DEF Jaarverslag 2024_Jaarplan 2025 eenheid Rotterdam-DI-low.pdf
Tekst van het document
Jaarverslag 2024 Jaarplan 2025 EENHEID ROTTERDAM
Inhoud
WAT GEBEURDE ER IN 2024?
5
KWANTITATIEVE RESULTATEN 2024 EN DOELSTELLINGEN 2025
35
WAT HOUDT ONS BEZIG
26
DE EENHEID AAN HET WOORD OVER...
37
INHOUD
Voorwoord Mijn voorganger, Ahmed Aboutaleb, sloot zijn voorwoord van het vorige jaarverslag af met een respect- en dankbetuiging aan alle politiemensen van de Eenheid Rotterdam. ‘Uit welke hoek de wind ook waait, zij zijn en blijven waakzaam en dienstbaar, tot in de kleinste hoeken van onze regio’, schreef hij. Hij omschreef dit als een groot goed. En dat ben ik zeer met hem eens. Het goede en moedige werk van de Eenheid Rotterdam ís een groot goed.
Eendracht maakt kracht. Dit blijkt niet alleen uit de OTE, maar zeker ook uit de succesvolle samenwerking bij cybercriminaliteitsbestrijding en op het terrein van (internationale) ondermijning en veiligheid. Door nauw samen te werken met mede-havensteden Antwerpen en Hamburg vergroten we de effectiviteit op eigen bodem. Van de kleinste hoeken van onze regio tot ver voorbij onze grenzen: de Eenheid Rotterdam pakt haar rol en verantwoordelijkheid. Het is belangrijk dat de basis op orde is. En daar is het kabinet aan zet. Ik blijf me vanuit mijn functie daarom hardmaken voor voldoende capaciteit, budget en investeringen zodat de Eenheid Rotterdam evenwichtig en eigenstandig haar werk kan blijven doen. Om zowel misdaad te bestrijden als positieve en verbindende initiatieven te ondersteunen zoals dat start van de Tour de France Femmes 2024: een waar visitekaartje voor Nederland en onze regio.
Dat besef verdiept zich iedere keer weer als er nood aan de man is in onze stad. En dat was in 2024, helaas, vaak het geval. Onze politiemensen doen belangrijk en gevaarlijk werk als eerstelijns veiligheidsbewaarders. De wijze waarop de Eenheid Rotterdam, bijvoorbeeld, klaarstond tijdens de verschrikkelijke schietincidenten in IJsselmonde toonde maar weer eens dat politiewerk echt mensenwerk is. Zowel in de opsporing van de verdachte als bij de zorg voor en dienstbaarheid naar de inwoners van IJsselmonde. Het was heel indrukwekkend en hartverwarmend om te zien hoe de Eenheid Rotterdam te werk ging. En mede daarom zie ik ernaar uit de komende jaren goed en intensief samen te werken. Voor een veiliger eenheid Rotterdam: voor alle 1,8 miljoen inwoners in haar 23 gemeenten én de politiemensen zelf, want er is mij veel aan gelegen om het werk van de Eenheid Rotterdam zelf ook veiliger te maken.
Zoals mijn voorganger terecht stelde: de Eenheid Rotterdam en haar politiemensen zijn een groot goed. En ook ik ben trots en zuinig op onze mensen. Ik hoop velen van u dit jaar te zien en spreken. Om krachtig samen te werken aan een veilig Rotterdam.
Drs. C.J. Schouten, Regioburgemeester eenheid Rotterdam
En die veiligheid bieden, vergt ook een herijking van wat we in Nederland tolereren. Neem bijvoorbeeld oudjaarsnacht en alle gevaar waaraan onze hulpdiensten worden blootgesteld. Hoeveel is de traditie rondom het consumentenvuurwerk nog waard? Zeker tegen de achtergrond van steeds zwaarder en gevaarlijker vuurwerk. Een knal is te vaak verworden tot een explosie met schade aan mens, dier en stad. Soms met onomkeerbare schade of de dood tot gevolg. Ik zal iedere mogelijkheid aangrijpen om hier verandering in aan te brengen. Of het nu gaat om vuurwerk of andere explosieven: samenwerken om dit een halt toe te roepen is cruciaal. We bouwen door op het werk naar aanleiding van de explosies in Vlaardingen en aan de Allard Piersonstraat. De ernst van deze gebeurtenissen leidde tot de totstandkoming van het ‘Vlaardingen-overleg’ om cruciale informatie over daders, modi operandi en best practices uit te wisselen. Dit heeft geleid tot de opstart van de Offensief Tegen Explosies (OTE) in december. Een belangrijke stap om met vereende kracht de veiligheid te vergroten.
3
INHOUD
De eenheid Rotterdam in één oogopslag
1,8 mln inwoners
23 gemeenten
5 diensten
7 districten
43.000
81.000 aangiften
prio 1 meldingen
110.000
waarvan 43.000 via internet
430.000
telefoongesprekken
6200 fte
prio 2 meldingen
48.000 e-mails
50.000
66.000 bekeuringen in persoon
bestuurders geverbaliseerd bij radarcontrole
28.000 verdachten afgehandeld
24.000
verdachtendossiers aangeleverd bij het Openbaar Ministerie
2024 ten opzichte van 2023 Het aantal geweldscriminaliteit bleef gelijk
-11%
woninginbraken
+33%
-12%
straatroven
overvallen
+30%
digitale criminaliteit
-34% cybercrime
4 4
Wat gebeurde er in 2024? De eenheid in beeld.
5
INHOUD
Jaarwisseling 2023 – 2024 De jaarwisseling in de eenheid ging gepaard met een groot aantal branden, vernielingen en geweldsdelicten. Op verschillende locaties werden politiemedewerkers en andere hulpverleners aangevallen en bekogeld met zwaar vuurwerk. Zo ook in Nieuw-Beijerland, waar diverse politiemensen gewond raakten. Naar aanleiding van het opsporingsonderzoek naar deze gebeurtenis zijn acht verdachten aangehouden. Tijdens de nacht zelf telden wij 537 incidenten en hielden wij 44 verdachten aan. In de vroege ochtend van 1 januari 2024 overleed in Capelle aan den IJssel een 27-jarige man nadat zijn auto onder vuur genomen was door een nog onbekende schutter. Na een opsporingsonderzoek is in België een verdachte aangehouden op verdenking van mogelijke betrokkenheid bij deze aanslag.
CAPELLE AAN DEN IJSSEL
foto: Nieuws op Beeld
6
INHOUD Explosie in appartementencomplex Op 29 januari 2024 vond er een explosie plaats in een bedrijfsruimte onder een appartementencomplex aan de Schammenkamp te Rotterdam. Hierbij kwamen 3 personen om het leven en raakten twee personen gewond. Meerdere woningen vlogen in brand en/of zijn zwaar beschadigd. Wegens instortingsgevaar konden hulpdiensten het pand niet direct betreden. Toen dit wel mogelijk was, troffen zij een drugslaboratorium aan. Hiervoor is een 34-jarige man aangehouden. Ook in Berkel en Rodenrijs werd op 28 april 2024 een drugslaboratorium aangetroffen en een stoffelijk overschot. Hiervoor hielden wij twee verdachten aan. Op 15 juni 2024 werd er in een tuinhuisje in Rotterdam een overleden persoon aangetroffen met ernstige brandwonden, waarschijnlijk opgelopen bij een brand in een drugslaboratorium een dag eerder. In totaal troffen wij in de eenheid in 2024 45 drugslaboratoria aan. foto: ANP
ROTTERDAM
7
INHOUD Demonstratie “Bring them home” Op 13 januari 2024 leidde een demonstratie van Pegida in Arnhem, waarbij gepoogd werd een koran te verbranden, tot ongeregeldheden. Daarom verbood de burgemeester van Arnhem een tweede demonstratie aangekondigd voor 23 maart 2024. In plaats daarvan kondigde het initiatief “Bring them home” voor 22 maart 2024 een demonstratie aan bij een moskee te Rotterdam. Deze aankondiging leidde tot de nodige onrust, maar de burgemeester besloot de demonstratie met het oog op het grondwettelijke recht om te demonstreren in Rotterdam wel te faciliteren. Meerdere groepen kondigden tegendemonstraties aan en ook in de buurt was er beroering. Door een goede voorbereiding, adequaat optreden en samenwerking met o.a. het moskeebestuur is de demonstratie zonder grote openbare ordeproblemen verlopen.
ROTTERDAM
foto: ANP
8
INHOUD
KNVB-bekerfinale Feyenoord-NEC Op 21 april 2024 speelde Feyenoord in De Kuip de KNVB-bekerfinale tegen NEC. De scheidsrechter legde de wedstrijd twee keer stil wegens vuurwerk en een brand. Er zijn 40 personen aangehouden en twee politiemensen raakten gewond. Feyenoord won de finale met 1-0. De volgende dag werd het winnende team gehuldigd op de Binnenrotte. In totaal raakten in 2024 940 politiemensen gewond tijdens de dienst en 1107 andere medewerkers met een publieke taak. foto: politie eenheid Rotterdam
ROTTERDAM
9
INHOUD
Zwaar letsel bij kind in Vlaardingen Op 21 mei 2024 kwam op de intensive care een 10-jarig meisje binnen met ernstig letsel. Omdat het letsel mogelijk opzettelijk toegebracht was, startte er een onderzoek. Naar aanleiding van dit onderzoek hielden wij een 37-jarige man en een 37-jarige vrouw, tevens de pleegouders van het meisje, aan. Tijdens het onderzoek bleek dat het meisje meermaals was vastgebonden en in een zelfgemaakte kooi was geplaatst. Ook kreeg zij amper te eten en te drinken. Andere pleegkinderen in het gezin zouden eveneens zijn mishandeld. Het meisje zal naar alle waarschijnlijkheid de rest van haar leven afhankelijk blijven van intensieve zorg.
VLAARDINGEN
foto: ANP
10
INHOUD Grand Départ Tour de France Femmes 2024 Tussen 11 en 13 augustus 2024 vonden er in de eenheid drie etappes plaats van het internationale wielersportevenement Tour de France Femmes. De eerste etappe ging vanaf het Museumpark in Rotterdam naar Den Haag. De route verliep via Schiedam en Vlaardingen door de nieuwe Blankenburgverbinding om Rozenburg heen. De tweede etappe startte in Dordrecht en ging door de Alblasserwaard, via Kinderdijk, Alblasserdam en Ridderkerk om te finishen op De Boompjes in Rotterdam. De derde etappe was diezelfde middag, een tijdrit door het centrum van Rotterdam. foto: politie eenheid Rotterdam
ROTTERDAM
11
INHOUD
Klimaatkamp in Pernis Op 28 augustus 2024 bouwden actiegroepen in Pernis een ‘klimaatkamp’ tegen de uitbreiding van de LNG-terminal in Rotterdam, waar rond de honderd demonstranten neerstreken. Af en toe was het onrustig rondom het kamp door tegenacties van o.a. inwoners van Pernis. Op 30 augustus 2024 sloten 15 actievoerders de toegangsweg af van het bedrijf Yara in Vlaardingen. Op 31 augustus 2024 hielden ongeveer 100 tot 150 demonstranten, waaronder Greta Thunberg, enige tijd de Botlekbrug bezet. foto: ANP
12
PERNIS
INHOUD
Afscheid van regioburgemeester Aboutaleb Op 4 september 2024 nam burgemeester Aboutaleb na 16 jaar, eerst als korpsbeheerder van de politie Rotterdam-Rijnmond en vanaf 2012 als regioburgemeester van de eenheid Rotterdam, afscheid van `zijn´ politie. Hij is als regioburgemeester opgevolgd door de nieuwe burgemeester van Rotterdam, mevrouw Carola Schouten. foto: politie eenheid Rotterdam
ROTTERDAM
13
INHOUD
Explosie en grote brand in de Allard Piersonstraat te Rotterdam Op 10 september 2024 brak er een brand uit in een appartementencomplex aan de Allard Piersonstraat in Delfshaven. Het vermoeden is dat men opzettelijk een woning is binnengedrongen om er een explosief te laten afgaan. Door de explosie en daaropvolgende brand konden bewoners van veertien woningen voorlopig niet naar huis. foto: Joey Bremer
ROTTERDAM
14
INHOUD Zedenonderzoek in Barendrecht Op 10 september 2024 hielden zedenrechercheurs een 45-jarige man uit Barendrecht aan op verdenking van ontucht met minderjarigen in wat later bleek te zijn één van de grootste zedenzaken in Nederland sinds jaren. In afwachting van de verdere behandeling door de rechtbank zit de verdachte vast. foto: ANP
BARENDRECHT
15
INHOUD
Dode en zwaargewonde bij steekpartij op het Willemsplein te Rotterdam Op 19 september 2024 begon een man om zich heen te steken bij de Erasmusbrug. Hierbij is een voorbijganger overleden en is iemand gewond geraakt. De verdachte kon door omstanders worden overmeesterd. Hem is moord met een terroristisch oogmerk ten laste gelegd. foto: ANP
ROTTERDAM CENTRUM
16
INHOUD
Onrust en vernielingen bij 25-jarig bestaan van MediaMarkt te Rotterdam Op 26 oktober 2024, om middennacht, verzamelden zich ongeveer 1000 personen op het Binnenwegplein voor een grote koopjesactie in verband met het 25-jarig bestaan van de MediaMarkt. Toen een groep jongeren probeerde voor te dringen en vernielingen aanrichtte, werd de sfeer op het plein grimmig en blies de MediaMarkt de actie af. Na enkele charges keerde de rust terug. Twee personen zijn aangehouden. foto: ANP
17
ROTTERDAM CENTRUM
INHOUD
Zwaar gewonde man aangetroffen in de Leuvehaven In de ochtend van 5 november 2024 gooide een man een grote stoeptegel op het hoofd van een slapende man op het buitenterrein van het Maritiem museum te Rotterdam. Het slachtoffer is met ernstig hoofdletsel naar het ziekenhuis overgebracht. Dankzij knap recherchewerk kon worden vastgesteld dat de verdachte zich in Frankrijk bevond, waar hij later ook is aangehouden. Waarschijnlijk heeft hij daar op eenzelfde wijze iemand gedood. foto: ANP
18
ROTTERDAM CENTRUM
INHOUD Intocht van Sinterklaas in Middelharnis De intocht van Sinterklaas op 16 november 2024 met de aanwezigheid van ´klassieke´ Pieten leidde op Goeree-Overflakkee tot protesten van Kick Out Zwarte Piet. Tijdens de demonstratie stonden voor- en tegenstanders tegenover elkaar. Er zijn vier aanhoudingen verricht. foto: ANP
MIDDELHARNIS
19
INHOUD
Internationaal cyberonderzoek Op dinsdag 3 december 2024 vonden er aanhoudingen plaats in een onderzoek van Team Cybercrime Rotterdam en de Belgische Federale Politie naar een criminele organisatie die zich bezighield met phishing en bankhelpdeskfraude vanuit o.a. een locatie in Rotterdam. In Nederland zijn vier verdachten aangehouden, in België vijf. Zij worden ervan verdacht in tenminste tien Europese landen slachtoffers voor miljoenen euro’s te hebben benadeeld. Bij de aanhoudingen zijn gegevensdragers en telefoons in beslag genomen en is een deel van de buit aangetroffen: designerkleding, sieraden, een jetski en grote hoeveelheden contant geld.
REGIO ROTTERDAM
foto: politie eenheid Rotterdam
20
INHOUD Aanhouding van verdachte van drievoudige moord Op zaterdag 21 december 2024 trof een voorbijganger een zwaargewonde man aan op de Reyerdijk te Rotterdam. Het slachtoffer bleek twee schotwonden te hebben en overleed in het ziekenhuis. Deze gebeurtenis vormde de start van een intensief en grootschalig opsporingsonderzoek. Enkele dagen later, op zaterdag 28 december 2024, overleed een 58-jarige man na te zijn neergeschoten aan het Roelantpad in Rotterdam. Op donderdag 2 januari 2025 werd in de Bommelerwaard weer een man neergeschoten. Ook dit slachtoffer overleed later aan zijn verwondingen. De aanwezigheid van een mogelijke schutter gaf veel onrust in de wijk en leidde tot de waarschuwing aan buurtbewoners om alert te zijn en donkere plekken te mijden. In de avond konden wij na een instap in een woning een verdachte aanhouden. Bij de woning werd een vuurwapen aangetroffen. De volgende dag ging de lokale gezagsdriehoek de wijk in om te praten met bewoners en hulpverleners. foto: ANP
ROTTERDAM
21
INHOUD
En wat er verder gebeurde in de eenheid…
Influencer veroorzaakt chaos met give-away Op 12 januari 2024 trok een weggeefactie van een 19-jarige influencer uit Vlaardingen bij een fastfoodketen in het winkelcentrum Zuidplein te Rotterdam honderden jongeren aan. Dit leidde tot de onrust bij winkeliers en bezoekers, ook omdat er vuurwerk werd afgestoken. De actie van de influencer werd daarna afgelast en het winkelcentrum ontruimd.
82-jarige man doodgestoken Op 18 januari 2024 werd een 82-jarige man doodgestoken in Rotterdam-Overschie. De verdachte is ter plaatse aangehouden.
Dodelijk steekincident in Gorinchem Op 23 januari 2024 troffen politiemensen in een woning een stoffelijk overschot aan en een zwaargewond persoon. Het lichaam van de overleden persoon vertoonde meerdere steekwonden. Er is een verdachte aangehouden.
Ontvoering van 71-jarige man Op 25 januari 2024 werd een 71-jarige man ontvoerd toen hij vanuit de moskee naar huis liep. Naar aanleiding van de ontvoering is een onderzoek gestart. Op 10 februari 2024 meldde de man zich weer.
Dode bij steekincident op Rotterdam Zuid Op 16 maart 2024 troffen politiemensen in een woning een 35-jarige man aan met meerdere steekwonden. Het slachtoffer is later overleden. Een eveneens 35-jarige verdachte hielden wij ter plaatse aan.
Dodelijk schietincident in de Lusthofstraat te Rotterdam Op 29 maart 2024 hoorden omwonenden schoten in de Lusthofstraat. Ter plaatse troffen politiemensen twee slachtoffers met schotwonden aan. Beide slachtoffers zijn overgebracht naar het EMC, waar één van hen overleed. In deze zaak is een verdachte aangehouden.
JANUARI
Overlijden onder verdachte omstandigheden in Ridderkerk Op 24 februari 2024 ontvingen wij een melding dat een man na een ruzie bloed zou overgeven. Op weg naar de melding kwam het bericht dat de man gereanimeerd werd. Gezien de omstandigheden ten tijde van het overlijden wordt uitgegaan van een misdrijf.
MAART
FEBRUARI
22
INHOUD
Opsporingsonderzoek naar grootschalige handel in drugs Op 16 april 2024 hielden rechercheurs in Rotterdam drie verdachten aan in een onderzoek naar grootschalige handel in cocaïne en heroïne. Bij doorzoekingen is 320.000 euro aangetroffen en zijn dure horloges, MacBooks, tientallen telefoons en simkaarten, sieraden en auto’s in beslag genomen.
Dodelijke steekpartij op Marconiplein te Rotterdam Op 12 mei 2024 werd er een persoon op straat aangetroffen met meerdere steekwonden. Het slachtoffer is nog gereanimeerd, maar overleed ter plaatse. Er is een verdachte aangehouden.
Internationaal phishingnetwerk ‘Labhorst’ opgerold Op 16 april 2024 is in Papendrecht een 21-jarige verdachte aangehouden in een internationaal opsporingsonderzoek naar een “phishing-as-a-service” provider, waar men tegen betaling gebruik kan maken van nepwebsites van bijvoorbeeld banken en overheidsinstanties. Via deze nepwebsites verkreeg de verdachte creditcardgegevens en beveiligingsnummers van zijn slachtoffers.
MEI
APRIL
Dodelijke schietpartij bij café Op 1 juni 2024 werd een man door het hoofd geschoten voor een café op de Wolphaertsbocht te Rotterdam. Het slachtoffer overleed een dag later in het ziekenhuis. Een 35-jarige verdachte is aangehouden.
Aantreffen van stoffelijk overschot in Hellevoetsluis Op 30 mei 2024 werd het levenloze lichaam aangetroffen van een 59-jarige vrouw. Later meldde zich op de plaats delict een persoon die verklaarde betrokken te zijn bij de dood van de vrouw. De 20-jarige man uit Hellevoetsluis is aangehouden.
Steekincident met dodelijke afloop in Vlaardingen Op 1 juni 2024 liep bij een steekincident een man een slagaderlijke bloeding op. Het slachtoffer is met spoed overgebracht naar het ziekenhuis, waar hij enkele dagen later overleed. In verband met het steekincident hielden wij een verdachte aan.
Steekincident met dodelijke afloop in Dordrecht Op 23 juni 2024 stak een 16-jarige jongen bij een ruzie een 19-jarige man uit Dordrecht dood. De verdachte, eveneens woonachtig in Dordrecht, is aangehouden.
JUNI
23
Europees Kampioenschap Voetbal; 14 juni – 14 juli 2024 Aan het begin van de zomer vond in Duitsland het Europees Kampioenschap voetbal plaats. De verschillende wedstrijden van het Nederlandse en Turkse nationale elftal zijn in onze eenheid rustig verlopen.
INHOUD
Babbeltrucs Gedurende het hele jaar, maar vooral begin juli en eind december, kwam een opvallend aantal aangiftes binnen van slachtoffers van babbeltrucs door nepagenten of van bankhelpdeskfraude. Meldingen kwamen vooral binnen uit Dordrecht, Vlaardingen, Oud-Beijerland en Maassluis. Slachtoffers zijn vaak al op leeftijd. Omdat deze problematiek door het hele land speelt, zijn zowel landelijk als door de eenheid Rotterdam onderzoeken gestart.
Dodelijk steekincident te Rotterdam Op 8 juli 2024 troffen politiemensen een man aan die in zorgwekkende toestand verkeerde na te zijn mishandeld. De 27-jarige man is naar een ziekenhuis gebracht waar hij de volgende ochtend aan zijn verwondingen is overleden. Het slachtoffer bleek ook te zijn gestoken. Enkele dagen later is een 25-jarige Rotterdammer aangehouden.
Vrouw overleden door misdrijf te Rotterdam Op 6 juli 2024 troffen politiemensen het levenloze lichaam aan van een 28-jarige vrouw. Als verdachte kwam de partner van de vrouw in beeld. Die was inmiddels gevlucht, maar kon in het oosten van Nederland worden aangehouden. Behalve femicide was er in de eenheid sprake van stalking en huiselijk geweld. Wij ontvingen in 2024 686 meldingen van stalking door (ex-)partners en hielden 1.700 verdachten aan voor huiselijk geweld.
Operatie Spincaster; 23 juli 2024 Meer dan 100 partijen, waaronder 12 overheidsinstanties, Chainalysis en 17 cryptoexchanges, deden maandenlang onderzoek in Nederland en vijf andere landen naar zogenaamde approval phishing. Dit is een tactiek die oplichters gebruiken om slachtoffers een soort toestemmingstrancties te laten ondertekenen om geld te stelen uit een cryptoportemonnee. Tijdens het onderzoek is 162 miljoen dollar aan gestolen geld geïdentificeerd en zijn 186 Nederlandse slachtoffers verwittigd.
JULI
Rotterdam Unlimited Zomercarnaval Op 27 juli 2024 vond de 40e editie plaats van Rotterdam Unlimited Zomercarnaval. Gezien de ernstige geweldsdelicten tijdens de vorige editie waren er dit jaar extra maatregelen getroffen. Zo was er alleen een straatparade. Op een tweetal opstootjes na is de 40e editie van het zomercarnaval rustig verlopen. Wel zijn er bij preventief fouilleren meerdere vuurwapens aangetroffen.
Schietpartij met dodelijke afloop in Rotterdam Op 10 augustus 2024 troffen politiemensen na een melding van een schietincident een man aan met een schotwond in de borst. Deze man is later overleden. De verdachte, een 17jarige jongen uit Schiedam, is aangehouden.
AUGUSTUS
24
Afgelaste wedstrijd tussen Feyenoord en Ajax Op 1 september 2024 verbood de burgemeester de competitiewedstrijd Feyenoord - Ajax in verband met stakingsacties door politiemensen voor behoud van het vroegpensioen. Op de speeldag was het onrustig op het Stadhuisplein te Rotterdam. Feyenoordsupporters zongen antisemitische voetballiederen, staken vuurwerk af en probeerden de politie uit te dagen. Er zijn 7 aanhoudingen verricht. De wedstrijd is op 30 oktober 2024 ingehaald; Ajax won met 0 – 2.
INHOUD
Wereldhavendagen; 5 – 7 september De 47e editie van de Wereldhavendagen, het grootste jaarlijkse maritieme evenement van Nederland, trok naar schatting 400.000 bezoekers. Extinction Rebellion was elke dag aanwezig met kleine demonstraties.
Onderzoek Vuurland Op 2 september 2024 hielden rechercheurs in een groot drugsonderzoek negen personen aan in Dordrecht, Zwijndrecht, Barendrecht, Ridderkerk en Hellevoetsluis. Zij troffen 70 duizend euro aan contant geld, negen personenauto's en een vuurwapen aan en namen een grote hoeveelheid XTC in beslag.
Nicknames Britt, Milou, Kate, Tess en Suus In een onderzoek van de eenheid Rotterdam werd op 22 september 2024 in Enkhuizen een man aangehouden voor grooming en voor het vervaardigen van kinderporno. Later is hier ook de beschuldiging van verkrachting en seksueel misbruik bijgekomen. Door zich voor te doen als een meisje chatte hij met jongens en verleidde hen om seksuele handelingen te plegen voor de camera. Hiermee maakte hij honderden slachtoffers.
SEPTEMBER
Overleden persoon aangetroffen in Maassluis Op 12 oktober 2024 werd op straat een overleden jonge man aangetroffen. Hij bleek meerdere verwondingen te hebben. In de loop van de dag is een verdachte aangehouden.
Aanhouding voor miljoenenoplichting Na een onderzoek van het financieel economisch rechercheteam (FINEC) hield de politie in Rome een Nederlander aan die beweerde een baanbrekende medische technologie ontwikkeld te hebben. Met vervalste documenten wist hij miljoenen los te krijgen van slachtoffers in Verenigde Staten, Italië, Nederland en Zwitserland. Van het geld leidde hij een luxeleven. De verdachte werd op 25 oktober 2024 in Nederland voorgeleid voor de rechter-commissaris.
Miljoenenzwendel met biodiesel Op 6 november 2024 deed team Milieu een inval bij een bedrijf op verdenking van fraude met grondstoffen voor biobrandstoffen. Het gaat om frituurvet dat wordt toegevoegd aan reguliere diesel om de CO2-uitstoot te reduceren. Het bedrijf wordt ervan verdacht de frituurolie aan te lengen, maar deze wel te coderen als pure frituurolie. Dit is fraude en heeft schadelijke gevolgen voor het milieu.
OKTOBER
NOVEMBER
25
Defensiebeurs in AHOY te Rotterdam Op 21 november 2024 vond in evenementencomplex AHOY de jaarlijkse NEDS-defensiebeurs plaats. Bij het terrein werd de hele dag gedemonstreerd tegen de beurs en er waren opstootjes tussen politie en demonstranten. Ook bekladden demonstranten het gebouw met rode verf. Gedurende de dag zijn 13 personen aangehouden.
Wat houdt ons bezig?
26
INHOUD
Kapitale delicten en excessief geweld In 2024 kwamen in de eenheid Rotterdam 19 personen door geweld om het leven; in 2023 kwamen er eveneens 19 personen door geweld om het leven. In bijna alle zaken werden één of meerdere verdachten aangehouden. De aanleiding is doorgaans gelegen in conflicten in de relationele sfeer, ruzies tussen bekenden, veelal onder invloed van drank of andere middelen, of is gerelateerd aan conflicten in de (drugs) criminaliteit. Wij telden in 2024 9.368 geweldsdelicten, dit is vrijwel gelijk aan vorig jaar. Het aantal overvallen daalde met 12%, het aantal straatroven steeg daarentegen met 33%. Van alle overvallen werd in 2024 40% opgelost, voor straatroven was dit 30%.
Op basis van een analyse van alle incidenten in 2024 blijkt dat de helft van het excessieve geweld te maken heeft met conflicten in het criminele milieu. In een kwart van de gevallen kan er geen directe aanleiding worden vastgesteld. Voor de resterende kwart geldt dat excessief geweld terug te voeren is op conflicten in de private of zakelijke sfeer. Hieruit blijkt dat ook zij aan zwaar explosief materiaal kunnen komen en dat de drempel om het te gebruiken dan laag is. Sinds 2023 zet de eenheid met een gecoördineerde aanpak alles op alles om het aantal explosies terug te brengen. Naast opsporingsonderzoeken naar daders en verstoring van nieuwe aanslagen wordt in de aanpak nadrukkelijk geprobeerd inzicht te verkrijgen in de verbanden tussen de verschillende incidenten en – in samenwerking met (internationale) partners – zicht te krijgen op opdrachtgevers en zogenoemde ‘geweldbrokers’: zij die aanslagen plannen en aansturen. De politiële aanpak sluit nauw aan bij bestuurlijke maatregelen, zoals sluiting van panden en extra toezicht op locatie. Ook zoeken wij samen met gemeenten en Openbaar Ministerie naar alternatieve interventies en zijn hierover in gesprek met o.a. jongerenwerk, woningbouwcorporaties, maar ook met private partijen, zoals de autoverhuurbranche. Daarnaast richt de aanpak zich op handelaren in illegaal vuurwerk en op het bezit daarvan.
Zo werd in een onderzoek van de districtsrecherche van district Zuid Holland Zuid op 7 november jl. in Duitsland 35.000 kg. zwaar professioneel vuurwerk aangetroffen bestemd voor de Nederlandse illegale markt.
In 2024 registreerden wij 96 schietincidenten en 283 explosies. In 2023 telden wij 98 schietincidenten en 229 explosies. We hielden 230 verdachten aan (tegen 199 in 2023). Van de aangehouden verdachten is de helft jonger dan 23 jaar. Het merendeel van de incidenten vond plaats in Rotterdam, gevolgd door Vlaardingen, Schiedam, Dordrecht en Nissewaard. Het probleem speelt evenwel in de hele eenheid: in elke gemeente heeft zich één of meerdere incidenten voorgedaan. Met name op series van explosies in Vlaardingen en Capelle aan den IJssel is veel inzet gepleegd, zowel in de opsporing van daders en opdrachtgevers als ter voorkoming van nieuwe aanslagen. Deze incidenten kregen ook in de media veel aandacht.
Het streven naar een omvattende, integrale aanpak krijgt naar aanleiding van de inspanningen vanuit de eenheid een landelijk vervolg met het Offensief Tegen Explosies, waarvan de burgemeester van Rotterdam voorzitter is. Ook speelt de eenheid binnen de Nederlandse politie een leidende rol in het samen met buitenlandse korpsen aan banden leggen van de internationale handel in zwaar illegaal vuurwerk en het gezamenlijk formuleren van voorstellen voor aangepaste wetgeving op Europees niveau.
27
INHOUD
Jeugd en rivaliserende jeugdgroepen Rivaliteit tussen jeugdroepen heeft in 2024 geleid tot ernstige geweldsincidenten. Zo is er door rivaliserende jeugdgroepen op elkaar geschoten in een tram, waarbij een omstander gewond raakte. Ook waren er ernstige steekincidenten waarbij leden van rivaliserende jeugdgroepen betrokken waren. Behalve aan geweldsdelicten maken rivaliserende jeugdgroepen zich schuldig aan andere strafbare feiten, bijvoorbeeld handel in drugs.
Alhoewel de jeugdcriminaliteit het afgelopen decennium gehalveerd is en de gemiddelde leeftijd van daders toeneemt, zien we ook zeer jonge daders die betrokken zijn bij zeer ernstige delicten. Zo raakte begin 2025 een 11 jarige jongen ernstig gewond en kwam een 13 jarige jongen bij een misdrijf om het leven. In beide gevallen waren de daders leeftijdsgenoten. Ook houden wij regelmatig minderjarigen aan voor betrokkenheid bij zware criminaliteit. Het gaat dan bijvoorbeeld om uithalers van drugs in de haven of minderjarigen die explosieven plaatsen bij woningen, bedrijven of voertuigen. Hierbij is overigens de grens tussen daderschap en slachtofferschap, bijvoorbeeld van criminele uitbuiting, soms heel dun. Een andere zorg betreft de minderjarigen die wij in 2024 aanhielden voor extremistische activiteiten gerelateerd aan IS of extreemrechts. Het gaat veelal om kwetsbare jongeren die online in aanraking komen met een extremistisch gedachtengoed en vervolgens radicaliseren. Vooral de snelheid waarmee deze jongeren radicaliseren, is zorgwekkend.
In 2024 hebben verschillende districten onderzoek gedaan naar rivaliserende jeugdgroepen. Dit heeft in november jl. in Rotterdam en Schiedam geleid tot een grote actiedag waarbij wij 13 verdachten aanhielden en diverse wapens, waaronder twee vuurwapens, in beslag namen en contant geld. Behalve aan strafrechtelijke trajecten werken wij in bestuurlijke aanpakken samen met gemeenten en met de hulpverlening. Dat gebeurt onder meer in het programma Preventie met Gezag, dat in Dordrecht, Rotterdam, Schiedam en Vlaardingen actief is, en via de methodiek van de Group Violance Intervention. Zo zijn tijdens de actie tegen rivaliserende jeugdgroepen in Rotterdam en Schiedam in november jl. verschillende jongeren aangemerkt als nieuwe aanwas voor deze groepen. Door verschillende partners is aan deze jongeren en hun ouders hulp aangeboden om te voorkomen dat zij in de criminaliteit belanden.
Onze inzet is allereerst gericht op verbinding met de jeugd, zowel in het fysieke als in het digitale domein. Bij grensoverschrijdend of zorgwekkend gedrag zorgt de politie voor vroegtijdige signalering via een zorgmelding bij Veilig Thuis. Met jongeren die aangehouden zijn voor het bezit van een mes of voor het uithalen van drugs in de haven volgt standaard een nazorggesprek met de politie. Ook krijgen jongeren die aangehouden zijn met een mes een brief uitgereikt van het Openbaar Ministerie. Bij crimineel gedrag treden wij op volgens het uitgangspunt van ‘zorg en straf op maat’.
Fwd: Growy!
28
INHOUD
Aanpak van ondermijning (in de haven) Wij zagen in 2024 minder uithalers en ook een daling van het aantal inbeslaggenomen kilo’s verdovende middelen. Wij hebben de mainportaanpak verder uitgebreid. Het dekmantelteam, basisteam Grens en diverse (gecombineerde) opsporingsteams, bijvoorbeeld het Hit And Run Cargo (HARC) team, zijn verrijkt met nieuwe medewerkers. Begin 2025 gaan wij met de partners de uitvoeringsagenda op basis van de actuele trends en ontwikkelingen hernieuwen en met de voor de komende jaren toegewezen extra gelden uitvoeren.
Basisteam Grens heeft in 2024 ingezet op de aanpak van ondermijning en mensensmokkel via de jachthavens en pleziervaart. In 2025 zal deze aanpak verder worden voortgezet. Eenheidsbrede aanpak van criminele geldstromen In 2025 zetten wij extra in op de aanpak van crimineel ondergronds bankieren en criminele geldstromen. Immers, geld is dé spil van georganiseerde criminaliteit. Dit betekent dat in opsporingsonderzoeken altijd oog is voor de financiële kansen, waarbij de vermogensbestanddelen en afpakmogelijkheden voortdurend in kaart worden gebracht. En dat alle collega´s bijdragen aan het bestrijden van financiële criminaliteit, niet alleen financieel specialisten. Hiertoe investeren wij in vakontwikkeling. Alleen opsporen en vervolgen is niet genoeg en daarom willen wij de kansen benutten die samenwerking met burgers, met publieke en met private partners en (inter)nationale partners in de veiligheidsketen bieden. Daarnaast wordt gewerkt aan de transitie van het huidige Regionaal Financieel Team (RFT) en het Integraal Afpakteam ConfisQ naar één robuust flexibel ingericht Regionaal Samenwerkingsverband Criminele Geldstromen (RSCG). Dit is een samenwerkingsverband van politie, FIOD en OM.
Het doel van de aanpak is om de cruciale schakels in het systeem van criminele geldstromen op te sporen om barrières op te werpen, de weerbaarheid tegen crimineel misbruik van betalingssystemen te verhogen en criminele winsten af te pakken.
Centraal blijft staan een probleemgerichte aanpak. Eén van de criteria voor het oppakken van nieuwe zaken is de mate waarin onderzoek inzicht biedt in misbruik door criminelen van bestaande bedrijfsprocessen. Eén van de eerder geconstateerde kwetsbaarheden, namelijk de pincodefraude om verdovende middelen uit te kunnen halen, is in 2024 succesvol aangepakt. In 2025 gaan we verder met het duiden van andere smokkelmethodes, zoals bijvoorbeeld het inwassen van verdovende middelen of de smokkel via bulkgoederen en andere kwetsbaarheden in de transportsector en het spoorvervoer. In het kader van internationale samenwerking zijn er meerdere samenwerkingen met bronen transitlanden, zoals bijvoorbeeld Colombia, en daarnaast met gremia zoals de World Shipping Counsil en de European Ports Alliance. Samen met de Antwerpen en Hamburg zetten wij ons in 2025 in om via Europol periodiek een actueel Europees beeld over trends en ontwikkelingen met betrekking tot drugssmokkel op te leveren.
29
INHOUD
Online criminaliteit Het aantal meldingen van online criminaliteit is de afgelopen jaren flink gestegen. In de eenheid ging het in 2024 om 2974 meldingen. De impact van online criminaliteit op slachtoffers is groot en blijft niet beperkt tot financiële schade; zij ervaren naast vaak schaamte ook een verminderd vertrouwen in hun medemensen. Plegers van online criminaliteit zijn overwegend jong (tweederde is nog geen 30 jaar). Online criminaliteit gaat hand in hand met traditionele delicten als heling of witwassen. De criminelen besteden het illegaal verkregen geld vaak aan luxe of statusverhogende goederen, zoals horloges, sieraden, designerkleding, telefoons en laptops.
De eenheid Rotterdam beschikt al enkele jaren over een cybercrimeteam en over digitale expertise bij de districtsrecherches. In 2023 is elk district uitgerust met een digikamer en sinds 2024 hebben alle basisteams een digitale wijkagent en een digiprofessional om de kennis en competenties op digitaal vlak ook lokaal te versterken. In 2025 gaat de digitale transformatie in de eenheid door en maken wij in de eerste helft van 2025 van alle teams een ‘foto’ om te bepalen waar zij in de digitale transformatie staan. De aanpak van online criminaliteit verloopt enerzijds via automatische toedeling aan basisteams van zaken bij zicht op lokaal daderschap (zogenaamde operatie Centurion) en anderzijds via het regionale CyberCentre, een voorziening op eenheidsniveau waar verschillende specialisten op het gebied van cybercriminaliteit, financiën, intelligence en opsporingstactiek gezamenlijk werken aan de aanpak van online criminaliteit. In 2024 is hiermee proefgedraaid, in 2025 voeren wij het CyberCentre in om de aanpak van (complexere vormen van) digitale criminaliteit te verstevigen. Een ander nieuw concept is de “Digitale meldkamer: ter plaatse bij digitale criminaliteit”. Hiermee krijgen meldingen van online criminaliteit een hogere prioriteit en gaan politiemensen bij burgers langs om aangiftes op te nemen.
Onze ambitie is om deze werkwijze, die in een aantal andere eenheden als succesvol is ingevoerd, in het eerste half jaar van 2025 op te nemen als reguliere manier van werken.
Er zijn vele verschijningsvormen van online criminaliteit die wij in de eenheid tegenkomen. Soms worden slachtoffers gebeld omdat er iets mis zou zijn met hun betaalpas, ontvangen zij een verhulde betaallink per mail of krijgen zij een app buiten de Playstore aangeboden waarmee op afstand een apparaat kan worden afgenomen. Meer complexe vormen van online criminaliteit zijn approval phishing (een vorm van fraude waarmee oplichters onder valse voorwendselen toegang krijgen tot de digitale portemonnee van slachtoffers) en cryptodrainers (malware waarmee oplichters de inhoud van cryptowallets automatisch kunnen overhevelen). De komende jaren zullen er nieuwe vormen van online criminaliteit in beeld komen, mede omdat door kunstmatige intelligentie en deepfakes er meer en nieuwe mogelijkheden ontstaan.
Elke aanpak van online criminaliteit richt zich naast opsporing en vervolging nadrukkelijk op preventie, kennisdeling, snelle interventies en innovatieve oplossingen. Weerbaarheid bij gebruikers en organisaties blijft van het grootste belang. Daarom doen wij in 2025 samen met de VAR, gemeenten, Platform Veilig Ondernemen, het Openbaar Ministerie en vele andere partners mee met het uitvoeringsprogramma digitale veiligheid 2025 - 2027 en de actiedag “Echt niet vandaag” om MKB, jongeren, ouderen en minder digitaal vaardigen bewust te maken van de gevaren van online criminaliteit.
30
INHOUD
Personen met onbegrepen gedrag en daklozenproblematiek Al jaren signaleren wij een toename van het aantal incidenten met psychisch kwetsbare personen. In 2016 ging het nog om 7000 incidenten, in 2024 telden wij er 16.500. In 2024 waren er meerdere ernstige en fatale incidenten waarbij verwarde personen betrokken waren. Zo stak op 18 januari 2024 in Rotterdam een verwarde man een toevallige voorbijganger neer. Het slachtoffer overleed enkele dagen later in het ziekenhuis.
deze personen opgesloten moeten worden in een politiecel. Terwijl juist bij de problematiek van deze kwetsbare groep geldt dat zij baat hebben bij een vorm van hulpverlening die de politie niet kan bieden. Dit is dan ook de reden dat op landelijk en regionaal niveau de gezamenlijke aanpak van personen met onbegrepen gedrag door de politie tot focuspunt benoemd is. In met name het centrum van Rotterdam zien wij de laatste jaren veel overlast in en klachten uit de wijken door een toename van het aantal buitenslapers. Daarom kwam de gemeente Rotterdam in 2024 met het Actieplan Buitenslapers, waaraan ook de politie deelneemt. Het terugdringen van de overlast op straat is één van de doelen van deze aanpak. Het andere doel is buitenslapers helpen aan perspectief. Vaak gaat het om arbeidsmigranten of ongedocumenteerden. Hulp kan zijn begeleiding naar (verslavings)zorg of werk of terugkeer naar land van herkomst. De problematiek is echter taai en sinds het begin van de meer gezamenlijke aanpak nog niet gelijk afgenomen, maar er staat wel een fundament om de komende jaren de problematiek terug te dringen.
In 2024 is het in de hele eenheid mogelijk geworden om melding te doen van zorgwekkend gedrag bij gemeentelijke meldpunten. De opvolging door lokale partners om per melding tot een passende aanpak te komen moet in 2025 verder ingevuld worden. Alhoewel er dus zeker initiatieven zijn - samen met gemeenten en hulpverlening - op het gebied van de (eerste) opvang (zie bijvoorbeeld de pilot straattriage op blz. 45) blijven incidenten met personen met onbegrepen gedrag een forse inzet van de politie vragen. Ook komt het nog te vaak voor dat
31
INHOUD
Evenementen, voetbal, demonstraties en openbare ordehandhaving In 2024 waren er in de eenheid Rotterdam zo´n 4500 evenementen, ruim honderd wedstrijden in het betaald voetbal, circa 500 demonstraties en 600 overige inzetten in het kader van openbare ordehandhaving. De inzet hiervoor komt uit op ongeveer 190.000 uur.
Sinds de coronaperiode zien wij een afname van het aantal kleinere evenementen. Door een strak geregeld proces voor de advisering over evenementen en een goede risico-inschatting en daarmee samenhangende beoordeling van de benodigde capaciteit is het de afgelopen jaren gelukt om de inzet voor evenementen terug te dringen. Zo hebben wij in 2024 30% minder inzet gepleegd voor de begeleiding van evenementen dan in het peiljaar 2019. De verwachting is dat de inzet voor het openbare orde domein in 2025 hoger zal uitvallen dan in 2024. In juni wordt de NATO SUMMIT 2025 georganiseerd in Nederland. De inzet voor de top is dusdanig fors dat eind juni de eenheid zal werken met een zogenaamde kernbezetting, waarbij de minimumdienstverlening gegarandeerd is. Dit betekent dat alle andere activiteiten, zoals de begeleiding van evenementen, worden stopgezet of afgeschaald. Om de kernbezetting te kunnen garanderen, zijn inmiddels maatregelen genomen, zoals bijvoorbeeld een verlofbeperking.
Grootschalige inzetten waren nodig bij de Jaarwisseling, de Bekerfinale en huldiging van Feyenoord, de klassieker Feyenoord – Ajax, het Europees Kampioenschap en het evenement Rotterdam Unlimited. Bijzondere inzet was er o.a. bij de meerdaagse afzetting van de Schammenkamp te Rotterdam, na de explosie aldaar, en voor de geïntensiveerde aanpak van Luilak in diverse Zuid-Hollandse gemeenten. Het aantal demonstraties nam met zo’n 10% toe ten opzichte van het gemiddelde van voorgaande jaren. Verreweg de meeste demonstraties vinden plaats in het centrum van Rotterdam en zijn kleinschalig van aard. Grotere demonstratie werden vooral georganiseerd door klimaatgroepen of in verband met het conflict in het Midden Oosten, alhoewel er steeds vaker sprake is van vermenging tussen verschillende thema´s en actiegroepen. In het kader van maatschappelijk ongenoegen zien wij dat het conflict in het Midden Oosten sterke emoties oproept en leidt tot een verscherping van de ervaren tegenstellingen bij bevolkingsgroepen.
32
INHOUD
Formatie & bezetting; instroom en behoud Op dit moment wordt de financiële ruimte die ontstaat door onderbezetting bij met name de basisteams gebruikt om elders extra capaciteit in te huren. Dit is ter ontlasting van operationele teams of voor opgedragen taken, waarvoor nog geen extra budget beschikbaar gesteld is, zoals de opvang van collega’s met beroepsziekten. Wanneer richting 2029 de onderbezetting verder terugloopt, zijn met het oog op een gezonde bedrijfsvoering op niet al te lange termijn keuzes nodig om te voorkomen dat deze extra inzet op den duur ten koste gaat van de operationele sterkte. Daarnaast speelt dat de meerjarenbegroting van de Nederlandse politie structurele financiële tekorten kent. Om richting 2028 niet in financiële problemen te komen heeft de Nederlandse politie tussen de 500 - 600 miljoen euro nodig. Zonder dit extra geld zullen er lastige keuzes gemaakt moeten worden waarbij snijden in formatie niet wordt uitgesloten. Deze keuzes worden momenteel op landelijk niveau voorbereid.
De onderbezettting van de basisteams daalde tussen 2020 en 2024 met 200 fte. De komende drie jaar zal de bezetting naar verwachting stabiliseren om daarna verder door te groeien naar ruim 2.550 fte in 2029. Voorwaarden zijn wel dat de instroom van nieuwe aspiranten en medewerkers op peil, de (on)voorziene uitstroom (rond de 3%) en doorstroom naar andere eenheden stabiel en het uitvalpercentage tijdens de diverse initiële opleidingen ongewijzigd blijft. Tot op heden is elk jaar gelukt om de opleidingsklassen gevuld te krijgen, maar in de huidige arbeidsmarkt met een toenemende concurrentie van met name Defensie en de Douane wordt dit wel steeds moeilijker.
Behalve op het stimuleren van nieuwe instroom zetten wij in op behoud en duurzame inzetbaarheid van collega´s, bijvoorbeeld door het verbeteren van de mentale fitheid van medewerkers en van de zorg voor elkaar. Wij investeren in een goede landing en begeleiding van nieuwe collega´s in hun teams, of het nu gaat om startende collega’s direct na de opleiding of nieuwe teamchefs. Collega’s die starten in een nieuwe functie worden ondersteund om vakbekwaam te worden, collega’s die op hun functie blijven zitten, worden gestimuleerd om te blijven leren en vakbekwaam te blijven. Ook de invoering van een nieuw systeem voor capaciteitsmanagement in 2026 moet na drie jaar van voorbereiding bijdragen aan een verbeterde inzetbaarheid o.a. door een verbeterd inzicht in de capaciteitsvraag en -aanbod, het maken van betere inzetkeuzes en de invoering van Samen Roosteren.
In tegenstelling tot de basisteams neemt de bezetting van de opsporing de komende jaren volgens de prognose af. De onderzetting binnen de opsporing en informatie-organisatie loopt op van 7% in 2024 tot 11% of meer in 2027. Met het oog op deze ontwikkeling heeft de eenheidsleiding alvast een aantal maatregelen genomen. Zo is de vacaturedrempel voor de opsporing afgeschaft en heeft de eenheid in 2024 via alternatieve instroom circa 60 (administratieve) recherchemedewerkers geworven. Er volgt nog een besluit over de omvang van de werving in 2025.
33
INHOUD
Onderzoek naar sociale veiligheid in basisteam Rotterdam Centrum Op basis van de aanbevelingen is met de collega’s van het basisteam een plan opgesteld om toe te werken naar een veilig en sociaal werkklimaat. Het plan omvat o.a. een managementschouw, verbetering van de zorg na incidenten, betere personeelszorg en structurele en daadkrachtige bestrijding van discriminatie, zowel binnen als buiten de organisatie. Dit plan is ook besproken met de externe adviescommissie voor Politie voor Iedereen. Een aantal aanbevelingen reikt verder dan het basisteam Centrum en vereisen (ook) collectieve aandacht van het strategisch management. Hiervoor zijn 10 ontwikkelopdrachten geformuleerd voor de eenheid die zich richten op leiderschap, duurzame inzetbaarheid, gebiedsgebonden politiewerk en Politie voor Iedereen. Deze ontwikkelopdrachten staan niet op zichzelf, maar zijn onderdeel van onze bredere ambitie om een politie van en voor iedereen te zijn. Hieraan wordt invulling gegeven langs vijf pijlers, waaronder veilige en inclusieve teams (zie blz. 40).
Naar aanleiding van signalen over mogelijk grensoverschrijdend gedrag startte de eenheid begin 2024 een door een extern bureau uitgevoerd onderzoek naar de sociale veiligheid in basisteam Rotterdam Centrum. De uitkomsten werden net voor de zomervakantie met de collega´s van het basisteam gedeeld en vormen de basis voor een met die collega´s opgestelde aanpak om stap voor stap tot verandering te komen. Op 19 augustus 2024 berichtte het NRC hierover. Het artikel, werd door andere media overgenomen en leidde zowel in de samenleving als binnen de politie tot ophef en veel reacties. De externe onderzoekers stellen dat de politieorganisatie inherent kwetsbaar is als het gaat om integriteit en sociale veiligheid. Daarvoor benoemen zij verschillende risicoverhogende factoren. Daarnaast hebben zij gekeken naar de organisatiespecifieke kenmerken van het basisteam Centrum. Zij stelden vast dat er sprake was van onvoldoende sturing vanuit de leiding, niet optimaal functioneren van het integriteitssysteem, ontbreken van een aanspreekcultuur en een hoge werkdruk en kwalitatieve onderbezetting. Gevolg is dat collega’s het risico lopen dat ze te maken krijgen met roddels, onderling zwartmaken, groepsvorming en buitensluiten, maar ook met vormen van discriminatie, stereotypering en seksualisering.
34
Kwantitatieve resultaten 2024 en doelstellingen 2025
35
realisatie 2024
75%
BESLAG realisatie 2024
€ 15.486.816,-
doel 2025
€ 21.820.225,Aantal verdachten OM van Mensenhandel
De eenheid heeft – conform artikel 39 lid 1 Politiewet 2012 – in de Strategische Agenda (en in het verlengde van de Veiligheidsagenda) afspraken gemaakt met het Regionaal Veiligheidsoverleg over de realisatie van onderstaande doelstellingen in de jaren 2023 – 2026.
realisatie 2024
22
AANTAL AANGEPAKTE CSV´S
doel 2025
30
percentage realisatie 2024 t.o.v. doel
73%
Aantal verdachten OM van cybercrime regulier realisatie 2024
Net als in 2023 heeft de eenheid in 2024 de doelstellingen voor beslag en mensenhandel niet gerealiseerd. Ook voldoet de realisatie van het aantal verdachten voor cybercrime net niet aan de doelstelling. In de breedte zien wij binnen de opsporing in 2024 een afname van het aantal afgehandelde verdachten. Dit hangt enerzijds samen met de onderbezetting in de basisteams en bij de opsporing en anderzijds met de verhoogde inzet voor o.a. de aanpak van excessief geweld, demonstraties en het grote aantal incidenten gerelateerd aan vuurwapengebruik. Dit heeft tot gevolg dat andere meldingen, opsporingsonderzoeken en aangiftes blijven liggen. Het is echter onvermijdelijk dat er scherpe keuzes gemaakt worden in wat wij wel en niet (meer) kunnen oppakken.
42
realisatie 2024
119
percentage realisatie 2024 t.o.v. doel
93%
Anderzijds zien we dat onderzoeken naar ‘hidden crime’, waaronder ondermijningszaken en cybercrime, in vergelijking tot high impact crime complexer en tijdrovender zijn. Ze vereisen meer specialistische inzet, meestal internationale samenwerking en inzet van innovatieve opsporingsmethodes. Regelmatig komt het ook voor dat één verdachte tientallen slachtoffers heeft gemaakt. De nadruk ligt daarom meer dan voorheen op buitenstrafrechtelijke of alternatieve afdoening, bijvoorbeeld verwittiging van slachtoffers, het uit de lucht halen van een server of het attenderen van partners op misbruik van kwetsbaarheden in hun bedrijfsprocessen. Al naargelang hoe het grootste maatschappelijke effect bereikt kan worden en dat is niet altijd door aanhouding van een verdachte. Dergelijke alternatieve interventies, die een steeds groter aandeel in de afdoening hebben, tellen nog niet of te beperkt mee in de realisatie van de doelstellingen en hierdoor komen alle opsporingsinspaningen in de afgesproken doelstellingen onvoldoende tot uitdrukking.
doel 2025
percentage realisatie 2024 t.o.v. doel
51
Aantal verdachten OM van gedigitaliseerde criminaliteit
93%
realisatie 2024
1139 doel 2025
doel 2025
128
345
percentage realisatie 2024 t.o.v. doel
364%
REACTIETIJD SPOED
REACTIETIJD NU
Percentage minder dan 15 minuten ter plaatse
Percentage minder dan 30 minuten ter plaatse
00
00
15
realisatie 2024
83,1%
doel 2025
82%
36
realisatie 2024
81,5%
30
doel 2025
77%
De eenheid aan het woord over ...
37
INHOUD
Voortgang op de strategische thema’s In de Strategische Agenda heeft het Regionaal Veiligheidsoverleg voor de periode 2023 – 2026 de strategische ontwikkelopdracht voor de eenheid geformuleerd.
1
2
3
4
Investeer in een Politie voor Iedereen
Investeer in het proces van opsporen
Investeer in de “digitale” politie
Investeer in duurzame inzetbaarheid van medewerkers
Investeer in een Politie voor Iedereen: veilige en inclusieve teams, diverse instroom, aanpak van discriminatie en netwerk divers vakmanschap en bondgenoten.
Investeer in het proces van opsporen en in een aanpak van ondermijning in samenwerking met partners.
Investeer in de “digitale” politie en in een aanpak van veelvoorkomende digitale criminaliteit in samenwerking met partners: versterking aanpak digitale criminaliteit, online politiewerk en digitaal bewust, fit en vaardig.
Investeer in duurzame inzetbaarheid van medewerkers in een veilige, diverse en inclusieve werkomgeving: vitaliteit en weerbaarheid, leren en ontwikkelen en capaciteitsmanagement.
Zorg & Veiligheid en maatschappelijk ongenoegen Naast deze vier ontwikkelthema´s blijven wij nadrukkelijk aandacht houden voor de twee geprioriteerde veiligheidsthema’s Zorg & Veiligheid en maatschappelijk ongenoegen. Het laatste regionale thema is de doorontwikkeling van de gebiedsgebonden politie.
38
De collega's aan het woord In het vorige jaarverslag/jaarplan hebben de regionale portefeuillehouders binnen de politie voor hun thema aangegeven welke ontwikkelingen er plaats vonden en wat de plannen waren voor komende jaren. In deze versie komen de collega’s aan bod die vertellen hoe zij in hun dagelijkse werk met deze nieuwe ontwikkelingen te maken hebben.
39
INHOUD
Politie voor Iedereen:
‘Wees nieuwsgierig naar elkaar, stel je oordeel uit en vraag je altijd af: ‘Is het professioneel?’ Wij zijn er voor alle mensen in onze samenleving; wij maken geen onderscheid. Die gelijkwaardigheid geldt ook intern: we willen een organisatie zijn waarbinnen iedereen zich veilig voelt, ook om zich naar elkaar toe uit te spreken. En waar we gedrag dat niet passend is, begrenzen. Zodat politiemensen zich kunnen focussen op hun vakmanschap. En burgers buiten de best mogelijke politie treffen. Essentieel voor dit alles, is inclusief leiderschap. Vandaar dat vanuit het programma Politie voor Iedereen (PvI) alle leidinggevenden in onze eenheid in 2024 een speciaal hierop gerichte driedaagse training hebben gevolgd. “Echt een politie voor iedereen kunnen zijn, dat begint bij de leidinggevenden op de werkvloer en het managementteam (MT). Goed voorbeeld doet immers goed volgen”, zo zegt Gerhard Versluis. Hij is operationeel expert wijkagent in basisteam IJsselmonde, waar hij één van de kartrekkers is van het thema Politie voor Iedereen in zijn basisteam. “Ons volledige MT heeft deze leiderschapstraining afgelopen jaar gevolgd. Tijdens deze drie dagen ligt de focus op de rol van leidinggevenden ten opzichte van hunzelf, het team en de buitenwereld.
Als je namelijk wilt verbeteren, dan moet je om te beginnen zorgen dat heel het MT dezelfde visie deelt als het gaat om waar we met elkaar naartoe willen en hoe we als basisteam willen werken. Deze training heeft ons geholpen om ‘Politie voor Iedereen’ een terugkerend onderwerp van gesprek te maken. En dan niet ‘omdat het moet’, maar omdat we dit met elkaar willen. Voorheen hoorde je nog wel eens: ‘je mag niets meer zeggen’. Maar tijdens de training draait het juíst om je uit te spreken. Maar wees je wel bewust van het feit dat iedereen anders is en dat iedereen een opmerking, grap of situatie ook anders ervaart. Dus, wees nieuwsgierig naar elkaar. Oprechte interesse levert je veel op, waaronder inzicht.” Belangrijk uitgangspunt tijdens de training is vakmanschap. “Binnen ons basisteam werken echt heel diverse mensen. Wat al die mensen bindt, is het politiewerk. Eigenlijk wil iedereen zijn/haar werk zo goed mogelijk doen. En waar vroeger een ‘goede leidinggevende’ standvastig was en assertief, zien we nu dat je allerlei kwaliteiten nodig hebt in een MT. En we ook met elkaar kijken naar: hoe zet je die diverse eigenschappen en talenten dan zo goed en effectief mogelijk in?” Een ander belangrijk onderdeel binnen leiderschap is: Hoe willen we dat de mensen in ons team met elkaar en anderen omgaan? We hebben een beroepscode. Iedereen heeft zich verbonden bij de beëdiging.
Dat is onze leidraad. Daarbij blijft van belang dat je jezelf regelmatig afvraagt, vooral in lastige situaties: ‘is dit professioneel?´ Bij wie en tegen wie maak ik deze grap? In welke situatie? Dat geldt evengoed in het contact met burgers. Probeer je oordeel even uit te stellen, te begrijpen waar bepaald gedrag vandaan komt. Dat maakt dat je vaak ook beter en effectiever kunt handelen. Daarin is het trainen met virtual reality-brillen erg effectief. In scenario’s krijgen collega’s te maken met situaties waarin begrip hebben voor de ander en nieuwsgierigheid naar iemands achtergrond echt een verschil maken. En heel duidelijk wordt dat juist dat bewustzijn en het trainen van die vaardigheden, je een betere vakman/vakvrouw maken. Het komende jaar gaan wij hier dan ook zeker mee door.”
40
INHOUD
Diverse instroom:
“Denk niet: Dat lukt mij toch nooit of mij willen ze niet.” Elk jaar werft en selecteert de eenheid Rotterdam een groot aantal nieuwe politiecollega’s. Daarbij hoort het streven naar meer diversiteit bij nieuwe collega´s. Om uitvoering te geven aan deze ambitie heeft de eenheid een Team Diverse Instroom. Dit team werft nieuwe collega’s door bijvoorbeeld de inzet van collega´s als ambassadeurs en aanwezigheid bij beurzen en events, maar ook door samenwerking met scholen en andere partners, zoals gemeenten. Ook krijgen potentiële kandidaten gelegenheid om met de politie kennis te maken. Daarom start de eenheid in 2025 bijvoorbeeld met het Dienjaar politie, bedoeld om jonge mensen ervaring bij de politie op te laten doen. Soms komen kandidaten tijdens het selectieproces net iets tekort om direct te kunnen worden aangenomen. Terwijl zij wel veel potentie hebben. Dat gold ook voor John dos Santos, nu werkzaam bij Team Arrestantentaken. “Ik ben na militaire dienst gelijk gaan werken, dertien jaar in de bouw en daarna 22 jaar in de beveiliging. Mijn echtgenote heeft bij de politie gewerkt en ook mijn zoon - ik heb drie kinderen - ging bij de politie. Ik heb daar zelf ook wel over nagedacht, maar eigenlijk eerder nooit de stap durven zetten om te solliciteren. Niet dat ik daar nu spijt van heb, maar ik denk soms wel na over hoe anders mijn leven dan had kunnen lopen.
Toen ik 55 jaar werd, heb ik de stap alsnog gezet. En werd met één punt tekort tijdens de selectie afgewezen. Daar heb ik wel enkele weken van lopen balen. Net toen ik er vrede mee had, werd ik gebeld.” Team Diverse Instroom kijkt altijd of er mogelijkheden zijn om goede kandidaten via een andere wijze tóch te laten instromen of om hen te helpen bij een volgende sollicitatie. Bijvoorbeeld via het Dienjaar Politie, het aanbieden van extra begeleiding of van een andere functie. “Ik werd gevraagd of ik toch bij de politie wilde komen werken. Daar keek ik wel even van op. Want ik had zelf waarschijnlijk niet nogmaals gesolliciteerd. Ik kon aan de slag bij team Arrestantentaken, maar moest dan eerst een opleiding doen. Dat was toch wel pittig, om op mijn leeftijd weer in de schoolbanken plaats te nemen. Maar eigenlijk is dat heel soepel verlopen. Na anderhalf jaar heb ik de opleiding afgerond en inmiddels werk ik alweer twee jaar met veel plezier bij dit team op het Wilhelminaplein te Rotterdam, de locatie van de rechtbank. En in maart word ik vuurwapendragend, dat is weer een mooie volgende stap met extra werkzaamheden en verantwoordelijkheden.” Inmiddels heeft Team Diverse Instroom met succes een groot aantal collega’s met een diverse achtergrond geholpen om toch binnen de politieorganisatie aan de slag te gaan.
John is positief hierover: “Diversiteit op de werkvloer is volgens mij echt belangrijk. Bij de rechtbank komen allerlei verschillende mensen binnen. Collega’s met verschillende achtergronden helpen om met iedereen in contact te komen en beter te begrijpen wat er in mensen omgaat. Je ziet de samenleving ook diverser worden. Daarom hoop ik dat meer mensen zullen solliciteren bij de politie en zich niet laten afschrikken. Denk niet: Dat lukt mij toch nooit of mij willen ze niet. Heb vertrouwen in jezelf en zet gewoon die stap. Dat heb ik ook gedaan en wie weet welke kansen er binnen de politie voor je liggen.”
41
INHOUD
Opsporing en aanpak van ondermijning:
‘Achter het geweld zit het geld’. “Waar we in 2023 vooral hebben gefocust op de uitwassen van ondermijning is daar het afgelopen jaar een nieuwe focus bij gekomen: crimineel ondergronds bankieren”, zo vertelt Martijn Scherpenisse, binnen onze eenheid ‘aanjager’ van de aanpak van criminele geldstromen. “Er is veel politie-inzet op problemen als drugscriminaliteit, explosies en jeugdcriminaliteit. Wanneer je onderzoek doet naar personen die actief zijn in de drugshandel of die bijvoorbeeld explosieven plaatsen, is dat feitelijk symptoombestrijding. En als je één crimineel netwerk oprolt, wordt dat gat ingevuld door een ander. Wij gaan daarom investeren in een probleemgerichte aanpak en de eenheid Rotterdam minder aantrekkelijk maken voor de cocaïnehandel door het aanpakken van criminele geldstromen. Daarbij gaan we als politie ook nauw samenwerken met de FIOD en het OM. Geld is immers de spil van criminaliteit en daarmee een essentieel aanknopingspunt voor de aanpak. Daarbij komt de focus te liggen op crimineel ondergronds bankieren. In de drugshandel gaat enorm veel geld om, waarbij criminelen de bovenwereld nauwelijks nodig hebben. Zij maken gebruik van andere manieren om geld te verplaatsen en op te slaan, bijvoorbeeld via een eigen ondergronds bancair systeem.
Dat brengt enorme risico’s met zich mee: als jouw buurman tonnen crimineel geld in zijn huis bewaart, is hij zeker een potentieel doelwit voor bedreiging of een woningoverval.” Het afgelopen jaar is hard gewerkt aan het goed in beeld brengen van crimineel ondergronds bankieren in de eenheid. Voor een eenheidsbrede aanpak hiervan in 2025 is Ron Boots medeverantwoordelijk. “Het is belangrijk dat we als eenheid samenwerken. Criminele geldstromen houden immers geen rekening met onze districtsgrenzen. Nu we meer inzicht hebben op hoe de stromen lopen, willen we inzetten op het zwakker maken van sleutelfiguren, op het verstoren van de structuur en op preventie, waarbij we andere partijen activeren zodat zij ook een rol pakken. Het is immers een maatschappelijk veiligheidsvraagstuk dat vraagt om een gezamenlijke (maatschappelijke) oplossing. We gaan allemaal direct over tot actie als we iemand zien met een vuurwapen. Maar er gaan nog weinig alarmbellen af als we iemand zien met een briefje van vijf met getallen of een QR-code erop. Komend jaar moeten we handelingskaders creëren voor deze vorm van criminaliteit, zowel voor burgers als voor wijkagenten. Deze nieuwe focus zorgt ook voor een andere werkwijze, vertelt Martijn: “Voorheen deden we voornamelijk onderzoek naar personen met als doel een verdachte op te pakken.