Jaarstukken 2022 Gemeente Alblasserdam met w.g. controleverklaring.pdf

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDENJaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam Verstegen accountants en adviseurs B.V. 12/07/2023 d.d. ...................

81

•

De GR ROM-D heeft een gemiddelde classificatie. Verschillende onderdelen kennen negatieve algemene reserves; de invloed is beperkt door getrapte vertegenwoordiging via de Algemene vergadering van aandeelhouders. Het risico bij de GR GEVUDO is gemiddeld. De informatievoorziening is een aandachtspunt. Het risico voor de gemeente beperkt zich tot het aandelenkapitaal. Alblasserdam is binnen het bestuur van Gevudo vertegenwoordigd en indirect via Gevudo in het bestuur van HVC. De GR OZHZ heeft een gemiddeld risico. Er kunnen nog steeds verbeteringen worden doorgevoerd in het werkproces waarvoor partijen in gesprek blijven. Alblasserdam is vertegenworodigd in het dagelijks bestuur. De Stichting Leerwerkbedrijf Alblasserdam is een gemiddeld risico toegekend. Er zijn risico's. De afdracht staat onder druk en er zijn negatieve resultaten gerealiseerd. Alblasserdam is vertegenwoordigd in het bestuur.

•

• •

Sturingsarrangement Het sturingspakket, volgend uit de risico-classificatie voor de betreffende Verbonden partij, bestond in 2022 uit: Risico-classificatie

Verbonden partijen

1.

Laag

Stedin, Oasen, GR Souburgh, SVHW, BNG

2.

Laag / gemiddeld

--

3.

Gemiddeld

OZHZ, GR Gevudo (HVC), Rom-D, VRZHZ, Stichting Leerwerkbedrijf Alblasserdam, GR Drechtwerk

Sturings- en toezichtsarrangementen

Basis pakket

4.

Hoog

DG&J ZHZ (*), GR Sociaal

Pluspakket Compleetpakket

(*) Gelet op het hoge financiële risico is voor de DG&J, onderdeel Jeugd 'maatwerk'afgesproken. Naast de sturingsarrangementen van het compleetpakket zal de raad geïnformeerd worden over inhoudelijke stukken met inspanningen die gericht zijn op het grip krijgen op de financiën.

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDENJaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam Verstegen accountants en adviseurs B.V. 12/07/2023 d.d. ...................

82

Inhoud Sturingsarrangementen Hieronder staat de feitelijke invulling van de sturingsarrangementen beschreven, gekoppeld aan de sturende en beheersende rollen van de raad en het college. Kaderstellende rol (= sturen) Basis pakket

• •

• •

Plus pakket

•

Controlerende rol (=beheersen)

begroting verbonden partij met ambtelijk advies bespreken in college in de gemeentelijke begroting wordt jaarlijks een actuele risicoanalyse verbonden partijen opgenomen + bepaling welke pakketten gelden voor welke verbonden partijen + voor welke verbonden partijen maatwerk wordt afgesproken, dit wordt door de raad vastgesteld begroting van de verbonden partij wordt voor zienswijze aan de raad voorgelegd jaarlijkse bijeenkomst waarin risicoanalyses verbonden partijen worden besproken tussen college en raad

•

hogere frequentie bestuurlijke en ambtelijke overleggen

•

•

•

•

Compleet pakket

•

nog hogere frequentie bestuurlijke en ambtelijke overleggen er wordt een actieve dialoog tussen de raad en de verbonden partij georganiseerd door bijvoorbeeld de directie uit te nodigen in de raad

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDENJaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam Verstegen accountants en adviseurs B.V. 12/07/2023 d.d. ...................

•

•

jaarrekening verbonden partij met ambtelijk advies bespreken in college in de jaarrekening wordt door het college verantwoording afgelegd aan de raad over de verbonden partijen actieve informatieplicht: bij belangrijke tussentijdse ontwikkelingen informeert het college de raad via burap’s of RIB

alle P&C documenten verbonden partijen (ook burap’s) worden met ambtelijk advies besproken in college in gemeentelijke burap wordt door het college verantwoording afgelegd aan de raad over de verbonden partijen met risicoclassificatie ‘gemiddeld’ of hoger het college informeert de raad via een RIB over de P&C documenten van de verbonden partij zo nodig wordt de raad tussentijds geïnformeerd (ook buiten P&C documenten om)

83

Financiële informatie per verbonden partij Voor de feiten en cijfers is in onderstaande tabel gebruikt gemaakt van de cijfers van de verbonden partij van de concept jaarrekening 2022. Verbonden partijen Bedragen x € 1.000

Financieel belang €

Eigen vermogen 1-1-2022

Eigen Vreemd vermogen vermogen 31-12-2022 1-1-2022

Vreemd vermogen 31-12-2022

Financieel resultaat 2022 Alblasserdam

Gemeenschappelijke Regelingen

1 GR Sociaal 2 GR Drechtwerk

15.288

2.121

521

54.475

27.018

0

307

1.234

1.261

28.014

25.583

0

3 GR Dienst Gezondheid & Jeugd

6.586

2.297

1.952

57.796

33.902

0

4 GR Veiligheidsregio

1.454

3.309

3.431

80.116

98.274

0

371

62

nnb

2.444

nnb

0

5 GR Souburgh 6 SVHW 7 GR Omgevingsdienst 8 GR Gevudo 9 Stedin Holding (NV)

222

849

847

6.159

6.597

0

1.646

3.056

2.317

11.954

5.973

0

0

30

30

0

0

0

22.497

3.270.000

3.342.000

3.516.000

3.810.000

17

10 Oasen (NV)

8

122.000

nnb

188.000

nnb

0

11 BNG (NV)

21

4.329.000

4.306.000

85.981.000

nnb

22

12 ROM-D Holding

93

4.342

4.341

2.151

2.201

0

13 ROM-D Dordtse Kil III CV

121

11.643

13.781

4.968

931

0

0

80

85

325

375

0

14 Stichting leerwerkbedrijf Alblasserdam

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDENJaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam Verstegen accountants en adviseurs B.V. 12/07/2023 d.d. ...................

84

7. Grondbeleid Algemeen De paragraaf grondbeleid geeft inzicht in de volgende zaken: • • • • •

Een visie op het grondbeleid in relatie tot de te realiseren doelstellingen; Een aanduiding van de wijze waarop het grondbeleid wordt uitgevoerd; Een prognose van de te verwachten resultaten van de grondexploitatie; Een onderbouwing van een eventuele winstneming; De beleidsuitgangspunten m.b.t. de reserves voor grondzaken.

Huidig grondbeleid De belangrijkste financiële uitgangspunten zijn vastgelegd in de financiële verordening van de gemeente Alblasserdam. Hierin staat opgenomen dat aparte nota’s worden opgesteld voor winst- en verliesneming en voor weerstandsvermogen en risicomanagement. In april 2019 heeft de raad ingestemd met de beleidslijn om het grondbeleid, zoals dat was vastgelegd in de Nota Grond- en vastgoedbeleid en de Nota Prijsbeleid en Vastgoed uit 2013, te continueren. Het grondbeleid van de gemeente Alblasserdam kenmerkt zich door een faciliterende rol voor de gemeente waarbij het begrip uitnodigingsplanologie centraal staat. De gemeente neemt het initiatief als procesregisseur, maar ziet niet automatisch een rol voor zichzelf met betrekking tot grondverwerving en het lopen van financiële risico’s. Het uitgangspunt blijft daarom een “faciliterend grondbeleid, tenzij…” . Daarbij behoudt de gemeente ruimte om ook actief grondbeleid te voeren in het geval dit noodzakelijk is om een beleidsdoel te realiseren. Actieve grondexploitaties worden uitgevoerd bij ontwikkelingen met groot maatschappelijk en/of politiek belang, die niet door de markt worden opgepakt. Voor gronden die geen beleidsdoel ondersteunen, is eigendom niet noodzakelijk en neemt de gemeente een faciliterende houding aan. De gemeente zet in op anterieur kostenverhaal, waarbij gewerkt wordt met een voorovereenkomst.

Hiermee worden kosten en te verwachten prestaties van de gemeente en initiatiefnemer transparant gemaakt. Daarnaast wordt het exploitatieplan ingezet als het niet is gelukt kosten te verhalen voor vaststelling van het ruimtelijk besluit. Per 1 juli 2023 treedt naar verwachting de Omgevingswet in werking. Onder de Omgevingswet vervalt het exploitatieplan. Publiekrechtelijk kostenverhaal is dan geregeld in twee nieuwe systemen: publiekrechtelijk kostenverhaal met tijdvak (ontwikkelingen met einddatum) en publiekrechtelijk kostenverhaal zonder tijdvak (organische ontwikkelingen). Het privaatrechtelijk kostenverhaal zal ook onder de Omgevingswet geregeld worden middels een anterieure overeenkomst. Daarnaast zijn in deze nota's de kaders voor grond- en vastgoedzaken vastgelegd en zijn een aantal specifieke uitgangspunten voor de grondexploitaties geformuleerd. Deze zijn: • • • • • • • • •

Jaarlijks worden de BIE's (bouwgronden in exploitatie) geactualiseerd; Verliezen worden direct genomen en worden verwerkt in verliesvoorzieningen; Winsten in projecten worden pas genomen bij afsluiten van de projecten; Tussentijds winstnemen op positieve grondexploitaties vindt plaats naar rato van gemaakte kosten en opbrengsten, waarbij rekening wordt gehouden met projectspecifieke risico's; Bij aanvang van projecten wordt grond gewaardeerd op inbrengwaarde; Er vindt geen directe verevening plaats tussen projecten; De weerstandsratio dient tussen 1,0 en 1,4 te zijn; De verantwoordelijkheid van het grondbeleid ligt bij de portefeuillehouder financiën; Projectwethouders zijn integraal (dus ook financieel) verantwoordelijk voor de projecten waar zij bestuurlijk opdrachtgever van zijn.

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDENJaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam Verstegen accountants en adviseurs B.V. 12/07/2023 d.d. ...................

85

Toelichting actieve grondexploitaties 2022 De gemeente heeft 3 bouwprojecten waar een grondexploitatie voor geopend is. Voor de ontwikkelingen van deze 3 grondexploitatie-projecten wordt een korte toelichting gegeven. Project: Zuidelijk Havengebied Korte omschrijving van het project: Het project Zuidelijk Havengebied is in het centrum van Alblasserdam, tussen de jachthaven en de scheepswerf van superjachtenbouwer Oceanco, gelegen. De locatie is circa 1 hectare groot en geruime tijd in gebruik geweest als parkeerterrein en camperstandplaats. Na een lange voorbereidingsperiode met vele publieke en private initiatieven spant de gemeente zich thans samen met de ontwikkelcombinatie De Langen en van den Berg/Stevast in om dit verrommelde gebied te ontwikkelen naar een aantrekkelijk woon-werkgebied en openbare ruimte. Het voorlopige programma bestaat in totaal uit 152 woningen, 1.800 m2 BVO commerciële voorziening en 338 parkeerplaatsen. Resultaten in 2022: • Er heeft onderzoek op hoofdlijnen plaatsgevonden naar de (on)mogelijkheden van verplaatsing van de waterkering. • Er is een tweetal informatieavonden gehouden. • Er zijn diverse onderzoeken gedaan in het kader van zorgvuldige ruimtelijk ordening. • Het ontwerpbestemmingsplan is voorbereid. • De kosten- en opbrengstenramingen in de grondexploitatie zijn herzien vanwege de aanhoudende onzekerheid in de markt.

De bouwkosten en kosten voor grond-, weg- en waterbouw (GWW) hebben te maken met aanhoudende prijsstijgingen. De prijzen voor nieuwbouwwoningen zijn lager dan verwacht gestegen in 2022. De verwachting is echter dat deze prijsstijgingen zullen afzwakken in 2023. Deze ontwikkelingen hebben geleid tot een verslechtering van het resultaat op de grondexploitatie. De aanhoudende kostenstijgingen en het afzwakkende opbrengstenpotentieel oefenen een drukkend effect uit op de grondwaarde. Een winstwaarschuwing blijft voor het Zuidelijk Havengebied van toepassing. Activiteiten/verwachte resultaten in 2023: • Het plan op hoofdlijnen wordt nader uitgewerkt.. Bij de nadere planuitwerking wordt rekening gehouden met voldoende ruimte voor eventuele realisatie van een alternatieve waterkering (géén dijk) ter hoogte van de Marineweg. • Onderzoeken (stikstof, geluid, veiligheid, parkeren en verkeersgeneratie) zullen worden afgerond. • Het ontwerpbestemmingsplan zal medio 2023 aan het college worden aangeboden. De raad zal worden geïnformeerd via een raadsinformatiebrief. • Afhankelijk van de doorlooptijd van de ruimtelijke ordeningsprocedure, en de eventueel daaruit voortvloeiende planaanpassingen, kan het definitieve plan, grondprijs en bestemmingsplan medio 2024 aan de raad worden aangeboden. Na akkoord kan de grondtransactie worden geëffectueerd en kan worden gestart met de bouw.

• De geprognosticeerde oplevering staat gepland in Q4 2026. Eén en ander is afhankelijk van de doorlooptijd van de ruimtelijke ordeningsprocedure en de dan geldende marktsituatie. Project: Waterhoven Korte omschrijving project: Doel van het project Waterhoven is het realiseren en opleveren van een woonwijk met uiteindelijk 117 woningen. Vóór 2011 zijn 22 kavels voor particulier opdrachtgeverschap en 3 door Zondag Ontwikkeling BV ontwikkelde woningen op de westelijke eilanden opgeleverd. Met Klein Alblas CV zijn daarna 55 projectmatige woningen gerealiseerd in het middengebied en op de oostelijke eilanden. Per 13 april 2021 zijn via Klein Alblas alle 11 kavels aan particuliere opdrachtgevers geleverd voor 9 woningen, deels al in aanbouw of zelfs opgeleverd. Na het beëindigen van de overeenkomst met Klein VOOR WAARMERKINGSDOELEINDENJaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam Verstegen accountants en adviseurs B.V. 12/07/2023 d.d. ...................

86

Alblas is grond geleverd aan Waterhoven BV die daarop plannen voor 28 woningen heeft ontwikkeld en in verkoop heeft gebracht. De openbare ruimte op de eilanden waarop de woningen zijn opgeleverd, is door de gemeente woonrijp gemaakt. Resultaten in 2022: • De werkzaamheden voor het woonrijp maken van het derde, en laatste eiland, hebben vertraging opgelopen door de lange levertijden van diverse bouwmaterialen. De grondexploitatie kan als gevolg hiervan niet worden afgesloten per 31-12-2022 en zal (formeel) worden afgesloten per 31-12-2023. • Eind 2022 zijn de laatste woningen opgeleverd en is de meervoudig onderhandse aanbestedingsprocedure opgestart. Activiteiten/verwachte resultaten in 2023: • Alle kavels zijn verkocht, er worden dus geen inkomsten meer verwacht. • Medio maart 2023 wordt gestart met het woonrijp maken (de definitieve inrichting) van het plan Waterhoven. Deze werkzaamheden zullen in 2023 worden afgerond. Project: Bedrijvenlocatie Staalindustrieweg Korte omschrijving project: De realisatie van bedrijfskavels aan de voormalige woonwagenlocatie aan de Staalindustrieweg. De woonwagens zijn in 2019 verplaatst naar een locatie elders. Resultaten in 2022: In afwachting van uitkomsten Bibob-toets kunnen de gesprekken met ondernemers worden opgestart.

Met hen zal worden gesproken over het sluiten van een koop- of huurovereenkomst voor de nieuw te realiseren bedrijfskavels. Activiteiten/verwachte resultaten in 2023: • Bibob-toets wordt uitgevoerd voor ondernemers. • Afhankelijk van de doorlooptijd van de Bibob-toets en gesprekken met ondernemers kan in het najaar gestart worden met de werkzaamheden voor het bouwrijp maken. Resultaat BIE's Het totale resultaat op netto contante waarde van de grondexploitaties bedraagt € 0,27 mln. positief. Per 1-1-2023 heeft Alblasserdam 3 BIE's: - Zuidelijk Havengebied - Waterhoven - Bedrijvenlocatie Staalindustrieweg Ontwikkeling boekwaarde grondexploitaties

Grondexploitatie Actieve grondexploitaties Totaal

Boekwaarde 1-1-2022 -369.000 -369.000

Mutaties 2022 311.000 311.000

Boekwaarde 1-1-2023 -56.000 -56.000

Tussentijdse winstneming 2022 -118.000 -118.000

Boekwaarde incl. tussentijdse winstneming 1-1-2023 -174.000 -174.000

De boekwaarde van de actieve grondexploitaties per 1-1-2022 (afgerond) bedroeg - € 369.000,-. In 2022 werd een negatief saldo op uitgaven en inkomsten gerealiseerd à € 311.000,- en werd een surplus aan winstneming gerestitueerd à € 118.000,-. Dit resulteert in een boekwaarde per 1-1-2023 van - € 174.000,-. De onderstaande tabel is de weergave van het verloop van kosten en opbrengsten op de actieve grondexploitaties met de totale opbrengsten en kosten, de stand van inkomsten en uitgaven tot nu VOOR WAARMERKINGSDOELEINDENJaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam Verstegen accountants en adviseurs B.V. 12/07/2023 d.d. ...................

87

toe (boekwaarde 1-1-2023) en de nog te realiseren. Bij de huidige planning zijn de nu actieve grondexploitaties per 31-12-2026 beëindigd. Boekwaarde 31-12-22 Totaal Kosten (incl. faseringskosten) Totaal Opbrengsten Saldo Kasstroom incl. boekwaarde

27.197.000 27.371.000 174.000 174.000-

Nog te realiseren

2023 Totaal 8.437.000 876.000 8.479.000 13.000 42.000 863.000174.000- 689.000

2024

2025

2026

3.937.000 3.682.000 255.000944.000

2.980.000 4.435.000 1.455.000 511.000-

571.000 349.000 222.000289.000-

Risico’s Met gebiedsontwikkeling zijn risico’s gemoeid; daarom zijn voor alle grondexploitaties de mogelijke risico’s in beeld gebracht. Een groot deel van deze risico’s is gekwantificeerd (Risico = kans x gevolg). Voor elk grondexploitatieproject is vervolgens een risicoprofiel opgesteld. Voor de verliesgevende grondexploitaties worden de risico’s afgedekt middels de algemene reserve grondexploitaties. Voor de winstgevende projecten moeten de risico’s gedekt worden door de buffer van het positieve saldo mits het risicobedrag het positieve resultaat niet overschrijdt. In onderstaande tabel zijn de risico’s samengevat voor alle grondexploitaties per 1-1-2023. Door de verwachte positieve resultaten op de grondexploitaties worden de risico’s volledig afgedekt uit het resultaat. Het treffen van een verliesvoorziening is derhalve niet nodig. Grondexploitatie Actieve grondexploitaties Totaal Risico's

Risico's 1-1-2022 47.000 47.000

Mutaties 26.000 26.000

Risico's 1-1-2023 73.000 73.000

niet afgedekt uit resultaat -

De risico’s zitten met name in mogelijke meerkosten bij het bouw- en woonrijp maken, daarnaast is een aanvullend risico opgenomen voor civieltechnische prijsstijgingen. Voor project Zuidelijk Havengebied zijn de risico’s opgenomen als PM, in afwachting van verdere planuitwerking. Financiële positie grondexploitaties De totale exploitatieresultaten zijn van invloed op de financiële positie van de gemeente. De gemeente Alblasserdam kent de navolgende reserves en voorzieningen voor grondexploitaties. In deze paragraaf worden ze kort omschreven en worden de mutaties voor het jaar 2022 vermeld. •

Algemene reserve grondexploitatie Deze reserve is bedoeld als algemene buffer voor het opvangen van mogelijke tekorten binnen de verschillende grondexploitaties en ter dekking van de risico’s van de verliesgevende grondexploitaties. De stand van de reserve grondexploitaties per 1-1-2022 bedroeg € 1.182.000,-. In 2022 is € 223.000 onttrokken aan deze reserve vanwege betaalde vennootschapsbelasting over 2021 op basis van de voorlopige aanslag.

•

Voorziening verliesgevende grondexploitaties Deze voorziening dient voor het opvangen van tekorten die zijn ontstaan bij een grondexploitatie. In het kader van de BBV-voorschriften is het noodzakelijk een voorziening te treffen op het moment dat een verlies wordt berekend. De voorziening bedroeg per 1-12022 € 0,-. Het resultaat op eindwaarde bedraagt voor de grondexploitaties met een negatief resultaat - € 199.000,- (nadelig). Er dient € 199.000,- worden toegevoegd aan de voorziening verliesgevende grondexploitaties ten laste van de algemene reserve grondexploitatie.

Weerstandsvermogen Het gemeentelijk grondbeleid is een terrein waarbij enerzijds de gewenste gemeentelijke koers richtinggevend is maar anderzijds de externe omstandigheden ook van invloed kunnen zijn op het VOOR WAARMERKINGSDOELEINDENJaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam Verstegen accountants en adviseurs B.V. 12/07/2023 d.d. ...................

88

gewenste resultaat. De vastgoedmarkt, waar het grootste deel van de exploitaties sterk door wordt beïnvloed, is een moeilijk voorspelbaar en beheersbaar terrein. Zeker op de bedrijvenmarkt maar ook op de woningmarkt zijn economische schommelingen direct van invloed op de prijs maar vooral op de afzetsnelheid. Al met al betekent dit dat bij de realisatie van de gewenste projecten een zeker risico ontstaat. De gevolgen van de wijzigingen in de risico’s in de geactualiseerde grondexploitaties en de gevolgen daarvan voor het weerstandsvermogen 2022 worden toegelicht in de paragraaf Weerstandsvermogen.

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDENJaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam Verstegen accountants en adviseurs B.V. 12/07/2023 d.d. ...................

89

Jaarrekening 2022

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDENJaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam Verstegen accountants en adviseurs B.V. 12/07/2023 d.d. ...................

90

2. Jaarrekening Hierna wordt, via de balans met toelichting en het overzicht van baten en lasten met toelichting, financiële verantwoording afgelegd over het in 2022 gerealiseerde beleid.

2.1 Balans per 31 december 2022 (bedragen x € 1.000,-) ACTIVA

31-12-2022

31-12-2021

378

423

Vaste activa Immateriële vaste activa - Kosten verbonden aan het sluiten van geldleningen en het saldo van agio en disagio

0

0

- Kosten van onderzoek en ontwikkeling voor een bepaald actief - Bijdrage in activa van derden

38 340

73 350

Materiële vaste activa

71.020

- Investeringen met een economisch nut 0 - gronden uitgegeven in erfpacht 0 - overige investeringen met een economisch nut 33.116 - Investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven 19.812 - Investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut 18.093 Financiële vaste activa

3.767

- Kapitaalverstrekkingen aan: - deelnemingen 1.504 - gemeenschappelijke regelingen 0 - overige verbonden partijen 0 - Leningen aan: - openbare lichamen als bedoeld in artikel 1, onderdeel a van de Wet Fido 0 - woningbouwcorporaties 0 - deelnemingen 0 - overige verbonden partijen 1.710 - Overige langlopende leningen 534 - Uitzettingen in 's Rijks schatkist met een rentetypische looptijd van één jaar of langer 0 - Uitzettingen van Nederlands schuldpapier met een rentetyp. looptijd van één jaar of langer 0 - Overige uitzettingen met een rentetypische looptijd van één jaar of langer 19 Totaal vaste activa

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Verstegen accountants en adviseurs B.V. 12/07/2023 d.d. ...................

Jaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam

68.991 0 0 33.245 18.637 17.108 4.018 1.504 0 0 0 0 0 1.873 603 0 0 39

75.164

73.432

91

(bedragen x € 1.000,-) ACTIVA

31-12-2022

31-12-2021

Vlottende activa Voorraden - Grond- en hulpstoffen - Onderhanden werk, waaronder bouwgronden in exploitatie - Gereed product en handelsgoederen - Vooruitbetalingen

-349 0 -349 0 0

Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar - Vorderingen op openbare lichamen - Verstrekte kasgeldleningen aan openbare lichamen als bedoeld in artikel 1, onderdeel a van de Wet Fido - Overige verstrekte kasgeldleningen - Uitzettingen in ’s Rijks schatkist - Rekening-courantverhoudingen met het Rijk - Rekening-courantverhoudingen met niet-financiële instellingen - Uitzettingen van Nederlands schuldpapier met een rentetyp. looptijd korter dan één jaar - Overige vorderingen - Overige uitzettingen

5.982 5.557 0 0 0 0 0 0 425 0

Liquide middelen - Kassaldi - Bank- en girosaldi

-369 0 -369 0 0 9.746 5.211 0 0 3.000 0 0 0 1.535 0

7 0 7

5 0 5

7.645 Overlopende activa - de van de Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen die ontstaan door voorfinanciering op uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel uitgesplitst naar de nog te ontvangen bedragen van: Europese overheidslichamen Het Rijk Overige Nederlandse overheidslichamen - overige nog te ontvangen bedragen, en de vooruitbetaalde bedragen die ten laste van volgende begrotingsjaren komen.

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Verstegen accountants en adviseurs B.V. 12/07/2023 d.d. ...................

2.002

4.630

491

0 4.630 0

0 156 335

3.016

1.511

Totaal vlottende activa

13.285

11.384

Balanstotaal

88.449

84.816

Jaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam

92

(bedragen x € 1.000,-) PASSIVA

31-12-2022

31-12-2021

29.135

30.715

Vaste passiva Eigen vermogen - Algemene reserve 10.477 - Bestemmingsreserves 15.958 - Gerealiseerde resultaat 2.700 Voorzieningen - Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's - Egalisatievoorzieningen - Van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden - Voorzieningen voor middelen van derden waarvan de bestemming gebonden is

8.286 19.396 3.033 3.747

511 0 3.236 0

Vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer

1.722 421 196 1.104 0

46.337

- Obligatieleningen 0 - Onderhandse leningen van: - binnenlandse pensioenfondsen en verzekeringsinstellingen 0 - binnenlandse banken en overige financiële instellingen 31.337 - binnenlandse bedrijven 0 - Openbare lichamen als bedoeld in artikel 1, onderdeel a van de Wet Fido 15.000 - overige binnenlandse sectoren 0 - buitenlandse instellingen, fondsen, banken, bedrijven en overige sectoren 0 - Door derden belegde gelden - Waarborgsommen 0 - Verplichtingen uit hoofde van financial leaseovereenkomsten 0 Totaal vaste passiva

36.079 0 0 36.079 0 0 0 0 0 0

79.219

68.515

Vlottende passiva Netto-vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar - Kasgeld aangegaan bij openbare lichamen als bedoeld in artikel 1, onderdeel a van de Wet Fido - Overige kasgeldleningen - Bank- en girosaldi - Overige schulden

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Verstegen accountants en adviseurs B.V. 12/07/2023 d.d. ...................

Jaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam

5.435 0 0 4.495 940

11.835 7.000 0 3.296 1.539

93

(bedragen x € 1.000,-) PASSIVA

31-12-2022

31-12-2021

Overlopende passiva

3.795

4.466

- verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd en die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen, met uitzondering van jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume; - de van de Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren uitgesplitst naar de ontvangen bedragen van: Europese overheidslichamen Het Rijk Overige Nederlandse overheidslichamen - Overige vooruit ontvangen bedragen die ten bate van volgende begrotingsjaren komen

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Verstegen accountants en adviseurs B.V. 12/07/2023 d.d. ...................

2.095

3.267

0 779 29 892

0 1.180 0 18

Totaal vlottende passiva

9.230

16.301

Balanstotaal

88.449

84.816

Gewaarborgde geldleningen

24.954

25.658

Garantstellingen

54.895

50.551

Jaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam

94

2.2 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2022 Programma's

Bedragen x € 1.000

lasten

Buiten beter

Beter wonen & bereikbaarder

Dienstverlening en bestuur

Verstegen accountants en adviseurs B.V. 12/07/2023 d.d. ...................

34.475

Verschil begroting en rekening 2022 (+ = voordeel / - = nadeel)

33.782

693

6.929

8.504

8.218

-286

-25.970

-25.564

406

Toevoegingen aan reserves

0

0

0

0

Ontrekkingen aan reserves

0

0

0

0

Mutaties in de reserves

0

0

0

0

Gerealiseerd resultaat

-23.642

-25.970

-25.564

406

lasten

10.010

16.146

16.137

9

baten

5.169

8.631

9.398

767

Saldo van baten en lasten

-4.841

-7.515

-6.739

776

Toevoegingen aan reserves

91

-1.789

-1.881

91

Ontrekkingen aan reserves

0

0

0

0

Mutaties in de reserves

-91

1.789

1.881

91

Gerealiseerd resultaat

-4.933

-5.725

-4.858

867

lasten

4.855

5.311

7.522

-2.211

baten

2.840

2.693

2.785

92

Saldo van baten en lasten

-2.014

-2.618

-4.737

-2.119

Toevoegingen aan reserves

0

0

0

0

Ontrekkingen aan reserves

18

0

0

0

Mutaties in de reserves

18

0

0

0

Gerealiseerd resultaat

-1.997

-2.618

-4.737

-2.119

lasten

2.325

3.500

3.611

-111

baten

665

665

897

232

Saldo van baten en lasten

-2.432

-2.611

-2.560

121

Toevoegingen aan reserves

72

0

0

0

Ontrekkingen aan reserves

0

0

0

0

Mutaties in de reserves

-72

0

0

0

Gerealiseerd resultaat

-2.504

-2.611

-2.560

121

Alg. dekkingsmiddelen

-256

-233

6.895

8.117

Heffing VPB

0

0

Onvoorzien

235

0

-235

-210

10.411

-2.294

199

-199

13

0 -2.503

Totaal lasten

6.874

7.885

10.388

Baten

39.885

44.108

48.560

4.452

Saldo van baten en lasten

33.011

36.223

38.172

1.948 -255

Toevoegingen aan reserves

231

1.874

2.129

Onttrekkingen aan reserves

656

2.758

4.527

1.769

Mutaties in de reserves

425

884

2.399

1.515

37.107

40.571

3.463

Gerealiseerde resultaat

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDENJaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam

30.571

Realisatie 2022

-23.642

Overhead

Solide financieel beleid

Raming 2022 Na wijziging

Saldo van baten en lasten

baten Actiever, zorgzamer & ondernemender

Raming 2022 Voor wijziging

33.436

95

Programma's

Totaal

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDENJaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam Verstegen accountants en adviseurs B.V. 12/07/2023 d.d. ...................

Bedragen x € 1.000

Raming 2022 Voor wijziging

Raming 2022 Na wijziging

Realisatie 2022

lasten

54.634

67.317

71.439

Verschil begroting en rekening 2022 (+ = voordeel / - = nadeel) -4.123

baten

55.488

64.602

69.858

5.256

Saldo van baten en lasten

854

-2.715

-1.581

1.133

Toevoegingen aan reserves

394

85

248

-163

Ontrekkingen aan reserves

673

2.758

4.527

1.769

Mutaties in de reserves

279

2.674

4.280

1.606

lasten incl. mutaties reserve

55.028

67.401

71.687

-4.286

baten incl. mutaties reserve

56.162

67.360

74.385

7.026

Gerealiseerd resultaat

1.133

-41

2.698

2.739

96

2.3 Toelichtingen 2.3.1 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Algemeen De jaarrekening is opgemaakt met inachtneming van de voorschriften zoals opgenomen in het "Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten" (BBV) en de Financiële verordening gemeente Alblasserdam 2015. Het boekjaar is gelijk aan het kalenderjaar. Deze jaarrekening is opgesteld uitgaande van de continuïteitsveronderstelling van de gemeente Alblasserdam. Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening De grondslagen voor waardering van activa, passiva en van de resultaatbepaling zijn ongewijzigd ten opzichte van voorgaand jaar. Er hebben geen stelsel- en/of schattingswijzigingen plaatsgevonden in 2022. De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij het desbetreffende balanshoofd anders is vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarden. De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico's die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden.

Dividendopbrengsten van deelnemingen worden als bate genomen op het moment waarop de het dividend betaalbaar gesteld wordt (moment besluitvorming algemene vergadering van aandeelhouders). De algemene uitkering wordt opgenomen conform de laatste in het jaar gepubliceerde circulaire en specificaties. Met betrekking tot de eigen bijdragen die het CAK int en aan de gemeente (via de GR) afdraagt, geldt het volgende. Een aanvrager van een voorziening, hulp in de huishouding of een financiële tegemoetkoming (persoonsgebonden budget) is op grond van de WMO een bijdrage verschuldigd. De wetgever heeft bepaald dat de berekening, oplegging en incasso van deze eigen bijdrage wordt uitgevoerd door het CAK. De informatie van het CAK (om privacy redenen beperkt) is ontoereikend om als gemeente de juistheid op persoonsniveau en volledigheid van de eigen bijdragen als geheel te kunnen vaststellen.Door de systematiek te kiezen van het vaststellen van de eigen bijdragen door het CAK, heeft de wetgever in feite bepaald, dat de verantwoordelijkheid voor de juistheid en volledigheid van de eigen bijdragen op grond van de WMO geen gemeentelijke verantwoordelijkheid is. Dit betekent dat door de gemeenten geen zekerheden omtrent omvang en hoogte van de eigen bijdragen kunnen worden verkregen.

In de jaarrekening wordt het bedrag verantwoord dat in het verantwoordingsjaar aan afdrachten van het CAK is ontvangen (=kasstelsel). De reden hiervoor is dat er bij het CAK sprake is van achterstanden in het verwerken van de opgelegde en nog op te leggen eigen bijdrage, waardoor er geen betrouwbare schatting is te maken van de ultimo 2022 nog op te leggen en door gemeente te ontvangen eigen bijdragen. De personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Als gevolg van de financiële voorschriften worden geen voorzieningen getroffen voor jaarlijks terugkerende arbeidskostengerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume, worden sommige VOOR WAARMERKINGSDOELEINDENJaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam Verstegen accountants en adviseurs B.V. 12/07/2023 d.d. ...................

97

personele lasten echter toegerekend aan de periode waarin uitbetaling plaatsvindt; daarbij moet worden gedacht aan componenten als ziektekostenpremie ten behoeve van gepensioneerden, overlopende vakantiegeldaanspraken en dergelijke. Met ingang van 2022 geldt dat niet voor verlof. Daarvoor is een voorziening gevormd voor bovenwettelijke verlof dat geen gelijke omvang kent en/of bestaat uit overmatige verlofsaldi of spaarsaldi. Voor arbeidskostengerelateerde verplichtingen van jaarlijks gelijkblijvend volume wordt geen voorziening getroffen of op andere wijze een verplichting opgenomen. De referentieperiode is dezelfde als die van de meerjarenbegroting, te weten vier jaar. Indien er sprake is van (eenmalige) schokeffecten (bijvoorbeeld reorganisaties) wordt wel een verplichting opgenomen.

Balans Vaste activa Immateriële vaste activa De immateriële vaste activa worden gewaardeerd tegen de verkrijgings- c.q. vervaardigingsprijs verminderd met de afschrijvingen en waardeverminderingen die naar verwachting duurzaam zijn. Eventuele van derden verkregen specifieke investeringsbijdragen zijn in mindering gebracht op het geactiveerde bedrag. De kosten van onderzoek en ontwikkeling worden in vijf jaar afgeschreven. De afschrijving van de geactiveerde kosten van onderzoek en ontwikkeling vangt aan bij ingebruikneming van het gerelateerde materiële vaste actief. De afsluitkosten van opgenomen geldleningen worden afgeschreven gedurende de restant looptijd van de betrokken geldlening. Bijdragen aan activa in eigendom van derden zijn gewaardeerd tegen het bedrag van de verstrekte bijdragen, verminderd met afschrijvingen. De verleende bijdragen worden afgeschreven in de periode waarin het betrokken actief van een derde op basis van de door de gemeente gestelde voorwaarden moet bijdragen aan de publieke taak. Materiële vaste activa Algemeen De materiële activa worden gewaardeerd op basis van de verkrijgings- of vervaardigingsprijs. De verkrijgingsprijs omvat de inkoopprijs en de bijkomende kosten. De vervaardigingsprijs omvat de aanschaffingskosten van de gebruikte grond- en hulpstoffen en de overige kosten, welke rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend.

Materiële activa kleiner dan € 25.000 worden niet geactiveerd, maar direct verantwoord als lasten in het lopende jaar. Het startmoment van de afschrijvingen is vastgelegd in de Nota Waardering en Afschrijving vaste activa (2017) Gemeente Alblasserdam. De afschrijvingne starten in het begrotingsjaar dat volgt op het jaar waarin het kapitaalgoed gereedkomt/verworven wordt. De (belangrijkste) gehanteerde afschrijvingstermijnen zoals vastgelegd in de Nota Waardering en Afschrijving vaste activa (2017) gemeente Alblasserdam zijn: •

Voor wegen wordt de componentenmethode toegepast: o Fundering wegen 60 jaar o Toplaag wegen elementen 30 jaar

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDENJaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam Verstegen accountants en adviseurs B.V. 12/07/2023 d.d. ...................

98

•

• • •

o Toplaag wegen asfaltverhardingen Gebouwen: o Bedrijfsgebouwen o Renovatie o Schoolgebouwen Vervoermiddelen Gronden en terreinen Machines, apparaten en installaties o Hardware en Software o Overige apparaten en installaties

15 jaar 60 jaar 40 jaar 60 jaar 5-15 jaar 0 jaar 3-5 jaar 5-20 jaar

De gemeente hanteert de lineaire afschrijvingsmethode. Rente aan investeringen wordt toegerekend over de boekwaarde per 1 januari van het boekjaar. Op grond wordt niet afgeschreven. Investeringen met economisch nut Deze materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs. Specifieke investeringsbijdragen van derden worden op de desbetreffende investering in mindering gebracht; in die gevallen wordt op het saldo afgeschreven. Investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend maatschappelijk nut Investeringen met een maatschappelijk nut worden, evenals investeringen met een economisch nut, geactiveerd en over de verwachte toekomstige gebruiksduur afgeschreven. In erfpacht uitgegeven gronden Voor in erfpacht uitgegeven gronden geldt de uitgifteprijs van eerste uitgifte als verkrijgingsprijs. Gronden in eeuwigdurende erfpacht worden gewaardeerd tegen registratiewaarde. Eventuele afkoopsommen voor voortdurende contracten zijn verwerkt onder de langlopende schulden en vervallen naar rato van afkoopperiode vrij ten gunste van het resultaat. Financiële vaste activa Uitzetting met een rentetypische looptijd langer dan één jaar worden verantwoord onder de financiële vaste activa. Uitzettingen met een rentetypische looptijd minder dan één jaar worden verantwoord onder de uitzettingen onder de vlottende activa.

Bij het begrip "rentetypische looptijd" gaat het om de definitie vanuit de Wet Fido en is ingegeven door beheersing van renterisico's. De definitie luidt: het tijdsinterval gedurende de looptijd van een geldlening, waarin op basis van de leningvoorwaarden van de geldlening sprake is van een door de verstrekker van de geldlening niet beïnvloedbare constante rentevergoeding. Voor een uitzetting die een looptijd kent van tien jaar met een vaste rente, geldt dat deze altijd als vast activum dient te worden opgenomen ook al resteert er minder dan één jaar van de oorspronkelijke looptijd. Participaties in het aandelenkapitaal van NV’s en BV’s (kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen in de zin van het BBV) zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs van de aandelen. Indien de waarde van de aandelen onverhoopt structureel mocht dalen tot onder de verkrijgingsprijs zal afwaardering plaatsvinden. Van een “deelneming” is krachtens artikel 1 lid d BBV sprake als een gemeente participeert in het aandelenkapitaal van een NV of BV. Kapitaalverstrekkingen aan gemeenschappelijke regelingen en overige verbonden partijen, leningen u/g en overige uitzettingen zijn opgenomen tegen nominale waarde. Zo nodig is een voorziening voor verwachte oninbaarheid in mindering gebracht. VOOR WAARMERKINGSDOELEINDENJaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam Verstegen accountants en adviseurs B.V. 12/07/2023 d.d.

...................

99

Vlottende activa Voorraden Grond en hulpstoffen Grond- en hulpstoffen (magazijnvoorraden) worden gewaardeerd tegen standaard verrekenprijzen die zijn gebaseerd op de gemiddelde betaalde inkoopprijs. Verschillen tussen de standaard verrekenprijs en betaalde inkoopprijs worden als resultaat verantwoord. Incourante voorraden worden afgewaardeerd naar marktwaarde. Onderhanden werk, waaronder gronden in exploitatie De als onderhanden werken opgenomen “bouwgronden in exploitatie” (BIE) zijn gewaardeerd tegen de vervaardigingsprijs dan wel de lagere marktwaarde. De vervaardigingsprijs omvat de kosten die rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend (zoals grondaankopen en kosten van bouw- en woonrijpmaken) alsmede een redelijk te achten aandeel in de rentekosten en de administratie- en beheerskosten. Voor verliesgevende grondexploitaties wordt ten laste van de “algemene reserve grondexploitaties” een voorziening gevormd, welke op de balans in mindering wordt gebracht op de BIE. Winsten uit de bouwgrondexploitatie worden slechts genomen indien en voor zover die met voldoende mate van betrouwbaarheid als gerealiseerd aangemerkt kunnen worden. Zolang daarvan geen sprake is, worden de verkregen verkoopopbrengsten ten volle op de vervaardigingskosten in mindering gebracht.

Gereed product en handelsgoederen Gerede producten worden gewaardeerd tegen de kostprijs of tegen de marktwaarde indien de marktwaarde lager is dan de kostprijs. Dat laatste doet zich met name voor indien voorraden incourant worden. Uitzettingen met een rentetypische looptijd minder dan één jaar (vorderingen) en overlopende activa Vorderingen De vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Voor verwachte oninbaarheid is een voorziening in mindering gebracht. De voorziening wordt statisch bepaald op basis van de geschatte inningskansen. Liquide middelen en overlopende posten Deze activa worden tegen nominale waarde opgenomen. De liquide middelen staan ter vrije beschikking van de gemeente Alblasserdam en zijn niet beklemd. Afgeleide financiële instrumenten Gemeente Alblasserdam maakt geen gebruik van financiële derivaten en beperkt de risico’s (renterisico, kasstroomrisico en kredietrisico) door gebruik te maken van de rekening-courant bankrekeningen en schatkistbankieren bij het Ministerie van Financiën Vaste passiva Eigen vermogen Het eigen vermogen bestaat uit de algemene reserves, bestemmingsreserves en het gerealiseerd resultaat volgend uit het overzicht van baten en lasten. Het gerealiseerd resultaat van voorgaand jaar is conform het betreffende raadsbesluit verwerkt in de algemene en bestemmingsreserves.

Foutenherstel In de eindbalans van boekjaar 2021 is een zowel een bestemmingsreserve riolering als een voorziening riolering opgenomen. De voorziening riolering is ingesteld vanaf boekjaar 2017. De VOOR WAARMERKINGSDOELEINDENJaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam Verstegen accountants en adviseurs B.V. 12/07/2023 d.d. ...................

100