Document · PDF

Jaarstukken 2023 8 juli 2024 Alblasserdam (met was-getekend verklaring).pdf

Gemeenteraad Alblasserdam 9 juli 2024, gemeente AlblasserdamBij agendapunt: 8: Jaarrekening 2023 - Voorstel31.455 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Taakveld

8.3 Wonen en bouwen

Afwijking lasten (*1.000) 168

Mutaties reserves

-223

Overige taakvelden

Totaal

-2.019

Toelichting afwijking

De besteding van het jaarprogramma van OZHZ was in 2023 89,8% en valt hiermee net buiten de 10% marge die een gemeenschappelijke regeling heeft. Een deel van het betaalde voorschot, € 132, is daardoor terugbetaald. Er werd minder beroep gedaan op een aantal vraag gestuurde taken: er waren minder APV aanvragen, bezwaar en beroep, ontheffingen voor opkookbeschermingsregelingen vergunningaanvragen en klachten over huisvesting binnengekomen dan verwacht. Daarnaast is er de laatste jaren wat ruimer begroot omdat er veel onzekerheid was over welk effect de inwerkingtreding van de omgevingswet zou hebben. Echter werd deze inwerkingtreding meermalen uitgesteld en is deze pas op 1 januari 2024 in werking getreden. De vastgestelde aanslag vennootschapsbelasting 2021 is nihil en is de restitutie van € 222 toegevoegd aan de bestemmingsreserve grondexploitatie waaraan deze in 2021 was toegevoegd. De raming staat abusievelijk binnen programma 4.

Dit betreft een saldopost van taakvelden met een afwijkingen kleiner dan € 50.

Afwijking baten

Toelichting afwijking

-160

De gerealiseerde opbrengst leges omgevingsvergunningen is lager dan de (bijgestelde) begroting. De inschatting is te optimistisch gebleken.

1.166

De onttrekking uit de bestemmingsreserve Ruigenhil tot de in 2023 geraamde kosten is hier geboekt in lijn met het raadsbesluit uit 2021. De raming van deze onttrekking was niet opgenomen. Door lagere uitgaven van projectbudgetten in 2023 dan geraamd, is de onttrekking aan de reserve ook lager.

Dit betreft een saldopost van taakvelden met een afwijkingen kleiner dan € 50.

1.175

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Jaarstukken 2023 – gemeente Alblasserdam

Verstegen accountants 34 en adviseurs B.V. 09/07/2024 d.d. ...................

Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Onder algemene dekkingsmiddelen vallen: • Treasury • Onroerendezaakbelasting (OZB) voor woningen en niet-woningen • Belastingen overig • Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds • Overige baten en lasten waaronder de post onvoorzien Treasury Het resultaat van Treasury bestaat uit het saldo van de rentekosten, rentebaten en ontvangen dividend. In de paragraaf Financiering zijn deze toegelicht. Onroerendezaakbelasting (OZB) voor woningen en niet-woningen Gemeenten heffen belastingen op onroerende zaken binnen de gemeentegrenzen om een deel van hun taken te bekostigen. De onroerendezaakbelastingen zijn de grootste eigen inkomstenbron van gemeenten. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de paragraaf Lokale heffingen. Belastingen overig Onder de lasten en baten van overige belastingen zijn opgenomen: • Hondenbelasting • Toeristenbelasting Algemene uitkering De algemene uitkering is de grootste inkomstpost van de gemeente. De uitkomsten van de circulaires van de algemene uitkering uit het gemeentefonds hebben daarom een belangrijke impact op de financiële positie van onze gemeente. Overige baten en lasten waaronder de post onvoorzien Bij het onderdeel overige baten en lasten wordt bij de begroting rekening gehouden met een structurele post onvoorzien.

Vennootschapsbelasting In 2023 is een vermindering van de definitieve aanslag 2020 opgelegd in verband met verliesverrekening uit andere jaren en is € 178.000 aan vennootschapsbelasting terugontvangen. Daarnaast is de definitieve aanslag 2021 opgelegd, die resulteert in een teruggave van € 223.000. Verder is een voorlopige aanslag vennootschapsbelasting voor het jaar 2023 opgelegd voor een bedrag van € 242.000. Op basis van de huidige fiscale positie blijkt dat nog € 344.000 terug te vorderen is per 31 december 2023. VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Jaarstukken 2023 – gemeente Alblasserdam

Verstegen accountants 35 en adviseurs B.V. 09/07/2024 d.d. ...................

Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Primaire begroting 2023 Lasten

Baten

Begroting 2023 na wijziging

Saldo

Lasten

Baten

Verschil begroting & jaarrekening 2023(Plus = voordeel, Min = nadeel)

Jaarrekening 2023

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Treasury

-365

183

548

-87

190

277

292

269

-110

102

-8

OZB-woningen

787

2.762

1.975

826

2.762

1.937

807

2.745

1.938

-18

OZB niet-woningen

135

3.424

3.289

160

3.424

3.263

161

3.631

3.470

207

Belastingen overig

Alg. uitkeringen en ov. Uitkeringen

37.300

38.963

40.008

1.045

Overige baten en lasten

100

200

100

-12

-46

-34

Vennootschapsbelasting

-159

159

-489

489

330

841

-841

-159

911

-911

1.498

43.960

42.462

-159

45.431

45.590

546

46.775

46.228

-705

1.344

639

Resultaat van de rekening van baten en lasten Totaal

Onderstaand een analyse per taakveld waarbij de afwijkingen op taakveldniveau groter zijn dan € 50.000; de toelichting bevat de grootste verschillen die tot die afwijking hebben geleid: Taakveld 0.5 Treasury

Afwijking lasten

Toelichting afwijking -110

De kosten van rente worden doorbelast aan andere taakvelden op basis van de boekwaarde per begin van het jaar. Bij het actualiseren van het investeringsplan, waarbij besteding vaak doorschuiven, is de dekking van rentelasten daar niet op aangepast.

Afwijking baten

Toelichting afwijking 102

Tijdelijk overtollige liquide middelen zijn uitgezet bij de schatkist. Dit heeft geleid tot extra rentebaten in 2023.

0.62 OZB niet-woningen

207

Vanwege een groter areaal dan begroot, zijn de baten uit OZB voor niet woningen hoger.

0.7 Algemene uitkering en ov uitkeringen gemeentefonds

1.045

De algemene uitkering is op basis van de decembercirculaire bijgesteld. Dat was na het opstellen van de 3e Burap en dus kon daar geen rekening mee worden gehouden. De hogere baten zijn vooral VOOR WAARMERKINGShet gevolg van het uitkeren van middelen voor de energietoeslag.

DOELEINDEN

Jaarstukken 2023 – gemeente Alblasserdam

Verstegen accountants 36 en adviseurs B.V. 09/07/2024 d.d. ...................

Taakveld

Afwijking lasten

Toelichting afwijking

0.8 Overige baten en lasten

330

Bij deze jaarrekening is een inschatting gemaakt van de verplichtingen en voorderingen over de boekjaren 2022 en 2023. Op basis hiervan verwachten wij geld terug te ontvangen.

0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten Overige taakvelden

-911

Dit betreft de raming tot en met de 3e burap 2023 van het te verwachten resultaat.

-14

Dit betreft een saldopost van taakvelden met een afwijkingen kleiner dan € 50.

Totaal

-705

Afwijking baten

Toelichting afwijking

-10

Dit betreft een saldopost van taakvelden met een afwijkingen kleiner dan € 50.

1.344

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Jaarstukken 2023 – gemeente Alblasserdam

Verstegen accountants 37 en adviseurs B.V. 09/07/2024 d.d. ...................

Overhead Onder overhead vallen alle kosten en opbrengsten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces: • Leidinggevenden primair proces (hiërarchisch), die personele verantwoordelijkheden hebben zoals het voeren van functioneringsgesprekken; • Financiën, toezicht en controle gericht op de eigen organisatie, waaronder planning & control, verantwoording en auditing; • Personeel en organisatie (P&O HRM) en organisatie- en formatieadvies; • Inkoop (inclusief aanbesteding en contractmanagement); • Juridische zaken: juridische medewerkers op een bedrijfsvoeringafdeling of belast met een bedrijfsvoeringstaak; • Bestuurszaken: ambtelijke ondersteuning en beleidsadvisering van de burgemeester en het college van B&W; • Informatievoorziening en automatisering van PIOFACH-systemen; • Facilitaire zaken en huisvesting (incl. beveiliging); • Documentaire informatievoorziening (DIV). Onderstaand een specificatie van de kosten van taakveld 0.4 Overhead: Omschrijving (bedragen x € 1.000) Personeelskosten Huisvestingskosten Kantoorkosten en abonnementen ICT kosten Bijdrage Servicegemeente Dordrecht Overige overheadkosten Subtotaal Dekking overheadkosten uit projecten Subtotaal inclusief dekking uit projecten Niet zuivere posten Totaal saldo taakveld 0.4 Overhead

Rekening 2023 3.087 1.082 131 257 2.653 144 7.353 -190 7.164 621 7.785

Doordat vooral de personeelskosten niet zuiver waren begroot op het taakveld 0.4 overhead, is geen goede of complete vergelijking te maken tussen begroting en rekening. Het saldo van dit taakveld, de overheadkosten wordt ook betrokken bij de berekening van de kostendekkendheid van lokale heffingen. De overheadkosten worden extracomptabel toegerekend aan de lokale heffingen. Dat vindt plaats naar rato van de salariskosten van de ambtelijke organisatie. Omdat enkele andere posten niet (zuiver) tot overhead gerekend mogen worden is een correctie (€ 621.000) toegepast voor de VOOR WAARMERKINGSberekening van de kostendekkendheid. DOELEINDEN Jaarstukken 2023 – gemeente Alblasserdam

Verstegen accountants 38 en adviseurs B.V. 09/07/2024 d.d. ...................

Overhead Primaire begroting 2023 Lasten

Baten

Begroting 2023 na wijziging

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Verschil begroting & jaarrekening 2023(Plus = voordeel, Min = nadeel)

Jaarrekening 2023 Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Overhead

8.658

953

-7.704

9.258

1.077

-8.181

8.234

449

-7.785

1.024

-628

396

Totaal programma

8.658

953

-7.704

9.258

1.077

-8.181

8.234

449

-7.785

1.024

-628

396

Totaal

Afwijking lasten 1.024

1.024

Toelichting afwijking In de rekening zijn meer salarislasten toegerekend of doorbelast aan andere taakvelden dan waar in de begroting rekening mee was gehouden. Dit voordeel moet dan ook gezien worden in relatie tot hogere lasten in andere programma's. Daarom is een totaaloverzicht in de paragraaf bedrijfsvoering opgenomen.

Afwijking baten -628

Toelichting afwijking In de begroting was de dekking van personeelslasten voor veiligheid ten onrechte als baat in de begroting opgenomen in plaats van als correctie op de lasten (-203k). Daarnaast was op dit taakveld een te realiseren dekking van personeelslasten uit klimaatgelden opgenomen. Dit had op een ander taakveld begroot moeten worden (-175k). Tot slot zijn er minder uren aan investeringen toegerekend dan begroot, waardoor ook de dekking van overheadkosten lager zijn (-238k)

-628

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Jaarstukken 2023 – gemeente Alblasserdam

Verstegen accountants 39 en adviseurs B.V. 09/07/2024 d.d. ...................

Opgave Bedrijfsvoering Dossier

Activiteit 2023

Planning

Personeelsmanagement

Uitrol nieuwe arbeidsmarktstrategie

Doorlopend

Uitvoering geven aan plan van aanpak RisicoInventarisatie en Evaluatie

Doorlopend

Meerjarenplan organisatieontwikkeling Uitrol nieuwe gesprekscyclus Uitzetten medewerkerstevredenheidsonderzoek

Doorlopend

Communicatie-etalages

Doorlopend

Operatie Trimaran: implementatie van de digitale Werkruimte en transitie rekencentrum Implementatie Zaakgericht werken (Digitale) archief verder op orde brengen/ aanjagen veranderende werkomgeving Uitvoeren van 0 meting

Q2 2024

Op basis van resultaten 0 meting acties uitzetten op het gebied van privacy/AVG Interne en externe audit wet politiegegevens (nieuw)

Doorlopend

Optimaliseren inzicht in verwerkingen voor verwerkingsregister (nieuw)

Organisatieontwikkeling

ICT verandert/ informatiemanagement

Informatiemanagement

Privacy/ AVG

Afwijking 1e burap

Doorlopend

Afwijking 2e burap

Realisatie

In Q4 is de nieuwe gesprekscyclus uitgerold en geïmplementeerd

Doorlopend 2023 en 1e helft 2024. Is afhankelijk van het ritme van SGD

Doorlopend Doorlopend

Is Ensia

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Jaarstukken 2023 – gemeente Alblasserdam

Verstegen accountants en adviseurs B.V. 09/07/2024 d.d. ...................

Opgave Bedrijfsvoering Dossier

Activiteit 2023

Planning

Wet open overheid (WOO)

Uitvoering geven aan de WOO die vanaf 1 mei 2022 gefaseerd in werking treedt In fasen uitvoering geven aan de BDTO

Doorlopend

Pilot dashboard jeugd en bedrijfsvoering

Lokaal team groeiagenda en herpositionering Smart delta Drechtsteden

Doorlopend

Invulling geven aan opdrachtgeverschap SGD

Doorlopend

Besluit digitale toegankelijkheid overheid (BDTO) Data gedreven werken

Afwijking 1e burap

Afwijking 2e burap

Realisatie

Doorlopend

Pilot bedrijfsvoering is gehaald en pilot jeugd is vertraagd.

(Regionale) samenwerking

Q4 is opdrachtgever- en opdrachtnemerschap ingevuld en geïmplementeerd.

Evaluatie rederij/ werkcafe Q1 Rechtmatigheidsverantwoording Financiën

Burgemeester

Proces starten

Doorlopend

Aanpassen legesverordening Uitvoering incidentele compensatie huishoudens Afscheid oude en installatie nieuwe burgemeester

Q4 Q1 Q2

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Jaarstukken 2023 – gemeente Alblasserdam

Verstegen accountants en adviseurs B.V. 09/07/2024 d.d. ...................

Paragrafen 1. Paragraaf lokale heffingen Inleiding Deze paragraaf geeft inzicht in de diverse lokale heffingen. De paragraaf lokale heffingen heeft betrekking op de heffingen waarvan de besteding zowel gebonden als ongebonden is. De lokale heffingen vormen een belangrijk onderdeel van de inkomsten van gemeenten en zijn daarom een integraal onderdeel van het beleid. Een aanduiding van de lokale belastingdruk is van belang voor de integrale afweging tussen beleid en inkomsten. Een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid maakt het beeld van de lokale heffingen compleet. Voor de omvang van de gemeentelijke woonlasten zijn de onroerendezaakbelastingen, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing de belangrijkste heffingen. Daarnaast wordt nog een aantal andere belastingen en rechten geheven zoals hondenbelasting, begraafrechten, precariobelasting, toeristenbelasting en (bouw)leges. De heffing en invordering van de leges verzorgt de gemeente zelf. De heffing en invordering van de andere belastingen voert de GR Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffing en Waardebepaling (SVHW) in Klaaswaal uit.

Overzicht gemeentelijke belastingopbrengsten Heffing Bedragen x € 1.000 Baten weekmarkt Leges omgevingsvergunning en welstand Integrale veiligheid Leges straatwerk Afvalstoffenheffing Rioolheffing Begraafrechten Leges burgerzaken OZB Hondenbelasting Precariobelasting Toeristenbelasting Totaal

Jaarrekening 2022 17

Begroting 2023 na wijziging (3e burap) 18

Jaarrekening 2023

447

612

453

6 34 2.961 1.632 632 258 5.786 99 -2 18 11.888

6 187 3.392 1.520 616 256 6.186 91 0 32 12.916

7 211 3.236 1.628 535 266 6.375 99 0 38 12.868

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Jaarstukken 2023 – gemeente Alblasserdam

Verstegen accountants 42 en adviseurs B.V. 09/07/2024 d.d. ...................

Woonlasten (lokale belastingdruk) Tot de woonlasten worden gerekend de OZB, de afvalstoffenheffing, de rioolheffing en de tegemoetkoming. Deze belastingen vormen het grootste deel van de opbrengst van de gemeentelijke heffingen. De gemiddelde woonlasten voor een één- en meerpersoonshuishouden zijn weergegeven in onderstaande tabellen. Belastingsoort Tarieven in €

Eenpersoonshuishoudens

Meerpersoonshuishoudens

Tarief Tarief Mutatie Tarief Mutatie in % 2021 2022 2022 2023 2023

in %

Tarief Tarief Mutatie Tarief Mutatie in % 2021 2022 2022 2023 2023

in %

Onroerendezaakbelasting

324

354

30 9,3%

388

9,6%

324

354

30 9,3%

388

9,6%

Rioolheffing

159

0 0,0%

159

0,0%

159

0 0,0%

159

0,0%

Afvalstoffenheffing

298

0 0,0%

358

60 20,1%

358

0 0,0%

418

60 16,8%

Subtotaal

781

811

30 3,8%

905

94 11,6%

841

871

30 3,6%

965

94 10,8%

-75

Totaal

781

811

30 3,8%

830

841

871

30 3,6%

890

Positie COELO-lijst, aangepast

142

150

115

121

Tegemoetkoming

2,3%

135

112

Onroerendezaakbelastingen (OZB) Er zijn drie categorieën onroerendezaakbelastingen. Het tarief voor de OZB is een percentage van de jaarlijks vastgestelde WOZ-waarde. Onderstaand zijn per belasting de tarieven over de afgelopen drie jaar opgenomen. De stijging of daling van de tarieven heeft een directe relatie met de stijging of daling van de WOZ-waarde. Daalt de WOZ-waarde, dan dient voor een gelijkblijvende opbrengst het tarief te stijgen. Tarief 2021 Tarief 2022 Tarief 2023 OZB-eigenaar woning 0,1084% 0,1090% 0,1004% OZB-eigenaar niet-woning 0,2865% 0,3009% 0,3394% OZB-gebruiker niet-woning 0,2440% 0,2613% 0,2997%

OZB 2023 Bedragen x € 1.000 Eigenaren woningen Eigenaren niet-woningen

Opgelegd Over 2023

Opgelegd Voorg. jaren

Nog op te leggen

Totaal Netto-opbrengst

3.351 2.018

1 22

3.352 2.040

Gebruikers niet-woningen

1.633

1.707

TOTAAL

7.002

7.099

-/- 725

Verminderingen: Bezwaar Kwijtschelding Oninbaar

-/- 4

TOTAAL NETTO

6.273

6.370

Afvalstoffenheffing Afvalstoffenheffing wordt geheven ter dekking van de kosten voor het inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval. Uitgangspunt is dat dit kostendekkend gebeurt. De opbrengst van de afvalstoffenheffing mag niet hoger zijn dan de (geraamde) kosten. De raad stelt afzonderlijke tarieven voor eenpersoons- en meerpersoonshuishoudens vast. Tarief 2021 Tarief 2022 Tarief 2023 Eenpersoonshuishouden € 298,00 € 298,00 € 357,50 Meerpersoonshuishouden € 358,00 € 358,00 € 417,50 VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Jaarstukken 2023 – gemeente Alblasserdam

Verstegen accountants 43 en adviseurs B.V. 09/07/2024 d.d. ...................

2,2%

Afvalstoffenheffing 2023 Bedragen x € 1.000

Opgelegd Over 2023

Opgelegd Voorg. jaren

Nog op te leggen

Totaal Netto-opbrengst

TOTAAL Verminderingen:

3.288

3.289

Bezwaar

-/- 53

Kwijtschelding

-/- 156

Oninbaar

-/- 9

TOTAAL NETTO

3.070

3.071

Berekening kostendekking Reiniging Begroting (primitief) 2.639.000 160.000

Taakveld 7.3 Afval Taakveld 6.3 inkomensregelingen (kwijtscheldingen) Directe kosten taakvelden

Werkelijk 2.663.000 166.000

2.799.000

2.829.000

Overige toe te rekenen kosten: Overhead

362.000

BTW

251.000

Totale netto overige kosten

413.000 472.000 613.000

885.000

Totale kosten (a)

3.412.000

3.714.000

Opbrengst heffingen (b)

3.200.000

3.236.000

94%

87%

Dekking (b/a*100)

Rioolheffing In de rioolheffing zijn tevens de kosten begrepen voor de zorg van de afvoer van het hemelwater en de zorg voor het grondwater. Ook percelen, die niet op de riolering zijn aangesloten worden belast. De rioolheffing voor woningen is gebaseerd op een vast bedrag per perceel en voor niet-woningen gebaseerd op een percentage van de WOZ-waarde. De ontwikkeling van de tarieven voor het eigendom is: Tarief 2021 Tarief 2022 Tarief 2023 Woningen € 159,00 € 159,00 € 159,00 Niet-woningen 0,055% 0,055% 0,055% WOZ-waarde WOZ-waarde WOZ-waarde Het tarief voor niet-woningen is gemaximeerd. Voor 2023 bedraagt het maximale bedrag € 2.750. Rioolheffing 2023 Bedragen x € 1.000

Opgelegd Over 2023

Opgelegd Voorg. jaren

Nog op te leggen

Totaal Netto-opbrengst

TOTAAL Verminderingen:

1.628

1.632

Bezwaar

-/- 4

Kwijtschelding

-/- 1

1.623

1.627

Oninbaar TOTAAL NETTO

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Jaarstukken 2023 – gemeente Alblasserdam

Verstegen accountants 44 en adviseurs B.V. 09/07/2024 d.d. ...................

Berekening kostendekking Riolering Taakveld 7.2 Riolering Taakveld 6.3 Inkomensregelingen (kwijtscheldingen)

Begroting (primitief) 1.222.000 17.000

Directe kosten taakvelden

Werkelijk 1.311.000 1.000

1.239.000

1.312.000

Overige toe te rekenen kosten: Overhead

78.000

126.000

BTW

230.000

216.000

Mutatie voorziening/reserve riolering

81.000

-26.000

Totale overige kosten

389.000

316.000

Totale kosten (a)

1.628.000

Opbrengst heffingen (b)

1.553.000

1.628.000

95%

100%

Dekking (b/a*100)

Overige lokale heffingen Begraafrechten Berekening kostendekking Begraven en lijkbezorging Taakveld 7.5 begraafplaatsen Directe kosten taakvelden

Begroting (primitief) 398.000

Werkelijk 448.000 398.000

448.000

Overige toe te rekenen kosten: Overhead Mutatie reserve afkoopsommen onderhoud graven Totale overige kosten

52.000

393.000

52.000

393.000

Totale kosten (a)

450.000

841.000

Opbrengst heffingen (b)

448.000

531.000

99%

63%

Dekking (b/a*100)

De kostendekkendheid is in de realisatie lager dan bij de begroting was berekend. Dit komt vooral door de toerekening van overhead. Met het vaststellen van de nieuwe financiële verordening wordt daarvoor, conform de notitie overhead van de commissie BBV, een uniforme methode gehanteerd voor alle kostendekkendheidsberekeningen. Bij de berekening in de primitieve begroting werd voor de begraafrechten een afwijkende (niet onderbouwde) methode gehanteerd. Leges Kostendekkendheid leges Titel 1 Algemene dienstverlening Titel 2 Fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning Titel 3 Europese dienstenrichtlijn Totaal

Lasten 524.000 827.000

Baten 426.000 447.000

Kostendekkendheid 81% 54%

105.000

11.000

11%

1.456.000

884.000

61%

De leges zijn opgedeeld in drie titels. Onder algemene dienstverlening horen onder andere reisdocumenten, rijbewijzen, uittreksels uit de BRP en Burgerlijke Stand, aanvraag Verklaring Omtrent Gedrag en huwelijksvoltrekkingen. Leges omgevingsvergunningen worden in rekening gebracht voor het in behandeling nemen en het verstrekken van diverse vergunningen. Het betreft hier onder meer reguliere en lichte bouwvergunningen, schetsplannen, sloopvergunningen, VOOR WAARMERKINGSsloopmeldingen, monumentenvergunningen en reclamevergunningen, volgens deDOELEINDEN uitvoering van de Jaarstukken 2023 – gemeente Alblasserdam

Verstegen accountants 45 en adviseurs B.V. 09/07/2024 d.d. ...................

WABO. Leges Europese dienstenrichtlijn worden in rekening gebracht voor het in behandeling nemen en het verstrekken van diverse vergunningen. Het betreft onder andere alcoholvergunningen, evenementenvergunningen en vergunningen voor woonruimteverdeling. Hondenbelasting Het tarief voor de hondenbelasting is al meerdere jaren hetzelfde:

per hond

Tarief 2021 € 85,20

Tarief 2022 € 85,20

Tarief 2023 € 85,20

Hondenbelasting 2023 Bedragen x € 1.000

Opgelegd Over 2023

Opgelegd Voorg. jaren

Nog op te leggen

Totaal Netto-opbrengst

TOTAAL Verminderingen:

104

Bezwaar

-/- 5

Kwijtschelding

-/- 4

Oninbaar TOTAAL NETTO

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Jaarstukken 2023 – gemeente Alblasserdam

Verstegen accountants 46 en adviseurs B.V. 09/07/2024 d.d. ...................

2. Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Deze paragraaf geeft inzicht in (mogelijke) risico’s voor de gemeente Alblasserdam en de weerstandscapaciteit om die risico’s op te vangen. De risico’s afgezet tegen de weerstandscapaciteit leidt tot een conclusie over de financiële flexibiliteit en soliditeit van de gemeente Alblasserdam, zijnde het weerstandsvermogen. In de jaarrekening worden de nu bekende risico’s opnieuw gekwantificeerd. Dit dient mede om een meer gefundeerd voorstel te kunnen doen over de (minimaal) benodigde omvang van de algemene reserve. Het zal overigens altijd zo blijven, dat bepaalde risico’s lastig of niet te kwantificeren zijn. Daarnaast betreft het altijd een momentopname en deze heeft net als bij iedere risico-inschatting - vooral rondom de kans inschatting - een mate van subjectiviteit in zich. Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen van de gemeente is het vermogen om incidenteel financiële tegenvallers te kunnen opvangen waardoor de taken kunnen worden voortgezet. Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen of verzekeringen voor zijn afgesloten. Het weerstandsvermogen is van belang voor het bepalen van de gezondheid van de financiële positie van de gemeente voor het begrotingsjaar en voor de meerjarenraming.

Risico’s In de begroting en jaarrekening zijn de geraamde en werkelijke lasten en baten opgenomen. Naast de gangbare begrotingsposten spelen voor het beoordelen van de totale financiële positie van de gemeente ook zaken een rol die niet direct uit de begroting en jaarrekening blijken of ontwikkelingen die de budgetten onder grote druk kunnen zetten. In tegenstelling tot de rest van dit document wordt hier expliciet naar voren gekeken. De risico’s zijn organisatie breed in kaart gebracht. Risico-inventarisatie Organisatie-breed heeft een risico-inventarisatie plaatsgevonden. Deze is als volgt opgebouwd: • Korte beschrijving van het risico; • Beheersmaatregelen; • Het financiële effect/ kans/ risicobedrag. Bij de korte beschrijving van het risico wordt er op hoofdlijnen toegelicht wat het risico behelst. Vervolgens vindt er op basis van de beschikbare informatie daar waar mogelijk een inschatting plaats van het financiële effect. Daarnaast wordt er aangeven of het risico structurele of incidentele gevolgen heeft. Daar waar structurele gevolgen zijn, zullen indien dit risico zich voor doet ook structurele beheersmaatregelen genomen moeten worden. Eventuele incidentele gevolgen kunnen worden ingezet tegen incidentele beheersmaatregelen. Zoals vermeld kan het zo zijn dat er eventuele beheersmaatregelen mogelijk zijn om het risico te verminderen c.q. te voorkomen.

Te denken valt aan aanpassing van beleid, het invoeren van extra interne controles, verzekeringen enz. Totaaloverzicht risico’s (benodigd weerstandsvermogen) De risico’s zijn gekwantificeerd en per risico is bepaald welke weerstandsvermogen benodigd is om het risico te kunnen opvangen. Voor een aantal posten is de omvang van het risico (nog) niet te kwantificeren. Bij de bepaling van het benodigde weerstandsvermogen hanteren wij voor deze posten een “overdekking” van 10%. VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Jaarstukken 2023 – gemeente Alblasserdam

Verstegen accountants 47 en adviseurs B.V. 09/07/2024 d.d. ...................

Risico's Uitkeringen Participatiewet (bijstand)

Beheersmaatregelen

Terugblik 2023 en verwachting 2024

Uitkeringen van de gemeente op grond van de Participatiewet zijn een open-einde-regeling. Risico is dat de uitkering toenemen en/of de rijksbijdrage die de gemeente daarvoor ontvangt afneemt of onvoldoende is om de lasten uit te dekken.

Beheersing (bewaken toegang en bevorderen uitstroom) vindt plaats binnen de gemeenschappelijke regeling Sociaal (GRS). Inschattingen van GRS vergelijken met informatie over (de ontwikkeling van) de rijksbijdrage. Daarnaast worden lokaal initiatieven genomen (Kansrijk en ontwikkeling Leerlint) om uitstroom naar betaald werk in de onmiddellijke nabijheid mogelijk te maken. We leveren tevens inspanningen om ervoor te zorgen dat de GRS mensen toeleidt naar de lokale voorzieningen

In 2023 was de rijksbijdrage conform de begroting. De begrote lasten zijn via de tweede Burap bijgesteld en zijn niet overschreden.

Beheersing vindt plaats in afstemming met servicegemeente Dordrecht. Er wordt geïnvesteerd in het verhogen van de weerbaarheid door: dijken te controleren, goede afspraken te maken over wie waarvan is, bewustzijn te actualiseren en risico's op te sporen en te behandelen.

De afgelopen periode is ingezet op beheer op afstand en extra beveiliging van onze data door het “spoelen” van alle devices. Om onze informatiebeveiliging te verhogen en aan wet- en regelgeving te voldoen, hebben wij onder andere de anonimiseringstool geïmplementeerd en uitgebreidere licenties aangeschaft om veilig in de Cloud te kunnen werken. Blijvende aandacht voor cyberweerbaarheid is noodzakelijk voor de continuïteit en veiligheid van data binnen de organisatie. Het verder formaliseren en definiëren van de risico’s en maatregelen rondom cybersecurity en informatieveiligheid is nodig om cybersecurity naar een volgend niveau te brengen. Hier worden komend jaar wederom grote stappen gezet.

Kans (in %)

Netto Bruto bedrag (kans bedrag x bruto (in €) in €)

6.000.000

300.000

5.000.000

250.000

Voor 2024 houdt de GRS rekening met een oplopende en relatief hoge rijksbijdrage. Het risicobedrag is gebaseerd op de begrote rijksbijdrage.

Cybercriminaliteit Gemeenten zijn een doelwit voor cybercriminelen die financieel gewin willen behalen via diefstal van geld of vertrouwelijke informatie, of die willen ‘verstoren.’ Ook kan belangrijke IT uitvallen. Cyber is een breed risico waarmee veel overheidsinstanties te maken hebben vanwege hun afhankelijkheid van informatietechnologie, connectiviteit en geautomatiseerde processen. Ook wettelijke regulering neemt toe, net als (contractuele) eisen op het gebied van beveiliging, weerbaarheid en (cyber)aansprakelijkheidsverzekeringen. Risicobedrag is afgeleid van relevante voorbeelden (Hof van Twente, Antwerpen)

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Jaarstukken 2023 – gemeente Alblasserdam

Verstegen accountants en adviseurs B.V. 09/07/2024 d.d. ...................

Kans (in %)

Netto Bruto bedrag (kans bedrag x bruto (in €) in €)

Risico's Jeugdhulp

Beheersmaatregelen

Terugblik 2023 en verwachting 2024

Sinds de decentralisatie van de jeugdhulp per 1 januari 2015 zien we een stijging van de vraag naar en uitgaven aan jeugdhulp. Dit wordt nog eens versterkt door de gevolgen van de coronacrisis waardoor jongeren langdurig belast worden/zijn ondanks de door ons ingezette interventies om de sociale cohesie te verhogen.

Beheersing vindt plaats binnen gemeenschappelijke regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid. Er wordt geïnvesteerd in informatievoorziening om trends en ontwikkeling tijdig te signalen. Daarnaast investeert de gemeente in hulp aan de voorkant van het proces om zo complexe en relatief dure zorg aan de achterkant te voorkomen.

Groei van zorgkosten lijkt te stabiliseren. Over 2023 sluit de rekening van de zorgkosten via DG&J net als in 2022 positief af ten opzichte van de begroting. Het risico op toch nog stijgende kosten zit in het feit dat we een kleine gemeente zijn met een beperkt budget. Het risico bestaat dat een enkele dure cliënt of andere exogene factoren de vooruitzichten negatief beïnvloeden. Het rijk is nog steeds voornemend om te bezuinigen op de jeugdhulp. Zolang er nog geen overeenstemming is over de landelijke Hervormingsagenda is het lastig om een inschatting te maken. Hierdoor blijft het risico dat de kosten een andere ontwikkelingen volgen dan de begroting aanwezig.

5.500.000

275.000

Op basis van ervaringscijfers is een inschatting gemaakt van de financiële gevolgen.

Over 2023 zijn de baten uit leges voor omgevingsvergunning lager dan begroot. In de meerjarenraming is een aflopende reeks baten opgenomen vanwege afnemende bouwactiviteiten en de wetswijzigingen. Voor 2024 wordt verwacht dat de begrote opbrengst gerealiseerd wordt. Het risico is daarom nu lager ingeschat.

10%

1.000.000

100.000

Leges omgevingsvergunningen Invoering van de omgevingswet en wet kwaliteitsborging bouw per 2024 heeft invloed op de heffing van leges voor omgevingsvergunningen. Er komen minder vergunningplichten en verwachting is dat dit niet kan worden gecompenseerd door minder inzet en dus minder kosten.

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Jaarstukken 2023 – gemeente Alblasserdam

Verstegen accountants en adviseurs B.V. 09/07/2024 d.d. ...................

Risico's Afvalinzameling en -verwerking

Beheersmaatregelen

Terugblik 2023 en verwachting 2024

De kosten van verwerking van afval zijn afgelopen jaren toegenomen. Het is landelijk beleid om de hoeveelheid restafval terug te brengen. Dit is ook merkbaar in de ontwikkeling van kosten van verbranding van afval. Risico is dat kosten verder oplopen en dat maatregelen om daarop in te springen niet tijdig worden genomen.

Maatregelen voorbereiding om afvalscheiding te verbeteren, afvalbeleid herzien. Ontwikkeling van verwerkingskosten en hoeveelheden afval monitoren.

In 2023 zijn de verwerkingskosten net als in 2022 binnen de begroting gebleven. In 2023 zijn gesprekken gevoerd over (het verlengen van) de dienstverleningsovereenkomst met HVC, waarbij ook aandacht is voor de transparantie van de kosten. Ook wordt gewerkt aan een nieuw grondstoffenplan met maatregelen om de doelstellingen te realiseren.

Beheerplannen periodiek actualiseren, periodiek controle op bestaan van activa, activa specifiek vastleggen in de financiële administratie. Beleid met betrekking tot activeren en afschrijven heroverwegen. Beheersystemen goed inrichten.

Er is in 2023 gewerkt aan de actualisatie van de plannen. Ook is beeld gebracht welke budgetten hiermee samenhangen inclusief gewenste aanpassingen, met name verschuivingen. In de begroting is daarnaast structureel rekening gehouden met hogere lasten voor het beheer en onderbouw van gebouwen. Aan de actualisatie van dit plan wordt nog gewerkt. Dat kan nog tot financiële gevolgen voor de begroting leiden.

Risico heeft zich nauwelijks voorgedaan in 2023. In 2023 is en in 2024 wordt verder gewerkt aan de inrichten en gebruiken van de beheersystemen Met deze data-gestuurde informatie kan bijna jaarlijks de beheerplannen worden bijgestuurd, maar ook de op lange termijn zichtbare investeringen worden gesignaleerd. Op basis daarvan kan dan reëler de levensduur van ons areaal worden ingeschat. Het risico zal geleidelijk afnemen als er meer data beschikbaar komt.

Kans (in %) 5%

Netto Bruto bedrag (kans bedrag x bruto (in €) in €) 2.200.000

110.000

Beheerplannen Indien beheerplannen niet actueel zijn, is er een risico dat onvoldoende inzicht is in de financiële middelen om deze structureel op het gewenste niveau te onderhouden. Dit kan zowel incidentele als structurele financiële gevolgen hebben.

500.000

Financieel beleid activa Voor de afschrijving van investeringen worden termijnen gehanteerd die dicht bij de maximale technische levensduur liggen. Een risico is dat in enkele situaties deze termijn niet bereikt wordt of dat onvoldoende inzicht is in de samenstelling van de boekwaarde. Op dat moment zal een afwaardering moet plaatsvinden.

70.000.000

700.000

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Jaarstukken 2023 – gemeente Alblasserdam

Verstegen accountants en adviseurs B.V. 09/07/2024 d.d. ...................

Kans (in %)

Netto Bruto bedrag (kans bedrag x bruto (in €) in €)

Risico's Garantstellingen en leningen

Beheersmaatregelen

Terugblik 2023 en verwachting 2024

De gemeente staat garant voor leningen en verstrekt in enkele gevallen ook zelf leningen. Hierbij is er altijd een risico dat een partij niet in staat is de lening volgens de afspraken af te lossen.

Groot deel van de financiële positie van partijen worden gemonitord door een waarborgfonds.

In 2023 hebben zich geen risico's voorgedaan. Ook voor 2024 worden deze niet verwacht.

0,5%

80.000.000

400.000

De gemeente ter ondersteuning hierbij (externe) expertise ingeschakeld. Voor de afwikkeling is een voorziening gevormd. Voorgesteld is wordt het restant krediet beschikbaar te houden.

In 2023 heeft de Rechtbank over een deel van de kwestie uitspraak gedaan. De gemeente is daarbij in het ongelijk gesteld. De financiële gevolgen daarvan zijn in deze jaarrekening verwerkt.

25%

500.000

125.000

10%

1.500.000

150.000

Afwikkeling verbouwing Rederij Over de afwikkeling van verbouwing van de Rederij is een geschil met de aannemer. Dit is deels nog in behandeling bij de rechtbank. Op basis van de eerdere behandeling ervan is in de jaarrekening 2022 een inschatting gemaakt van de verplichting. Risico is dat de uiteindelijke afwikkeling daarvan afwijkt. Risicobedrag is bepaald op het bedrag van de vordering minus de gemaakte inschatting.

In 2024 wordt de uitspraak van de rechtbank en de definitieve afwikkeling verwacht. Het risicobedrag is gelijk gehouden ten opzichte van de inschatting bij de begroting 2024

Wmo/huishoudelijke ondersteuning Vanwege diverse ontwikkelingen loopt de gemeente financieel risico met betrekking tot de huishoudelijke ondersteuning. Dit komt enerzijds voor de toenemende vergrijzing. Daarnaast speelt mee dat de uurtarieven of kostenontwikkeling van aanbieders kan leiden tot hogere kosten vanwege schaarste in het aanbod en in het algemeen toegenomen loonkosten vanwege de inflatie.

De Wmo/huishoudelijke ondersteuning is een maatwerkvoorziening die de GRS uitvoert. De binnenkort vast te stellen Verordening Wmo kent een aantal draaiknoppen die o.a. van invloed kunnen zijn op de toelating tot de huishoudelijke ondersteuning c.q. de hoogte van een eventuele bijdrage. Door een versterking van het lokale maatschappelijk middenveld worden initiatieven om in het voorveld al ondersteuning te bieden versterkt dit met het oog op het afremmen van de instroom in de maatwerkvoorziening.

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Jaarstukken 2023 – gemeente Alblasserdam

Verstegen accountants en adviseurs B.V. 09/07/2024 d.d. ...................

Risico's Bezuinigingen

Beheersmaatregelen

Terugblik 2023 en verwachting 2024

De huidige onzekerheid met betrekking tot de omvang van het gemeentefonds maakt dat de gemeente een bezuinigingsproces is gestart. Risico is dat het benodigde bedrag niet gerealiseerd wordt en daarnaast is een risico dat om bezuinigingen te realiseren incidentele kosten gemaakt worden.

Ontwikkelingen met betrekking tot gemeentefonds en financiën goed volgen. Mogelijke keuzes in de eigen begroting in beeld brengen en houden. Actief contact onderhouden met collega’s in de regio om de beheersing van activiteiten van samenwerking te versterken.

In 2023 is een start gemaakt met het bezuinigingsproces. In 2024 zijn bijeenkomsten met de fracties uit de gemeenteraad gepland om de voortgang te bespreken. Het college heeft met de organisatie mogelijke keuzes in beeld gebracht. Risico bedrag is gebaseerd op het verwachte nadelige saldo in de laatste jaarschijven.

Kans (in %) 75%

Netto Bruto bedrag (kans bedrag x bruto (in €) in €) 4.000.000

3.000.000

Verbonden partijen Risico gebaseerd op inschatting per verbonden partij rekening houdend met door hen aangehouden beschikbare vermogen om dit op te vangen.

200.000

Subtotaal

6.110.000

Buffer ter dekking van overige risico's

600.000

Eindtotaal

6.710.000

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Jaarstukken 2023 – gemeente Alblasserdam

Verstegen accountants en adviseurs B.V. 09/07/2024 d.d. ...................

Grondbeleid In de paragraaf grondbeleid is de inschatting van de risico’s voor de grondexploitaties weergegeven. De reserve grondexploitatie dient als dekking voor de risico’s en tekorten op grondexploitaties. Momenteel zijn risico’s binnen verlieslatende projecten nog niet te kwantificeren vanwege de planvormingsfase waarin deze zich bevinden, dat betekent niet dat deze projecten volledig risicovrij zijn. De huidige marktontwikkelingen hebben een drukkend effect op de grondexploitatieresultaten. Het aanhouden van de reserve grondexploitatie biedt ruimte om eventuele verslechteringen van grondexploitatieresultaten op te vangen. Daarnaast dient de reserve grondexploitatie als buffer voor het opvangen van eventuele risico’s en tekorten op toekomstige grondexploitaties. Bepaling weerstandscapaciteit De gemeente heeft middelen beschikbaar om financiële gevolgen op te vangen indien risico’s zich daadwerkelijk manifesteren. Onder tegenvallers wordt in de regel verstaan het effectueren van risico´s. In de begroting en jaarrekening worden daarom de risico´s afgezet tegen de weerstandscapaciteit. De weerstandscapaciteit bestaat uit ruimte op de exploitatiebegroting (stelpost onvoorzien en eventueel onbenutte belastingcapaciteit), ruimte in de reserves en eventuele stille reserves. Primair dienen de algemene reserves als buffer voor financiële tegenvallers.

De gemeente Alblasserdam heeft twee grote algemene reserves, namelijk de algemene reserve en de algemene reserve grondexploitatie. Totaal beschikbare algemene weerstandscapaciteit (standen per 31-12-2023):

Algemene weerstandscapaciteit Weerstandscapaciteit grondexploitatie (zie paragraaf Grondbeleid) Totaal

Jaarrekening 2023

Begroting 2023

€ 11.878.000 € 777.000 € 12.655.000

€ 9.775.000 € 1.000.000 € 10.775.000

Conclusie rondom benodigd weerstandsvermogen Risico´s worden gekwantificeerd en afgezet tegen de weerstandscapaciteit om zicht te krijgen op de toereikendheid van het weerstandsvermogen. Een algemene norm voor de weerstandsratio is niet door de wetgever vastgesteld. Het weerstandsvermogen kan gemeten worden als de verhouding tussen de weerstandscapaciteit die beschikbaar is en de verwachte financiële gevolgen van de risico’s en kan weergegeven worden als een ratio. Een algemene norm voor het weerstandsvermogen is er niet. Uit de literatuur blijkt wel een veel gehanteerde beoordelingstabel van het weerstandsvermogen. Het is aan de gemeente zelf om te bepalen wat de noodzakelijk geachte weerstandscapaciteit is. De door de gemeente Alblasserdam bepaalde norm is minimaal 1,0 en maximaal 1,4. De beschikbare ratio (exclusief grondexploitaties) weerstandscapaciteit/ risico’s (€ 12.655.000/€ 6.668.000) = 1,9. Categorie A B C D E F

Ratio weerstandsvermogen > 2,0 1,4 < x < 2,0 1,0 < x < 1,4 0,8 < x < 1,0 0,6 < x < 0,8 < 0,6

Betekenis Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Jaarstukken 2023 – gemeente Alblasserdam

Verstegen accountants 53 en adviseurs B.V. 09/07/2024 d.d. ...................

In onderstaande tabel is de ontwikkeling van de weerstandsratio van de gemeente Alblasserdam weergegeven:

Weerstandscapaciteit: - algemeen - grondexploitaties Totaal Risicoprofiel: - algemeen - grondexploitaties* Totaal Ratio weerstandsvermogen: - algemeen - grondexploitaties Totaal

Jaarrekening 2023

Begroting 2023

11.878.000 685.000 12.564.000

9.775.000 1.000.000 10.775.000

6.710.000 84.000 6.668.000

4.839.000 779.000 5.617.000

1,8 maximaal 1,9

2,0 1,3 1,9

*) Niet alle risico's in de grondexploitaties zijn gekwantificeerd. Voor project Zuidelijk Havengebied is dat nog afhankelijk van verdere planuitwerking. Verplichte kengetallen financiële positie Op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is het verplicht een aantal kengetallen te presenteren over de financiële positie van de gemeente. De kengetallen voor Alblasserdam zijn: Alblasserdam

Rekening 2022

Begroting 2023

Rekening 2023

Netto schuldquote

60%

94%

66%

Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen

57%

92%

62%

Solvabiliteitsratio (Eigen vermogen/ totaal balans)

33%

29%

31%

Solvabiliteitsratio ((Eigen vermogen + voorzieningen)/ totaal balans)

37%

31%

35%

Grondexploitatie

0,6%

Structurele exploitatieruimte

0,7%

2,5%

1,6%

Belastingcapaciteit

99,2%

N.n.b.

94,2%

De financiële positie is in 2023 niet veranderd ten opzichte van 2022. Op basis van de begroting werd een verslechtering verwacht. De schuldquote is iets opgelopen, maar doordat investeringen niet conform planning zijn uitgevoerd is deze in 2023 iets toegenomen. Netto schuldquote: De netto schuld (gecorrigeerd voor verstrekte leningen) gedeeld door de inkomsten geeft een indicatie voor de mate waarin een gemeente de rentelasten kan dekken door voldoende inkomsten. De schuldquote is iets toegenomen ten opzichte van 2022 en is lager dan verwacht bij de begroting. Solvabiliteitsratio: Dit kengetal is de tegenhanger van de debtratio. Wij streven naar een solvabiliteitsratio (eigen vermogen + voorzieningen/ totaal balanssaldo) hoger of gelijk aan 20%. Op basis van deze jaarrekening voldoen wij daaraan. VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Jaarstukken 2023 – gemeente Alblasserdam

Verstegen accountants 54 en adviseurs B.V. 09/07/2024 d.d. ...................

Grondexploitatie: Dit kengetal geeft de verhouding weer tussen de totale waarde op de balans die nog moet worden terugverdiend met grondverkopen en het totaal van de exploitatiebaten in het jaar. Ultimo 2023 is er een geringe boekwaarde. Structurele exploitatieruimte: Bij dit kengetal wordt het structureel resultaat gedeeld door de totale baten in het jaar. Bij het opstellen van de begroting streven wij naar een structureel sluitende begroting. Zoals in eerdere jaren zien we dat het positieve resultaat ook nu wordt gerealiseerd door incidentele meevallers. Een specificatie van de incidentele baten en lasten is in toelichting bij de jaarrekening opgenomen. Belastingcapaciteit: De belastingcapaciteit is berekend op basis van de lokale lasten van een meerpersoonshuishouden. De gemeentelijke belastingen worden afgezet tegen het landelijk gemiddelde van het jaar ervoor. Aanvullende kengetallen In de financiële verordening is aangegeven dat naast de verplichte kengetallen inzicht wordt gegeven in de ontwikkeling van de netto schuld per inwoner, het saldo van baten en lasten voor dotaties en onttrekkingen als percentage van de inkomsten en de onbenutte belastingcapaciteit onroerendezaakbelasting als percentage van de inkomsten.

Alblasserdam

Rekening 2022

Begroting 2023

Rekening 2023

Netto schuld per inwoner

1.949

2.768

2.190

Saldo baten en lasten excl. reserves t.o.v. de inkomsten

-2,7%

-3,1%

-1,0%

Onbenutte belastingcapaciteit t.o.v. de inkomsten

1,7%

-1,1%

Netto schuld per inwoner Dit is de bruto schuld minus de omvang van de geldelijke bezittingen gedeeld door het aantal inwoners op 31 december van het begrotingsjaar. Onder bruto schuld wordt verstaan het totaal van langlopende leningen, kortlopende schulden, crediteuren, vorderingen en overlopende passiva. Onder geldelijke bezittingen wordt verstaan: het totaal van leningen aan deelnemingen, leningen aan overige verbonden partijen, leningen aan derden, langlopende uitzettingen, kortlopende uitzettingen, debiteurenvorderingen, liquide middelen en overlopende activa. De ontwikkeling van de netto schuld per inwoner is een goede indicator om de ontwikkeling van de schuld te volgen. De netto schuld per inwoner is in 2023 iets opgelopen ten opzichte van de 2022. Dit komt deels door een toename van de vaste schulden. Op basis van de begroting zou dit sneller opgelopen zijn, maar investeringen zijn niet conform begroting gerealiseerd, waardoor de toename beperkt bleef. Onbenutte belastingcapaciteit Dit is de positieve uitkomst van het verschil tussen de opbrengst onroerendezaakbelasting bij de tarieven die minimaal nodig zijn voor toegang tot de procedure van artikel 12 van de Financiëleverhoudingswet en de (geraamde) opbrengst onroerendezaakbelasting.

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Jaarstukken 2023 – gemeente Alblasserdam

Verstegen accountants 55 en adviseurs B.V. 09/07/2024 d.d. ...................

3. Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen Inleiding In deze paragraaf wordt inzicht gegeven in de realisatie van het beleid ten aanzien van het onderhoud van kapitaalgoederen en de daaruit voortvloeiende financiële consequenties. Overzicht actuele kaders 2023 Onderwerp

Beheerplannen

Vastgesteld/ geactualiseerd in 2023

Looptijd t/m

Wegen

Integraal Maatschappelijk Beheer Kader (IMBK) GVVP

2019

Leidraad inrichting openbare ruimte (LIOR) Integraal Maatschappelijk Beheer Kader (IMBK) Plan Stedelijk Water (PSW) Basis Riolerings Plan (BRP) Basis Riolerings Plan + (BRP +) Integraal Maatschappelijk Beheer Kader (IMBK) Bomenverordening Alblasserdam

2021

2023

2023 2019

2027 2028

2020 2023

2029 -

2009

2024

Groenstructuurplan

2017

2027

Speelruimtebeleidsplan

2021

2030

Gebouwen

Meerjarenonderhouds-plan (MJOP)

2020

2023

Afvalinzameling

Grondstoffenplan

2017

2020

Openbare verlichting

Nota Openbare Verlichting

2015

2025

Begraven

Begraafplaatsverordening

2023

Openbare ruimte

Riolering

Groen

Kaders in ontwikkeling (2024-2025) Onderwerp

Beheerplannen

Vast te stellen in

Groen

Bomenverordening Alblasserdam

2024

Gebouwen

MeerJarenOnderhouds en verDuurzamingsPlan (MJOP-D)

2024

Openbare verlichting

Nota Openbare Verlichting 2025-2035

2025

Afvalinzameling

Grondstoffenbeleidsplan 2024-2034

2024

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Jaarstukken 2023 – gemeente Alblasserdam

Verstegen accountants 56 en adviseurs B.V. 09/07/2024 d.d. ...................

Kerncijfers kapitaalgoederen Onderwerp Wegen

Vaarwegen Riolering

Groen Vastgoed Civiele kunstwerken Openbare verlichting

Belangrijkste kapitaalgoederen Asfaltverhardingen Elementenverhardingen Half- en onverharde paden Fietspaden Voetpaden Oppervlaktewater Persriolering Vrij verval riolering Pompen en Gemalen Oppervlakte openbaar groen Speeltoestellen Gebouwen (incl. betreedbare gemalen en bergingen) Bruggen, kademuren, duikers, trappen, geluidsschermen Aantal lichtmasten

Hoeveelheden 187.000 m2 426.000 m2 75.000 m2 70.000 m2 246.000 m2 209.000 m2 31 km 110 km 115 st 640.000 m2 409 st 27 st 199 st 3.978 stuks, waarvan ca 60 % LED

Beeldkwaliteit, het IMBK We beheren de openbare ruimte sinds 2009 met als doel gemiddeld minimaal een beeldkwaliteit B. Dit beeld wordt tweemaal per jaar gemeten over alle beheeronderdelen en over de hele gemeente. De uitzondering is de begraafplaats waar een hogere beeldkwaliteit A aangehouden wordt. In 2023 zijn er zoals elk jaar weer twee meetronden door een onafhankelijke partij uitgevoerd. In oktober 2023 is het Integraal Maatschappelijk BeheerKader (IMBK) vastgesteld door de gemeenteraad. Met het IMBK herijken we de beheerobjecten (assets), de doelen en de benodigde financiële middelen om de doelen te kunnen halen. Het IMBK wordt onderdeel van de Omgevingsvisie. Riolering, het PSW In januari 2023 is het Plan Stedelijk Water (PSW) vastgesteld door de gemeenteraad. Dit plan is een voortzetting op het Gemeentelijke RioleringsPlan (GRP). Het PSW wordt met de inwerkingtreding van de Omgevingswet onderdeel van het Omgevingsplan. Naast de zorgplichten voor de inzameling van afvalwater en het tegengaan van wateroverlast is (het tegengaan van de gevolgen van) de klimaatverandering een speerpunt in het PSW. We gaan bij de ontwerpen uit van een robuuster rioolsysteem dat beter bestand is tegen piekbuien en regenwater absorbeert in de bodem en vertraagd afvoert. Gebouwen Het gemeentelijk vastgoed onderhouden we volgens het vastgoedbeleid 2014 conform het VNGmodel.

In samenwerking met de expertise van de collega's van vastgoed van de Servicegemeente Dordrecht (SGD) dragen wij zorg voor het groot onderhoud van de buitenste schil (onderhoud dak, buitenwanden, draagstructuur en vervanging van gebouw gebonden installaties). De gebruikers zijn verantwoordelijk voor het dagelijks inpandig beheer (wand- vloer- plafond, reinheid). Het groot onderhoud plannen we (meer)jaarlijks in, rekening houdend met de plannen voor het toekomstig gebruik van het object. In 2024 zullen nadere keuzes worden gemaakt voor de verduurzaming en het behoud van het vastgoed. VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Jaarstukken 2023 – gemeente Alblasserdam

Verstegen accountants 57 en adviseurs B.V. 09/07/2024 d.d. ...................

Grondstoffenplan De doelen voor wat betreft de hoeveelheid restafval die in het Grondstoffenplan uit 2017 zijn geformuleerd worden ondanks de uitgevoerde maatregelen niet gehaald. Vanwege de ontwikkelingen in de strenger wordende wet- en regelgeving, maar ook onze eigen ambities op het gebied van Fit en Groen, is het plan aan een herziening met een herijkte strategie toe. In 2024 zal hiervoor samen met de gemeenteraad een traject worden doorlopen waarin we nieuwe kaders en mogelijkheden onderzoeken. Openbare Verlichting Het Beleidsplan "Nota Openbare Verlichting 2016-2025 - licht waar het moet, donker waar het kan" is het uitgangspunt voor het beheer van onze openbare verlichting. Er bestaat geen wettelijke verplichting tot het verlichten van de openbare ruimte. Uit oogpunt van sociale- en verkeersveiligheid dragen we zorg voor een goed werkende verlichting. We houden hierbij rekening met lichthinder en energieverbruik. Binnen de Drechtsteden loopt Alblasserdam voorop wat betreft het percentage energiezuinige Ledverlichting. Op 3 oktober 2023 heeft de gemeenteraad ingestemd met het voorstel om de resterende verlichting versneld te gaan vervangen. Beheerregistraties De afgelopen jaren is de wetgeving voor verplichte registraties in de buitenruimte toegenomen.

Voor ondergrondse kabels en leidingen registreren we de ligging van onze hoofdrioolleidingen en eigen energie- en datakabels op basis van de wet WIBON. De komende jaren komt hier de verplichting voor het registreren van huis- en regenwaterputaansluitingen bij. Voor de wet BGT registreren we alle verhardingscontouren en de gebruikte verhardingssoorten, groeninvulling en watervlakken. Elke wijziging wordt ingemeten en aangeleverd aan de landelijke centrale registratievoorziening. Voor onderzoeksresultaten in de bodem (sonderingen, grondwaterpeilbuizen) verplicht de wet BRO deze gegevens centraal te registreren. Adressen en objecten worden bijgehouden in de BAG. Naast de wettelijk verplichte registraties houden we ook onze eigen beheerobjecten bij. Van alle zaken in de openbare ruimte worden beheergegevens bijgehouden. Zo weten we de locatie, de leeftijd, de inspectiedatum, de materiaalsoort, de opbouw van alles wat zich in de openbare ruimte bevindt. Met deze data stellen we de diverse onderhoudsprogramma's op voor inspectie, onderhoud en vervanging. In 2012 is hiervoor Drechtsteden breed het beheerprogramma GisiB aangeschaft. Alblasserdam heeft in 2023 gekozen om over te gaan naar het voor ons beter passende beheerprogramma GBI. Hiermee hebben we met onze beheerdata en de flexibelere gebruiksmogelijkheden een goede stap naar bestendig databeheer gezet.

Meldingen openbare ruimte Iedereen die een gebrek aan de openbare ruimte signaleert, kan dit aan de gemeente doorgeven via de telefoon, de FIXI-meldingsapp of via de FIXI-meldingssite. Bewoners weten de diverse loketten goed te vinden. Urgente gebreken pakt de gecontracteerde aannemer met spoed op. Gebreken die esthetisch van aard zijn verzamelen we op een groot onderhoudsplanning. Niet alle meldingen gaan over gebreken van de verhardingen of het openbaar groen. We krijgen een merkbaar toenemend aantal meldingen over parkeeroverlast en gereden snelheid van auto's. Deze meldingen nemen we mee als input voor beleidsplannen die de visie over deze onderwerpen behandelen. VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Jaarstukken 2023 – gemeente Alblasserdam

Verstegen accountants 58 en adviseurs B.V. 09/07/2024 d.d. ...................

Realisatie werken/projecten 2023 Vanuit het integraal vervangings- en investeringsplan zijn op basis van de in de begroting vermelde projecten de onderstaande werken in uitvoering genomen of afgerond: •

•

Plan Waterhoven. In Plan Waterhoven is de definitieve inrichting van de openbare buitenruimte afgerond in 2023. De straten worden in 2023 definitief ingericht. Dit is na 20 jaar een definitieve afronding van de aanleg van deze nieuwe buurt. Brug Groenezoom-De Twijn. De overbrugging van het water zorgt voor een veilige aan- en afvoerroute voor langzaam verkeer van en naar de school. Herinrichting speelplaats Drentse Buurt. Na een intensieve participatie met de kinderendoelgroep in de omgeving is het beste ontwerp aangelegd. De Bernhard- en Marijkestraat hebben een onderhoudsbeurt gekregen. De wortelopdruk is met behoud van de bomen opgelost.

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Jaarstukken 2023 – gemeente Alblasserdam

Verstegen accountants 59 en adviseurs B.V. 09/07/2024 d.d. ...................

4. Paragraaf financiering Inleiding In de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido) is bepaald dat decentrale overheden een financieringsparagraaf moeten opnemen in zowel de begroting als in de jaarrekening. In de thans voorliggende jaarrekeningparagraaf wordt door het college verantwoording afgelegd over de uitvoering van het beleid op het gebied van treasury. Hierbij wordt onder andere ingegaan op de manier waarop de gemeente Alblasserdam met het aantrekken en, voor zover van toepassing, het uitzetten van geldmiddelen is omgegaan, zowel op korte als op langere termijn. Tevens worden de risico’s in beeld gebracht alsmede de eventueel genomen maatregelen om deze risico’s te beheersen. Externe ontwikkelingen Economische ontwikkelingen De inflatie is in 2023 niet verder gestegen, waar dat in 2022 wel het geval was. Dit werd toen voornamelijk veroorzaakt door hoge olie-, gas- en energieprijzen. Wel heeft de Europese Centrale Bank (ECB) ook in 2023 nog meerdere renteverhogingen doorgevoerd die doorwerken in de marktrentetarieven. Met name de tarieven op de geldmarkt, dus voor looptijden tot een jaar, zijn daardoor relatief hoog. De 10-jaarsrente, die in 2022 steeg van 0,30% naar 3,20%, heeft een groot deel van het jaar rond de 3,00% geschommeld, maar daalde in de laatste twee maanden van het jaar stevig van 3,39% op 1 november naar 2,49% ultimo 2023.

Voor de 3-maands Euribor zagen wij een vergelijkbare ontwikkeling. Waar 2022 een verschuiving liet zien van -/- 0,57% in januari tot een positief percentage van 2,18 aan het einde van het jaar, hebben wij in 2023 maandelijks stijgingen gezien, om aan het eind van het jaar op een percentage van 3,91% uit te komen. De stijging is in lijn met de renteverhogingen die de ECB heeft doorgevoerd. De rente op de geldmarkt volgt de rente van de ECB en is de basis voor de vergoeding die gemeenten op hun rekening courant bij de schatkist ontvangen. Eind 2023 werd hier een rente vergoed van 3,90%. De marktverwachting is dat de korte rente zal teruglopen (vanaf het moment dat de ECB haar tarieven weer zal laten dalen). Dit moment wordt vooralsnog ingeschat in het tweede kwartaal. De lange rente zal in de loop van de tijd waarschijnlijk juist iets oplopen. Daarmee ontstaat weer een reguliere rentecurve, waarbij kort geld goedkoper is dan lang geld en het voorfinancieren van liquiditeitsbehoefte met rekening courant krediet en/of kasgeldleningen de meest efficiënte financieringsmethodiek zal zijn. De financieringsfunctie van de gemeente dient uitsluitend de publieke taak. Zij voert een prudent beleid binnen de kaders die zijn gesteld in de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido).

In deze paragraaf is de grafiek opgenomen waarin het verloop van zowel de korte als de lange rente gedurende 2023 is weergegeven. Daar is duidelijk zichtbaar dat vanaf het tweede kwartaal 2023 sprake is van een inverse rentestructuur (dus een hogere prijs voor korte leningen dan voor lange leningen) en dat de lange rente in het vierde kwartaal fors is gedaald, met een stabiel 3-maands Euribor tarief.

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Jaarstukken 2023 – gemeente Alblasserdam

Verstegen accountants 60 en adviseurs B.V. 09/07/2024 d.d. ...................

10-jaars IRS 3-maands Euribor

Renteverloop 1 jan 2023 - 1 jan 2024 4,50% 4,00% 3,50% 3,00% 2,50% 2,00% 1,50% 1,00% 0,50% 0,00%

Bedacht moet worden dat, indien een langlopende lening daadwerkelijk wordt opgenomen, er thans opslagen gelden boven op het IRS-tarief zoals hierboven weergegeven. Voor een 10-jaars lening bedroeg dit eind 2023 circa 0,25%. Deze opslag is meer dan verdubbeld en bij langere looptijden (langer dan 30 jaar) zagen wij opslagen van rond de 0,60%. Interne rente Voor de interne doorberekening van de rentekosten naar de investeringen hanteren we een omslagrente van 1,0%. De BBV-notitie rente schrijft voor dat indien de werkelijke rentelasten die over een jaar aan taakvelden hadden moeten worden doorbelast afwijken van de rentelasten die op basis van de voor gecalculeerde renteomslag aan de taakvelden zijn toegerekend, dan kan de gemeente besluiten tot correctie. Correctie wordt verplicht gesteld indien deze afwijking groter is dan 25%. In onderstaand renteschema zetten we de werkelijke rentelasten uiteen, die gezamenlijk het renteresultaat bepalen. Daarnaast bepalen we of de eerdergenoemde afwijking niet groter is dan 25%. 2023 a1. a2. b. c1. c2.

c3.

De externe rentelasten over de lange financiering De externe rentelasten over de korte financiering De externe rentebaten Saldo rentelasten en rentebaten De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken (=projectfinanciering), die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend

Aan taakvelden toe te rekenen externe rente d1. Rente over eigen vermogen d2. Rente over voorzieningen Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente e. De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) f. Renteresultaat op het taakveld treasury Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) Verschil (absoluut) Verschil (procentueel)

x € 1,000

-/- €

-11

-/- €

+/+ €

€ € -/- € €

556 189 138 607

-/- € € € € € € -/- €

-11 618 618 725 -107

€ € €

618 725 107 17,3% VOOR WAARMERKINGS-

DOELEINDEN Jaarstukken 2023 – gemeente Alblasserdam

Verstegen accountants 61 en adviseurs B.V. 09/07/2024 d.d. ...................

Relatiebeheer De Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) is huisbankier van de gemeente Alblasserdam. Naast de BNG houdt de gemeente een rekeningcourant aan bij de Rabobank. Uitzettingen Uitzettingen zijn binnen de Wet fido gedefinieerd als verstrekte geldleningen en beleggingen. De gemeente heeft geen beleggingen. In 2023 zijn geen nieuwe leningen verstrekt. Voor een specificatie van de totale portefeuille aan lopende uitzettingen zie verderop in deze paragraaf onder Kredietrisico’s. Financiering Voor de gemeente Alblasserdam is in 2023 een 20-jarige lineaire lening aangetrokken van € 11 miljoen met een looptijd van 20 jaar. De totale langlopende schuld van de gemeente Alblasserdam bedraagt per 31 december 2023 € 52,2 miljoen. Dit betreft 8 leningen. De gemiddelde rente van deze leningenportefeuille per 31 december 2023 bedraagt 1,06%. Risicobeheer De belangrijkste financiële risico’s bij de uitvoering van het treasurybeleid zijn de kasgeldlimiet, de renterisico’s en de kredietrisico’s. Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet is het bedrag dat de gemeente per jaar maximaal met kort geld mag financieren. Volgens de Wet fido bedraagt deze limiet 8,5% van het totaal van de exploitatiebegroting. Gezien de omvang van de begroting 2023 (€ 61,2 miljoen) betekende dit dat de gemeente Alblasserdam haar financiële huishouding voor maximaal € 5,2 miljoen met kort geld mocht financieren.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://raad.alblasserdam.nl/api/v1/meetings/589/documents/13577