Integraal veiligheidsbeleid 2024-2027.pdf
Tekst van het document
Veiligheid in beweging Integraal Veiligheidsbeleid 2024 – 2027
LEESWIJZER
Samen wonen, werken en recreëren in een veilig Alblasserdam In hoofdstuk 1 blikken we terug op het Integraal Veiligheidsbeleid 2017 – 2020 en de daaropvolgende jaren. Hierin kunt u cijfermatig de ontwikkelingen zien over de afgelopen jaren op het gebied van traditionele criminaliteit en de verschuiving naar andere vormen van criminaliteit, zoals cyber criminaliteit. Verder wordt u meegenomen in de gevolgen van de heftige openbare orde en veiligheid incidenten die zich hebben voorgedaan in Alblasserdam afgelopen jaren en welke consequentie dit heeft gehad voor het team veiligheid. Daarnaast hebben we ook oog voor de veiligheidsgevoelens van onze inwoners en laten we de ontwikkelingen in het Veiligheidslandschap van de afgelopen 20 jaar terugkomen.
2
Integraal Veiligheidsbeleid 2024 – 2027
In hoofdstuk 2 worden de strategische uitgangspunten, richtinggevende principes en de lokale, regionale en landelijke kaders beschreven. In hoofdstuk 3 wordt u gevraagd om op basis van de uitgangspunten in relatie tot de kaders keuzes te maken, welke prioriteiten voor nu belangrijk zijn en waarop u als raad wil investeren en of de mate waarop prioriteiten op langere termijn aandacht dienen te krijgen. In hoofdstuk 4 wordt afgesloten met de beleidscyclus en de financiële paragraaf.
VOORWOORD door burgemeester Boersma
“Samenwerken aan een veilig dorp” Alblasserdam is een mooi dorp om in te wonen en te werken. Het is nog steeds een relatief veilige gemeente. Maar ook in Alblasserdam staan veiligheid en het gevoel van veiligheid onder druk. De afgelopen jaren is ons dorp getroffen door een aantal zeer zware en verdrietige incidenten. En hoewel veiligheid een basisbehoefte is die voor iedereen belangrijk is, bleek veiligheid niet vanzelfsprekend. Ons dorp, met zijn unieke karakter en gemeenschapszin, verdient een omgeving waarin iedereen zich beschermd en geborgen voelt. Het is onze gezamenlijke verantwoordelijkheid om bij te dragen aan deze bescherming, door alert te zijn op onze omgeving, respectvol met elkaar om te gaan en samen te werken aan preventieve maatregelen. Als burgemeester ben ik verantwoordelijk voor de openbare orde en veiligheid in ons dorp. Ik vind het belangrijk om Alblasserdam veilig te houden. Daarom zal dit Integraal Veiligheidsbeleid, naast het aanpakken van onveiligheid, vooral ook inzetten op het bevorderen van veiligheid door preventie, bewustwording en weerbaarheid. Een veilig Alblasserdam kunnen we alleen realiseren door betrokkenheid en verantwoordelijkheid van bewoners, een goede samenwerking met veiligheidspartners en met partners buiten het veiligheidsdomein.
Ook samen met het college, de gemeenteraad en de ambtelijke organisatie werken we aan een veilig en leefbaar dorp.
3
Integraal Veiligheidsbeleid 2024 – 2027
“ Ons dorp verdient een omgeving waarin iedereen zich beschermd en geborgen voelt.”
De afgelopen jaren is er een verschuiving zichtbaar van de traditionele vormen van criminaliteit en onveiligheid naar andere vormen. Denk hierbij aan ondermijnende criminaliteit, cybercriminaliteit en een toename van maatschappelijke onrust. Ook dit gaat onze gemeente niet voorbij. Daarom is het Integraal Veiligheidsbeleid erop gericht om problemen aan te pakken door preventie, handhaving, samenwerking met omliggende gemeenten en met onze veiligheidspartners. Maar ook door te blijven investeren in jongerenwerk, een leefbare buitenruimte, betrokkenheid van inwoners en ondernemers en oog en aandacht voor elkaar.
4
Integraal Veiligheidsbeleid 2024 – 2027
Veiligheid kan niet zonder samenleven en onze samenleving kan niet zonder veiligheid. In dit Integraal Veiligheidsbeleid worden keuzes aan de gemeenteraad voorgelegd. Daarmee benoemen we prioriteiten en kiezen we voor focus en gerichte inzet van de beperkte capaciteit. Jaarlijks maken we een Uitvoeringsplan en monitoren we de resultaten. Als het nodig is, stellen we de prioriteiten bij of intensiveren we op onderdelen onze aanpak. Ik ben trots op de vele initiatieven die al worden ontplooid door betrokken inwoners, lokale organisaties en de veiligheidspartners. Laten we voortbouwen op
deze positieve energie, samenwerken aan een veilige toekomst en zoveel als mogelijk onze bewoners de zekerheid bieden dat ons dorp een plek is waar men met een gerust hart kan wonen, werken en leven. Laten we de komende jaren met elkaar ons inzetten voor een veilig Alblasserdam. Samen houden we ons dorp veilig! Namens het college van burgemeester en wethouders, Jan Willem Boersma Burgemeester van Alblasserdam
INLEIDING
Proces totstandkoming Integraal Veiligheidsbeleid 2024 – 2027 De gemeente heeft de regierol in het opstellen van het Veiligheidsbeleid. De gemeenteraad stelt een Integraal Veiligheidsbeleid (IVB) vast met een looptijd van 4 jaar. Hiermee wordt voldaan aan artikel 38b van de Politiewet 2012. Hierin wordt geregeld dat de gemeente 1 x per 4 jaar het veiligheidsbeleid vaststelt, hieraan is o.a. de inzetcapaciteit van de politie verbonden.
Naast de politie en het Openbaar Ministerie is de samenwerking met andere gemeentelijke-. maatschappelijke- en ketenpartners cruciaal voor succesvol integraal beleid. Daar waar mogelijk maken we de koppeling met o.a. de Woon- en zorgvisie, Bereikbaarheidsvisie en Omgevingsvisie of zorgen ervoor dat we op deze beleidsthema’s adviserend
5
Integraal Veiligheidsbeleid 2024 – 2027
aangesloten zijn. Verder is dit plan afgestemd met het basisteam politie Drechtsteden-Buiten van de politie-eenheid Rotterdam en het Openbaar Ministerie, arrondissementsparket Rotterdam. Het IVB heeft een kaderstellende functie en bevat ambities, prioriteiten en doelstellingen voor de komende 4 jaar en geeft richting voor de ontwikkeling voor de middellange termijn. De gemeente kan met behulp van het IVB richting geven aan de aanpak op diverse veiligheidsthema’s en zodoende invulling geven aan haar regierol. De prioriteiten zijn opgemaakt n.a.v. een risicoprofiel. Dit risicoprofiel is tot stand gekomen door deskresearch, interviews onder medewerkers van de gemeente, interviews met keten- en maatschappelijke partners en er zijn gesprekken gevoerd en vragenlijsten uitgezet bij bewoners en ondernemers. Op 24 oktober 2023 is er een bijeenkomst voor informatie en opinie (BIO) georganiseerd waarbij twee sprekers de gemeenteraad meenamen in het veranderende Veiligheidslandschap, de impact op sociale veiligheid en cyber veiligheid. Tijdens deze BIO is de raad gevraagd om input mee te geven voor het IVB. Deze
input is meegenomen in planvorming. Jaarlijks wordt een Uitvoeringsprogramma veiligheid opgesteld, waarin de specifieke doelstellingen worden beschreven en er bijgestuurd kan worden indien het nodig is. Binnen het Integraal Veiligheidsbeleid leggen wij u als raad een drietal scenario’s voor waarbij u kunt prioriteren op de verschillende thema’s die een extra aanpak nodig hebben en waar u eventueel extra middelen en of capaciteit voor in wilt zetten.
De drie scenario’s
6
Scenario A
Scenario B
Scenario C
Team veiligheid levert op basisniveau en handelt reactief. Bij calamiteiten of incidenten wordt er ad hoc gehandeld, maar er wordt geen beleid ontwikkeld, geen regie gevoerd en er wordt niet deelgenomen aan in- en externe projecten ter advisering. Dit houdt in dat er geen interventies worden uitgevoerd die op diverse thema’s wel beschikbaar zijn. In geval van calamiteiten en of incidenten gaat beschikbare capaciteit zich richten op de beheersing van deze voorvallen maar kan er niet gelijktijdig worden ingezet op brede advisering. Bij team toezicht en handhaving kan er met de huidige bezetting onvoldoende invulling worden gegeven aan uitvoering van handhavingstaken.
Team veiligheid levert over de gehele breedte op basisniveau, reactief. Bij calamiteiten of incidenten wordt er gehandeld. Voor geprioriteerde thema’s wordt beleid ontwikkeld, regie gevoerd op casuïstiek en deelgenomen aan projecten ter advisering. Door het voeren van regie op casuïstiek of thematische aanpak van prioriteiten zijn we aan de voorkant betrokken en kan er proactief worden geadviseerd op het in te zetten bestuurlijke instrumentarium in samenhang met andere rechtsgebieden. Voor het inzetten van een interventie is op het gebied van Zorg en Veiligheid een juiste dossieropbouw essentieel, dit wordt bereikt door het voeren van regie.
Team veiligheid levert over de gehele breedte proactief bij aan Integraal Veiligheidsbeleid. Hiervoor starten wij projecten waar nodig, voeren de regie op casuïstiek, zijn aanjagers binnen de gemeente en nemen deel aan projecten ter advisering. Tevens zijn wij betrokken bij regionale ontwikkelingen, beleid- en uitvoeringsontwikkeling die bijdragen aan positieve beïnvloeding van lokale doelstellingen. Door het voeren van regie zetten wij de ketenpartners in hun kracht en kunnen interventies in afstemming worden uitgevoerd. Dit leidt uiteindelijk tot efficiënte en effectieve inzet van beperkte capaciteit.
Ten aanzien van scenario A. Dit scenario is feitelijk een weergave van hoe de organisatie van handhaving en veiligheid tot en met december 2023 heeft gewerkt. Diverse grote incidenten met maatschappelijke impact hebben aangetoond dat vanuit beide processen met veel zorg, toewijding en veerkracht is ingezet op herstel van ordeverstoringen. De schaduwzijde was dat door beide teams weinig blijk van control werd ervaren op het gebied van planning, beleidsverantwoording, samenwerking met partners en regie op de uitvoering. De gebeurtenissen in Alblasserdam leidde ertoe dat de teams werden gedwongen tot afhandelen op de ‘waan van de dag’.
Team veiligheid bleek hierbij soms onvoldoende in staat om haar adviserende en participerende rol te vervullen op andere beleidsterreinen. Bij incidenten en calamiteiten wordt grote druk ervaren om dagelijkse werkzaamheden te blijven uitvoeren. Scenario A wordt afgeraden daar het risico bestaat dat het een uitholling van veiligheidsaandacht tot gevolg zal hebben. Voor scenario B en C zijn meer middelen en capaciteit noodzakelijk. Het college heeft in 2022 beslist dat formatie-uitbreiding per 2024 met 1 fte wordt toegewezen aan team veiligheid. Hiermee wordt per 2024 meer toegewerkt naar scenario B. Verderop in dit plan leest u nadere onderbouwing van de scenario’s.
Op korte termijn zien wij scenario B voor ons waarbij we kunnen doen wat noodzakelijk is om een goed en betrouwbaar veiligheidsbeleid te voeren. Scenario C is meer toekomstgericht, om zo gefaseerd tot een modernisering van ons Veiligheidsbeleid en team te komen, waarbij we nog pro-actiever op nieuwe ontwikkelingen kunnen inspelen. Kanttekening bij deze scenario’s is dat beleidskeuzes, investering of juist bezuiniging op andere beleidsterreinen van invloed zullen zijn op de mate waarin de veiligheidsadviseur regie kan voeren wanneer inspanningen van deze disciplines wordt gevraagd.
Integraal Veiligheidsbeleid 2024 – 2027
H1
Terugblik Veiligheidsbeleid 2017 – 2020 In dit hoofdstuk wordt teruggekeken naar het Veiligheidsbeleid 2017 -2020. De jaren die daarop volgden worden ook behandeld. Gezien de opeenstapeling van impactvolle gebeurtenissen heeft er geen actualisatie van het veiligheidsbeleid plaatsgevonden na 2020 en is er vooral gehandeld naar behoeften. Vanwege het veranderend Veiligheidslandschap en diverse ontwikkelingen is een nieuw strategische positiebepaling aan de orde. Verder leest u in dit hoofdstuk dat we te maken hebben gehad met een wereldwijde pandemie wat zijn weerslag heeft op de cijfers, maar ook veel heeft gedaan met onder andere onze jeugd en maatschappelijke stabiliteit. En zoals eerder aangegeven heeft Alblasserdam te maken gehad met diverse grote (maatschappelijke) openbare orde en veiligheid incidenten.
7
Integraal Veiligheidsbeleid 2024 – 2027
H1
Terugblik naar het Veiligheidsbeleid 2017 - 2020
Team veiligheid 2017-2023
Veiligheidsmonitor 2023 Objectief vs subjectief Vanuit de cijfers kunnen we objectief conclusies trekken, deze conclusies zijn niet altijd in evenwicht met het veiligheidsgevoel, de subjectiviteit. Bij een gevoel van veiligheid speelt mee in hoeverre je sociale contacten hebt, je tevreden bent over je woning en een goede gezondheid hebt. Daarnaast zijn er ook landelijke en mondiale actualiteiten die invloed hebben op het gevoel van veiligheid. In het voorjaar van 2024 worden de uitkomsten van de Veiligheidsmonitor 2023 verwacht. De laatste veiligheidsmonitor dateert uit 2019. Half 2024 wordt de gemeenteraad geïnformeerd over de conclusies die getrokken kunnen worden en welke invloed de uitkomst heeft op het vastgestelde Veiligheidsbeleid.
8
Integraal Veiligheidsbeleid 2024 – 2027
Uitkomsten Veiligheidsmonitor verleden Veiligheid in de buurt
Sociale overlast
2015
2019
7,3
7,5
2015
2019
13%
11%
In de afgelopen paar jaar is Alblasserdam geconfronteerd met een groot aantal heftige openbare orde incidenten die hebben onder andere geleid tot maatschappelijke onrust en zijn de veiligheidsadviseurs veelal bezig geweest met het reageren op deze situaties en waren zij betrokken bij de nazorgprocessen. Zo is er in de omgeving van de Boezem een veiligheidsrisico geweest met aanslagen op woningen en een bedrijf, was er een dodelijk scooterongeluk waarbij twee jonge vrouwen om het leven kwamen en vond op diezelfde dag de dodelijke schietpartij plaats bij zorgboerderij Tro Tardi. Verder is er onrust gekomen over kwaliteit van het zwemwater in Lammetjeswiel door PFAS en heeft er een verdrinking in het Lammetjeswiel plaatsgevonden op een mooie zomerse dag met veel (jeugdige) omstanders. Verder speelde er nog een grote zedenzaak met veel jonge slachtoffers afkomstig uit Alblasserdam. En heeft er een grote brand bij Bon Bon partyservice plaatsgevonden die eigen ondernemers troffen, maar ook met effecten voor mens en dier in aangrenzende gemeenten. De coronacrisis zorgde in Alblasserdam voor onrust onder jongeren, hetgeen leidde tot openbare orde problematiek. Daarnaast lag de coördinatie, van een pakket aan maatregelen opgelegd vanuit de Tijdelijke wet maatregelen Covid-19 die lokaal uitgevoerd moesten worden, bij de Veiligheidsadviseurs.
Al deze incidenten en crises hebben veel inzet en capaciteit gevraagd van het gemeentelijke apparaat. De positieve keerzijde is dat team veiligheid zich heeft kunnen ontwikkelen op het gebied van omgaan, reageren en
H1
Terugblik naar het Veiligheidsbeleid 2017 - 2020
anticiperen bij incidenten en crises. Echter zonder een stevig geformuleerde integrale aanpak op strategisch geselecteerde veiligheidsthema’s blijft Alblasserdam achter de feiten aanlopen. Het veiligheidslandschap verandert, hierdoor wordt er steeds meer expertise gevraagd op diverse veiligheidsthema’s. Ook wordt het takenpakket van de burgemeester op het gebied van openbare orde en veiligheid, en zijn bevoegdheden, steeds zwaarder en hierdoor is uitbereiding in de brede veiligheidsadvisering gewenst. Tot en met 2023 was de capaciteit van team veiligheid 2,0 fte voor veiligheid en crisisbeheersing. Hierin vallen onder andere de 0,3 fte Inzet voor de veiligheidsregio Zuid-Holland-Zuid (VRZHZ – Bevolkingszorg) en 0,5 fte voor de taak evenementencoördinator. Wat overblijft aan capaciteit, is 1,2 fte, dat wordt verdeeld over de prioriteiten, dagdagelijkse werkzaamheden alsook de werkzaamheden die niet zijn voorzien, maar waarbij wel veiligheidsinzet wordt gevraagd. Afgelopen jaren is er vanuit team veiligheid stevig ingezet op het aangaan van allianties met strategische partners, netwerken te herstellen en binnen de interne organisatie meer gestructureerd te werken. Bovendien blijkt het team van grote waarde bij tal van incidenten in de advisering naar bestuur en ambtelijke organisatie. Team veiligheid toonde aan dat zij zich binnen de waan van de dag staande weten te houden.
En werden en worden regelmatig betiteld als ‘rots’ in de branding’ bij incidenten. Team veiligheid toonde zich hiermee als betrouwbaar, professioneel en kundig team. Ondanks deze professionaliseringsslag van het team wordt nog te veel reactief gehandeld. De generieke taakstelling van de adviseurs versus de formatieve
9
Integraal Veiligheidsbeleid 2024 – 2027
“ Veiligheid vraagt om flexibiliteit”
bezetting drukken een stempel op de verdere professionalisering van het team. Hier willen we verandering in aanbrengen door aan de voorkant onze positie beter in te nemen door middel van zelf beleid te ontwikkelen, coördineren, regie pakken en aanjagen waar nodig. Veiligheid vraagt om flexibiliteit, ontwikkelingen gaan snel en zijn niet altijd
voorzienbaar. Het is belangrijk dat er genoeg flexibiliteit en capaciteit is om op actuele veiligheidsvraagstukken in te kunnen spelen, maar ook beleidsontwikkeling bij te houden en regie te voeren. Om de ambities uit dit plan waar te maken is het noodzakelijk om zowel bij handhaving als bij team veiligheid capaciteit toe te voegen.
H1
Terugblik naar het Veiligheidsbeleid 2017 - 2020
Terugblik IVB 2017 – 2020
Verkeersveiligheid
Veiligheid en leefbare wijken
De cijfers zijn afkomstig van verschillende bronnen, zoals politiecijfers, cijfers van Centraal Bureau voor Statistiek en Gezamenlijk Veiligheidsbeeld regio Rotterdam. Deze informatie is voor eenieder vrij toegankelijk en vormt een beeld over veiligheid en veiligheidsbeleving in de gemeente Alblasserdam.
In de afgelopen jaren is in de gemeente Alblasserdam veel aandacht geweest voor de verkeersveiligheid. 30 km-gebieden zijn ingevoerd, kruispunten zijn veranderd in rotondes, fietspaden zijn aangelegd, oversteekvoorzieningen voor voetgangers en fietsers zijn verbeterd, enzovoort. Het beleid dat hieraan ten grondslag ligt heeft vrijwel zeker een positieve bijdrage geleverd aan de verkeersveiligheid in Alblasserdam. • De gemeente Alblasserdam participeert in het RPV en draagt bij aan de uitvoering van regionale en lokale activiteiten in Alblasserdam; • Ervaren overlast door te hard rijden en agressief rijgedrag is licht gedaald tot op en of onder het Nederlands gemiddelde; • Het aantal verkeersongevallen is niet verder toegenomen; • Parkeeroverlast wordt veelvuldig gemeld en vraagt bovenmatige veel inzet van BOA-capaciteit.
Eerder in dit hoofdstuk zijn enkele incidenten en de coronapandemie beschreven. Dit alles is onmiskenbaar van invloed geweest op de mate van ervaren veiligheid en leefbaarheid in de buurten van Alblasserdam. Waar de orde werd verstoord is samen met zorg- en welzijnspartners, politie en handhaving aandacht besteed aan nazorg. • Inwoners participeerden in buurtwhatsappgroepen waarvan er momenteel 16 staan geregistreerd op de landelijke website WhatsApp Buurtpreventie (WABP); • Het buurtpreventieteam Kinderdijk is meerdere dagen per week actief in de wijk Kinderdijk, het dijklint Oost- en West Kinderdijk en de buur Rietlanden; • Langs diverse renovatie of herinrichting projecten werd ingezet op bewonersparticipatie. Zo ontstonden diverse buurt en of straatgroepen; • Bij Stichting Welzijn Alblasserdam zijn Dorpsmakelaars gestart die zich samen met bewoners inzetten voor een leefbaar dorp; • De wijkagenten zijn vanuit hun gebied gebonden politiezorg in verbinding geweest met inwoners en ondernemers.
In mei 2017 werd het Integraal Veiligheidsbeleid (IVB) 2017 – 2020 voor de gemeente Alblasserdam vastgesteld. Het opgestelde IVB was gestoeld op de vijf pijlers van het kernbeleid veiligheid van de Vereniging Nederlandse Gemeenten, gelijk aan het IVB 2012-2016. Te weten: 1. Veilige woon- en 2. Bedrijvigheid en 3. Jeugd en veiligheid 4. Fysieke veiligheid 5. Integriteit en veiligheid Na analyse van deze vijf veiligheidsvelden kwam het college tot vaststelling van een viertal strategische prioriteiten. • Verkeersveiligheid; • Veiligheid en leefbare wijken; • Veilig opgroeien; • Veilig uitgaan en recreëren.
10
Integraal Veiligheidsbeleid 2024 – 2027
Betreft percentage ervaren overlast Aspect
2012
2015
2019
NL
Te hard rijden
26
23
22
23
Agressief rijgedrag
6
6
6
7
Parkeerproblemen
25
28
26
19
Het rapportcijfer voor het prettig wonen in de buurt is toegenomen van een 7,3 naar een 7,6. • Het aandeel bewoners dat vaak omloopt, omrijdt of zich ’s avonds onveilig voelt op straat is afgenomen. • Het aandeel dat de kans (heel) groot acht dat ze slachtoffer worden van woninginbraak of zakkenrollerij (zonder geweld) is beide afgenomen.
H1
Terugblik naar het Veiligheidsbeleid 2017 - 2020
Veilig opgroeien Afgelopen jaren is ingezet op gemeenschappelijke initiatieven die hebben bijgedragen aan een veilige opgroeisfeer. Samen met de Dienst Gezondheid en Jeugd en lokale partners wordt preventief ingezet op jongeren. Daarnaast zette Jeugdpunt Alblasserdam in op ambulant jongerenwerk, het opzetten van Talent Labs, jongeren coaching en gaven zij ondersteuning aan jongerengroepen.
Veilig uitgaan en recreëren In 2021 werd de beleidsnotitie Jeugdhulp naar Voren vastgesteld waarmee onder andere is ingezet op: • Lokale inzet van jeugdprofessionals van Stichting Jeugdteams Zuid-Holland; • Lokale inzet van jeugdhulpaanbieders uit de regionale zorgmarkt; • Uitbreiding van capaciteit van Stichting Jeugdteams Zuid-Holland waardoor vraagstukken op bijvoorbeeld opvoedhulp lokaal kunnen worden opgepakt.
• In de afgelopen jaren hebben er diverse personele wisselingen plaatsgevonden op team Veiligheid. Met name bij de rol van evenementencoördinator heeft dit geleid tot onvrede bij organisatoren van evenementen in Alblasserdam. Na diverse inhuurkrachten is de rol van evenementencoördinator in oktober 2022 neergelegd bij een vaste kracht binnen team veiligheid. Het afgelopen jaar heeft daardoor vooral in het kader gestaan van relatieherstel. Niet enkel naar de organisatoren, maar ook naar de diverse veiligheidspartners die betrokken zijn bij de advisering op evenementenveiligheid. • Een gezamenlijke kick-off met alle organisatoren, horecaondernemers en veiligheidspartners was hier in 2023 onderdeel van. Het is van belang dat deze relaties onderhouden blijven. • Uiteraard loopt dit proces naast de reguliere coördinatietaak op het evenementenproces om elk evenement zo veilig als mogelijk te laten verlopen.
Algemene terugblik De dalende trend op het gebied van traditionele criminaliteit – diefstal, inbraak, geweld en vernielingen – zet door. De winkeldiefstallen zijn afgenomen van 45 in 2016 naar 30 in 2022. Bedrijfsinbraken zijn ook flink afgenomen van 56 in 2016 naar 7 in 2022. Zakkenrollen kwam in 2016 nog 7 keer voor, in 2021 nog 2 keer en in 2022 geen enkele registratie voor zakkenrollen, alhoewel we daar wel weer een toename zien in de eerste 10 maanden van 2023.
11
Integraal Veiligheidsbeleid 2024 – 2027
H1
Terugblik naar het Veiligheidsbeleid 2017 - 2020
Misdrijfcijfers (geregistreerde misdrijven) 2016
2019
50 40 30
2020
2021
2022
8 7 6 5
2023 tm oktober 50
10
40
8
30
6
20
4
10
2
0
0
4
20 10 0
2 1 0
Diefstal/inbraak woning
Diefstal/inbraak /garage/schuur
Diefstal uit of vanaf motorvoertuigen
40
8
25
35
7
30
6
25
5
20
4
15
3
10
2
5
1
0
0
Diefstal van motorvoertuigen
100
20
80
15
60
10
40
5
20
0
0
Diefstal van brom-, snor-, fietsen
Zakkenrollerij
Diefstal af, uit, van ov-voertuigen
Ongevallen (weg)
2,0
1,0
15
50
0,8
12
40
0,6
9
30
0,4
6
20
0,2
3
10
0,0
0,0
0
0
Straatroof
Overval
1,5 1,0 0,5
12
3
Integraal Veiligheidsbeleid 2024 – 2027
Diefstal inbraak bedrijven
Winkeldiefstal
H1
Terugblik naar het Veiligheidsbeleid 2017 - 2020
High Impact Crimes Het aantal HIC-misdrijven neemt steeds meer af van 119 in 2016, naar 59 in 2021 en 51 in 2022. De cijfers nemen af, maar als het je overkomt is de impact op onze inwoners er niet minder om. Er is afgelopen jaren veel geïnvesteerd in preventieve zin o.a. het politiekeurmerk Veilig Wonen is ingezet, buurt Whatsapp groepen en inzet burgernet. Dit zorgt er onder andere voor dat de gelegenheid om een woninginbraak te plegen afneemt.
Om de misdrijven bedreiging en mishandelingaan te pakken is er onder andere ingezet op samenwerking tussen jongerenwerk, politie en handhaving bij een aantal grote evenementen in Alblasserdam, waardoor met name de uitstroom rustiger verloopt. Verder is het bestuurlijke instrument Cameratoezicht ingezet om op bepaalde hotspot(s) het toezicht te vergroten.
Cijfers High Impact Crimes (geregistreerde misdrijven) 2016
2019
50 40
2020
2021
35 30
2022
2023 tm oktober
50 40
25
30 20
20 15
30 20
10
10 0
Diefstal / inbraak woning
13
Integraal Veiligheidsbeleid 2024 – 2027
5 0
Bedreiging
10 0
Mishandeling
H1
Terugblik naar het Veiligheidsbeleid 2017 - 2020
Digitale Veiligheid Voor wat betreft cybercrime is er een significante toename in aantal meldingen. In 2016 waren er maar 2 meldingen, in 2022 zijn dit er al 11. Deskundigen merken op dat onbekendheid met dit fenomeen alsook de schaamte om slachtoffer te zijn vermoedelijk een rol spelen bij het melden of doen van aangifte. Het daadwerkelijke aantal zal naar verwachting nog hoger liggen. Volgens een onderzoek van Borwell1 zijn er 2,5 x zoveel slachtoffers bij online vormen van criminaliteit dan bij fysieke vormen. En ervaart een slachtoffer van bepaalde vormen van online criminaliteit meer fysieke en psychische klachten dan een slachtoffer van woninginbraak. Momenteel loopt de discussie om bepaalde onderdelen van cybercrime ook onder High Impact Crimes te prioriteren.
Cijfers Cybercrime (geregistreerde misdrijven) 2016
2019
2020
2021
2022
12 10 8 6 4 2 0
Cybercrime
https://www.bjutijdschriften.nl/tijdschrift/tijdschriftveiligheid/2022/3-4/TvV-D-23-00002.pdf
1
14
Integraal Veiligheidsbeleid 2024 – 2027
H1
Terugblik naar het Veiligheidsbeleid 2017 - 2020
Overlast Er is een duidelijke daling te zien voor wat betreft overlastmeldingen. Ingezet (preventief ) beleid op het gebied van Jeugd heeft een positieve uitwerking op de overlastmeldingen. Zo heeft de inzet van ambulante jongerenwerkers ervoor gezorgd dat er meer zicht is op de overlast gevende jongeren en kan men beter persoonsgerichte interventies plegen. Om deze ingeslagen weg structureel te blijven volgen is het noodzakelijk dat er structureel budget komt om deze veelal preventieve projecten en programma’s gestalten te geven. Deze planvorming zal verder separaat worden meegenomen in het Jongerenopbouwwerk en Jeugdbeleid. Verder is het bestuurlijke instrument Cameratoezicht ingezet om op bepaalde hotspot(s) het toezicht te vergroten. Dit heeft een positief effect gehad op de afname van het aantal meldingen in deze gebieden. Afgelopen jaar zijn er ook weer werkafspraken gemaakt om het Jeugdoverleg nieuw leven in te blazen, hierin participeren Beleidsadviseurs Jeugd, adviseur OOV, Politie, Brughuis, jongerenwerk en Handhaving. Hierin wordt de regierol vanuit de gemeente in gemist. Meldingen over personen met onbegrepen gedrag zijn toegenomen. Zo werden er in 2016 nog 77 meldingen gemaakt en is dat in 2022 gestegen naar 122.
Collega’s zowel binnen de gemeente als de veiligheids- en maatschappelijke partners kunnen elkaar goed vinden bij geëscaleerde casuïstiek, echter om in de toekomst meer grip te krijgen is het noodzakelijk om structuur door middel van processen en procedures en onze werkwijze vast te leggen, waarin regie, structuur en keten duidelijk staat beschreven. Voor nu is de gemeente samen met partners bezig om het op- en afschalingsmodel (AVE) opnieuw gestalte te geven.
15
Integraal Veiligheidsbeleid 2024 – 2027
H1
Terugblik naar het Veiligheidsbeleid 2017 - 2020
Totale registraties overlast 2016
2019
2020
2021
150
250
120
200
2022
2023 tm oktober
120
150
60
100
30
50
30
60
0
Overlast verward persoon
0
Melding overlast jeugd
40
12
12
10
9
8 6
6 4
3 0
Overlast zwervers
16
Integraal Veiligheidsbeleid 2024 – 2027
2 0
Openbare dronkenschap
*
25 20 15 10
20 0
Melding overlast vuurwerk * tot 30-11-2023
15
35
100 80
90
40
5 0
Overlast i.v.m. alcohol/drugs
H1
Terugblik naar het Veiligheidsbeleid 2017 - 2020
Handhaving – Fixi meldingen Het aantal Fixi meldingen neemt jaarlijks gestaag toe, een opvallende toename in meldingen wordt gezien bij parkeergedragingen. Ruim 60% van de meldingen heeft betrekking op parkeeroverlast/fout parkeerders. Verder is het opmerkelijk dat het aantal meldingen over recreatieve voertuigen is afgenomen. Ook de meldingen over jeugdoverlast is iets afgenomen, wellicht hebben de extra preventieve acties vanuit jongerenwerk hier mee te maken.
De beschikbare handhavingscapaciteit wordt voor een groot gedeelte opgeslokt door het afhandelen van de meldingen over foutief geparkeerde auto’s. Hierdoor is het niet mogelijk om als handhavers aan de voorkant van problematiek te komen, te werken aan zichtbaarheid en het goede gesprek te voeren met inwoners. Het Handhavingslandschap is afgelopen jaren flink veranderd, waar zij vroeger veelal alleen repressief ingezet werden zijn er meer taken en
Totaal aantal Fixi meldingen Parkeren
Recreatie voertuigen
Honden
Bedrijventerreinen
Jeugd
Maart 2021 - maart 2022
Maart 2022 - maart 2023
Fixi meldingen totaal: 1.101
Fixi meldingen totaal: 1.170
Overig
9%
11% 9% 12% 6% 4%
48%
4%
5% 9%
20%
17
Integraal Veiligheidsbeleid 2024 – 2027
60%
bevoegdheden bijgekomen. Door toenemende vraag naar handhaving en de stijgende lijn in meldingen, kiest een handhaver eerder voor een waarschuwing of een proces-verbaal uit te schrijven, dan een klantgerichte afhandeling.
H1
Terugblik naar het Veiligheidsbeleid 2017 - 2020
Omdat onze handhavers veelal worden ingezet op foutgeparkeerde auto’s en andere repressieve taken, met name ook in de coronajaren, worden zij geconfronteerd met een toename van weerstand en onbegrip vanuit de inwoners.
18
Integraal Veiligheidsbeleid 2024 – 2027
Incident meldingen
2020
2021
2022
2023 tot juni
Geweld tegen politieambtenaren
6
0
1
3
Veilige Publieke taak
0
1
2
1
Burgernet
2020
2021
2022
Aantal deelnemers
2.674
2.683
2.420
Aantal appdownloads
179
91
98
H1
Terugblik naar het Veiligheidsbeleid 2017 - 2020
Crimes Changes 2000 – 2007 In het nieuwe millennium waren de misdaadcijfers hoog, werd de wereld opgeschrikt door de terroristische aanslagen in New York en werd Nederland opgeschikt door de moorden op Pim Fortuyn en Theo van Gogh. In de eerste jaren van het nieuwe millennium kreeg Veiligheidsbeleid steeds een prominentere plek, zeker in samenwerking met leefbaarheid. Dit bracht de misdaadcijfers naar beneden, inwoners zagen concrete maatregelen om te komen tot een schoon, heel en veilige leefomgeving.
2008 – 2013 Vanaf 2008 kwam Nederland in een economische crisis terecht, banken vielen om en er werd getoornd aan de bestaanszekerheid. Ook in die jaren was de opkomst van smartphones en social media. In 2013 kreeg Nederland te maken met uitreizigers naar IS gebied. Vanaf 2004 werden er door heel Europa heen aanslagen gepleegd en hadden we in Nederland de Hofstadgroep.
Publieke zorgen
2003
2004
2005
2006
Alle ogen op de economie 2007
2008
Criminaliteit op straat
Social media
2009
2010
2011
2012
In wat voor wereld zijn we beland? 2013
2014
2015
2016
Bestaanszekerheid
1e iPhone
2019
2020
2021
2022
Pandemie/ Oorlog 5G
Wiki Leaks
Fake news & fake media, trolling
NSA
PGB - Groninger gas - Toeslagaffaire
Bezuinigingen en ‘zelfredzaamheid’
Functie elders
Frontline-organisaties onder druk
Occupy
MeToo BLM
Onbehagen
Integraal Veiligheidsbeleid 2024 – 2027
2018
iPhone Smartphones en social media gemeengoed
4G
KOZP
19
2017
Divers
Opkomst smartphones en social media
Betrouwbare informatie
Rijksoverheid
2020 – 2023 In 2020 zijn we geconfronteerd met de coronapandemie en werden er maatregelen getroffen vanuit de overheid, waarvan je vooraf niet kon bedenken dat dit ooit mogelijk zou zijn. En net nadat de coronacrisis ten einde was brak de oorlog uit in de Oekraïne. En ten tijde van het tot stand komen van dit beleidsplan is er steeds vaker sprake van fake news, Artificial Intelligence, woningtekorten, compensatie Groninger gas en de afhandeling van de toeslagaffaire. Ook hebben we te maken met een wooncrisis.
2014 – 2019 Er was sprake van een vluchtelingencrisis, waardoor er in dorpen en steden onrust was over de besluiten van de overheid om vluchtelingen te huisvesten. De frequentie van gepleegde aanslagen door Europa, maar
Samenleving geschokt 2002
ook wereldwijd nam toe. Gebruik van smartphone en social media werd gemeengoed.
Bouw Virus Waanzin
Boeren Rebellion
Onrust
H1
Terugblik naar het Veiligheidsbeleid 2017 - 2020
Dit alles zorgt voor een wantrouwen jegens de overheid bij een grote groep burgers, er is meer sprake van onrust. Hierdoor staan de frontline organisaties onder druk. We zien onrust bij flexwoningen, sympathie voor boerenprotesten, en een gedeelte van bevolking dat het gevoel heeft niet gehoord te worden. Hierop moeten we investeren vanuit de lokale overheid en ruimte bieden voor de angst en onzekerheid. Al deze ontwikkelingen in de afgelopen 23 jaar zorgen ervoor
20
Integraal Veiligheidsbeleid 2024 – 2027
dat er wellicht andere keuzes nodig zijn op het gebied van veiligheid. Daarnaast zal klimaatverandering ook wat vragen van de gemeentelijke rol op het gebied van zelfredzaamheid. Hoe gaan we om met klimaatverandering, langdurige hitte, watertekort, maar ook hoogwater. Vanuit de gemeente Alblasserdam volgen wij de landelijke ontwikkelingen en zijn wij goed aangesloten bij de regionale samenwerkingsverbanden.
Conclusies Op basis van de genoemde cijfers, resultaten en gebeurtenissen over de afgelopen 7 jaar kunnen we concluderen dat Alblasserdam een fijn dorp is om in te wonen, maar waar we ook te maken hebben met criminaliteit. In Alblasserdam komen alle fenomenen uit de grotere steden om ons heen voor. De criminaliteitscijfers zijn relatief laag echter alertheid is geboden. We moeten ervoor waken dat Alblasserdam geen afvoerputje wordt van de regio, omdat omliggende gemeenten maatregelen nemen op het gebied van veiligheid. Met onze goede infrastructuur en gunstige ligging is Alblasserdam kwetsbaar voor georganiseerde criminaliteit. Criminelen misbruiken de infrastructuur die opgezet is ten dienste van bonafide bedrijven. Een aantal branches op onze bedrijventerreinen zijn hierdoor extra kwetsbaar, denk daarbij aan de transportbranche en op- en overslagbedrijven. Om een toekomstbestendig veiligheidsbeleid te voeren is het noodzakelijk om minimaal in de aanpakken van georganiseerde criminaliteit, Zorg en Veiligheid en cyber veiligheid te investeren. Waarbij ook over de gemeentegrenzen heen moet worden gekeken en de samenwerking moet worden gezocht met de gemeenten binnen de Eenheid Rotterdam in het algemeen en de buurgemeenten in het bijzonder. Dit geldt zeker ook voor de samenwerking van handhavingsdiensten.
Daarnaast dienen bestaande voorzieningen op het gebied van jeugd en voorzieningen in de Buiten Ruimte minimaal op het niveau te blijven zoals deze nu zijn.
H2
Visie en kaders In dit hoofdstuk wordt een raamwerk neergelegd waar wij ons als gemeente aan conformeren. Wat is onze visie, welke richting willen we uit en waar willen wij op investeren. Hiervoor is het van belang om vanuit het collegeakkoord en het uitvoeringsprogramma aansluiting te zoeken bij landelijke prioriteiten en de prioriteiten die de eenheid Rotterdam heeft geformuleerd. Uiteraard zit er een overlap in de landelijke, regionale en lokale prioriteiten, hierdoor kunnen landelijk of regionale problemen ook lokaal opgepakt worden en hebben onze ketenpartners gelijke prioriteringen.
21
Integraal Veiligheidsbeleid 2024 – 2027
H2
Visie en kaders
Visie Gericht op de toekomst moeten wij meebewegen op de snelle veranderingen die in onze maatschappij gaande zijn. Hiervoor is het nodig dat we een digitale transformatie doormaken, we tijd en energie steken in kwetsbare inwoners en samen met ketenpartners optrekken in de strijd tegen de georganiseerde misdaad. Daarnaast moeten we verbindingen blijven maken, ook als we het oneens zijn met elkaar.
Strategische uitgangspunten samenwerking 1. Veiligheid is van iedereen. Inwoners, ondernemers ketenpartners en maatschappelijke organisaties worden intensief betrokken bij de uitvoering van het beleid, hier geldt “samen doen”; 2. Het IVB is een strategisch document en behelst de hoofdlijnen van de gemeentelijke aanpak op veiligheid en de samenwerking die zij hiervoor aangaan met keten- en maatschappelijke partners; 3. Het IVB is concreet en compact, waarbij de focus ligt op wat we willen bereiken; 4. Het IVB sluit daar waar mogelijk aan op de plannen van onze ketenpartners;
22
Integraal Veiligheidsbeleid 2024 – 2027
5. Een centrale regierol voor de gemeente in het algemeen en de burgemeester in het bijzonder. De burgemeester heeft de coördinatie en is eindverantwoordelijk op het gebied van Openbare Orde en Veiligheid; 6. Brede kijk op integrale aanpak veiligheid, een goede samenwerking met betrokken partijen op lokaal en regionaal terrein. Verder verkennen waar we regionaal samen kunnen werken; 7. Het accent ligt waar mogelijk op een preventieve aanpak; 8. Het IVB wordt jaarlijks vertaald in uitvoeringsprogramma. Alblasserdam is een veilig dorp waar het fijn opgroeien, wonen en recreëren is, maar het ontkomt niet aan de grootstedelijke invloeden en problematiek. Onze centrale ligging langs de A15, met onze goede infrastructuur en bedrijvigheid waar ook criminelen gebruik van kunnen maken, maakt ons dorp kwetsbaar voor georganiseerde criminaliteit, waardoor onze veiligheid onder druk komt. Het integraal veiligheidsbeleid kent tal van verbindingen met ander gemeentelijk beleid. Beleid op de terreinen zorg & welzijn, jeugd, participatie, wonen, verkeer en handhaving. Bij een aantal thema’s zijn bestanddelen van de aanpak (primair) onderdeel van ander beleid en hierover worden separaat, maar in afstemming met team veiligheid aanpakken of beleid voor gemaakt. Dit is inherent aan een integraal veiligheidsbeleid.
Richtinggevende principes: • Handhaving/repressie is het sluitstuk van veiligheid. Inzetten op systeem interventies en investeren in het voor-veld. Preventie is veelal een aanpak van lange adem; • Tussentijds monitoren, 2 x per jaar gemeenteraad informeren en bijpraten; • Uitbreiding van team handhaving is noodzakelijk. Naast repressief optreden hebben handhavers ook een belangrijke rol in de preventieve aanpak. Zij zijn de oren en ogen van de gemeente; • Om gemeentelijk beleid goed uit te kunnen voeren is het noodzakelijk om het handhavingsproces goed in te richten. Dit houdt in dat bij herhaaldelijke overtredingen juridische opvolging moet komen. Controle en handhaving draagt bij aan een leefbaar Alblasserdam; • Bestaande formatie team veiligheid is om op basisniveau beleid en uitvoering te garanderen, voornamelijk reactief.
Om uitvoering te geven aan ambities, maar ook om de gehele basis op orde te krijgen is uitbereiding noodzakelijk; • Regionale samenwerking verder onderzoeken, op aansluiten en eventueel initiëren; • Informatiepositie gemeente verbeteren, meldingen en signalen bij elkaar brengen en verrijken; • De jeugd heeft de toekomst, binnen alle veiligheidsthema’s heeft de jeugd de prioriteit; • Aan de hand van de uitkomsten van de Veiligheidsmonitor in het voorjaar van 2024 wordt er een analyse gemaakt en bekeken of in het Uitvoeringsprogramma Veiligheid voor 2025 bijgestuurd moet worden. Hierover wordt de gemeenteraad geïnformeerd.
H2
Visie en kaders
Daarnaast bieden lokale, regionale en landelijke kaders handvaten voor ons IVB College Burgemeester e n Wethouders In het collegeprogramma en uitvoeringsprogramma zijn 3 opgaves opgenomen om onder andere te komen tot het worden van een fit en groen dorp in de polder. • Een duurzaam, bereikbaar dorp • Met oog voor elkaar • Thuis in ons dorp Waarbij de volgende ambities van belang zijn voor ons Veiligheidsbeleid: • Verbeteren sociale en fysieke leefomgeving voor onze inwoners; • Zorgdragen voor een (fysiek) veilige, duurzame leefomgeving. We kijken naar elkaar om, er is een goed werkend sociaal vangnet en de overheid biedt ondersteuning; • We hechten veel waarde aan democratie en willen het vertrouwen in de (lokale) overheid herstellen. We hebben oog voor alle belangen en luisteren goed, ook naar afwijkende stemmen of meningen.
Speerpunten uit Strategische agenda 2023 -2026 Politie Eenheid Rotterdam De Eenheid Rotterdam wil zichtbaar aanwezig zijn, hulpverlenen, veiligheid bieden en onrecht bestrijden. Hiermee willen zij recht doen aan en versterken van de sociale vrede en balans in steden, dorpen en de wijken. Zij zorgen voor veiligheid van kwetsbare en slachtoffers. De afgelopen vier jaar is er een afname geweest van High Impact Crime (woninginbraken, straatroven en overvallen). Mede door de aanpak van corona zijn de verhoudingen in de samenleving verhard en is maatschappelijk ongenoegen blootgelegd dat
23
Integraal Veiligheidsbeleid 2024 – 2027
niet alleen leidde tot protesten. Ook is er een toename gezien van gedigitaliseerde criminaliteit. Ook worden de uitwassen van georganiseerde drugscriminaliteit steeds zichtbaarder en zelfs voelbaar de steden, dorpen en wijken. De Eenheid Rotterdam heeft zorg en veiligheid en maatschappelijk ongenoegen geprioriteerd. Hierop sluiten wij lokaal goed aan. In het basisteam Drechtsteden Buiten is zorg en veiligheid en aanpak ondermijning op bedrijventerreinen en watergebonden locaties geprioriteerd. In het basisteam is sinds kort een wijkagent Bedrijventerreinen voor Alblasserdam aangesteld. Daarnaast versterkt het basisteam het Gebied Gebonden Politiewerk (GGP) wat goed aansluit op de wijkgerichte aanpak onder regie van de gemeente. Ook zal het basisteam zich inzetten in de aanpak van discriminatie en samen met de gemeente participeren in het opzetten van een Bondgenoten netwerk. Bondgenoten zijn maatschappelijke partners met een achterban in de samenleving. Door in ‘vredestijd’ verbinding te maken en contacten te onderhouden, kan van dit netwerk gebruik worden gemaakt indien de samenleving er om vraagt of er sprake is van een incident. Op het gebied van digitalisering maakt de politie gebruik van de digikamer, waar online surveillance en opsporing plaatsvindt.
Digitale criminaliteit is een speerpunt van het basisteam en zijn er diverse onderzoeken gedraaid naar whatsapp- en bankfraude. Daarnaast wordt er aandacht besteed aan diverse vormen van digitale criminaliteit en nemen zij deel aan de week van cyberveiligheid. Verder wil het basisteam zich extra inzetten om de geweldsspiraal bij huiselijk geweld te doen stoppen en hanteren zij een duidelijk handelingsperspectief voor personen met onbegrepen (en risicovol) gedrag.
Speerpunten uit Landelijke Veiligheidsagenda van de Rijksoverheid De druk op de politiecapaciteit is hoog en de onderbezetting duurt naar verwachting nog tot 2027. Daarnaast wordt de problematiek complexer, digitaler en internationaler. Ook is er meer inzet van de politie nodig voor het stelsel Bewaken en Beveiligen door de toenamen van bedreigde personen. Verder is er meer inzet van politie nodig bij demonstraties waarbij vaak een weerslag zichtbaar is van maatschappelijke onrust en polarisatie. Mensen met verward en onbegrepen gedrag vragen ook veel aandacht, net als de aanpak van terrorisme, extremisme, High Impact Crime, discriminatie, huiselijk geweld, milieucriminaliteit en zeden. Inzet op cybercrime is nodig omdat de samenleving digitaliseert en de kans op slachtofferschap hierdoor alleen maar toe zal nemen de komende jaren. Samen met onze Openbaar Ministerie en Politie geven we vorm aan het beleid en maken we werkafspraken over de in te zetten capaciteit. Dit allemaal om ervoor te zorgen dat we gesteld staan in onze integrale aanpak op veiligheid, de samenwerking voorspoedig verloopt en gaan we effectief en efficiënt omgaan met capaciteit.
H3
Prioriteiten voor de komende 4 jaar Scenario A, B en C In dit hoofdstuk staan de te kiezen prioriteiten en vragen wij aan de gemeenteraad om duidelijke keuzes te maken en te kiezen voor de prioriteiten voor de komende 4 jaar. Om deze keuzes te maken leggen wij u een drietal scenario’s voor. Scenario A kan worden gezien als de minst wenselijke optie, scenario B als de meest realistische voor dit moment en scenario C als de keuze voor de langere termijn. Hierbij rekening houdend dat de financiële impact van een keuze ook over 4 jaar verspreid kan worden.
24
Integraal Veiligheidsbeleid 2024 – 2027
H3
Scenario A, B en C
De drie scenario’s
25
Scenario A
Scenario B
Scenario C
Team veiligheid levert op basisniveau en handelt reactief. Bij calamiteiten of incidenten wordt er ad hoc gehandeld, er wordt geen beleid ontwikkeld, geen regie gevoerd en er wordt niet deelgenomen aan in- en externe projecten ter advisering. Dit houdt in dat er geen interventies worden uitgevoerd die op diverse thema’s wel beschikbaar zijn. In geval van calamiteiten en of incidenten kan er niet worden in gezet op brede advisering.
Team veiligheid levert over de gehele breedte op basisniveau, reactief. Bij calamiteiten of incidenten wordt er gehandeld. Voor geprioriteerde thema’s wordt beleid ontwikkeld, regie gevoerd op casuïstiek en deelgenomen aan projecten ter advisering. Door het voeren van regie op casuïstiek of thematische aanpak zijn wij aan de voorkant betrokken en kan er proactief worden geadviseerd op het in zetten van bestuurlijk instrumentarium. Voor het inzetten van interventies op het gebied van Zorg en Veiligheid is een juiste dossieropbouw essentieel, die wordt bereikt door het voeren van regie.
Team veiligheid levert over de gehele breedte proactief bij aan Integraal Veiligheidsbeleid. Hiervoor starten wij projecten waar nodig, voeren de regie op casuïstiek, zijn aanjagers binnen de gemeente en nemen deel aan projecten ter advisering. Tevens zijn zij betrokken bij regionale ontwikkelingen, beleid- en uitvoeringsontwikkeling die bijdragen aan positieve beïnvloeding van lokale doelstellingen. Door het voeren van regie op casuïstiek of thematische aanpak zijn wij aan de voorkant betrokken en kan er proactief worden geadviseerd op het in zetten van bestuurlijk instrumentarium. Voor het inzetten van interventies op het gebied van Zorg en Veiligheid is een juiste dossieropbouw essentieel, die wordt bereikt door het voeren van regie. Door het voeren van regie zetten wij de ketenpartners in hun kracht en kunnen interventies in afstemming worden uitgevoerd. Dit leidt uiteindelijk tot een efficiënte en effectieve inzet van beperkte capaciteit.
Integraal Veiligheidsbeleid 2024 – 2027
H3
Scenario A, B en C
Prioritering Prioriteiten stellen is nodig, omdat er altijd meer vraagstukken zijn dan beschikbare capaciteit. Dit dwingt ons om scherpe keuzes te maken. Met de beschikbare capaciteit houden we vast aan de basis (onder het basisniveau feitelijk), maar graag willen wij nog inzetten op de volgende prioriteiten. Om Alblasserdam ook toekomstbestendig veilig te houden en om de samenwerking met onze veiligheidspartners beter vorm te geven. Jeugd is niet apart als prioriteit opgenomen, maar maakt integraal onderdeel uit van de benoemden prioriteiten in het IVB, zowel preventief als repressief.
26
1.
2.
3.
Georganiseerde criminaliteit / ondermijning
Zorg & Veiligheid
Gedigitaliseerde criminaliteit
Aanpak georganiseerde criminaliteit op bedrijventerreinen en watergebonden locaties. Voornamelijk aanpak gericht vanuit de overheid. Eerst processen inrichten en zicht krijgen op lokale fenomenen. Deelnemen aan het regionaal bestuurlijk interventieteam. Inzetten op bewustwording en weerbaarheid van bedrijven. Deze prioriteit sluit aan bij de landelijke en regionale prioriteit.
Inrichten van een werkproces in de aanpak van complexe woonoverlast, aanpak personen met onbegrepen (en risicovol) gedrag, huiselijk geweld en aanpak jeugd. Gezamenlijke doelen vanuit sociaal domein en veiligheid opstellen. Burgemeester moet op tijd worden geïnformeerd, gemeente moet regierol oppakken. Deze prioriteit sluit aan bij de landelijke en regionale prioriteit.
De gemeente is verantwoordelijk voor de lokale aanpak van cyber veiligheid. Hiervoor is het noodzakelijk dat er een digitale transformatie plaatsvindt en wij als gemeente zicht krijgen. We sluiten aan bij wat er al regionaal ontwikkeld is, bijvoorbeeld Hackshield. Deze prioriteit sluit aan bij de landelijke en regionale prioriteit.
Integraal Veiligheidsbeleid 2024 – 2027
H3
Scenario A, B en C
1. Georganiseerde criminaliteit / ondermijning Waarom is dit prioriteit
Wat gaan we doen
De gevolgen van ondermijning zijn groot voor de veiligheid en leefbaarheid in de buurt. Dit hebben we in Alblasserdam in 2021 van dichtbij meegemaakt. In augustus 2021 is er een aantal gewelddadige incidenten geweest die gelinkt worden aan een vergisontvoeringszaak in het criminele circuit. De impact op een tweetal buurten is groot geweest. Zowel op de landelijke veiligheidsagenda als op de strategische agenda van de politie Eenheid Rotterdam is het aanpakken van georganiseerde criminaliteit een prioriteit. Door hier lokaal als gemeente op aan te sluiten maken we de ketenaanpak sterker. We zetten voornamelijk in op de aanpak van Bedrijventerreinen, automotive branche, watergebonden locaties en de aanpak van (hoog risico jongeren) jeugd in relatie tot dit thema.
• Zicht krijgen op welke fenomenen er spelen in Alblasserdam. Signalen ophalen bij (uitvoerings) partners, regionaal bestuurlijk interventieteam inzetten om bestuurlijke controles uit te voeren, dossiervorming; • Updaten bestuurlijke instrumentarium; • Weerbaarheid ondernemers vergroten; • Aandacht voor kwetsbare branches in Alblasserdam, zoals logistieke bedrijven en op- en overslagbedrijven. Het aangaan van private en publieke samenwerking; • Jeugd (hoog risico jongeren) weerbaar maken tegen criminelen, zodat zij niet dienen als jonge aanwas voor het criminele circuit. Dit willen we bereiken door zicht krijgen op deze jeugd, contact met ze te maken, weerbaarheidstrainingen, positieve rolmodellen inzetten; • Bewustwordingstrainingen organiseren om de ambtelijke organisatie en het lokale bestuur weerbaar te maken, maar ook signalen te herkennen. Voor nu zetten we nog niet in op het verhogen van meldingsbereidheid van signalen door inwoners. De gemeentelijke aanpak moet eerst opgezet worden, waarbij de focus de komende jaren op de bedrijventerreinen en watergebonden locaties liggen. Maar in de doorontwikkeling van het IVB gezien over 4 heeft de gemeente de ambitie om een Meldpunt in
27
Integraal Veiligheidsbeleid 2024 – 2027
te richten waar signalen en meldingen binnenkomen, deze verrijkt worden uit open bronnen en er een analyse op gemaakt wordt. Hiernaar volgt een keuze uit diverse interventiemogelijkheden.
Wat doen we al/blijven we doen Iedere 6 weken vindt er een signalenoverleg plaats waar de politie, handhaving, omgevingsdienst Zuid-Holland-Zuid en de adviseur veiligheid de ontwikkelingen op het gebied van misstanden met elkaar delen. Op ambtelijk niveau wordt wekelijks samengewerkt met OOV-collega’s van Drechtsteden Buiten, ten einde gezamenlijk een aanpak te ontwikkelen op het gebied van awareness, preventie en repressie.
“ In Alblasserdam bestrijden we georganiseerde criminaliteit door samenwerking, inzet op preventie en het versterken van lokale structuren”
H3
Scenario A, B en C
Scenario’s: We volgen de ontwikkelingen m.b.t. het Bestuurlijk Interventieteam Drechtsteden Buiten en sluiten hierbij aan indien er een specifieke casus is. Daarnaast geven we voorlichting aan collega’s over signalen van Ondermijning. En we sluiten als gemeente aan bij Meld Misdaad Anoniem (MMA). Indien voor scenario A gekozen wordt, loopt de gemeente risico om last te krijgen van het waterbedeffect, doordat omliggende gemeenten wel maatregelen treffen om georganiseerde criminaliteit aan te pakken.
herkennen van signalen. Verder gaan we in gesprek met de branches in Alblasserdam die kwetsbaar zijn voor georganiseerde criminaliteit en gaan we naar behoefte verdere samenwerking aan. We krijgen zicht op hoog risico jongeren, (zij lopen meer risico om in handen te vallen van georganiseerde criminelen) maken contact met ze en plegen gerichte interventies. Verder onderzoeken we of we aanspraak kunnen maken op enige vorm van financiële ondersteuning bij de aanpak van georganiseerde criminaliteit, hiervoor is het noodzakelijk om gesprekken te voeren met het ministerie van justitie en veiligheid, RIEC en andere regionaal of landelijke partners. En we sluiten als gemeente aan bij Meld Misdaad Anoniem (MMA).
Scenario B
Scenario C
We werken samen om zicht te krijgen op de verschijningsvormen van georganiseerde criminaliteit in Alblasserdam. We nemen actief deel aan het Bestuurlijk Interventieteam Drechtsteden-Buiten, zorgen samen met team handhaving voor concrete casuïstiek, halen signalen op, specifiek gericht op Bedrijventerreinen. Hebben oog voor weerbaarheid van de gemeente, ambtenaren en ambtsdragers, en zorgen ervoor dat zij getraind worden indien nodig. (Bij incidenten kijken we wat nodig is) Eerstelijns professionals worden getraind op het
We hebben zicht op de verschijningsvormen van georganiseerde criminaliteit in Alblasserdam. We nemen actief deel aan het Bestuurlijk Interventieteam Drechtsteden-Buiten, zetten een meldpunt op waarbij meldingen en signalen binnenkomen van collega’s, ketenpartners en burgers. We vergroten de aangifte- en meldingsbereidheid onder inwoners en ondernemers, door het voeren van een communicatiecampagne. Binnen dit meldpunt worden de signalen en meldingen verrijkt. Vanuit team veiligheid voeren we regie op deze casuïstiek en bepalen we samen met onze
Scenario A
28
Integraal Veiligheidsbeleid 2024 – 2027
ketenpartners welke interventies er op welk moment ingezet wordt. Het bestuurlijk instrumentarium is hiervoor actueel. Eventueel wordt een signaal of casus voorgelegd aan het RIEC. Verder sluiten wij aan bij netwerken, volgen kennissessies en eerstelijns professionals worden getraind in het herkennen van signalen. Ook hebben we oog voor de weerbaarheid van de gemeente, zijn ambtenaren en de ambtsdragers. Wij denken proactief mee aan o.a. weerbaarheidstrainingen, maar geven ook handelingsperspectief indien nodig. Werken we samen met diverse branches op bedrijventerreinen en zorgen ervoor dat we samen de strijd aan gaan tegen de georganiseerde criminaliteit door hier goede afspraken over te maken. Bieden weerbaarheidstrainingen aan jongeren (eventueel in samenwerking met Risk Factory) om ze te behoeden voordat ze in handen vallen van de georganiseerde criminaliteit. Verder onderzoeken we of we aanspraak kunnen maken op enige vorm van financiële ondersteuning bij de aanpak van georganiseerde criminaliteit, hiervoor is het noodzakelijk om gesprekken te voeren met het ministerie, RIEC en andere regionaal of landelijke partners. En we sluiten als gemeente aan bij Meld Misdaad Anoniem (MMA).
H3
Scenario A, B en C
2. Zorg en Veiligheid – Volwassenen en Jeugd Waarom is dit prioriteit
Wat gaan we doen
• We leven in een complexe samenleving waarin
We ambiëren het optimaliseren van de keten waarbij mensen niet tussen wal en schip terecht komen, maar tijdig hulp en ondersteuning krijgen en escalatie wordt voorkomen. • Sluitende aanpak op het gebied van zorg & veiligheid en jeugd en veiligheid. Vaste samenwerkingsverbanden met essentiële partners vanuit zorg en veiligheid, participatie en onderwijs zijn een voorwaarden om tot een succesvolle aanpak te komen. Waarbij de regie bij de gemeente ligt en deze ook bij complexe casuïstiek vasthoudend optreedt. Verder sluiten we aan bij het Zorg- en Veiligheidshuis ZHZ; • Maatschappelijke partners weten welke bijdragen Politie, OM en reclassering kunnen leveren in bepaalde casuïstiek, waardoor samenwerking tussen Zorg en Veiligheid nog meer gestimuleerd wordt. De procesregie van deze casuïstiek ligt bij het Zorg- en Veiligheidshuis; • In multidisciplinaire aanpak op lokaal wijkniveau (casusoverleg volwassenen, onbegrepen gedrag en huiselijk geweld en Jeugd) wordt er samengewerkt als er sprake is van hermeldingen of meerdere signalen. Er wordt een goede probleemanalyse gemaakt van de veiligheid en de onderliggende risicofactoren. De regie van deze casuïstiek ligt bij de gemeente; • We sluiten aan bij de Buurtaanpak; • Opzetten van één meldpunt waar professionals
niet iedereen op elk moment mee kan komen. We zien een stijgende trend in het aantal meldingen van personen met onbegrepen gedrag en de impact van escalerend gedrag is groot bij zowel de persoon met onbegrepen gedrag als bij de (woon) omgeving; • Kwetsbare inwoners kunnen te maken krijgen met complexe en meervoudige problematiek en zij kunnen hierdoor een risico of bedreiging voor zichzelf of omgeving vormen; • Het is belangrijk om de juiste zorg en ondersteuning te bieden, met een sluitende aanpak wordt de keten op den duur minder belast; • Vanuit de strategische agenda van Politie Eenheid Rotterdam, alsook het District Drechtsteden Buiten is dit een geprioriteerd thema. Om hierop aansluiting te maken, maken we de aanpak efficiënter; • Aanpak huiselijk geweld, personen met onbegrepen gedrag en Jeugd hebben specifiek de prioriteit de komende jaren.
29
Integraal Veiligheidsbeleid 2024 – 2027
zorgen en signalen kunnen aanmelden;
• Het trainen van professionals op het herkennen van huiselijk geweld, radicalisering en ondermijning;
• Aansluiten bij regionale ontwikkelingen en
initiatieven van samenwerkingspartners en gemeenten in de regio om de focuspunten te versterken.
Wat doen we al/blijven we doen Op dit moment weten de zorg- en veiligheid partners elkaar te vinden bij escalatie. Alleen dit is achteraf en vergt veel van de wendbaarheid van de organisatie en collega’s. Vanuit de regierol van de gemeente is het noodzakelijk om de voorkant van kwetsbare mensen en gezinnen te komen, zodat op het juiste moment de diverse instrumenten ingezet kunnen worden, om escalatie te voorkomen. Binnen het veiligheidsdomein zijn verschillende partners actief. Voor het borgen van de veiligheid van kinderen, jongeren en volwassenen is het nodig dat dit veiligheidsdomein nauw samenwerkt met de mensen uit het zorgdomein. Dit jaar is er gestart met (her)invoering van de Aanpak Voorkoming Escalatie (AVE-methodiek). Hiervan uit wordt integraal samengewerkt voor een sluitende aanpak door politie, sociaal domein, gemeente en maatschappelijke partners. Om de regie vanuit de gemeente hierop verder op te pakken en uit te werken is het aanwijzen van (een proces) regisseur zorg en veiligheid aanbevolen. Deze houdt regie en is aanspreekpunt voor casussen die liggen op het snijvlak van Zorg & Veiligheid.
H3
Scenario A, B en C
Scenario’s: Scenario A Vanuit team veiligheid nemen we deel aan casusoverleg indien sociaal- of zorg domein hierom vraagt, dit is veelal als de situatie al is geëscaleerd. In deze situaties voeren we veelal praktische en uitvoerende ondersteuning uit. We reageren op overlastmeldingen die het risico in zich hebben om uit te monden in openbare orde en veiligheidsproblematiek. We sluiten aan bij casusoverleg in het Zorg- en Veiligheidshuis en doen beroep op uitvoeringscapaciteit binnen het sociaal domein.
Scenario B We maken inzichtelijk welke signaleringsstructuren er zijn en bekijken of we deze optimaal kunnen benutten. Wij zetten een Meldpunt Veiligheid op waar signalen en meldingen omtrent Zorg en Veiligheid (overlast) casuïstiek gemeld kan worden. Verder brengen we, samen met zorg- en maatschappelijke partners duidelijk in kaart hoe we de ketenaanpak effectief en efficiënt in kunnen zetten onder regie van de gemeente. Samen met politie en OM zetten we in op
30
Integraal Veiligheidsbeleid 2024 – 2027
het tegengaan van huiselijk geweld door een sluitende aanpak, waarbij de zorg- en maatschappelijke partners aangesloten zijn. Een sluitende aanpak wordt ook voor personen met onbegrepen gedrag opgezet. En hoog risico jongeren brengen we in beeld en gaan we het contact mee aan door middel van inzet jongerenwerk. De gemeente voert hierop regie. Waar nodig zetten we in een groepsaanpak of individuele aanpak. We zetten in op bewustwording bij eerstelijns professionals om signalen geprioriteerd op huiselijk geweld, personen met onbegrepen gedrag en jeugd. Verder zetten we in op vroeg signalering. En onderzoeken we of we aanspraak kunnen maken op enige vorm van financiële ondersteuning bij de aanpak van zorg en veiligheid, hiervoor is het noodzakelijk om gesprekken te voeren met het ministerie, VAR en andere regionaal of landelijke partners. Tot slot werken we aan ons netwerk en laten ons actief informeren over ontwikkelingen op dit beleidsdomein.
Scenario C Vanuit team veiligheid wordt regie gevoerd op meldingen waarbij er naast zorgsignalen ook veiligheidsaspecten spelen. Deze triage wordt in
gezamenlijkheid gemaakt door collega’s uit zorgen, sociaal domein, adviseur OOV en politie. Indien nodig schalen wij deze casuïstiek op naar het Zorgen Veiligheidshuis ZHZ. Hiervoor investeren we op het netwerk. Bij behandeling van lokale casuïstiek waarbij inzet vanuit Zorg- en Veiligheidsdomein vereist is voeren wij de regie en zorgen ervoor dat de dossiervorming in orde is en zorgen ervoor dat we samen met onze ketenpartners een gezamenlijk plan maken, waarbij er concrete doelen worden opgesteld en monitoren deze. We zetten in op bewustwording en herkennen van signalering door eerstelijns professionalisering geprioriteerd op huiselijk geweld, personen met onbegrepen gedrag en jeugd. Verder onderzoeken we of we aanspraak kunnen maken op enige vorm van financiële ondersteuning bij de aanpak van Zorg en Veiligheid, hiervoor is het noodzakelijk om gesprekken te voeren met het ministerie van justitie en veiligheid, VAR en andere regionaal of landelijke partners. Voor de aanpak op Jeugd sluiten we aan bij onze jongerenwerkers en preventieve plannen vanuit zorg- sociaal- en maatschappelijk domein en waar nodig zetten we stappen in groeps- of individuele aanpakken. Als laatst werken we aan ons netwerk en laten ons actief informeren over ontwikkelingen op dit beleidsdomein.