeding voor een GGD afhankelijk is van het aantal gezette prikken in de betreffende regio. Op dit moment is nog niet zeker of de vergoeding op basis van een 'prijs per prik' definitief door zal gaan, maar dit zal naar
Dienst Gezondheid & Jeugd | Jaarstukken 2024 |
42
verwachting wel ingevoerd gaan worden. DG&J heeft enkele specifieke kenmerken, waardoor onze GGD relatief hoge kosten per prik moet maken ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Denk bijvoorbeeld aan de beperkte omvang van onze GGD waardoor veel met inhuur moeten worden gedaan, we hebben geen JGZ in huis en dat er sprake is van een grote geografisch oppervlakte. Indien de vergoedingssystematiek wordt aangepast naar een prijs per prik en het prijsniveau lager ligt dan ons kostenniveau tot op heden, dan moeten er mogelijkerwijs inhoudelijke keuzes worden gemaakt (bijvoorbeeld door niet of beperkt te prikken in de kleinere gemeenten in onze regio) en komt het financieel risico bij DG&J te liggen. Mogelijk wordt er een differentiatie in de prijs per prik doorgevoerd, hetgeen enigszins een dempende werking kan hebben op het impact-risico. De waarschijnlijke invoering van een prijs per prik voor een heel jaar, en dus niet alleen gedurende de vaccinatiecampagne, betekent ook dat geen of een beperkte aanvullende bezetting, een zogenoemde basiscapaciteit, kan worden aangehouden buiten de periode van de vaccinatiecampagne wanneer alleen risicogroepen worden gevaccineerd. Dit betekent een verlies aan expertise en voorbereidingscapaciteit voor het opstarten van de najaarscampagne in 2025, welke dan alternatief geborgd zal moeten worden.
De GGD GHOR Nederland is in samenwerking met de GGD’en en het ministerie van VWS bezig met het Verdiepingsonderzoek bekostigingssystematiek COVID-19-vaccinaties. Dit onderzoek loopt tot in Q1/Q2 2025. De Specifieke Uitkering (SPUK) COVID-19vaccinaties 2025 zal daarna, in het eerste halfjaar van 2025, gepubliceerd worden. Vanwege de concreetheid van de voornemens van het ministerie van VWS wordt het impact-risico van COVID-19 verhoogd van € 200.000 naar € 400.000. Organisatieontwikkeling en bedrijfsvoering Geconstateerd is dat op diverse vlakken organisatieontwikkeling nodig is en het verstandig is voorstellen voor verdere verbetering en borging van de bedrijfsvoering voor te bereiden. Denk daarbij bijvoorbeeld aan ontwikkelingen in de huisvesting (herinrichting KL-weg en incidentele kosten verhuizing JdW), vitaliteit, opleidingen, HRM, arbeidsmarktcommunicatie, MJP uitvoeringsbudget en verduurzaming en versterken van het medisch profiel om onder meer op de in deze begroting genoemde ontwikkelingen voorbereid te zijn. Bij de jaarrekening is een voorstel opgenomen voor bekostiging van de onderdelen huisvesting, vitaliteit en HRM. Omdat voor de overige onderdelen de impact nog onvoldoende helder is, is hiervoor een p.m. post opgenomen in deze risicoparagraaf. Terughalen taken door gemeenten Een deel van de gemeenten overweegt taken die bij de DG&J belegd zijn terug te nemen.
Dit brengt risico's mee ten aanzien van de dekking van de overhead bij een teruglopend werkvolume alsmede risico's ten aanzien van het voorbestaan van functies, kennis en expertise. Dit risico speelt bij leerplicht en toegang maatschappelijke opvang. Renteontwikkeling In de jaarstukken 2024 is een incidentele rentebaten opgenomen, waarvan het structurele karakter onzeker is. Gezien het onzekere karakter is het vooralsnog niet mogelijk om met eventuele rentebaten in de toekomst rekening te houden. Rentebaten kunnen als een positief risico worden voorzien, maar gezien het onzekere karakter is ook hiertoe is een p.m. post opgenomen in deze risicoparagraaf.
Dienst Gezondheid & Jeugd | Jaarstukken 2024 |
43
3.1.3 Financiële kengetallen Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) bepaalt dat de gemeenschappelijke regelingen een aantal kengetallen moeten opnemen in de begroting en de jaarstukken. Naast de door het BBV voorgeschreven kengetallen is tevens de weerstandsratio toegevoegd. Kengetallen
Jaarrekening 2023
Begroting 2024
Jaarrekening 2024
netto schuldquote
-1,46%
-0,84%
-1,88%
netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
-1,47%
-0,83%
-1,89%
solvabiliteitsratio
8,08%
2,87%
11,60%
structurele exploitatieruimte
0,00%
0,00%
0,00%
1,1
1,5
1,5
weerstandsratio
3.1.3.1 Netto schuldquote & netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van DG&J ten opzichte van de eigen middelen. Een percentage tussen de 0 en 100 is voldoende. Een quote boven de 130% is een indicatie voor een te hoge schuld. De norm houdt in dat de netto schuldquote ruim onder de 130% dient te zijn wanneer zij voornemens is een grote investering te doen. De GR DG&J heeft een netto schuldquote van -1,88%. Dit betekent dat ruim onder de norm wordt gebleven. Het kengetal netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen laat een beeld zien: -1,89%. Bij dit kengetal wordt geen rekening gehouden met de verstrekte lening aan de Stichting Breedband.
3.1.3.2 Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio geeft de mate aan waarmee het bezit gefinancierd is met eigen vermogen. De ratio is de verhouding tussen het eigen vermogen en het balanstotaal en geeft aan in hoeverre het bezit op de balans is afbetaald. Normaal bevindt de solvabiliteitsratio van een gemeente zich tussen de 30% en 80%. De GR DG&J heeft een ratio van 11,6% wat zou aangeven dat het bezit van de GR DG&J zwaar belast is met schuld. Gezien de wijze waarop de afrekening met zorgaanbieders/gemeenten van SOJ plaatsvindt, ontstaat per balansdatum een hoge schuld. Tegenover deze schuld staat een hoge vordering. Dit betekent dat de GR DG&J tegenover de schulden voldoende vorderingen heeft staan.
3.1.3.3 Structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte is een maatstaf voor het verschil tussen structurele baten en lasten met in achtneming van beperkingen en verruimingen van de exploitatie door dotatie en onttrekking aan reserves. De maatstaf geeft aan welke structurele ruimte de GR heeft om de eigen lasten te dragen. De GR kan de structurele lasten dekken uit de structurele inkomsten.
3.1.3.4 Weerstandsratio De weerstandsratio geeft de verhouding tussen de risico's en het weerstandsvermogen van de GR DG&J. Het weerstandsvermogen bestaat uit het totaal van de reserves, de post onvoorzien en de stille reserves. De GR DG&J heeft geen post onvoorzien en stille reserves. Binnen de GR DG&J heeft de Serviceorganisatie Jeugd (SOJ) geen reserves. Zoals opgenomen in de
Dienst Gezondheid & Jeugd | Jaarstukken 2024 |
44
bijdrageverordening komen tegenvallers en meevallers ten opzichte van de begroting voor jeugdhulp ten laste respectievelijk ten gunste van de deelnemende gemeenten. Dit betekent dat de weerstandscapaciteit gelijk is aan de omvang van de reserves van de GR DG&J, ofwel € 2,86 mln. (stand per 31 december 2024). Gezien de financiële omvang van de risico's, € 1,95 mln., leidt dit tot een weerstandsratio van 1,5. Dit betekent dat de GR DG&J een beperkte ruimte heeft om onvoorziene risico's op te kunnen vangen. Hierbij moet tevens de kanttekening worden geplaatst, dat van de reserves (€ 2,86 mln.) € 1,4 mln. is bestemd voor het opvangen van nog resterende frictiekosten als gevolg van de uittreding Leerdam/Zederik (en de nog resterende impact daarvan op de organisatie van de GR). Als deze reserve buiten beschouwing wordt gelaten, dan bedraagt de weerstandsratio 0,7. Dit betekent dat de risico's ruimschoots het weerstandsvermogen overtreffen.
3.1.3.5 Kengetallen in relatie tot de financiële positie De GR DG&J hoeft tot op heden geen langlopende leningen af te sluiten om haar activiteiten te financieren. Het niet hoeven afsluiten van langlopende leningen heeft een gunstig effect op de netto schuldquote en op de begroting. De begroting wordt niet belast met langlopende renteverplichtingen vanuit aangetrokken langlopende geldleningen. Zoals bij de solvabiliteitsratio aangegeven, ontstaat door de wijze waarop de afrekening met zorgaanbieders/gemeenten van SOJ plaatsvindt, per balansdatum een hoge schuld. Tegenover deze schuld staat echter een hoge vordering. Dit betekent dat de GR DG&J tegenover de schulden voldoende vorderingen heeft staan. Hierdoor is de lage ratio op dit moment niet zorgwekkend. Daarnaast is in de nota risicomanagement en weerstandsvermogen vastgelegd in hoeverre de GR DG&J reserves mag aanhouden. Hierdoor wordt een verbetering van de ratio door een toename van de reservepositie beperkt. Tevens zorgt dit ervoor dat de GR DG&J in beperkte mate haar risico's kan afdekken. Hier staat tegenover dat mogelijke tekorten ten laste van de deelnemende gemeenten kunnen worden gebracht.
3.2 Onderhoud kapitaalgoederen DG&J heeft beperkte investeringen in gebouwen en installaties. Op de vaste activa wordt lineair afgeschreven. De jaarlijkse kapitaal- en onderhoudslasten zijn in de jaarstukken verwerkt. De GR DG&J heeft, anders dan kantoormeubilair en gebouw gebonden installaties, geen kapitaalgoederen.
3.3 Financiering In deze paragraaf komen de onderwerpen aan de orde die behoren tot het geldstromenbeleid van de GR DG&J. Dit zijn risicobeheer (met name rente- en kredietrisico), financiering, het relatiebeheer en de informatievoorziening. Het in december 2022 door het Algemeen Bestuur vastgestelde financieringsstatuut vormt het kader voor beleid en uitvoering van de treasuryfunctie.
3.3.1 Risicobeheer De belangrijkste financiële risico’s bij de uitvoering van het treasurybeleid zijn de kasgeldlimiet, de renterisico’s en de kredietrisico’s.
3.3.2 Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet is het bedrag dat per jaar maximaal met kort geld mag financieren. Volgens de Wet FIDO bedraagt deze limiet 8,2% van het totaal van de exploitatiebegroting voor een gemeenschappelijke regeling. Gezien de omvang van de
Dienst Gezondheid & Jeugd | Jaarstukken 2024 |
45
primaire begroting 2024 (€ 182,5 mln.) betekende dit dat DG&J haar financiële huishouding voor maximaal circa € 15 mln. met kort geld mocht financieren. De kasgeldlimiet is niet overschreden, in 2024 zijn namelijk geen kasgeldleningen aangetrokken.
3.3.3 Renterisiconorm De renterisiconorm heeft tot doel om binnen de portefeuille aan langlopende leningen een overmatige afhankelijkheid van de rente in een zeker jaar te voorkomen. Om dat te bereiken mag het totaal aan renteherzieningen en aflossingen op grond van deze norm niet meer dan 20% zijn van het begrotingstotaal. DG&J heeft in 2024 geen opgenomen langlopende leningen, waardoor deze norm niet overschreden kan worden.
3.3.4 Kredietrisico’s DG&J heeft geen uitzettingen (onder andere verstrekte geldleningen) of leningen waarop door haar een borgstelling is afgegeven. Er wordt derhalve ook geen kredietrisico gelopen.
3.3.5 Financiering In de met de BNG afgesloten Financieringsovereenkomst fungeert de rekening van de DG&J als hoofdrekening. Naast een rekening voor DG&J zijn er twee rekeningen ten behoeve van SOJ. Eén rekening bevat het inkomend- en uitgaand betalingsverkeer van SOJ zelf; de andere rekening houdt verband met betalingen en afrekeningen zoals deze door Zorgned worden gegenereerd. De BNG-kredietlimiet voor het gehele stelsel van bankrekeningen bedraagt € 5 mln. Per 1 april 2024 is de rekening van RAV opgezegd.