Bijlage controleprotocol en normenkader Alblasserdam 2022 .pdf

CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OP DE JAARREKENING 2022 VAN DE GEMEENTE ALBLASSERDAM

1. Inleiding De Gemeenteraad heeft aan Verstegen Accountants B.V. de opdracht verstrekt de accountantscontrole als bedoeld in artikel 213 van de Gemeentewet voor de gemeente Alblasserdam uit te voeren. In het controle protocol wordt door de gemeenteraad een aantal zaken geregeld ter afbakening en ondersteuning van de uitvoering van de accountantscontrole. Object van controle is de jaarrekening 2022 en daarmede tevens het gevoerde financieel beheer over 2022 zoals uitgeoefend door of namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Alblasserdam.

1.1 Doelstelling Dit controleprotocol heeft als doel nadere aanwijzingen te geven aan de accountant over de reikwijdte van de accountantscontrole, de daarvoor geldende normstellingen en de daarbij verder te hanteren goedkeuring- en rapporteringtoleranties voor de controle van de jaarrekening 2022 van de gemeente Alblasserdam. Onderdeel van dit controleprotocol is de in bijlage 1 opgenomen inventarisatie van de wet- en regelgeving in het kader van de rechtmatigheidscontrole bij de gemeente Alblasserdam. Dit wordt ook wel het normenkader genoemd.

2. Algemene uitgangspunten voor de controle (getrouwheid én rechtmatigheid) Zoals in artikel 213 Gemeentewet is voorgeschreven zal de controle van de in artikel 197 Gemeentewet bedoelde jaarrekening, uitgevoerd worden door de door de raad benoemde accountant, gericht zijn op het afgeven van een oordeel over: • • • •

•

de getrouwe weergave van de in de jaarrekening gepresenteerde baten en lasten en de activa en passiva; het rechtmatig tot stand komen van de baten en lasten en balansmutaties in overeenstemming met de begroting en met de van toepassing zijnde wettelijke regelingen, waaronder gemeentelijke verordeningen; de inrichting van het financieel beheer en de financiële organisatie gericht op de vraag of deze een getrouwe en rechtmatige verantwoording mogelijk maken; het in overeenstemming zijn van de door het college opgestelde jaarrekening met de bij of krachtens algemene maatregel van bestuur te stellen regels bedoeld in artikel 186 Gemeentewet (Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten); de verenigbaarheid van het jaarverslag met de jaarrekening.

Bij de controle zullen de nadere regels die bij of krachtens algemene maatregel van bestuur worden gesteld op grond van artikel 213, lid 6 Gemeentewet, alsmede de uitgangspunten en standpunten van de commissie Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en de aanwijzingen en beroepsvoorschriften van de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) bepalend zijn voor de uit te voeren werkzaamheden. Onder rechtmatigheid wordt begrepen de definitie volgens het Besluit Accountantscontrole Provincies en Gemeenten (BAPG) dat de in de rekening verantwoorde lasten, baten en balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen, dat wil zeggen “in overeenstemming zijn met de begroting en met de van toepassing zijnde wettelijke regelingen, waaronder gemeentelijke verordeningen”.

3. Te hanteren goedkeuring- en rapporteringtoleranties De goedkeuringstolerantie is het bedrag dat de som van de fouten in de jaarrekening en de som van de onzekerheden in de jaarrekening aangeeft, die in een jaarrekening maximaal mogen voorkomen, zonder dat de bruikbaarheid van de jaarrekening voor de oordeelsvorming door de gebruikers wordt beïnvloed. De goedkeuringstolerantie is de basis van de af te geven controleverklaring van de onafhankelijke accountant.

1

De rapporteringtolerantie(s) is een bedrag dat gelijk is aan of lager is dan de bedragen voortvloeiend uit de goedkeuringstolerantie. Bij overschrijding van dit bedrag vind rapportering plaats in het verslag van bevindingen. Een lagere rapporteringtolerantie leidt in beginsel niet tot aanvullende controlewerkzaamheden, maar wel tot een uitgebreidere rapportage van bevindingen. In het BAPG zijn minimumeisen voor de in de controle te hanteren goedkeuringstoleranties voorgeschreven. Gemeenteraden mogen de goedkeuringstoleranties scherper vaststellen dan deze minimumeisen. Dit moet dan wel worden toegelicht in de Controleverklaring van de onafhankelijke accountant. De goedkeuringstolerantie wordt berekend als een percentage van de totale lasten van de gemeente. Voor de goedkeuringstolerantie stelt de raad de volgende wettelijke minimumeisen:

Goedkeuringstolerantie Fouten in de jaarrekening (% lasten) Onzekerheden in de controle (% lasten)

Strekking Controleverklaring van de onafhankelijke accountant: Goedkeurend Beperking Oordeelonthouding ≤ 1% ≤ 3%

>1% <3%

-

>3% <10%

≥ 10%

Afkeurend ≥ 3% -

Op basis van de begroting 2022 (totale lasten inclusief dotatie reserves €54,9 miljoen) van de gemeente Alblasserdam betekenen bovengenoemde percentages dat een totaalbedrag aan door de accountant geconstateerde fouten in de jaarrekening van €549.000 en een totaal aan door de accountant geconstateerde onzekerheden van €1.647.000 de goedkeurende strekking van de Controleverklaring van de onafhankelijke accountant niet zullen aantasten. Dit is een indicatieve berekening omdat het percentage niet wordt toegepast op de lasten van de begroting, maar van de rekening. Voor de rapportering van de accountant in het verslag van bevindingen gelden rapporteringtoleranties. Op grond van het BAPG zouden de rapporteringtoleranties dan gelijk zijn aan de goedkeuringtoleranties. De raad acht dit niet wenselijk. Om goed invulling te kunnen geven aan zijn controlerende taak, maar tegelijk niet teveel in details te treden, kiest de raad ervoor om voor de controle van de jaarrekening 2022: •

de rapportering niet te laten plaatsvinden op het niveau van deelprogramma’s en

•

de rapporteringtolerantie vast te stellen op € 50.000, -.

4. Begrip rechtmatigheid en de aanvullend te controleren rechtmatigheidscriteria In het kader van de getrouwheid- en rechtmatigheidscontrole kunnen 9 criteria worden onderkend: het begrotingscriterium, het misbruik en oneigenlijk gebruikcriterium, het voorwaardencriterium, het calculatiecriterium, het valuteringcriterium, het adresseringscriterium, het volledigheidscriterium, het aanvaardbaarheidscriterium, en het leveringscriterium. In het kader van het getrouwheidonderzoek wordt al aandacht besteed aan de meeste van deze criteria. Voor de oordeelsvorming over de rechtmatigheid van het financieel beheer zal in het bijzonder aandacht besteed moeten worden aan de volgende rechtmatigheidscriteria: • Het begrotingscriterium; • Het misbruik en oneigenlijk gebruikcriterium (M&O-criterium); • Het voorwaardencriterium

Het begrotingscriterium Het begrotingscriterium is verder verfijnd uitgewerkt in de Kadernota rechtmatigheid 2021 en 2022 van de commissie BBV. Het begrotingscriterium vormt een belangrijk toetsingscriterium. In de toelichting op het Besluit accountantscontrole decentrale overheden wordt begrotingsrechtmatigheid omschreven als: “Financiële beheershandelingen, die ten grondslag liggen aan de baten en lasten, alsmede de balansposten, dienen tot stand te zijn gekomen binnen de grenzen van de geautoriseerde begroting en hiermee samenhangende programma’s (begrotingscriterium). In de begroting zijn de maxima voor de lasten vermeld die 2

door de raad zijn vastgesteld. Dit houdt in dat de financiële beheershandelingen dienen te passen binnen de begroting, waarbij het juiste programma, de toereikendheid van het begrotingsbedrag, alsmede het begrotingsjaar van belang zijn.”. De financiële beheershandelingen moeten tot stand komen binnen de grenzen van de geautoriseerde begroting. Als blijkt dat de gerealiseerde bedragen hoger zijn dan de geraamde bedragen is er sprake van een onrechtmatigheid (begrotingsonrechtmatigheid). Dit omdat de overschrijding een inbreuk vormt op het budgetrecht van de gemeenteraad. De belangrijkste inhoudelijke aanpassing betreft de stellige uitspraak over niet-financiële onrechtmatigheden in verband met het niet naleven van bepalingen in de Wet fido en bijbehorende regelingen. Deze niet- financiële onrechtmatigheden moeten in de paragraaf bedrijfsvoering worden opgenomen en toegelicht.

Het misbruik en oneigenlijk gebruikcriterium (M&O-criterium). Gemeenten zullen een beleid ter voorkoming en bestrijding van misbruik en oneigenlijk gebruik moeten hebben. Het is aan te bevelen dat het college zich in het jaarverslag en/of de toelichting op de jaarrekening verantwoordt over de opzet, de uitvoering en de resultaten van het M&O-beleid. Indien een gemeente geen toereikend M&Obeleid ten aanzien van een regeling voert, is er geen sprake van een verantwoord financieel beheer ten aanzien van die regeling. In Alblasserdam is niet in alle gevallen een eenduidig beleid geformuleerd c.q. geformaliseerd. Op onderdelen is M&O vormgegeven. Voor bestaande procedures wordt getoetst in hoeverre deugdelijke maatregelen ter voorkoming van misbruik- en oneigenlijk gebruik worden genomen. De definitie van misbruik is: “het opzettelijk niet, niet tijdig, onjuist of onvolledig verstrekken van gegevens met als doel ten onrechte overheidssubsidies of –uitkeringen te verkrijgen of niet dan wel een te laag bedrag aan heffingen aan de overheid te betalen”.

De definitie van oneigenlijk gebruik is “het door het aangaan van rechtshandelingen, al dan niet gecombineerd met feitelijke handelingen, verkrijgen van overheidsbijdragen of het niet dan wel tot een laag bedrag betalen van heffingen aan de overheid, in overeenstemming met de bewoordingen van de regelgeving maar in strijd met het doel en de strekking daarvan”.

Het voorwaardencriterium. Baten, lasten en balansmutaties door een gemeente zijn aan bepaalde voorwaarden verbonden waarop door de accountant moet worden getoetst. Deze voorwaarden liggen vast in wetten en regels van hogere overheden en de eigen gemeentelijke regelgeving. Door de raad zijn in verschillende verordeningen en besluiten voorwaarden opgenomen. Met het vaststellen van de reikwijdte van de rechtmatigheidstoets 2022 door de accountant in dit controleprotocol wordt het voorwaardencriterium nader uitgewerkt. De interne controle met betrekking tot de rechtmatigheid zal worden uitgevoerd aan de hand van een groeimodel en zal bij aanvang gericht zijn op de processen die samenhangen met de jaarrekening. In de loop van 2022 zal duidelijkheid komen over de structurele aanpak. Voorwaardencriterium subsidieverstrekking: Ten aanzien van het voorwaardencriterium spelen de subsidievoorwaarden een essentiële rol. Door het ontbreken van een adequate AO/IB (administratieve organisatie/ interne beheersing) worden kritische termijnen nog onvoldoende nageleefd. Deze geconstateerde onrechtmatigheden met betrekking tot overschrijding van termijnen worden niet in het rechtmatigheidoordeel van de accountant betrokken.

5. Reikwijdte accountantscontrole rechtmatigheidtoetsing De accountantscontrole op rechtmatigheid voor het kalenderjaar 2022 is limitatief gericht op: •

de naleving van wettelijke kaders, zoals die in de kolom “Wetgeving extern” van het “Normenkader rechtmatigheidcontrole Alblasserdam” is opgenomen (bijlage 1 van dit protocol). Dit uitsluitend voor

3

•

zover het de financiële rechtmatigheid c.q. directe financiële beheershandelingen betreffen of kunnen betreffen; de naleving van de volgende kaders: o de begroting o de financiële verordening ex artikel 212 Gemeentewet; o de controleverordening ex artikel 213 Gemeentewet; o de verordening periodiek onderzoek doelmatigheid en doeltreffendheid ex art. 213a Gemeentewet; o en de overige kaders zoals opgenomen in de kolom “Regelgeving intern” van het “Normenkader rechtmatigheidscontrole Alblasserdam” (bijlage 1 van dit protocol). Dit laatste uitsluitend voor zover deze de financiële rechtmatigheid c.q. directe financiële beheershandelingen betreffen of kunnen betreffen. Ten aanzien van het voorwaardencriterium vindt voor de interne regelgeving uitsluitend een toets plaats naar de hoogte, duur en doelgroep/object van financiële beheershandelingen, tenzij tegen derden (bijvoorbeeld in toekenningsbeschikkingen) aanvullende voorwaarden met directe financiële consequenties zijn opgenomen.

6. Rapportering accountant Tijdens en na afronding van de controlewerkzaamheden rapporteert de accountant hierna in het kort weergegeven als volgt: Interim-controles In de tweede helft van het jaar wordt door de accountant een zogenaamde interim-controle uitgevoerd. Over de uitkomsten van die interim- controle wordt een verslag uitgebracht aan het college en in afschrift aan de raad. Bestuurlijk relevante zaken kunnen ook aan de gemeenteraad worden gerapporteerd. Verslag van bevindingen Overeenkomstig de Gemeentewet wordt omtrent de controle een verslag van bevindingen uitgebracht aan de raad en in afschrift aan het college van Burgemeester en Wethouders. In het verslag van bevindingen wordt gerapporteerd over de opzet en uitvoering van het financiële beheer en of de beheersorganisatie een getrouw en rechtmatig financieel beheer en een rechtmatige verantwoording daarover waarborgen. Uitgangspunten voor de rapportagevorm Gesignaleerde onrechtmatigheden worden toegelicht, gespecificeerd naar de aard van het criterium (begrotingscriterium, voorwaardencriterium, etc.). Fouten of onzekerheden die de rapporteringtolerantie als bedoeld in hoofdstuk 3 van dit controleprotocol overschrijden, worden weergegeven in een apart overzicht bij het verslag van bevindingen.

De accountant rapporteert ook over eventuele bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en de continuïteit van de door de gemeente gehanteerde geautomatiseerde informatieverzorging. In bijlage 4 worden de rapportagemomenten nader vastgelegd. Controleverklaring van de onafhankelijke accountant In de Controleverklaring van de onafhankelijke accountant wordt op een gestandaardiseerde wijze, zoals wettelijk voorgeschreven, de uitkomst van de accountantscontrole weergegeven, zowel ten aanzien van de getrouwheid als de rechtmatigheid. Deze Controleverklaring van de onafhankelijke accountant is bestemd voor de gemeenteraad, zodat deze de door het College van Burgemeester en Wethouders opgestelde jaarrekening kan vaststellen. In bijlage 4 zijn de rapportagemomenten nader vastgelegd Bijlagen: 1. Normenkader rechtmatigheidscontrole 2022 Alblasserdam 2. Normering van de begrotingsoverschrijdingen 3. Communicatie en periodiek overleg 4. Rapportagemomenten 4

Normenkader Relevante, (materiele) wet- en regelgeving voor de rechtmatigheidscontrole gemeente Alblasserdam September 2022

Programma's

Specifieke Activiteit

Wetgeving extern

Regelgeving intern

Actiever, zorgzamer & ondernemender

Weekmarkt

Gemeentewet

Verordening marktgelden 2022 Algemene Plaatselijke Verordening Alblasserdam 2022

Economie

Winkeltijdenwet

Winkeltijdenverordening Alblasserdam 2019 Algemene Plaatselijke Verordening Alblasserdam 2022 Beleidsregels ambulante handel 2016 Terrassenbeleid Speelautomatenbeleid Verordening op de heffing en invordering van leges 2022

Sociale inkomensvoorzieningen

Wijzigingswet Wet Werk en Bijstand Besluit Bijstandstandsverlening zelfstandigen 2004 Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen Wet Inkomensvoorziening Oudere en gedeeltelijk Arbeidsongeschikte gewezen Zelfstandigen Sociale en Fiscale wetgeving

Beleidsplan Algemene Bijstandwet Handhavingverordening Afstemmingsverordening Beleidskader bijzondere bijstand Verordening tegemoetkoming kosten kinderopvang Drechtsteden Regionale algemene subsidieverordening sociaal domein gemeente Alblasserdam Verordening beslistermijn schuldhulpverlening gemeente Alblasserdam Verordening maatwerkvoorzieningen maatschappelijke ondersteuning gemeente Alblasserdam Verordening persoonlijk minimabudget gemeente Alblasserdam Verordening werk en inkomen gemeente Alblasserdam

Sociale werkvoorziening / Participatiewet

Wet sociale werkvoorziening Wijzigingswet Wet Werk en Bijstand Participatiewet Wet participatiebudget Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers

Wachtlijstverordening Sociale werkvoorziening Beleidsplan Algemene Bijstandwet

5

Programma's

Specifieke Activiteit

Wetgeving extern

Regelgeving intern

(TOZO) Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) Maatschappelijke ondersteuning

Wet maatschappelijke ondersteuning Wet gemeentelijke schuldhulpverlening

Strategische uitgangspunten maatschappelijke ondersteuning Wettelijk verplicht beleidsplan 2020-2024 Verordening algemene voorzieningen maatschappelijke ondersteuning (Wmo) gemeente Alblasserdam 2020 Beleid schuldhulpverlening Collectief vraagafhankelijk vervoersysteem Verordening maatwerkvoorzieningen maatschappelijke ondersteuning Gemeente Alblasserdam Beleidsregels Maatwerkvoorzieningen maatschappelijke ondersteuning Drechtsteden Algemene Subsidieverordening gemeente Alblasserdam 2014 Subsidieregeling Uitvoeringsregels Sociaal en Maatschappelijk domein, gemeente Alblasserdam

Jeugd en jongerenwerk

Jeugdwet Wet op de jeugdzorg Landelijk transitie arrangement jeugd 2015

Beleidsrijk Regionaal Transitie Arrangement Jeugdnota “Op zoek naar balans” Verordening Jeugdhulp gemeente Alblasserdam 2021 Nadere regels ter uitvoering van de Verordening Jeugdhulp gemeente Alblasserdam 2021 Algemene Subsidieverordening gemeente Alblasserdam 2014 Subsidieregeling Uitvoeringsregels Sociaal en Maatschappelijk domein, gemeente Alblasserdam Subsidieregeling Uitvoeringsregels Waarderingssubsidies, gemeente Alblasserdam

Vreemdelingen / integratie

Vreemdelingenwet 2000 Wet inburgering 2021

Verordening vreemdelingenzaken Boeteverordening Wet Inburgering Nieuwkomers Re-integratieverordening IOAW en IOAZ Drechtsteden Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Huisvestingsverordening gemeente Alblasserdam 2020

Gezondheid

Tijdelijke wet ambulancezorg

Lokaal gezondheidsbeleid

Kunst en cultuur

Mediawet

Algemene subsidieverordening gemeente Alblasserdam 2014 Cultuurnota Alblasserdam 2019 Erfgoedverordening gemeente Alblasserdam 2013 Verordening op de erfgoedcommissie Alblasserdam 2015 Subsidieregeling Uitvoeringsregels Sociaal en Maatschappelijk

Wet op het specifieke cultuurbeleid Monumentenwet

6

Programma's

Specifieke Activiteit

Wetgeving extern

Regelgeving intern domein, gemeente Alblasserdam Subsidieregeling Uitvoeringsregels Waarderingssubsidies, gemeente Alblasserdam

Buiten beter

Sport(complexen en gymnastieklokalen) / recreatie en toerisme

Drank- en horecawet

Algemene subsidieverordening gemeente Alblasserdam 2014 Subsidieregeling Uitvoeringsregels Sociaal en Maatschappelijk domein, gemeente Alblasserdam Subsidieregeling Uitvoeringsregels Waarderingssubsidies, gemeente Alblasserdam Kader sport en bewegen 2019 – 2022

Onderwijs

Wet op het primair onderwijs Besluit specifieke uitkeringen Gemeentelijk OnderwijsAchterstandenbeleid Wet kinderopvang Leerplichtwet Wet op het voortgezet onderwijs Wet op de expertisecentra Wet Passend Onderwijs

Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Alblasserdam 2021 Verordening leerlingenvervoer Alblasserdam 2014 Beleidsregels gemeentelijke taken uitvoering en handhaving Wet kinderopvang Algemene Subsidieverordening gemeente Alblasserdam 2014 Subsidieregeling Kindgebonden financiering peuteropvang en voorschoolse educatie, gemeente Alblasserdam Integraal Huisvestingsplan Onderwijs

Brandweer, rampenbestrijding en -plan

Wet veiligheidsregio’s Besluit brandveilig gebruik en basishulpverlening overige plaatsen

Gemeentelijk rampenplan Brandbeveiligingsverordening

Integrale veiligheid

Gemeentewet Telecommunicatiewet Politiewet 2012

Algemene Plaatselijke Verordening Alblasserdam 2022 Nota integraal veiligheidsbeleid 2017 – 2020 Handhavingnotitie APV Handhavingnotitie bouwregelgeving en ruimtelijke ordening Leidingenverordening Telecommunicatieverordening Handhavingsbeleid gemeente Alblasserdam 2020 - 2023

Wegen, straten en pleinen / straatmeubilair

Wegenwet Wegenverkeerswet 1994 Besluit administratieve bepalingen wegverkeer

Gemeentelijk Verkeers en Vervoersplan 2019 Handboek Kabels en Leidingen 2019 Visie op buitenspelen 2021-2036 Straatnamenverordening

Openbare verlichting

Burgerlijk wetboek

Nota openbare verlichting 2016-2025

Waterkering en afwatering

Wijzigingswet Gemeentewet,

Gemeentelijk waterplan

7

Programma's

Specifieke Activiteit

Wetgeving extern

Regelgeving intern

enz. (verankering en bekostiging van gemeentelijke watertaken) Openbaar groen Wet Natuurbescherming

Groenstructuurplan Alblasserdam Bomenverordening Alblasserdam 2008 Bomen en kapvergunningenbeleid

Reiniging

Gemeentewet

Afvalstoffenverordening 2006 Verordening afvalstoffenheffing 2022 Uitvoeringsbesluit Verordening Afvalstoffenheffing

Riolering

Gemeentewet Wet op de waterhuishouding Waterwet Wijzigingswet Gemeentewet, enz. (verankering en bekostiging van gemeentelijke watertaken)

Verordening rioolheffing 2022 Gemeentelijk Rioleringsplan Alblasserdam 2015 – 2018 (GRP) Programma Stedelijk Waterbeheer (PSW)2023- 2027 Basis Riolerings Plan (BRP) 2018 Aansluitvoorwaarden riolering

Wet op de ruimtelijke ordening Besluit op de ruimtelijke ordening

Bestemmingsplannen Structuurvisie Dijk Procedureverordening advisering planschade 2008 Verordening Nadeelcompensatie 2022 Nota Grond en vastgoedbeleid Alblasserdam

Volkshuisvesting / Bouw- en sloopvergunningen

Burgerlijk wetboek Wet algemene bepalingen omgevingswet (WABO) Huisvestingswet Wijzigingswet Leegstandswet Wet kraken en leegstand Wet maatregelen Woningmarkt 2014 II Wijzigingswet Huurprijzenwet woonruimte, enz. Wet bevordering eigen woningbezit Regeling opvang ontheemden Oekraïne

Woonvisie Nota wonen 2012-2020 Regionale woonvisie Wonen in de Drechtsteden 2017 – 2031 Lokaal Uitvoeringsprogramma wonen 2018 – 2031 Groeiagenda Drechtsteden 2030 Prestatieafspraken gemeente – Woonkracht10 2022 – 2023 Huisvestingsverordening gemeente Alblasserdam 2020 Welstandsnota Alblasserdam Verordening beschermd wonen en opvang gemeente Alblasserdam 2016 Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Alblasserdam 2021 Verordening adviescommissie Omgevingskwaliteit 2022

Woonwagenzaken

Burgerlijk wetboek

Huisvestingsverordening voor standplaatsen van woonwagens 2002 Huisvestingsverordening gemeente Alblasserdam 2020

Grondexploitaties

Wet Markt en Overheid

Exploitatieverordening Alblasserdam 2004

Beter wonen & Bereikbaarder Ruimtelijke en stedelijke ontwikkeling

8

Programma's

Dienstverlening en bestuur

Solide financieel beleid

Specifieke Activiteit

Wetgeving extern

Regelgeving intern

(Wet op de ruimtelijke ordening Besluit op de ruimtelijke ordening

Nota Grond en vastgoedbeleid Alblasserdam Nota Prijsbeleid Vastgoed gemeente Alblasserdam Nota Kostenverhaal Handreiking toepassing van PFOA houdende grond

Verkeer

Planwet verkeer en vervoer

Parkeerverordening Alblasserdam 2020 Gemeentelijk Verkeers en Vervoersplan 2019

Openbaar vervoer

Wet personenvervoer 2000

Vastgoed / accommodaties

Wet Markt en Overheid

Nota Grond en vastgoedbeleid Alblasserdam Nota Prijsbeleid Vastgoed gemeente Alblasserdam Meerjarenonderhoudsplan (MOP) voor gebouwen

Milieu

Wet Milieubeheer Wet op de economische delicten Wet belastingen op milieugrondslag Wet bodembescherming

Milieubeleidsplan Drechtsteden 2011-2015 LMUP Bodemkwaliteitskaart Bodembeheernota

Raad(sondersteuning), college en bestuurlijke ondersteuning

Rechtspositieregeling burgemeester Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers (Appa) Wet Normering topinkomens (WNT)

Verordening voor de raad, bevattende het reglement van orde voor de raad en de raadscommissies Verordening rechtspositie wethouders, raads- en commissieleden gemeente Alblasserdam 2019

Burgerzaken

Wet gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens (wet GBA) Wet rechten burgelijke stand

Legesverordening 2022 en tarieventabel 2022

Begraven en lijkbezorging

Gemeentewet Wet op de lijkbezorging

Verordening op algemene begraafplaatsen Verordening begrafenisrechten 2022

Treasury

Wet financiering decentrale overheden

Financieringsstatuut (2010)

Belastingen

Gemeentewet Algemene Wet inzake Rijksbelastingen Wet waardering Onroerende Zaken Invorderingswet

Verordening Onroerende zaakbelasting 2022 Verordening toeristenbelasting 2022 Verordening precariobelasting 2022 en tarieventabel Verordening hondenbelasting 2022 Verordening kwijtscheldingen 2022

Algemeen (financieel) beleid

Algemene Wet Bestuursrecht Gemeentewet

Financiële verordening gemeente Alblasserdam 2015 Verordening onderzoeken doelmatigheid en doeltreffendheid van de

9

Programma's

Specifieke Activiteit

Wetgeving extern

Regelgeving intern

Wet gemeenschappelijke regelingen Wet Markt en Overheid Aanbestedingswet en besluit Europese wetgeving aanbestedingsrecht Ambtenarenwet Arbeidsomstandighedenwet Besluit accountantscontrole decentrale overheden Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten Wet op de loonbelasting 1964 Wet op de omzetbelasting 1968 Wet op de vennootschapsbelasting 1969 Wet op het BTWcompensatiefonds Wet openbaarheid van bestuur Ziektewet Zorgverzekeringswet Wet modernisering VPB-plicht overheidsondernemingen

gemeente Alblasserdam 2003 Nota Verbonden Partijen 2015 Alblasserdam Verordening op de rekenkamercommissie 2019 Nota Waardering en Afschrijving vaste activa (2017) Gemeente Alblasserdam Nota Kostenverhaal

10

Bijlage 2 Nadere toelichting op begrotingsafwijkingen Bij de door het college op te stellen analyse met betrekking tot begrotingsafwijkingen (artikel 28 BBV) worden de volgende richtlijnen betrokken: 1) Begrotingsonderschrijdingen Onderschrijdingen worden als rechtmatig beschouwd, tenzij deze niet passen binnen het bestaande beleid (als bijv. daardoor de uitvoering van het beleid majeure nadelige gevolgen heeft ondervonden). 2) Begrotingsoverschrijdingen Hoofdregels staan in hoofdstuk 4 van het protocol. Overschrijdingen worden toegelicht in de programmarekening en boven de € 50.000 voorzien van een analyse en toelichting op hoofdlijnen. 3) Onjuist programma, product, budget Overschrijdingen als gevolg van boekingen op een verkeerde economische categorie, budget of product worden als onrechtmatig beschouwd als de lasten van een product dusdanig worden overschreden dat de realisatie van andere producten binnen hetzelfde programma onder druk is komen te staan. Schuiven met budgetten tussen programma’s zonder de raad hierover minimaal geïnformeerd te hebben, wordt ook als onrechtmatig beschouwd. 4) Onjuist begrotingsjaar Bepalend voor de rechtmatigheid of een boeking in het goede jaar is verwerkt, is de feitelijke situatie onderbouwd met achterliggende stukken.

Het doorschuiven van investeringen naar een volgend boekjaar wordt niet als onrechtmatig beschouwd; wel geeft het college in de jaarrekening aan dat hiervan sprake is. Het opnemen van een kortlopende schuld, waarvoor nog geen verplichting is aangegaan, wordt wel als onrechtmatig beschouwd. 5) Extra kosten gedekt door hogere baten De overschrijdingen bij activiteiten die passen binnen het bestaande beleid en die geheel of grotendeels (= 90%) worden gecompenseerd door direct gerelateerde inkomsten, zoals via kostendekkende omzet (heffingen, huur) of via subsidies, bijdragen derden of reserves. Deze “compenserende” overschrijdingen worden beschouwd als een rechtmatige overschrijding. De posten met grotendeels dienen toegelicht te worden in het jaarverslag. 6) Extra kosten, tijdig gesignaleerd Wanneer de kosten tijdig aan de raad zijn gemeld en deze hiermee heeft ingestemd, worden de kosten, ook in het geval dat ze niet tot een begrotingswijziging hebben geleid, niet als onrechtmatig beschouwd. Dit moet blijken uit de notulen en besluiten van de raad. 7) Extra kosten, niet tijdig gesignaleerd In het geval van extra kosten die niet tijdig gesignaleerd konden worden i.v.m. het tijdstip van het ontstaan ervan, beschouwt de raad als rechtmatig.

Dit indien het zaken betreft die buiten de invloedssfeer van de gemeente liggen: Open-eind regelingen (zoals bijvoorbeeld de WVG of open-eind subsidieregelingen) Noodzakelijke afwaarderingen ten gevolge van marktomstandigheden Faillissementen van debiteuren / vorderingen niet meer geïnd Aanpassingen in het gemeentefonds Renteontwikkelingen Strategische grondaankopen (college moet raad tussentijds wel informeren) Wijzigingen landelijke wet- en regelgeving Gemeenschappelijke regelingen Weersinvloeden (bijv. gladheidbestrijding) Verplichte uitgaven Uitgaven die naar hun aard onvoorzien, onvermijdelijk en onuitstelbaar zijn. Vaak blijken dergelijke zaken pas bij het opmaken van de jaarrekening. Extra kosten, passend binnen het beleid, die niet tijdig zijn gesignaleerd terwijl dit wel had gekund of wenselijk was geweest, gelet aard en omvang, bijv. Een onverwachte kostenstijging op jaarbasis was intern tussentijds al bekend, maar de raad is daarover niet geïnformeerd; Idem met investeringskrediet. worden als onrechtmatig beschouwd.

11

8) Extra kosten, opzettelijk stilgehouden Dit wordt altijd als een onrechtmatige overschrijding beschouwd.

9) Extra kosten als gevolg van interne factoren: Overschrijdingen betreffende activiteiten die passen binnen het beleid en het gevolg zijn van interne factoren als: - doorberekening van indirecte kosten (kostenverdeelstaat), onder voorwaarde dat de totale (apparaats)kosten zoals verantwoord op de kostenplaatsen niet worden overschreden; - kapitaallasten, onder voorwaarde dat de kredieten door de raad zijn geautoriseerd; - toevoegingen aan voorzieningen die verplicht zijn op grond van BBV en andere wet- en regelgeving. Vaak blijken dergelijke zaken bij de opmaak van de jaarrekening. Deze overschrijdingen worden door de raad geaccepteerd en niet als onrechtmatig gezien. 10) Extra kosten door niet passende activiteiten Doordat de activiteiten niet passen binnen het bestaande beleid wordt dit beschouwd als een onrechtmatige overschrijding. 11) Extra kosten, achteraf onrechtmatig Kostenoverschrijdingen inzake activiteiten welke achteraf als onrechtmatig moeten worden beschouwd omdat dit bijvoorbeeld bij nader onderzoek van de subsidieverstrekker, belastingdienst of een toezichthouder blijkt (bijvoorbeeld een belastingnaheffing). Het zal hier in de praktijk vaak gaan om interpretatieverschillen bij de uitleg van wet- en regelgeving die na het verantwoordingsjaar aan het licht komen. Er zijn dan geen rechtmatigheidgevolgen voor dat verantwoordingsjaar.

Wel zal de gemeente ervoor moeten zorgen dat de overschrijdingen getrouw in de jaarrekening worden weergegeven. Ook kunnen er gevolgen zijn voor het lopende jaar. - geconstateerd tijdens verantwoordingsjaar: onrechtmatig - geconstateerd na verantwoordingsjaar: rechtmatig 12) Extra investeringen, kosten komen later (afschrijvings- en financieringslast) Alleen in het jaar van de investering zelf zijn de overschrijdingen op de investeringsbegroting onrechtmatig. Hierbij worden kredietoverschrijdingen > € 50.000,-, die niet via de tussentijdse rapportages zijn gemeld, aangemerkt als onrechtmatig. 13) Extra uitgaven grondexploitatie Begrotingsafwijkingen inzake de grondexploitatie die: a. niet leiden tot een afwijking van de in de laatst vastgestelde exploitatieopzet opgenomen totale uitgaven of inkomsten danwel het saldo zijn rechtmatig. b. leiden tot een afwijking van de in de laatst vastgestelde exploitatieopzet opgenomen totale uitgaven of inkomsten, danwel het saldo en welke niet tijdig aan de raad zijn gecommuniceerd, zijn onrechtmatig. c. leiden tot een afwijking van de in de laatst vastgestelde exploitatieopzet opgenomen totale uitgaven of inkomsten, danwel het saldo en niet eerder in een rapportage aan de raad verwerkt hadden kunnen worden, zijn rechtmatig.

14) Minder kosten, maar te lage passende activiteiten Budgetafwijkingen welke weliswaar in financiële zin binnen de begroting blijven, maar waarbij zeer duidelijk is dat aanzienlijk minder prestaties zijn geleverd c.q. activiteiten zijn ontplooid dan in de financiële begroting specifiek als doelstelling was aangegeven en welke niet in de jaarrekening zijn toegelicht, vormen een aparte categorie “begrotingsoverschrijdingen”. Het gaat hier om afwijkingen van beoogde prestaties en niet om financiële budgetafwijkingen c.q. niet financiële informatie. Indien deze vorm van onrechtmatigheid waargenomen wordt, heeft dit geen gevolgen voor de strekking van de Controleverklaring van de onafhankelijke accountant. Wel zal hierover gerapporteerd dienen te worden. 15) Fout in de begroting Onjuistheden in de begroting worden als rechtmatig beschouwd Er zijn kosten bewust te laag geraamd of opbrengsten te hoog geraamd: fouten < € 50.000 worden als rechtmatig beschouwd. 16) Onvoorzien De post onvoorzien is niet nader onderverdeeld in programma’s en kan worden verbruikt om alle soorten tegenvallers op te vangen. Hiermee zijn overschrijdingen op programmaniveau mogelijk tot het niveau van de post onvoorzien. Het gaat om lasten die onuitstelbaar, onvermijdbaar en naar hun aard onvoorzien zijn. Extra 12

baten welke niet waren voorzien, mogen niet zonder goedkeuring van de raad worden aangewend om overschrijdingen op programmaniveau te dekken.

17) Onttrekken of toevoegen aan bestemmingsreserves Mutaties in de reserves die niet door een voor 31 december van het verslagjaar genomen raadsbesluit zijn gedekt, zijn onrechtmatig.

Bijlage 3: Communicatie en periodiek overleg Onderstaand is de overlegstructuur in een communicatiematrix vastgelegd. Uit oogpunt van doelmatigheid heeft het de voorkeur zoveel mogelijk gesprekken te combineren. In het kader van het bestuurlijk overleg en de rapportage kunnen de volgende contacten tussen de accountant en het bestuur en management als regel van toepassing zijn. Aantal per jaar Audit-commissie

De gemeenteraad is opdrachtgever van de accountant. De audit-commissie is het aanspreekpunt voor de accountant voor de opdrachtformulering. Met de audit-commissie zal voorafgaand aan de controle een overleg plaatsvinden om te komen tot een afstemming betreffende de nadere invulling van de controleopdracht. Dit wordt gecombineerd met het pre-auditgesprek dat ambtelijk wordt gevoerd. Eventuele tussentijdse belangrijke bijstellingen van de controle zullen tussentijds worden teruggekoppeld naar de audit-commissie. Daarnaast zullen de bevindingen van de eindejaarscontrole (op basis van het concept en definitief rapport van bevindingen) worden besproken in de auditcommissie.

Griffier Controller

Toelichting

Met de griffier vindt overleg plaats over de opdrachtverstrekking, informeel voortgangsoverleg naar behoefte. Periodiek

De controller is voor de accountant een belangrijke gesprekspartner binnen de gemeentelijke organisatie. Bijeenkomsten: pre-auditgesprek, de bespreking van de bevindingen van interim-controle (op basis van de concept managementletter) en de eindejaarscontrole (op basis van het concept rapport van bevindingen). Daarnaast kan naar behoefte worden gekozen voor tussentijdse voortgangsgesprekken.

Organisatie

PM

Binnen de organisatie zal, in het kader van onze controle, nader overleg van toepassing kunnen zijn met de hoofden en verantwoordelijken voor de relevante primaire processen.

Portefeuillehouder Financiën

Drie

Pre-auditgesprek, bespreking bevindingen interim-controle en eindejaarscontrole.

College van burgemeester en wethouders en gemeenteraad

PM

Op verzoek zal de accountant verschijnen in de vergaderingen van college en gemeenteraad.

Bijlage 4: Rapportage 13

De volgende standaard rapportagemomenten worden onderkend: Rapportage

Tijdstip

Inhoud

Gericht aan

Managementletter/ boardletter of Verslag van bevindingen interimcontrole

Na afronding van de interimcontrole

Mogelijke risico’s, verbeter- en aandachtspunten betreffende de processen en procedures (beheersingsstructuur), beheersing specifieke subsidiestromen evenals overige van belang zijnde onderwerpen. Voortgang groeiproces invoering rechtmatigheid.

Raad (hoofdlijnen) met de daarbij behorende reactie van het college en College

Verslag van bevindingen

Na afronding van de controle van de jaarrekening

Wettelijk: De vraag of inrichting van het financieel beheer en van de financiële organisatie een getrouwe en rechtmatige verantwoording mogelijk maken. Daarnaast resterende fouten, onzekerheden of verbeteringen op het gebied van verslaglegging rekening houdend met afgesproken rapporteringtoleranties. Relatie tussen de controletolerantie als gevolg van controleverordening en de feitelijke bevindingen.

Raad

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant

Na afronding van de controle van de jaarrekening

Het oordeel van de accountant over de mate waarin de gemeenterekening een getrouw beeld geeft i.o.m. verslaggevingsvoorschriften en voldoet aan de eisen van rechtmatigheid.

Raad

14