Bijlage - Monitor Communicatie en Bestuur 2020.pdf
Tekst van het document
Communicatie en Bestuur Alblasserdam Monitor 2020
START
Jan Schalk en Wanda van den Boogaard
Partner voor bestuur en beleid
Inhoudsopgave
Conclusies Communicatie
Gemeentebestuur
Aanleiding
Partner voor bestuur en beleid
Conclusies Partner voor bestuur en beleid
Conclusies Voorkeur voor media en waardering communicatie Bij nieuws OVER de gemeente geeft twee derde van de inwoners de voorkeur aan het lokale huis-aan-huisblad. De helft kijkt ook op de lokale nieuwswebsite. Bij nieuws VAN de gemeente heeft driekwart de voorkeur voor een brief van de gemeente en zo’n vier op de tien heeft voorkeur voor het Gemeentenieuws in een huis-aan-huisblad of een digitale nieuwsbrief. Ruim een derde van de inwoners bezoekt regelmatig of af en toe de website van de gemeente. Dat is minder dan in 2017, toen de helft van de inwoners de website bezocht. De gemiddelde rapportcijfers voor de verschillende onderdelen van de website zijn allemaal voldoende. De website krijgt gemiddeld een 6,3, dat was in 2017 een 6,5. Als men in gesprek wil gaan met de gemeente, dan doet men dit het liefst via een email, een persoonlijke afspraak of via de telefoon. De inwoners reageren over het algemeen positief op de stellingen over de communicatie met de gemeente. Een klein deel (11-18%) is hierover niet positief. Zo vindt bijvoorbeeld 68% de informatie via het Gemeentenieuws goed. De gemiddelde scores op de stellingen laat een ruime voldoende zien voor de communicatie.
Het totale rapportcijfer voor communicatie is van 6,7 in 2017 iets gedaald naar een 6,6. Dit blijkt ook in andere onderzochte gemeenten het geval te zijn. In Nederland is het gemiddelde van de metingen in de afgelopen drie jaar ook 6,6.
4
Partner voor bestuur en beleid
Conclusies Betrokkenheid en waardering gemeentebestuur Drie kwart van de inwoners wil betrokken worden bij de beslissingen van de gemeente. De meerderheid wil betrokken worden door informatiebijeenkomsten en opinieonderzoek. Ook digitale presentaties en inspraak- of consultatiebijeenkomsten kunnen op instemming rekenen. Door de coronamaatregelen konden afgelopen jaar bijeenkomsten niet op de gebruikelijke manier doorgaan. Daar voor in de plaats zijn digitale presentaties en afspraken mogelijk gemaakt. Ongeveer 15% heeft daar wel eens aan deelgenomen Ruim de helft daarvan vond het prettig daaraan mee te doen. Een vijfde vond het niet prettig. Inwoners zijn er het meest positief over dat de gemeente geïnteresseerd is in de mening van haar burgers. Het minst positief is men over de betrokkenheid bij de totstandkoming van gemeentelijke plannen. Vier op de tien inwoners vindt dat men niet voldoende bij totstandkoming of uitvoering van gemeentelijke plannen betrokken worden. In vergelijking met 2017 zien we dat het oordeel over betrokkenheid en samenwerking min of meer gelijk is gebleven. Dat geldt ook voor de twee indicatoren uit de begroting. Het rapportcijfer betrokkenheid bij en samenwerking met de gemeente is een 5,9. Daar is ruimte voor verbetering. Het was in 2017 nog 6,2 en het gemiddelde in Nederland is 6,1.
Over het algemeen is men positief over de gemeente, deze wordt goed bestuurd en er is vertrouwen in de burgemeester en wethouders. Wel valt het hoge aandeel op dat een neutraal oordeel heeft. Het hoge aandeel inwoners dat zich niet vertegenwoordigd voelt door de gemeenteraad (32%) is een aandachtspunt. Bijna driekwart (72%) van de inwoners heeft redelijk of volledig vertrouwen in de gemeente, dat is minder dan in 2017 (78%). Zo’n 28% heeft op dit moment weinig/geen vertrouwen in de gemeente tegenover 22% in 2017. Bij de redenen voor achteruitgang in vertrouwen noemt men bijvoorbeeld de renovatie van het gemeentehuis, de verhuizing van de bibliotheek en minder overleg in Coronatijd. Het rapportcijfer voor het gemeentebestuur nam af van 6,7 in 2017 naar 6,4. Ook het rapportcijfer voor de dienstverlening daalde van 6,8 naar 6,5. In perspectief van de lange sluiting van het gemeentehuis valt deze daling enigszins mee. In Nederland is het gemiddelde rapportcijfer voor de dienstverlening van de metingen in de afgelopen drie jaar 6,8.
5
Partner voor bestuur en beleid
Aanleiding Partner voor bestuur en beleid
Aanleiding Samenwerking staat centraal In het Coalitieakkoord 2018-2022 van Alblasserdam wordt ruim aandacht besteed aan de samenwerking van de gemeenten met inwoners. Onder de noemer Samen maken we Alblasserdam bouwen de Coalitiepartijen voort op de afgelopen vier jaar. De samenwerking met inwoners, ondernemers en organisaties gaat onverminderd door. Er komen spelregels voor coproductie en samenwerking (Samen doen) die onder meer duidelijk moeten maken hoe het meedenken en meepraten in zijn werk gaat en wie wanneer een beslissing neemt. Alblasserdam wil een bestuur zijn, dat in vertrouwen met samenleving, raad, partners, de organisatie en elkaar samenwerkt, Zo staat te lezen in het Coalitieakkoord Alblasserdam 20182022. In de jaarbegrotingen zijn enkele indicatoren hierover opgenomen, zoals het vertrouwen in het gemeentebestuur, het rapportcijfer en de mening over stellingen over betrokkenheid en samenwerking.
7
Partner voor bestuur en beleid
Communicatie Partner voor bestuur en beleid
Communicatie Voorkeur informatiekanalen met nieuws OVER gemeente Voorkeur informatiekanalen met nieuws OVER gemeente Twee derde van de inwoners geeft voor het nieuws over de gemeente de voorkeur aan het lokale huis-aan-huisblad. De helft kijkt ook op de lokale nieuwswebsite.
lokaal huis-aan-huisblad
67%
lokale nieuwswebsite
51%
Lokale radio, televisie en wijkwebsites, buurbook worden nauwelijks geraadpleegd. sociale media
40%
website van de gemeente
29%
krant/dagblad
23%
wijkwebsites, buurbook
6%
lokale televisie
2%
lokale radio
1%
weet niet/n.v.t.
4% 0%
9
20%
40%
60%
80%
100%
Partner voor bestuur en beleid
Communicatie Voorkeur informatiekanalen met nieuws VAN gemeente Voorkeur informatiekanalen met nieuws VAN gemeente Drie kwart heeft de voorkeur voor een brief van de gemeente, zo’n vier op de tien heeft voorkeur voor het Gemeentenieuws in een huis-aan-huisblad of een digitale nieuwsbrief. En drie op de tien gaat het liefst naar de website van de gemeente of naar een informatieavond.
brief van de gemeente
76%
Gemeentenieuws in huis-aan-huisblad
40%
digitale nieuwsbrief
37%
website van de gemeente
30%
informatieavond
29%
folder van de gemeente
18%
gemeentegids
11%
Facebook van de gemeente
10%
schouwronde
8%
Twitter van de gemeente
8%
wijkwebsite
2%
YouTube (filmpjes)
1%
Instagram (foto's)
1%
0%
anders
3% 0%
10
20%
40%
60%
80%
100%
Partner voor bestuur en beleid
Communicatie Bezoek en rapportcijfers website Bezoek website Ruim een derde van de inwoners bezoekt regelmatig of af en toe de website van de gemeente. Dat is minder dan in 2017, toen de helft van de inwoners de website bezocht.
2020
12%
2017
8%
24%
64%
40%
0%
52%
20%
40%
60%
regelmatig
80%
af en toe
100%
(bijna) nooit
Rapportcijfers website De gemiddelde rapportcijfers voor de verschillende onderdelen van de website zijn allemaal voldoende. De website krijgt gemiddeld een 6,3.
vormgeving
6,4 6,5
aangeboden informatie
6,6 6,6
6,2 6,1
gebruiksvriendelijkheid
2020 2017
manier om iets aan te vragen
6,5 6,3
website algemeen
6,3 6,5 0
11
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Partner voor bestuur en beleid
Communicatie Wijze in gesprek gaan met de gemeente Wijze van in gesprek gaan met de gemeente
via een e-mail
Het liefst communiceert men met de gemeente via een e-mail, een persoonlijke afspraak of via de telefoon.
65%
persoonlijke afspraak
54%
via de telefoon
50%
via de website/livechat
35%
via een bewonersavond
28%
via Whatsapp via een online platform per onderwerp
13%
via een brief
12%
Thema’s We hebben gevraagd over welke thema’s men in gesprek zou willen gaan met de gemeente. Voor 14 respondenten is een gesprek niet nodig. De inwoners willen graag praten over de onderwerpen:
19%
via Twitter
5%
via Facebook, YouTube
4%
weet niet/n.v.t.
2%
via Instagram
1%
groen, natuur (12x genoemd), parkeren (11x) verkeer (9x) overlast (9x) veiligheid (8x) de bibliotheek (7x) onderhoud buurt, wegen, straten (7x) handhaving (6x)
0%
20%
40%
60%
80%
100%
Toelichting: Een antwoord is opgenomen als het meer dan vijf keer is genoemd.
12
Partner voor bestuur en beleid
Communicatie Inwoners over communicatie met de gemeente Inwoners over communicatie met de gemeente De inwoners reageren over het algemeen positief op de stellingen over de communicatie met de gemeente. Een klein deel (11-18%) is hierover niet positief.
De gemeente geeft in het algemeen duidelijke informatie.
55%
30%
15%
Ik kan makkelijk aan gemeentelijke informatie komen.
59%
23%
18%
De gemeentelijke informatie via Gemeentenieuws is goed.
68%
De informatie op de gemeentelijke website is goed.
Rapportcijfers communicatie
53%
Ik volg de gemeente via sociale media. 2020: 6,6
6,2
gemeentelijke informatie
sociale media
2017: 6,7
Gemiddelde score communicatie De gemiddelde scores op de stellingen laat een ruime voldoende zien voor de communicatie. Het totale rapportcijfer voor communicatie is van 6,7 in 2017 een beetje gedaald naar een 6,6. Dit ligt nog wel op het gemiddelde van Nederland.
30% 0%
(zeer) mee eens
21% 29%
28%
20%
40%
neutraal
18% 42%
60%
80%
100%
(zeer) mee oneens
De gemeente geeft in het algemeen duidelijke informatie.
6,8 6,9
Ik kan makkelijk aan gemeentelijke informatie komen.
6,8 6,8
7,2 7,2
De gemeentelijke informatie via het Gemeentenieuws is goed.
2020 2017
6,7 6,7
De informatie op de gemeentelijke website is goed. 5,4 4,8
Ik volg de gemeente via sociale media. 0
13
11%
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Partner voor bestuur en beleid
Gemeentebestuur Partner voor bestuur en beleid
Gemeentebestuur Betrokken worden bij beslissingen gemeente Betrokken worden bij beslissingen van de gemeente 75%
Drie kwart van de inwoners wil betrokken worden bij de beslissingen van de gemeente. De meerderheid wil betrokken worden door informatiebijeenkomsten en opinieonderzoek. Ook digitale presentaties en inspraak- of consultatiebijeenkomsten kunnen op instemming rekenen.
0%
20%
25%
40%
60% ja
80%
nee
informatiebijeenkomsten
67%
opinieonderzoek
61%
digitale presentaties
48%
inspraakbijeenkomsten
46%
panels
37%
internetforum
28%
bezoeken aan wijk/buurt
26%
spreekuur
18%
bezoek thuis overig
11%
0% 0%
15
100%
20%
40%
60%
80%
100%
Partner voor bestuur en beleid
Gemeentebestuur Digitale presentaties en afspraken Digitale presentaties en afspraken Door de coronamaatregelen konden afgelopen jaar bijeenkomsten niet op de gebruikelijke manier doorgaan. Daar voor in de plaats zijn digitale presentaties en afspraken mogelijk gemaakt.
15%
0%
85%
20%
40%
60% ja
Ongeveer 15% heeft wel eens deelgenomen aan zo’n digitale afspraak. Ruim de helft daarvan vindt het prettig daaraan mee te doen, 29% vindt het soms wel en soms niet prettig. Een vijfde vindt het niet prettig.
20% ja
16
29%
40%
100%
nee
53%
0%
80%
60%
soms wel, soms niet
18%
80%
100%
nee
Partner voor bestuur en beleid
Gemeentebestuur Betrokkenheid bij en samenwerking met de gemeente Betrokkenheid bij en samenwerking met de gemeente Inwoners zijn er het meest positief over dat de gemeente geïnteresseerd is in de mening van haar burgers. Het minst positief is men over de betrokkenheid bij de totstandkoming van gemeentelijke plannen. Vier op de tien inwoners vindt dat men niet voldoende bij totstandkoming of uitvoering van gemeentelijke plannen betrokken worden.
De gemeente is geïnteresseerd in de mening van haar burgers.
32%
De gemeente betrekt buurt voldoende bij aanpak leefbaarheid en veiligheid.
31%
Burgers en organisaties krijgen voldoende ruimte om ideeËn en initiatieven te realiseren.
29%
43%
28%
Er zijn voldoende mogelijkheden tot inspraak op gemeentelijke plannen.
27%
48%
25%
Burgers worden voldoende betrokken bij totstandkoming gemeentelijke plannen.
23%
35%
42%
Burgers worden voldoende betrokken bij uitvoering van gemeentelijke plannen.
23%
36%
41%
De gemeente betrekt burgers op tijd bij plannen.
20%
40%
40%
Burgers hebben voldoende invloed op wat gemeente doet.
16%
43%
41%
0% (zeer) mee eens
17
20%
neutraal
36%
32%
31%
40%
38%
60%
80%
100%
(zeer) mee oneens
Partner voor bestuur en beleid
Gemeentebestuur Betrokkenheid bij en samenwerking met de gemeente Betrokkenheid bij en samenwerking met de gemeente In vergelijking met 2017 zien we dat het oordeel over betrokkenheid en samenwerking min of meer gelijk is gebleven. Dat geldt ook voor de twee indicatoren uit de begroting. Het rapportcijfer betrokkenheid bij en samenwerking met de gemeente is een 5,9. Dit is lager dan het landelijk gemiddelde van 6,1 en ook lager dan in 2017. *Dit is één van de indicatoren uit de jaarbegroting.
De gemeente is geïnteresseerd in de mening van haar burgers.
5,9
De gemeente betrekt buurt voldoende bij aanpak leefbaarheid en veiligheid.
5,7
Burgers en organisaties krijgen voldoende ruimte om ideeën en initiatieven te realiseren.*
5,9
6,1
5,9 6,0
Er zijn voldoende mogelijkheden tot inspraak op gemeentelijke plannen.
5,9 2020
Rapportcijfer betrokkenheid bij en samenwerking met de gemeente
2020: 5,9 2017: 6,2
Burgers worden voldoende betrokken bij totstandkoming gemeentelijke plannen.
5,5
Burgers worden voldoende betrokken bij uitvoering van gemeentelijke plannen.*
5,5
5,6
5,4
De gemeente betrekt burgers op tijd bij plannen.
5,6
Burgers hebben voldoende invloed op wat gemeente doet.
5,2 5,5 0
18
2017
1
2
3
4
5
6
7
8
9 10
Partner voor bestuur en beleid
Gemeentebestuur Opinie over gemeentebestuur Opinie over gemeentebestuur Met zes stellingen is nagegaan hoe inwoners oordelen over het gemeentebestuur. Over het algemeen is men positief over de gemeente, deze wordt goed bestuurd en er is vertrouwen in de burgemeester en wethouders. Wel valt het hoge aandeel op dat een neutraal oordeel heeft. Het hoge aandeel inwoners dat zich niet vertegenwoordigd voelt door de gemeenteraad (32%) is een aandachtspunt.
Ik heb vertrouwen in de burgemeester en wethouders. Burgemeester en wethouders zijn toegankelijk. De gemeente wordt goed bestuurd. Als kiezer heb ik invloed op wat er in de gemeente gebeurt. Burgemeester en wethouders maken hun belofte waar. Ik voel mij vertegenwoordigd door de gemeenteraad.
Gemiddelde score gemeentebestuur De gemiddelde scores op de stellingen laat een ruime voldoende zien voor het gemeentebestuur. Aandachtspunt is het aandeel inwoners dat zich niet vertegenwoordigd voelt door de gemeenteraad.
37%
13%
49%
36%
15%
49%
32%
19%
36% 29% 26% 0%
(zeer) mee eens
50%
34%
30%
46%
25%
43%
20%
40%
neutraal
32% 60%
100%
(zeer) mee oneens
Ik heb vertrouwen in de burgemeester en wethouders.
6,9
Burgemeester en wethouders zijn toegankelijk.
6,8 6,8
De gemeente wordt goed bestuurd. Als kiezer heb ik invloed op wat er in de gemeente gebeurt.
6,1
Burgemeester en wethouders maken hun belofte waar.
6,1
Ik voel mij vertegenwoordigd door de gemeenteraad.
5,8 0
19
80%
1
2
3
4
5
6
7
2020 2017
8
9 10
Partner voor bestuur en beleid
Gemeentebestuur Vertrouwen in de gemeente Vertrouwen in de gemeente Bijna driekwart van de inwoners heeft redelijk of volledig vertrouwen in de gemeente, dat is minder dan in 2017 (78%). En 28% heeft op dit moment weinig/geen vertrouwen in de gemeente tegenover 22% in 2017. Dit is één van de indicatoren uit de jaarbegroting.
2020
12%
2017
14%
60%
24%
64%
0%
20% volledig
redelijk
40%
17% 60%
weinig
geen
80%
3% 100%
weet niet/geen mening
Ontwikkeling vertrouwen in gemeente Naast het huidige vertrouwen, hebben we ook gevraagd of het vertrouwen in de gemeente in het afgelopen jaar toegenomen, afgenomen of gelijk gebleven is. Voor de meeste mensen geldt dat het vertrouwen gelijk gebleven is. Bij 6% is het vertrouwen toegenomen en bij een kwart is het afgenomen.
6%
0%
68%
20%
We hebben gevraagd waarom vertrouwen toeof afgenomen is:
toegenomen
40%
26%
60% gelijk gebleven
80%
100%
afgenomen
geen overleg, er wordt niet geluisterd naar de burger (9x genoemd) gang van zaken rond bibliotheek (9x), gang van zaken rond gemeentehuis (8x)
20
Partner voor bestuur en beleid
Gemeentebestuur Rapportcijfer dienstverlening en gemeentebestuur Rapportcijfer dienstverlening gemeente We hebben gevraagd naar een globaal rapportcijfer voor dienstverlening van de gemeente, dat ligt op 6,5. Dat is iets lager dan in 2017, toen was het 6,8. In Nederland ligt het gemiddeld op 6,8.
2020
6,5
2017
6,8
0
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
8
9
10
Rapportcijfer voor het gemeentebestuur Tot slot hebben we de inwoners gevraagd naar een rapportcijfer voor het gemeentebestuur. Gemiddeld krijgt de gemeente een 6,4, dit is lager dan in 2017. 17% geeft een onvoldoende. Dit is één van de indicatoren uit de jaarbegroting.
2020
6,4
Verbeteren Wat kan er verbeterd worden? De gemeente moet eerst en vooral beter luisteren naar de burger (21x genoemd) en ze meer betrekken bij de plannen (8x).
2017
6,7
0
1
21
2
3
4
5
6
7
Partner voor bestuur en beleid
Verantwoording onderzoek steekproef en respons Het onderzoek is uitgevoerd onder het Bewonerspanel Alblasserdam. We hebben 368 uitnodigingen om aan het onderzoek mee te verstuurd. De vragenlijst werd door 157 deelnemers ingevuld, dit is een respons van 47%.
methode Het onderzoek werd uitgevoerd door middel van een online vragenlijst. In de vragenlijst werd gevraagd naar een oordeel over communicatie met de gemeente, bestuur van de gemeente en vertrouwen in de gemeente. Op enkele punten kon een vergelijking worden gemaakt met de burgerpeiling die in diverse gemeenten is uitgevoerd en op de website www.waarstaatjegemeente.nl wordt gerapporteerd. Omdat van jaar op jaar een zeer wisselend aantal gemeenten meedoet is het gemiddelde van de afgelopen drie jaar genomen.
veldwerkperiode 12 november t/m 29 november 2020
L
achtergrondkenmerken respondenten Een digitaal panel met inwoners van Alblasserdam die zichzelf hebben aangemeld en die graag hun mening geven via korte internetenquêtes. Het Bewonerspanel Alblasserdam is uitermate geschikt om verschillende soorten meningen te inventariseren en om een goede eerste indruk te krijgen van de mate waarin die meningen onder de bevolking voorkomen.
22
Partner voor bestuur en beleid
Over ons Over het OCD Partner voor bestuur en beleid! Dat wil het OCD zijn voor haar opdrachtgevers in de Drechtsteden en daarbuiten. Wij bieden ondersteuning op maat met onderzoek, advies en informatie. Zodat beleid optimaal ontwikkeld, uitgevoerd en waar nodig bijgesteld kan worden. Meer weten? Bezoek onze website!
Contact Wilt u tips of informatie doorgeven of heeft u misschien een vraag over dit product? Neem dan gerust contact op ons door te bellen naar 078 770 3905 of te mailen naar ocd@drechtsteden.nl.
23
Partner voor bestuur en beleid
Colofon Monitor Communicatie en Bestuur Alblasserdam december 2020 Jan Schalk en Wanda van den Boogaard Onderzoekcentrum Drechtsteden Industrieweg 11 3361 HJ Sliedrecht Postbus 619 3300 AP Dordrecht Telefoon 078 770 3905 Website onderzoekcentrumdrechtsteden.nl
Partner voor bestuur en beleid