Huisvestingsplan Statushouders provincie 2026 def.pdf

Huisvestingsplan voor statushouders Gemeente Alblasserdam, maart 2026

Inhoud Gemeentelijke opgave en tijdskader.................................................................................................................4 Scenario A: Versneld alle gekoppelde statushouders huisvesten in 2026 ...................................4 Wat betekent dit in de praktijk? .................................................................................................................5 Gevolgen van deze aanpak ...........................................................................................................................5 Conclusie .............................................................................................................................................................6 Scenario B: Duurzame, gefaseerde aanpak ............................................................................................6 Urgente doelgroepen en plaatsingscapaciteit .......................................................................................6 Planning en taakstelling................................................................................................................................7 Combinatie van scenario’s A en B ..............................................................................................................7 Analyse en probleemduiding

...............................................................................................................................8 Context .................................................................................................................................................................8 Overzicht taakstelling en realisatie 2023-3 / 2025-4.........................................................................8 Belangrijkste knelpunten ..............................................................................................................................9 Externe knelpunten ...................................................................................................................................... 10 Interne knelpunten ....................................................................................................................................... 10 Reflectie op de eerder ingezette acties .................................................................................................. 10 Ingezette acties .............................................................................................................................................. 10 Overwogen acties ..........................................................................................................................................

11 Doelstelling............................................................................................................................................................... 11 1. Inlopen van de achterstand .................................................................................................................. 11 2. Structureel voldoen aan de taakstelling .......................................................................................... 12 Maatregelen en inzet ............................................................................................................................................ 12 Achterstand inhalen (2026–2028) ......................................................................................................... 12 Maatwerkafspraken met woningcorporatie ....................................................................................... 13 Inzet HAR+ regeling ..................................................................................................................................... 13 Onderzoek naar woningdelen .................................................................................................................. 13 Flexwoningen en transformatie van leegstaand vastgoed ............................................................

13 Samenhang en monitoring ........................................................................................................................ 13 2

Tijdpad en planning .............................................................................................................................................. 14 Scenario 1: Taakstelling blijft gelijk (17 per half jaar) ................................................................... 14 Scenario 2: Taakstelling stijgt (naar 20 per half jaar) ................................................................... 14 Toelichting op variaties in uitvoering huisvestingsplan ................................................................. 14 Monitoring en verantwoording ....................................................................................................................... 15 Monitoring ....................................................................................................................................................... 15 Verantwoording ............................................................................................................................................ 15

3

Gemeentelijke opgave en tijdskader De gemeente Alblasserdam staat voor de belangrijke opgave om een structurele achterstand in de huisvesting van statushouders in te lopen. Op 1 januari 2025 bedroeg deze achterstand 29 personen. In het jaar 2025 heeft de gemeente Alblasserdam de taakstelling behaald en een inhaalslag gemaakt op de achterstand. Door deze inhaalslag was de achterstand op 1 januari 2026 12. Dit is een inhaalslag van maar liefst 59%. Alblasserdam erkent het grote belang van tijdige en passende huisvesting voor statushouders en zet zich hier actief voor in. Tegelijkertijd is het noodzakelijk om een zorgvuldige en maatschappelijk verantwoorde afweging te maken tussen de verschillende urgente doelgroepen en reguliere woningzoekenden. Daarbij moet de inzet om de achterstand in te lopen in balans blijven met de bredere woningbouw- en huisvestingsopgave van de gemeente, zodat zowel huidige als toekomstige inwoners op een duurzame manier bediend kunnen worden. De gemeente hecht veel waarde aan transparantie over wat haalbaar en wenselijk is. Het is van belang om een uitvoerbaar plan te presenteren dat recht doet aan de lokale situatie, oog heeft voor de totale opgave en waar de gemeente ook daadwerkelijk achter kan staan.

Scenario A: Versneld alle gekoppelde statushouders huisvesten in 2026 Alblasserdam bevindt zich momenteel op trede 4 van het provinciale toezicht op de huisvesting van statushouders. Dit betekent dat de Provincie Zuid-Holland een formele waarschuwing heeft afgegeven omdat de gemeente de wettelijke taakstelling niet tijdig heeft uitgevoerd. Wanneer de gemeente er niet in slaagt de achterstand weg te werken, kan de provincie overgaan tot een juridische indeplaatsstelling, waarbij zij de uitvoering (op kosten van de gemeente) overneemt. Het college wil deze bestuurlijke druk zo snel mogelijk wegnemen en streeft ernaar om de achterstand uiterlijk in 2028 teruggebracht te hebben naar 0. Statushouders worden door het COA aan gemeenten gekoppeld. Dit betekent dat deze personen formeel zijn toegewezen aan Alblasserdam en dat de gemeente een wettelijke plicht heeft om hen daadwerkelijk te huisvesten. Het aantal gekoppelde statushouders ligt meestal lager dan de totale taakstelling, omdat de taakstelling vooruitloopt op toekomstige koppelingen en gebaseerd is op een landelijk verdeelmodel. Om te voorkomen dat er een indeplaatsstelling komt kiest het college ervoor om alle reeds gekoppelde statushouders zo snel mogelijk te huisvesten.

Dit geeft de gemeente weer bestuurlijke ruimte en maakt het mogelijk om de resterende achterstand daarna gefaseerd en op een maatschappelijk verantwoorde manier weg te werken. Hiervoor is in samenspraak met de corporatie de mogelijkheid onderzocht om in 2026 nog alle gekoppelde statushouders te huisvesten. Dit maakt het praktisch onuitvoerbaar om in 2026 alle koppelingen te realiseren. Alblasserdam richt zich daarom nu op een realistisch uitvoerbaar doel: het volledig huisvesten van alle gekoppelde statushouders in 2026-2027.

4

Wat betekent dit in de praktijk? Het uitgangspunt van dit scenario is dat Alblasserdam in 2027 alle aan de gemeente gekoppelde statushouders duurzaam huisvest, ongeacht of dit plaatsvindt in tijdelijke of permanente woonruimte. De focus ligt op een zorgvuldig georganiseerde, maar nog steeds versnelde uitvoering. Tot eind 2026 zet Alblasserdam maximaal in op het benutten van de HAR+ regeling, voor de huisvesting van de gekoppelde alleenstaande statushouders. Dit lijkt een belangrijk instrument om de opgave op korte termijn te realiseren. De gemeente Alblasserdam is voornemend om deze mogelijkheid te benutten. Een absolute randvoorwaarde voor dit scenario is dat de HAR+ regeling wordt verlengd tot eind 2026. Hoewel de HAR+-regeling op korte termijn ruimte biedt en versneld koppelingen kan huisvesten, vormt het geen duurzame oplossing. Bovendien is de regeling beperkt tot de huisvesting van alleenstaanden. Een groot deel van de nog te realiseren koppelingen in Alblasserdam betreft gezinnen, voor wie momenteel slechts een beperkt aantal woningen beschikbaar is. Uit afstemming met de corporatie blijkt dat een belangrijk knelpunt ontstaat door de combinatie van het inkomen van statushoudergezinnen en de huurprijzen van grotere sociale huurwoningen.

Veel van deze gezinnen komen slechts in aanmerking voor woningen met een huurprijs onder de aftoppingsgrens (passend toewijzen), terwijl de grotere sociale huurwoningen vaak een huurprijs boven deze grens hebben. Indien de provincie bereid zou zijn financiële compensatie te bieden om de huur van woningen boven de aftoppingsgrens te verlagen tot onder deze grens, zouden aanzienlijk meer geschikte woningen beschikbaar komen voor deze groep. Een vergelijkbaar bedrag als bij de HAR+-regeling (€30.000) zou bijvoorbeeld voor een groot gezin (vijf of meer personen) de huur voor een periode van 10– 15 jaar kunnen compenseren. Dit is niet alleen in verhouding goedkoper, maar ook veel duurzamer dan een regeling zoals de HAR+.

Gevolgen van deze aanpak De uitvoering van dit scenario vraagt een intensieve bestuurlijke en operationele inspanning. Alblasserdam moet op meerdere sporen tegelijk acteren: • benutten van tijdelijke huisvesting voor alleenstaanden. • actief realiseren van eengezinswoningen voor gezinnen. • borging van doorstroom naar permanente woningen. Het realiseren van alle koppelingen in 2027 draagt bij om niet onder provinciale toezicht te komen. Dit betekent meer bestuurlijke ruimte en het behoud van de lokale regie. Tegelijkertijd kent deze aanpak ook risico’s. De druk op de sociale woningvoorraad blijft hoog, waardoor zorgvuldig afgewogen moet worden tussen de belangen van statushouders en andere doelgroepen, zoals lokale woningzoekenden en spoedzoekers. Bovendien blijft tijdelijke huisvesting slechts een tussenstap; zonder voldoende doorstroom naar permanente woningen bestaat het risico dat de opgave zich naar latere jaren verplaatst. De uitvoerbaarheid van dit scenario hangt in sterke mate af van externe factoren.

5

Conclusie Het huisvesten van alle gekoppelde statushouders in 2027 biedt Alblasserdam een realistisch pad om niet onder het provinciale toezicht te komen. Hoewel dit scenario aanzienlijke inspanning en samenwerking vergt, is het praktisch uitvoerbaar, mits aan de randvoorwaarden wordt voldaan. De verlenging van de HAR+ regeling of het beschikbaar stellen van andere financiële ondersteuning is hierbij essentieel; zonder deze steun is het scenario niet haalbaar. Door uiterlijk in 2027 de volledige huisvesting van alle gekoppelde statushouders te realiseren, creëert Alblasserdam bestuurlijke rust en ruimte om vanaf 2028 te werken aan een structureel duurzaam huisvestingsbeleid voor statushouders en andere (urgente) woningzoekenden.

Scenario B: Duurzame, gefaseerde aanpak Als het niet lukt om alle gekoppelde statushouders vóór het einde van 2027 te huisvesten, gaat Alblasserdam over op een duurzame en gefaseerde aanpak. Het streven is om de achterstand geleidelijk weg te werken binnen 3 jaar, afhankelijk van de omvang van de taakstelling. Er wordt bewust niet gekozen voor een alternatief scenario waarin de achterstand in zeer korte tijd volledig wordt ingelopen, omdat dit zowel onwenselijk is als negatieve gevolgen heeft voor de uitvoerbaarheid en de maatschappelijke effecten. Deze aanpak houdt rekening met zowel de uitvoeringscapaciteit van de gemeente als de maatschappelijke impact van de gemaakte keuzes. Het is niet wenselijk om een te groot deel van de beschikbare voorrangswoningen toe te wijzen aan statushouders, omdat dit ten koste zou gaan van andere kwetsbare groepen. Een dergelijke verdeling zou maatschappelijk ongewenst, politiek onhaalbaar en praktisch moeilijk uitvoerbaar zijn. Alblasserdam streeft daarom naar een oplossing die zowel haalbaar als rechtvaardig is. De gekozen meerjarige, gefaseerde aanpak biedt ruimte voor een evenwichtige verdeling van woonruimte tussen verschillende doelgroepen.

Urgente doelgroepen en plaatsingscapaciteit De gemeente heeft te maken met een breed scala aan urgente doelgroepen, naast de grote hoeveelheid reguliere woningzoekenden. Hieronder een overzicht van de jaarlijkse plaatsingsbehoefte: • Realisatie HKG 30 intramurale/extramurale woonvoorzieningen. • Realisatie 100 opvangplekken voor ontheemden. • Realisatie 99 opvangplekken asielzoekers over 2026-2027. • Herhuisvestingskandidaten – bewoners 96 woningen Boerenpad. De gemeente Alblasserdam staat voor een complexe opgave waarin meerdere urgente doelgroepen afhankelijk zijn van een beperkt woningaanbod. Jaarlijks gaat het om honderden mensen met een dringende woonbehoefte, waaronder kwetsbare doelgroepen, asielzoekers, herhuisvestingskandidaten en Oekraïense ontheemden. Alblasserdam doet al veel om deze groepen passend te huisvesten en neemt haar verantwoordelijkheid serieus. Tegelijkertijd is het noodzakelijk om zorgvuldige afwegingen te maken in wat haalbaar is binnen de lokale context. De beschikbare woningen moeten op een eerlijke en maatschappelijk verantwoorde wijze worden verdeeld, zodat geen enkele groep (urgente of reguliere woningzoekenden) structureel wordt benadeeld. 6

Planning en taakstelling In het voorgestelde plan wordt uitgegaan van een jaarlijkse plaatsing van 40 statushouders: • 34 om aan de reguliere taakstelling te voldoen. • 6 extra om de achterstand stapsgewijs af te bouwen. Afhankelijk van de hoogte van de taakstelling ziet de planning er als volgt uit: • Bij een taakstelling van 20 per half jaar (zoals in 2026-1): achterstand ingehaald op eind 2027. • Bij een structurele verhoging naar 23 per half jaar: achterstand ingehaald op 31 december 2028. Hier uitgaande van een 10% tot 15% verhoging per jaar. Deze aanpak biedt ruimte voor een evenwichtige verdeling van woonruimte en sluit aan bij de lokale mogelijkheden en maatschappelijke realiteit.

Combinatie van scenario’s A en B Naast de afzonderlijke scenario’s A en B is gemeente Alblasserdam bereid om in de praktijk een combinatie van beide benaderingen toe te passen. Deze mix biedt de mogelijkheid om enerzijds op korte termijn concrete resultaten te boeken, en anderzijds de huisvesting van statushouders op een duurzame en maatschappelijk verantwoorde manier te realiseren. De combinatieaanpak betekent dat de gemeente zowel inzet op tijdelijke als op structurele oplossingen, waarbij de beschikbare middelen en regelingen optimaal worden benut. De praktische uitwerking hiervan is als volgt: • Nog in 2026: Huisvesting van de gekoppelde alleenstaande statushouders. • Mogelijkheid bekijken tot benutten van de HAR+ -regeling. • Benutten van eengezinswoningen binnen de eigen woningvoorraad. • Combinatie Oekraine opvang en statushouder onderzoeken. • Realisatie van flexwoningen. • Herinrichting bestaande panden. • Mogelijkheid tot woningdelen benutten. Deze gecombineerde aanpak biedt flexibiliteit en maakt het mogelijk om zowel bestuurlijke druk te verlichten als de uitvoering zorgvuldig te faseren. Alblasserdam kiest hiermee voor een pragmatische, realistische route, waarin acute knelpunten worden opgelost zonder de structurele uitvoerbaarheid uit het oog te verliezen.

7

Analyse en probleemduiding In dit hoofdstuk wordt uiteengezet hoe de huidige achterstand in de huisvesting van statushouders in Alblasserdam is ontstaan. We gaan in op de context van het provinciale toezicht, de ontwikkeling van de taakstelling en de realisatiecijfers van de afgelopen jaren. Daarnaast worden de belangrijkste knelpunten benoemd die de uitvoering belemmeren, zowel intern als extern. Ook wordt gereflecteerd op eerder ingezette maatregelen en interventies, en wordt inzicht gegeven in de afwegingen die zijn gemaakt bij het al dan niet doorvoeren van bepaalde acties. Deze analyse vormt de basis voor het opstellen van een realistisch en doelgericht plan van aanpak.

Context De gemeente Alblasserdam is door de Provincie Zuid-Holland, in haar rol als toezichthouder op de uitvoering van de taakstelling voor de huisvesting van statushouders, geplaatst in trede 4 van de interventieladder. Dit is de hoogste trede binnen het toezichtkader en betekent dat de gemeente onder intensief toezicht komt te staan. Deze plaatsing is een signaal dat de provincie serieuze zorgen heeft over het tempo waarmee Alblasserdam de taakstelling voor statushouders realiseert. In deze fase wordt van de gemeente verwacht dat zij op zeer korte termijn een concreet, realistisch en uitvoerbaar plan van aanpak opstelt om de bestaande achterstand van 12 personen in te lopen. Gemeente Alblasserdam neemt deze oproep serieus en erkent de urgentie van de situatie. Tegelijkertijd wil de gemeente benadrukken dat zij zich al geruime tijd actief inzet voor de huisvesting van statushouders, binnen de mogelijkheden die lokaal beschikbaar zijn. De plaatsing in trede 4 onderstreept de noodzaak om deze inzet verder te intensiveren, maar ook om helder te communiceren over wat haalbaar is binnen de lokale context. Het is van groot belang dat het plan van aanpak niet alleen voldoet aan de eisen van de provincie, maar ook maatschappelijk verantwoord is en recht doet aan de belangen van álle urgente doelgroepen.

Alblasserdam kiest daarom bewust voor een aanpak die realistisch, duurzaam en uitvoerbaar is, en die de balans bewaart tussen de verschillende groepen die afhankelijk zijn van passende huisvesting.

Overzicht taakstelling en realisatie 2023-3 / 2025-4 In de jaren vanaf 2023-3 heeft de gemeente Alblasserdam minder statushouders gehuisvest dan de landelijke taakstelling als opgave had. • Halverwege 2023 (3) liep Alblasserdam voor op de opgave, met een negatief saldo van -1 plaatsingen. • Begin 2024 werd deze achterstand verder vergroot tot -11 plaatsingen. • Achterstand op januari 2025 was -29 plaatsingen.

8

Deze achterstand komt doordat de gemeente tegen haar structurele uitvoeringscapaciteit aanloopt. Er is simpelweg onvoldoende ruimte om méér plaatsingen te realiseren dan het bestaande niveau toelaat. Een bijkomende factor is het beperkte aantal koppelingen tussen beschikbare woningen en statushouders, wat het tempo van plaatsingen vertraagt. Dit vraagt om een betere afstemming tussen aanbod en vraag, maar ook om realistische verwachtingen ten aanzien van wat lokaal haalbaar is. In 2025 is het de gemeente in samenwerking met de woningcorporatie gelukt om meer koppelingen tussen beschikbare woningen en statushouders te realiseren. Door deze nauwe samenwerking is het gelukt om de achterstand van 29 in 2025-1 terug te brengen naar -12 in 2026-1, een inloop van maar liefst 59%. De recente verhoging van de taakstelling naar 17 statushouders per half jaar legt opnieuw extra druk op de gemeente, boven op de bestaande krapte op de woningmarkt en de noodzaak om ook andere urgente doelgroepen van passende huisvesting te voorzien.

Belangrijkste knelpunten Bij het realiseren van de taakstelling voor de huisvesting van statushouders ondervindt de gemeente Alblasserdam zowel externe als interne knelpunten. Deze belemmeringen hebben invloed op de uitvoerbaarheid en het tempo van plaatsingen.

9

Externe knelpunten • Druk op de woningmarkt De beschikbaarheid van sociale huurwoningen is beperkt door de aanhoudende druk op de woningmarkt. Hierdoor is het lastig om voldoende passende woningen toe te wijzen aan statushouders. • Extra druk door herhuisvesting na sloopprojecten De komende jaren wordt gesloopt, wat leidt tot een aanzienlijke druk op het toch al schaarse aanbod van sociale huurwoningen. Statushouders moeten concurreren met een grote hoeveelheid herstructureringskandidaten die hun woning moeten verlaten vanwege sloop. Deze herhuisvestingsopgave zorgt voor een verhoogde druk op het woningaanbod. • Concurrentie met andere urgentiecategorieën Statushouders concurreren om dezelfde schaarse sociale huurwoningen als andere urgente doelgroepen. Denk hierbij aan de hierboven genoemde herhuisvestingskandidaten, mensen binnen de BW&O, mensen met urgentie en bijvoorbeeld ontheemden.

Interne knelpunten • Beperkte inzet van alternatieve woonvormen Hoewel alternatieve woonvormen zoals flexwoningen en woningdelen kansen bieden, is de inzet hiervan beperkt. De realisatie van de flexwoningen loopt telkens vertraging op door bezwaarprocedures, realisatie zou hebben plaatsgevonden in 2025. Hierdoor wordt de planning telkens bijgesteld, de huidige verwachting tot bouw van de flexwoningen staat nu op eind 2027-2028. Woningdelen is in veel situaties een praktisch en haalbare oplossing. In samenwerking met de corporatie wordt er in Alblasserdam mee gestart in de vorm van een pilot. Als de situatie van Oekraïners verandert en de opvangbehoefte afneemt, biedt dit mogelijk ook kansen: dan kunnen eventueel bestaande woonvoorzieningen beschikbaar komen voor andere doelgroepen, waaronder statushouders. • Capaciteitsgrens bereikt Alblasserdam huisvest al jaren statushouders en probeert hier aan haar wettelijk taak te voldoen. Dit weerspiegelt de maximale uitvoeringscapaciteit van de gemeente. Ondanks extra inzet zijn we sindsdien niet verder ingelopen op de achterstand.

Reflectie op de eerder ingezette acties Ingezette acties • • • •

Realiseren van flexwoningen. Onderzoeken eventuele mogelijkheid tot woningdelen. Onderzoeken tot benutting van de HAR+-regeling. Onderzoeken combinatieopvang statushouders & ontheemden.

10

Overwogen acties • • • •

Hospita verhuur. Tijdelijk huisvesting in slooppanden (anti-kraak). Inzet leegstaande bedrijfspanden. Inzet particuliere verhuurders.

Doelstelling De gemeente Alblasserdam streeft ernaar om uiterlijk eind 2028 de volledige achterstand in de huisvesting van statushouders te hebben ingelopen, terwijl tegelijkertijd blijvend wordt voldaan aan de reguliere taakstelling zoals opgelegd door het Rijk. De uitvoering verloopt gefaseerd, met ruimte voor versnelling waar dit haalbaar is. Deze doelstelling is tweeledig:

1. Inlopen van de achterstand Per 1 januari 2026 bedraagt de achterstand 12 statushouders. Alblasserdam kiest voor een aanpak waarin deze achterstand stapsgewijs wordt afgebouwd, met prioriteit voor het versneld huisvesten van de gekoppelde statushouders in 2026 en 2027 en het gefaseerd inhalen van de rest van de achterstand tot uiterlijk eind 2028. Afhankelijk van de beschikbare woningvoorraad, de eventuele verleing van de HAR+-regeling, mogelijke andere financiële ondersteuning en de ontwikkeling van de landelijke taakstelling worden drie scenario’s onderscheiden: • Scenario A – Versnelde aanpak: Indien de HAR+-regeling wordt verleend of als de provincie financiële ondersteuning biedt voor de huisvesting van gezinnen, probeert Alblasserdam uiterlijk eind 2028 alle gekoppelde statushouders huisvesten. • Scenario B – Duurzame, gefaseerde aanpak: Als het niet haalbaar blijkt om alle koppelingen in 2027 te realiseren, kiest Alblasserdam voor een realistische, meerjarige route waarin de achterstand geleidelijk wordt afgebouwd. o Bij een gelijkblijvende taakstelling van 17 statushouders per half jaar wordt de achterstand ingelopen in de eerste eind 2027. o Bij een structurele verhoging van de taakstelling (naar 20 per half jaar) wordt de achterstand uiterlijk eind 2028 ingelopen. • Combinatie van A en B: Alblasserdam past waar mogelijk een mix van beide benaderingen toe.

o Bij verlening van de HAR+-regeling wordt deze in 2026 ingezet om aan het eind van dat jaar alle waar mogelijk de niet gehuisveste alleenstaanden te plaatsen. o Zonder enige financiële ondersteuning, wordt de resterende opgave volgens het gefaseerde pad van scenario B voltooid, met een afronding richting eind 2028. Deze combinatie maakt het mogelijk om bestuurlijke druk op korte termijn te verlichten én tegelijkertijd te werken aan structurele oplossingen voor de langere termijn.

11

2. Structureel voldoen aan de taakstelling Alblasserdam wil structureel in staat zijn om de reguliere taakstelling te realiseren. Dat vraagt om: • een stabiele uitvoeringscapaciteit; • voldoende beschikbaarheid van (tijdelijke en permanente) woningen; • en nauwe samenwerking met woningcorporatie, regiogemeenten en andere ketenpartners. De gemeente hecht grote waarde aan het tonen van inzet en verantwoordelijkheid bij de huisvesting van statushouders. Tegelijkertijd is het van essentieel belang dat dit op een duurzame en maatschappelijk verantwoorde manier gebeurt. Dat betekent: • geen tijdelijke of noodoplossingen die op termijn niet houdbaar zijn; • een evenwichtige verdeling van woonruimte tussen statushouders, andere urgente doelgroepen, en reguliere woningzoekenden. Met deze gecombineerde aanpak beoogt Alblasserdam niet alleen te voldoen aan de eisen van de toezichthouder (Provincie Zuid-Holland), maar ook om invulling te geven aan haar bredere maatschappelijke opdracht: het bieden van perspectief aan mensen die afhankelijk zijn van passende huisvesting, binnen de grenzen van wat lokaal haalbaar en verantwoord is.

Maatregelen en inzet Om de taakstelling voor de huisvesting van statushouders structureel te realiseren, is het noodzakelijk om gericht vooruit te kijken en aanvullende maatregelen te treffen. De gemeente Alblasserdam wil zichtbaar maken dat zij zich actief inzet om haar verantwoordelijkheid te nemen, binnen de grenzen van wat realistisch en maatschappelijk verantwoord is. De voorgestelde maatregelen richten zich op drie hoofddoelen: 1. het versneld huisvesten van gekoppelde statushouders in 2026-2027; 2. het gefaseerd inhalen van de resterende achterstand in de periode tot uiterlijk eind 2028; 3. het structureel borgen van voldoende huisvestingscapaciteit voor de toekomst. De inzet is erop gericht om de huidige achterstand geleidelijk in te lopen, zonder onevenredige druk op de sociale woningvoorraad of andere urgente doelgroepen te veroorzaken. De maatregelen passen binnen de lokale uitvoeringscapaciteit en kunnen bestuurlijk worden gedragen. Met deze aanpak kiest Alblasserdam voor een koers die inzet toont, maar ook recht doet aan de realiteit en aan de belangen van álle inwoners.

Achterstand inhalen (2026–2028) De huidige achterstand wordt in verschillende fasen ingelopen: • 2026–2027: nadruk op snelle, creatieve en flexibele inzet. • 2027–2028: focus verschuift naar duurzame, evenwichtige oplossingen gericht op het inhalen van de resterende achterstand en het structureel voldoen aan de taakstelling. 12

Afhankelijk van de landelijke taakstelling en de beschikbaarheid van woningen wordt uitgegaan van de volgende richtlijn: • Bij een gelijkblijvende taakstelling (17 per half jaar): achterstand volledig ingelopen in 2027. • Bij een verhoogde taakstelling (20 per half jaar) achterstand volledig ingelopen in 2028.

Maatwerkafspraken met woningcorporatie Om extra plaatsingen mogelijk te maken, worden maatwerkafspraken gemaakt met woningcorporatie. De nadruk ligt op: • Woningdelen. • Sturen op spreiding en beschikbaarheid binnen bestaande woningvoorraad. • Inzet tijdelijke huisvesting (anti-kraak). De afspraken worden jaarlijks geëvalueerd en, waar nodig, bijgesteld om de voortgang te waarborgen.

Inzet HAR+ regeling De HAR+ regeling biedt een mogelijkheid voor de tijdelijke huisvesting voor alleenstaande statushouders, bijvoorbeeld in woningdelen of anit-kraak. In 2026 wordt gekeken of er gebruikgemaakt kan worden van de regeling om gekoppelde alleenstaande statushouders te huisvesten. De verlening van HAR+ geldt als randvoorwaarde voor scenario A (volledige huisvesting van de koppelingen in 2026) en als versnellend instrument binnen scenario B en de gecombineerde aanpak. Houdt de HAR+ regeling op te bestaan na 1 juli 2026 dan zijn er andere financiële middelen nodig om de versnelling te kunnen waarborgen.

Onderzoek naar woningdelen Voor alleenstaande statushouders vormt woningdelen onderdeel van de oplossing. Alblasserdam start in samenwerking met de corporatie een pilot tot woningdelen.

Flexwoningen en transformatie van leegstaand vastgoed Alblasserdam zet in op het gebruik van flexwoningen en onderzoekt, in combinatie met de HAR+-regeling, de transformatie van leegstaand vastgoed (bijv. kantoren, maatschappelijke gebouwen of zorgvastgoed) naar tijdelijke woonruimte.

Samenhang en monitoring De uitvoering van deze maatregelen vraagt om intensieve monitoring en stevige regie. Daarom wordt: • een coördinerend verantwoordelijke binnen de gemeente aangesteld die in nauwe samenwerking met de corporatie de huisvestingsopgave 2026–2028 aanstuurt; • Per kwartaal een update opgesteld over de voortgang; • elk half jaar gerapporteerd aan college en in gesprek gegaan over voortgang en knelpunten. Zo blijft de uitvoering bestuurlijk beheersbaar en transparant. 13

Tijdpad en planning De gemeente Alblasserdam wil uiterlijk eind 2028 de volledige achterstand in de huisvesting van statushouders hebben ingelopen, terwijl tegelijkertijd structureel wordt voldaan aan de reguliere taakstelling van het Rijk. De planning is gebaseerd op een realistische inschatting van de uitvoeringscapaciteit van de gemeente, de inzet van de woningcorporatie en de beschikbaarheid van financiële middelen vanuit de provincie.

Scenario 1: Taakstelling blijft gelijk (17 per half jaar) In dit scenario blijft de taakstelling stabiel op het niveau van 2026-1. De achterstand wordt geleidelijk afgebouwd met 3 extra plaatsingen per half jaar. Dit betekent dat de achterstand volledig is ingelopen eind 2027. Deze aanpak is haalbaar en sluit aan bij de huidige uitvoeringscapaciteit van de gemeente. Het biedt ruimte voor een evenwichtige verdeling van woonruimte en voorkomt dat andere urgente doelgroepen in de knel komen.

Scenario 2: Taakstelling stijgt (naar 20 per half jaar) Indien de taakstelling vanaf 2026 structureel wordt verhoogd stijgt de reguliere opgave naar 40 plaatsingen per jaar. In dit scenario blijft de extra inzet van 3 plaatsingen per jaar gehandhaafd, waardoor de achterstand wordt ingelopen in de tweede helft van 2028. Hoewel dit scenario uitvoerbaar is, vraagt het om een langere inzetperiode en een stabiele samenwerking met de corporatie en ketenpartners. De druk op de woningvoorraad blijft in dit scenario hoger, waardoor het des te belangrijker is om de verdeling tussen doelgroepen zorgvuldig te bewaken.

Toelichting op variaties in uitvoering huisvestingsplan • Taakstelling daalt: Indien de taakstelling lager uitvalt dan verwacht, kan de achterstand sneller worden ingelopen. Dit biedt ruimte om de druk op de woningvoorraad te verlichten en de verdeling tussen doelgroepen beter te balanceren. • Taakstelling stijgt verder: Bij een stijging van 10% -15% wordt het tijdpad langer en neemt de uitvoeringsdruk verder toe. In dat geval is herziening van het plan noodzakelijk, inclusief aanvullende maatregelen en hernieuwde afstemming met de Provincie en het Rijk. • Verbod op voorrang voor statushouders: Mocht er landelijk een verbod worden ingesteld op het verlenen van voorrang aan statushouders bij toewijzing van sociale huurwoningen, dan wordt het plan zoals nu opgesteld feitelijk onuitvoerbaar. Zonder enige vorm van prioritering is het onmogelijk om de taakstelling te realiseren binnen de bestaande woningvoorraad en uitvoeringscapaciteit. Dit zou niet alleen de achterstand verder doen oplopen, maar ook leiden tot bestuurlijke impasse en maatschappelijke spanningen.

14

Monitoring en verantwoording Monitoring Voor de periode 2026–2028 zijn nieuwe mogelijkheden met de corporatie besproken om te voorzien in de huisvesting van statushouders. Tijdens de periodiek bestuurlijke overleggen is dit een vast agendapunt, net als in de interne gemeentelijke overleggen. Deze monitoring wordt gekoppeld aan de bredere opgave rondom urgente doelgroepen, zodat de verdeling van woonruimte integraal en evenwichtig kan worden gevolgd.

Verantwoording Vanuit de gemeente Alblasserdam zijn de beleidsadviseur Wonen en Wonen met Zorg ambtelijk verantwoordelijk voor de monitoring en de afstemming met de corporatie. Zij fungeren als eerste aanspreekpunt en sluiten aan bij de bestuurlijke en interne overleggen.

15