Bijlage 6 - Quick scan flora en fauna Mercon Kinderdijk, NWC, d.d. 30 juli 2018.pdf

Quickscan flora en fauna in het kader van de sloop en herontwikkeling van het Mercon/Kloos-terrein in Kinderdijk

Juli 2018 P18-090/W1488 Auteur: R. Haan

Natuur-Wetenschappelijk Centrum 078-6213921 nwcadvies@nwcadvies.nl www.nwcadvies.nl

Quickscan flora en fauna in het kader van de sloop en herontwikkeling van het Mercon/Kloos-terrein in Kinderdijk

Opdrachtgever:

KuiperCompagnons

Uitvoering:

Natuur-Wetenschappelijk Centrum

Veldwerk:

Rob Haan en Jeroen Dekker

Samenstelling:

Rob Haan

Foto’s:

Jeroen Dekker

Quickscan flora en fauna in het kader van de sloop en herontwikkeling van het Mercon/Kloos-terrein in Kinderdijk [Samenst.: Haan, R.] [Foto’s: Dekker, J.]. Met lit. opg., Dordrecht: Strix/NWC.

Trefw.: Flora en fauna, Wet natuurbescherming, Mercon/Kloos, Kinderdijk

W1488/P18-090

Niets uit deze uitgave mag openbaar worden gemaakt of verveelvoudigd, door middel van; druk, fotokopie, microfilm of op enige andere wijze, zonder toestemming van de uitgever of de opdrachtgever.

Dordrecht, juli 2018

Inhoud

Samenvatting

1

Inleiding

7

2

Gebiedsbeschrijving en voorgenomen plannen

9

3

Wettelijk kader

11

4

Methode

15

5

Resultaten

17

6

Effecten, verplichtingen en aanbevelingen

19

Referenties

Bijlagen: Bijlage 1: Beschermde soorten Wet Natuurbescherming en Rode Lijst Bijlage 2: Vleermuizen en ruimtelijke ingrepen Bijlage 3: Vogels en ruimtelijke ingrepen

Samenvatting

Toetsing soortbescherming Onderstaande samenvatting geeft de conclusies ten aanzien van de toetsing van de plannen aan de wettelijke soortbescherming weer. Voor de volledigheid en om een verkeerde interpretatie te voorkomen, dient ook hoofdstuk 6 gelezen te worden. Vleermuizen Mogelijke verstoring, beschadiging en/of vernieling van eventuele verblijfplaatsen in enkele (delen) van sommige gebouwen. Vervolgonderzoek in de vorm van 6 inventarisaties in de periode van half mei - tot en met september in sommige delen van enkele gebouwen.

Grondgebonden zoogdieren Mogelijkheden voor Steenmarter in alle gebouwen (m.u.v. gebouw 1).

Vogels vaste met een verblijfplaats Mogelijk broedende Kerkuil en broedvogelsoorten van tabel 5. Vervolgonderzoek in geschikte gebouwen (interieur)

Overige soortgroepen en soorten Geen aanvullend beschermde soorten, wel zorgplicht.

Beschermde Natuurgebieden Toetsing aan de natuurdoelstellingen van Natura 2000-gebied #106: Boezems Kinderdijk, dat binnen de directe invloedssfeer van het plangebied ligt.

Quickscan flora en fauna Mercon/Kloos-terrein in Kinderdijk

1.

Inleiding

Er bestaan plannen om de leegstaande bedrijfsgebouwen op het Mercon/Kloos-terrein in Kinderdijk, gemeente Alblasserdam, te slopen en het terrein te herontwikkelen. In het kader van de Wet natuurbescherming dient bij dergelijke ruimtelijke ingrepen onderzoek gedaan te worden naar de (mogelijk) aanwezige natuurwaarden en dient een beoordeling gemaakt te worden van eventuele negatieve effecten van de plannen op deze waarden. KuiperCompagnons heeft het Natuur-Wetenschappelijk Centrum (NWC) opdracht gegeven om een quickscan flora en fauna op deze locatie uit te voeren en om te adviseren met betrekking tot de relevante natuurwetgeving.

Figuur 1: Ligging plangebied (rood omcirkeld) in de omgeving. Bron kaartmateriaal: Google Earth, 2018

7

Quickscan flora en fauna Mercon/Kloos-terrein in Kinderdijk

Figuur 2: Indicatieve tekening van de toekomstige situatie.

8

Quickscan flora en fauna Mercon/Kloos-terrein in Kinderdijk

2.

Gebiedsbeschrijving en voorgenomen plannen

Gebiedsbeschrijving Het plangebied betreft de voormalige bedrijfsterreinen van scheepswerf Kloos Kinderdijk en constructiewerf Mercon aan de Kinderdijk-west in Alblasserdam. Het gebied wordt in het westen begrensd door de rivier De Noord en in het oosten door de Kinderdijk-west. Aan de andere zijde van deze dijk ligt in het zuidoosten de bebouwing van het dorp Kinderdijk en in het noordoosten De Hooge Boezem van de Nederwaard, een natuurgebied dat onderdeel uitmaakt van het Natura 2000-gebied Boezems van Kinderdijk. Op het terrein bevinden zich momenteel de vervallen en leegstaande bedrijfshallen en andere gebouwen van de voornoemde scheepswerf Kloos en het constructiebedrijf Mercon. Het open terrein rond de bedrijfsgebouwen bestaat voornamelijk uit; verharding, enkele bosschages, bomen, ruigtestroken en ruderaal terrein. Aan de rivierzijde bevinden zich nog steigers en aanlegplaatsen Zowel in de vervallen gebouwen als op het open terrein is sprake van opslag van machines, divers materiaal, hout en zout

Beschermde gebieden Het dichtstbijzijnde gebied dat onder de bescherming van de Wet natuurbescherming valt is Natura 2000-gebied “Boezems Kinderdijk. Dit Natura 2000-gebied bevindt zich op minder dan één kilometer afstand van de planlocatie. Vanwege deze geringe afstand kan er sprake zijn van nadelige effecten op instandhoudingsdoelstellingen van voor dit Natura 2000-gebied aangewezen habitattypen en doelsoorten. Om deze reden is het uitvoeren van een zogenaamde habitattoets verplicht. Het plangebied maakt geen onderdeel uit van het Natuurnetwerk Nederland (NNN). Omdat er, als gevolg van de voorgenomen plannen, geen oppervlakte aan NNN-gebied verloren gaat, is er geen afzonderlijke toetsing aan de wet- en regelgeving omtrent het NNN nodig.

Voorgenomen plannen De bestaande (bedrijfs)gebouwen worden gesloopt en bomen (vooral zaailingen) en bosschages op het terrein zullen grotendeels worden gerooid. Het gebied wordt vervolgens heringericht en er zullen naar verwachting 265 woningen op het terrein worden gerealiseerd. Daarnaast zijn er mogelijk afmeervoorzieningen voorzien voor de, internationaal vermaarde, toeristische trekpleister en cultureel erfgoed: Molens van Kinderdijk.

9

Quickscan flora en fauna Mercon/Kloos-terrein in Kinderdijk

10

Quickscan flora en fauna Mercon/Kloos-terrein in Kinderdijk

3.

Wettelijk kader

3. 1

Wettelijk kader Voor dier- en plantensoorten zijn in de Wnb een aantal verbodsbepalingen opgenomen, waarvan vooral de artikelen 3.1, 3.5 en 3.10 belangrijk zijn in het kader van flora- en faunaonderzoek bij onder andere ruimtelijke ontwikkelingen (tekstvak 1).

Artikelen 3.1, 3.5 en 3.10 Wet natuurbescherming: Artikel 3.1 1. Het is verboden opzettelijk van nature in Nederland in het wild levende vogels van soorten als bedoeld in artikel 1 van de Vogelrichtlijn te doden of te vangen. 2. Het is verboden opzettelijk nesten, rustplaatsen en eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te vernielen of te beschadigen, of nesten van vogels weg te nemen. 3. Het is verboden eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te rapen en deze onder zich te hebben. 4. Het is verboden vogels als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te storen. Artikel 3.5 1. Het is verboden in het wild levende dieren van soorten, genoemd in bijlage IV bij de Habitatrichtlijn, bijlage II bij het Verdrag van Bern of bijlage I bij het Verdrag van Bonn, in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te doden of te vangen. 2. Het is verboden dieren als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te verstoren. 3. Het is verboden eieren van de dieren als bedoeld in het eerste lid in de natuur opzettelijk te vernielen of te rapen. 4. Het is verboden de voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in het eerste lid te beschadigen of te vernielen. 5.

Het is verboden planten van soorten, genoemd in bijlage IV bij de Habitatrichtlijn of bijdrage I bij het Verdrag van Bern, in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen of af te snijden, te ontwortelen of te vernielen. Artikel 3.10 1. Het is verboden: a) In het wild levende zoogdieren, amfibieën, reptielen, vissen, dagvlinders, libellen en kevers van de soorten genoemd in de bijlage, onderdeel A bij deze wet, opzettelijk te doden of te vangen; b) De vaste voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in onderdeel a opzettelijk te beschadigen of te vernielen; c) Vaatplanten van de soorten, genoemd in de bijlage, onderdeel B bij deze wet, in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen.

11

Quickscan flora en fauna Mercon/Kloos-terrein in Kinderdijk

De verbodsbepalingen uit de artikelen gelden overal in Nederland, ongeacht het type of de omvang van de werkzaamheden of activiteiten die uitgevoerd worden. De bepa-lingen uit de Wnb kunnen daarom van invloed zijn op ruimtelijke ingrepen, zoals het aanleggen van infrastructuur, het slopen en realiseren van bebouwing, het uitbreiden van industriegebieden en het kappen van bomen. Ook bij het opstellen of herzien van bestemmingsplannen zijn de bepalingen uit de Wnb van belang. In het kader van het zorgvuldigheidsbeginsel en het voorzorgsbeginsel (Algemene Wet Bestuursrecht) dient bij het opstellen en herzien van bestemmingsplannen en bij (ruimtelijke) activiteiten een toetsing aan de Wnb plaats te vinden. Deze toetsing moet de volgende onderdelen bevatten: 

Een inventarisatie van het voorkomen van wettelijk beschermde dier- en plantensoorten in het plangebied en binnen de invloedssfeer van de activiteit;



Een inventarisatie en beoordeling van (significant) nadelige effecten als gevolg van de activiteit, op beschermde soorten die binnen het plangebied en/of binnen de invloedssfeer van de activiteit aanwezig zijn;



Indien nodig een opname van maatregelen die de negatieve effecten op de beschermde soorten en hun leefgebieden mitigeren en/of compenseren.

De Wnb kent drie categorieën van beschermde soorten die ook terug te vinden zijn in de artikelen met verbodsbepalingen: alle vogels uit de Europese Vogelrichtlijn (artikel 3.1), alle soorten die in de Europese Habitatrichtlijn vermeld worden (artikel 3.5) en “overige soorten” (artikel 3.10) die alleen op nationaal niveau beschermd worden. Pro-vincies mogen afwijken van de lijst met “overige soorten” door vrijstelling te verlenen voor bepaalde soorten. Hierdoor kan deze lijst per provincie verschillen. Een overzicht van alle beschermde soorten is te vinden in bijlage 1. Soorten Vogelrichtlijn en Habitatrichtlijn Wanneer één of meerdere verbodsbepalingen uit artikel 3.1 en/of artikel 3.5 Wnb overtreden worden door de voorgenomen activiteit, dient een ontheffing aangevraagd te worden bij de provincie waarin de activiteit plaatsvindt. Een ontheffing voor het overtreden van verbodsbepalingen wordt voor soorten uit de Vogelrichtlijn en Habitatricht-lijn alleen verleend wanneer voldaan wordt aan elk van de volgende voorwaarden: 

Er bestaat geen andere bevredigende oplossing;



Zij is nodig: a) In het belang van de volksgezondheid of de openbare veiligheid; of b) In het belang van een dwingende reden van groot openbaar belang; of c) In het belang van de veiligheid van het luchtverkeer;

12

Quickscan flora en fauna Mercon/Kloos-terrein in Kinderdijk



Er wordt geen afbreuk gedaan aan het streven de populaties van de betrokken soort in hun natuurlijke verspreidingsgebied in een gunstige staat van instandhouding te laten voortbestaan.

Voor vogels kan echter geen beroep gedaan worden op belang b “dwingende reden van groot openbaar belang”. Wanneer overtreding van de verbodsbepalingen voorkomen kan worden door het treffen van mitigerende maatregelen, is het aanvragen van een ontheffing niet nodig. Wel kan in dergelijke gevallen toch ontheffing aangevraagd worden om de te treffen maatregelen goed te laten keuren. Indien het bevoegd gezag de maatregelen goedkeurt, wordt door hen een “positieve afwijzing” afgegeven. Bij de aanvraag van een ontheffing in het kader van de Wnb zijn een activiteitenplan en, in sommige gevallen, een compensatieplan noodzakelijk. Hierin staan de bevin-dingen uit de flora- en faunatoets vermeld en worden maatregelen beschreven die uit-gevoerd zullen worden om ervoor te zorgen dat de nadelige effecten op beschermde plant- en diersoorten in en binnen de invloedssfeer van de activiteit zoveel mogelijk te voorkomen, dan wel te beperken. Overige soorten Voor de soorten uit deze categorie geldt een vrijstelling van de verbodsbepalingen uit artikel 3.10 mits een door het ministerie van EZ goedgekeurde gedragscode van toepassing is op de activiteit. Indien aantoonbaar gewerkt kan worden volgens een dergelijke gedragscode, hoeft geen ontheffing aangevraagd te worden voor het overtreden van één of meerdere verbodsbepalingen uit artikel 3.10 van de Wnb.

Indien er geen goedgekeurde gedragscode van toepassing is op de activiteit of het niet mogelijk is om volgens een dergelijke gedragscode te werken, dient bij overtreding van verbodsbepalingen wel een ontheffing aangevraagd te worden. De ontheffing kan voor deze soorten echter op grond van meer belangen verleend worden dan het geval is voor de Vogel- en Habitatrichtlijnsoorten. Zorgplicht Tenslotte geldt voor alle plant- en diersoorten (ook de onbeschermde) de zorgplicht uit artikel 1.11 van de Wet natuurbescherming. Deze houdt in dat mogelijke nadelige gevolgen voor planten en dieren, voor zover redelijk, zoveel mogelijk vermeden moeten worden.

13

Quickscan flora en fauna Mercon/Kloos-terrein in Kinderdijk

14

Quickscan flora en fauna Mercon/Kloos-terrein in Kinderdijk

4.

Methode In het kader van de Wet natuurbescherming is een quickscan flora en fauna uitgevoerd. Deze quickscan bestond uit een veldbezoek en een literatuuronderzoek. Voor het literatuuronderzoek is gebruikgemaakt van verspreidingsgegevens van soorten verzameld door instanties zoals Stichting RAVON en de Vlinderstichting en de NWC database. Mede op basis van het literatuuronderzoek is bepaald voor welke soortgroepen de aanwezigheid en/of geschiktheid van het plangebied onderzocht diende te worden. Tijdens de quick-scan is specifiek rekening gehouden met de mogelijke aanwezigheid van vleermuizen, vogels met een vaste verblijfplaats en grondgebonden zoogdieren. Het plangebied vormt geen geschikt leefgebied voor beschermde dagvlinders. Bovendien komen de meeste beschermde vlindersoorten op slechts een aantal locaties in Nederland voor (voornamelijk natuurgebieden). Om deze reden is deze soortgroep buiten beschouwing van de quickscan gelaten. Het veldbezoek is op 18 juni 2018 uitgevoerd door twee medewerkers van het NWC. De temperatuur tijdens het veldbezoek bedroeg 20 °C, het was bewolkt en de wind had een kracht van 3 Bft. Deze gegevens zijn door de medewerkers in het veld gemeten of ingeschat. Vleermuizen Alle vleermuissoorten worden beschermd door de Wet natuurbescherming (bijlage 2). Het plangebied is daarom beoordeeld op de mogelijke waarde voor deze soortgroep.

Hierbij is gelet op de geschiktheid van de aanwezige gebouwen als verblijfplaats voor vleermuizen zoals de aanwezigheid van spouwgaten die toegang geven tot de spouwmuur of andere beschutte plekken zoals openingen achter gevelbeplating. Daarnaast is tijdens het veldbezoek beoordeeld of er in en in de directe omgeving van het plangebied potentieel belangrijke vliegroutes en foerageergebieden voor vleermuizen aanwezig zijn, zoals bomenrijen, andere groene, lijnvormige landschapselementen en (kleinschalige) graslanden en andere (half) open gebieden. Hierbij is tevens gelet op het aanbod van geschikt foerageergebied in de omgeving van het plangebied. Grondgebonden zoogdieren De aanwezigheid van het merendeel van de onder de Wet natuurbescherming beschermde grondgebonden zoogdiersoorten kan op voorhand uitgesloten worden. De aanwezigheid van de Steenmarter Martes foina kan echter niet worden uitgesloten aangezien er veel potentieel geschikte verblijfplaatsen voor deze soort in de leegstaande gebouwen aanwezig zijn.

15

Quickscan flora en fauna Mercon/Kloos-terrein in Kinderdijk

In de aangrenzende Hooge Boezem van de Nederwaard komen ook de zwaar beschermde Waterspitsmuis Neomys fodiens en Noordse woelmuis Microtus oeconomus voor. Het is niet aannemelijk dat er geschikt habitat voor deze soorten in het plangebied aanwezig is, maar voor de zekerheid is tijdens de quickscan gekeken in hoeverre het plangebied geschikt is voor deze soorten. Vogels met een vaste verblijfplaats Vogels met een vaste verblijfplaats worden jaarrond beschermd door de Wet natuurbescherming. Dit geldt ook voor hun functionele leefomgeving (bijlage 3). Voorbeelden van deze vogels zijn de Huismus Passer domesticus en de Gierzwaluw Apus apus. Tijdens de quickscan is het plangebied onderzocht op; de aanwezigheid van broedplaatsen van vogels met een vaste verblijfplaats, de geschiktheid van de gebouwen als verblijfplaats voor deze soortgroep en is bepaald welke gevolgen de voorgenomen plannen voor deze vogels met zich mee zouden kunnen brengen (zoals verstoring door geluid). Onder meer is gelet op sporen (braakballen, veren, uitwerpselen, etc), nesten (o.a. oude kraaiennesten) en waarnemingen van de betreffende vogelsoorten (geluid/zicht/territoriumindicerend gedrag). Tevens is bekeken of het plangebied een significant onderdeel zou kunnen zijn van de functionele leefomgeving van een vogelsoort met een vaste verblijfplaats.

16

Quickscan flora en fauna Mercon/Kloos-terrein in Kinderdijk

5.

Resultaten Vleermuizen Gebouw 1 wordt geschikt geacht als vaste verblijfplaats voor vleermuizen. Dit komt door de aanwezigheid van open stootvoegen, waardoor de spouwmuur rondom toegankelijk is voor vleermuizen en het gebouw naar verwachting de juiste ecologische en klimatologische omstandigheden heeft voor zowel zomer- als winterverblijfplaatsen van gebouwbewonende vleermuissoorten. Gebouw 2 is grotendeels ongeschikt voor vleermuizen, vanwege de gebruikte bouwmaterialen, dakbedekking en enkelsteens muren. Een deel van gebouw 2 is wel geschikt vanwege kieren in en tussen beplating en de aanwezigheid van enkele geïsoleerde muren en door openingen en ruimtes tussen daklijsten en -goten en bij pijpen. De andere gebouwen op het terrein worden als ongeschikt beoordeeld als vaste verblijfplaats van vleermuizen. In figuur 3 op de volgende pagina zijn de gebouwen genummerd weergegeven. Er zijn geen belangrijke foerageergebieden of (onderdelen van) essentiële vliegroutes binnen het plangebied, waar vleermuizen gebruik van zouden kunnen maken. Grondgebonden zoogdieren Hoewel er geen concrete aanwijzingen zijn gevonden kan de Steenmarter in het plangebied voorkomen. Aanvullend onderzoek met behulp van wildcamera’s kan uitsluitsel geven en wordt derhalve aanbevolen.

Tijdens de quickscan is geen geschikt habitat voor Waterspitsmuis en/of Noordse woelmuis vastgesteld, zodat presentie van deze soorten binnen het plangebied uitgesloten kan worden. Vogels met een vaste verblijfplaats Verblijfplaatsen van de soorten Gierzwaluw Apus apus en Huismus Passer domesticus zijn tijdens de quickscan niet vastgesteld. Deze soorten kiezen hun verblijfplaats graag in bebouwing met een pannendak en een bepaalde hellingshoek welke binnen het plangebied ontbreken. Aangezien de Huismus soms ook binnen in schuren, stallen en hallen broedt en de soort wel als broedvogel is vastgesteld in de woningen aan de overzijde van de Kinderdijk-west, wordt een check-up in de bedrijfshallen nog wel nodig geacht. In gebouw 4 zijn, in een aanbouw, verblijfssporen gevonden van een Kerkuil Tyto alba (braakballen en kalkstrepen). Deze sporen waren niet vers en de producent zelf is niet gezien, maar de vogel zou ook ergens in het gebouw kunnen zitten, waardoor een checkup in gebouw 4 ook noodzakelijk geacht wordt. Op het platte deel van het dak van gebouw 4 is een kleine gemengde broedkolonie van meeuwen gevestigd. Het betreft circa vijf broedparen van de Kleine mantelmeeuw Larus fuscus en één van de Zilvermeeuw Larus argentatus. Deze soorten behoren niet tot de vogels met een vaste verblijfplaats maar de broedkolonie (vogels en nesten) is wel beschermd zolang hij in gebruik is.

17

Quickscan flora en fauna Mercon/Kloos-terrein in Kinderdijk

4

3

1 2

Figuur 3: Ligging verschillende gebouwen op het terrein.

18

Quickscan flora en fauna Mercon/Kloos-terrein in Kinderdijk

6.

Effecten, verplichtingen en aanbevelingen Vleermuizen Enkele (delen van) gebouwen zijn geschikt als verblijfplaats voor vleermuizen; er zijn open stootvoegen aanwezig waardoor de spouwmuur toegankelijk is, kieren tussen beplating en ruimtes tussen daklijsten. Om verblijfplaatsen van vleermuizen aan te tonen/uit te sluiten, dient aanvullend vleermuisonderzoek volgens het meest recente vleermuisprotocol uitgevoerd te worden. Het NWC voert vleermuisonderzoek uit aan de hand van het vleermuisprotocol. Het protocol dient als richtlijn voor het bepalen hoe en hoe vaak geïnventariseerd moet worden om te voldoen aan de Wet natuurbescherming. Als bevoegd gezag erkent de provincie Zuid-Holland dit protocol en gebruikt zij het als leidraad bij de beoordeling van de kwaliteit van het uitgevoerde vleermuisonderzoek bij ontheffingsaanvragen. Dit aanvullende onderzoek zal bestaan uit zes vleermuisinventarisaties die in de periode half mei tot en met eind september uitgevoerd zullen worden. Vleermuizen gebruiken het landschap gedurende het jaar namelijk op verschillende manieren (i.e. kraamplaats, zomerverblijfplaats, paarverblijf, winterverblijfplaats). Het vleermuisprotocol stelt daarom dat tenminste zes inventarisatiemomenten nodig zijn om de functies, die het gebouw mogelijk voor vleermuizen vervult, zo goed mogelijk te inventariseren.

In de kraam/zomerperiode (half mei-half juli) zullen twee inventarisaties uitgevoerd worden. In de zomer/paarperiode (begin augustus-eind september) zullen de overige vier inventarisaties plaatsvinden. Bij het aantreffen van een verblijfplaats is mogelijk een ontheffing nodig en moeten maatregelen getroffen worden zoals het aanbieden van alternatieve verblijfplaatsen. Aangezien er geen belangrijke foerageergebieden en/of (onderdelen van essentiële) vliegroutes, waar vleermuizen gebruik van zouden kunnen maken, aanwezig zijn, is geen nader onderzoek naar deze onderdelen nodig. Grondgebonden zoogdieren Er dient aanvullend onderzoek uitgevoerd naar de Steenmarter te worden met behulp van wildcamera’s. Vogels met een vaste verblijfplaats Er dient aanvullend onderzoek uitgevoerd te worden naar huismussen en de Kerkuil in de leegstaande gebouwen en naar eventuele broedvogels van tabel 5. Vaatplanten Binnen het plangebied komen geen beschermde vaatplanten voor. Vanuit de Wet natuurbescherming bestaan er geen verplichtingen ten aanzien van deze soortgroep.

19

Quickscan flora en fauna Mercon/Kloos-terrein in Kinderdijk

Zorgplicht Tenslotte geldt voor alle plant- en diersoorten (ook de onbeschermde) de zorgplicht. Deze houdt in dat mogelijke nadelige gevolgen voor planten en dieren, voor zover redelijk, zoveel mogelijk vermeden moeten worden. Manieren om aan de zorgplicht te voldoen zijn bijvoorbeeld: • Er wordt gelegenheid gegeven aan amfibieën en grondgebonden zoogdieren, die tijdens de werkzaamheden worden gevonden, te vluchten of zich te verplaatsen naar een schuilplaats buiten het bereik van de werkzaamheden. Dit gebeurt door onder andere vegetatie of bodemmateriaal (takken, stronken, steenhopen) gefaseerd te verwijderen; • In verband met verstoring van aanwezige dieren worden de werkzaamheden zoveel mogelijk overdag uitgevoerd; • In verband met verstoring van aanwezige dieren wordt geen of amberkleurige verlichting gebruikt tussen zonsondergang en zonsopkomt. Mogelijke verlichting dient naar beneden gericht te zijn. Ecologische begeleiding Ecologische begeleiding kan voorkomen dat beschermde soorten flora en fauna (onnodig) verstoord of gedood worden. In combinatie met handelen volgens een goedgekeurde gedragscode wordt hiermee invulling gegeven aan de zorgplicht zoals omschreven in de Wet natuurbescherming. Bij de sloop van de gebouwen wordt ecologische begeleiding aanbevolen.

20

Quickscan flora en fauna Mercon/Kloos-terrein in Kinderdijk

Referenties:

Database NWC

Ravon.nl

Telmee.nl

Vlindernet.nl

Zoogdiervereniging.nl

Quickscan flora en fauna Mercon/Kloos-terrein in Kinderdijk

Quickscan flora en fauna Mercon/Kloos-terrein in Kinderdijk

Bijlage 1: Beschermde soorten Wet Natuurbescherming en Rode Lijst In het kader van de Wet Natuurbescherming worden alle in Europa voorkomende en in het wild levende vogels beschermd en onderstaande soorten uit overige soortgroepen :

Quickscan flora en fauna Mercon/Kloos-terrein in Kinderdijk

Quickscan flora en fauna Mercon/Kloos-terrein in Kinderdijk

Rode Lijst vaatplanten en vissen Rode Lijst Vissen Nederlandse naam

Wetenschappelijke naam

Adderzeenaald

Entelurus aequoraeus

Ansjovis

Engraulis encrasicolus

Barbeel

Barbus barbus

Beekforel

Salmo trutta ssp. fario

Beekprik

Lampetra planeri

Bittervoorn

Rhodeus amarus

Botervis

Pholis gunnulus

Driedradige meun

Gaidropsurus vulgaris

Elrits

Phoxinus phoxinus

Fint

Alosa fallax

Gestippelde alver

Alburnoides bipunctatus

Gevlekte gladde haai

Mustelus asterias

Gevlekte griet

Zeugopterus punctatus

Glasgrondel

Aphia minuta

Grote koornaarvis

Atherina presbyter

Grote modderkruiper

Misgurnus fossilis

Grote pieterman

Trachinus draco

Kleine slakdolf

Liparis montagui

Kopvoorn

Leuciscus cephalus

Kroeskarper

Carassius carassius

Kwabaal

Lota lota

Pijlstaartrog

Dasyatis pastinaca

Ruwe haai

Galeorhinus galeus

Serpeling

Leuciscus leuciscus

Sneep

Chondrostoma nasus

Stekelrog

Raja clavata

Steur

Acipenser sturio

Trompetterzeenaald

Syngnathus typhle

Vetje

Leucaspius delineatus

Vlagzalm

Thymallus thymallus

Vorskwab

Raniceps raninus

Winde

Leuciscus idus

Zeepaardje

Hippocampus ramulosus

Zeestekelbaars

Spinachia spinachia

Zwarte grondel

Gobius niger

Quickscan flora en fauna Mercon/Kloos-terrein in Kinderdijk

Rode Lijst Vaatplanten Nederlandse naam

Wetenschappelijke naam

Aangebrande orchis

Orchis ustulata

Aapjesorchis

Orchis simia

Aardbeiganzerik

Potentilla sterilis

Aarddistel

Cirsium acaule

Aardkastanje

Bunium bulbocastanum

Absintalsem

Artemisia absinthium

Akkerandoorn

Stachys arvensis

Akkerboterbloem

Ranunculus arvensis

Akkerdoornzaad

Torilis arvensis

Akkergeelster

Gagea villosa

Akkerleeuwenbek

Misopates orontium

Akkerogentroost

Odontites vernus ssp. vernus

Akkerviltkruid

Filago arvensis

Akkerzenegroen

Ajuga chamaepitys

Alpenheksenkruid

Circaea alpina

Alpenrus

Juncus alpinoarticulatus ssp. alpinoarticulatus

Amandelwolfsmelk

Euphorbia amygdaloides

Armbloemige waterbies

Eleocharis quinqueflora

Beemdhaver

Helictotrichon pratense

Beemdkroon

Knautia arvensis

Beenbreek

Narthecium ossifragum

Beklierde ogentroost

Euphrasia rostkoviana

Berendruif

Arctostaphylos uva-ursi

Bergdravik

Bromopsis erecta

Berggamander

Teucrium montanum

Berghertshooi

Hypericum montanum

Bergnachtorchis

Platanthera chlorantha

Bergsteentijm

Clinopodium menthifolium

Bergvrouwenmantel

Alchemilla monticola

Berijpte viltroos

Rosa sherardii

Besanjelier

Cucubalus baccifer

Betonie

Stachys officinalis

Beverneltorkruid

Oenanthe pimpinelloides

Bevertjes

Briza media

Bilzekruid

Hyoscyamus niger

Blaasvaren

Cystopteris fragilis

Blauw guichelheil

Anagallis arvensis ssp. foemina

Quickscan flora en fauna Mercon/Kloos-terrein in Kinderdijk

Blauw kweldergras

Puccinellia fasciculata

Blauw walstro

Sherardia arvensis

Blauwe bremraap

Orobanche purpurea

Blauwe knoop

Succisa pratensis

Blauwe leeuwenbek

Linaria arvensis

Blauwgras

Sesleria albicans

Bleek bosvogeltje

Cephalanthera damasonium

Bleek schildzaad

Alyssum alyssoides

Bleekgeel blaasjeskruid

Utricularia ochroleuca

Bleekgele hennepnetel

Galeopsis segetum

Bleke schubwortel

Lathraea squamaria

Bleke zegge

Carex pallescens

Blonde zegge

Carex hostiana

Bochtige klaver

Trifolium medium

Bokkenorchis

Himantoglossum hircinum

Bolderik

Agrostemma githago

Bonte paardenstaart

Equisetum variegatum

Borstelgras

Nardus stricta

Borstelkrans

Clinopodium vulgare

Bosaardbei

Fragaria vesca

Bosboterbloem

Ranunculus polyanthemos ssp. nemorosus

Bosdravik

Bromopsis ramosa ssp. benekenii

Bosdroogbloem

Gnaphalium sylvaticum

Bosorchis

Dactylorhiza fuchsii

Boswalstro

Galium sylvaticum

Bottelroos

Rosa villosa [s.s.]

Brave hendrik

Chenopodium bonus-henricus

Brede ereprijs

Veronica austriaca ssp. teucrium

Brede orchis

Dactylorhiza majalis ssp. majalis

Brede raai

Galeopsis ladanum

Brede waterpest

Elodea canadensis

Brede wolfsmelk

Euphorbia platyphyllos

Brede zannichellia

Zannichellia palustris ssp. major

Breed fakkelgras

Koeleria pyramidata

Breed vlieszaad

Corispermum marschallii

Breed wollegras

Eriophorum latifolium

Bruine snavelbies

Rhynchospora fusca

Bruinrode wespenorchis

Epipactis atrorubens

Canadees hertshooi

Hypericum canadense

Christoffelkruid

Actaea spicata

Quickscan flora en fauna Mercon/Kloos-terrein in Kinderdijk

Dennenorchis

Goodyera repens

Dennenwolfsklauw

Huperzia selago

Dichtbloemig kweldergras

Puccinellia rupestris

Dichte bermzegge

Carex muricata

Distelbremraap

Orobanche reticulata

Dodemansvingers

Oenanthe crocata

Doffe ereprijs

Veronica opaca

Dolik

Lolium temulentum

Doorgroeide boerenkers

Thlaspi perfoliatum

Draadgentiaan

Cicendia filiformis

Draadklaver

Trifolium micranthum

Draadrus

Juncus filiformis

Draadzegge

Carex lasiocarpa

Dreps

Bromus secalinus

Driedelige waterranonkel

Ranunculus tripartitus

Driedistel

Carlina vulgaris

Driehoornig walstro

Galium tricornutum

Driekantige bies

Schoenoplectus triqueter

Drijvende egelskop

Sparganium angustifolium

Drijvende waterranonkel

Ranunculus omiophyllus

Drijvende waterweegbree

Luronium natans

Dubbelloof

Blechnum spicant

Duifkruid

Scabiosa columbaria

Duits viltkruid

Filago vulgaris

Duitse brem

Genista germanica

Duitse gentiaan

Gentianella germanica

Dwergbloem

Anagallis minima

Dwerggras

Mibora minima

Dwergrus

Juncus pygmaeus

Dwergviltkruid

Filago minima

Dwergvlas

Radiola linoides

Echt lepelblad

Cochlearia officinalis ssp. officinalis

Echte gamander

Teucrium chamaedrys ssp. germanicum

Echte guldenroede

Solidago virgaurea

Echte karwij

Carum carvi

Eenarig wollegras

Eriophorum vaginatum

Eenbes

Paris quadrifolia

Eenbloemig wintergroen

Moneses uniflora

Eenbloemige zeekraal

Salicornia pusilla

Eenzijdig wintergroen

Orthilia secunda

Quickscan flora en fauna Mercon/Kloos-terrein in Kinderdijk

Eironde leeuwenbek

Kickxia spuria

Eivormige waterbies

Eleocharis ovata

Engels gras

Armeria maritima

Engels lepelblad

Cochlearia officinalis ssp. anglica

Fijn goudscherm

Bupleurum tenuissimum

Fijnstengelige vrouwenmantel Alchemilla filicaulis Fraai hertshooi

Hypericum pulchrum

Franjegentiaan

Gentianella ciliata

Franse aardkastanje

Conopodium majus

Franse boekweit

Fagopyrum tataricum

Franse silene

Silene gallica

Galigaan

Cladium mariscus

Gaspeldoorn

Ulex europaeus

Geel cypergras

Cyperus flavescens

Geel viltkruid

Filago lutescens

Geel zonneroosje

Helianthemum nummularium

Geelgroene vrouwenmantel

Alchemilla xanthochlora

Geelgroene wespenorchis

Epipactis muelleri

Geelhartje

Linum catharticum

Gegolfd fonteinkruid

Potamogeton x zizii

Gegroefde veldsla

Valerianella carinata

Gekield sterrenkroos

Callitriche cophocarpa

Gele hoornpapaver

Glaucium flavum

Gele kornoelje

Cornus mas

Gele monnikskap

Aconitum vulparia

Gele zegge

Carex flava

Gelobde maanvaren

Botrychium lunaria

Gelobde melde

Atriplex laciniata

Genaald schapengras

Festuca ovina

Genadekruid

Gratiola officinalis

Geoorde veldsla

Valerianella rimosa

Geplooide vrouwenmantel

Alchemilla subcrenata

Gesteelde zoutmelde

Atriplex pedunculata

Getande veldsla

Valerianella dentata

Gevlekt biggenkruid

Hypochaeris maculata

Gevlekt hertshooi

Hypericum maculatum

Gevlekt zonneroosje

Tuberaria guttata

Gevlekte orchis

Dactylorhiza maculata [s.s.]

Gewone agrimonie

Agrimonia eupatoria

Gewone vleugeltjesbloem

Polygala vulgaris

Quickscan flora en fauna Mercon/Kloos-terrein in Kinderdijk

Gipskruid

Gypsophila muralis

Glad biggenkruid

Hypochaeris glabra

Gladde zegge

Carex laevigata

Glanzige hoornbloem

Cerastium fontanum ssp. holosteoides

Goudhaver

Trisetum flavescens

Graskers

Lepidium graminifolium

Graslathyrus

Lathyrus nissolia

Groene bermzegge

Carex divulsa

Groene nachtorchis

Coeloglossum viride

Groenknolorchis

Liparis loeselii

Groensteel

Asplenium viride

Grondster

Illecebrum verticillatum

Groot spiegelklokje

Legousia speculum-veneris

Groot zeegras

Zostera marina

Grote biesvaren

Isoetes lacustris

Grote bosaardbei

Fragaria moschata

Grote bremraap

Orobanche rapum-genistae

Grote centaurie

Centaurea scabiosa

Grote graslelie

Anthericum liliago

Grote keverorchis

Listera ovata

Grote leeuwenklauw

Aphanes arvensis

Grote muggenorchis

Gymnadenia conopsea

Grote tijm

Thymus pulegioides

Grote wolfsklauw

Lycopodium clavatum

Gulden sleutelbloem

Primula veris

Handjesereprijs

Veronica triphyllos

Hangende zegge

Carex pendula

Harige ratelaar

Rhinanthus alectorolophus

Harlekijn

Orchis morio

Hauwklaver

Tetragonolobus maritimus

Heelbeen

Holosteum umbellatum

Heelkruid

Sanicula europaea

Heemst

Althaea officinalis

Heidekartelblad

Pedicularis sylvatica

Heidezegge

Carex ericetorum

Hennepvreter

Orobanche ramosa

Herfstschroeforchis

Spiranthes spiralis

Herfsttijloos

Colchicum autumnale

Hondskruid

Anacamptis pyramidalis

Hondsviooltje

Viola canina

Quickscan flora en fauna Mercon/Kloos-terrein in Kinderdijk

Honingorchis

Herminium monorchis

Jeneverbes

Juniperus communis

Kale vrouwenmantel

Alchemilla glabra

Kalkboterbloem

Ranunculus polyanthemos ssp. polyanthemoides

Kalketrip

Centaurea calcitrapa

Kalkhoornbloem

Cerastium brachypetalum

Kalkraket

Calepina irregularis

Kalkwalstro

Galium pumilum

Kamgras

Cynosurus cristatus

Karthuizer anjer

Dianthus carthusianorum

Karwijselie

Selinum carvifolia

Karwijvarkenskervel

Peucedanum carvifolia

Kattendoorn

Ononis repens ssp. spinosa

Klavervreter

Orobanche minor

Klein blaasjeskruid

Utricularia minor

Klein glaskroos

Elatine hydropiper

Klein glidkruid

Scutellaria minor

Klein heksenkruid

Circaea x intermedia

Klein nimfkruid

Najas minor

Klein slijkgras

Spartina maritima

Klein spiegelklokje

Legousia hybrida

Klein sterrenkroos

Callitriche palustris

Klein warkruid

Cuscuta epithymum

Klein wintergroen

Pyrola minor

Klein zeegras

Zostera noltii

Kleinbloemige salie

Salvia verbenaca

Kleine biesvaren

Isoetes echinospora

Kleine ereprijs

Veronica verna

Kleine kattenstaart

Lythrum hyssopifolia

Kleine keverorchis

Listera cordata

Kleine knotszegge

Carex hartmanii

Kleine kroosvaren

Azolla mexicana

Kleine pimpernel

Sanguisorba minor ssp. minor

Kleine ratelaar

Rhinanthus minor

Kleine ruit

Thalictrum minus

Kleine rupsklaver

Medicago minima

Kleine schorseneer

Scorzonera humilis

Kleine steentijm

Clinopodium acinos

Kleine valeriaan

Valeriana dioica

Kleine veenbes

Oxycoccus palustris

Quickscan flora en fauna Mercon/Kloos-terrein in Kinderdijk

Kleine wolfsklauw

Diphasiastrum tristachyum

Kleine wolfsmelk

Euphorbia exigua

Kleine zonnedauw

Drosera intermedia

Kleinste egelskop

Sparganium natans

Kleverige reigersbek

Erodium lebelii

Klimopbremraap

Orobanche hederae

Klimopklokje

Wahlenbergia hederacea

Klimopwaterranonkel

Ranunculus hederaceus

Klokjesgentiaan

Gentiana pneumonanthe

Kluwenklokje

Campanula glomerata

Knikbloem

Chondrilla juncea

Knikkend nagelkruid

Geum rivale

Knollathyrus

Lathyrus linifolius

Knolspirea

Filipendula vulgaris

Knolsteenbreek

Saxifraga granulata [s.s.]

Knolvossenstaart

Alopecurus bulbosus

Knopbies

Schoenus nigricans

Knopig doornzaad

Torilis nodosa

Knotszegge

Carex buxbaumii

Koprus

Juncus capitatus

Koraalwortel

Corallorhiza trifida

Korenbloem

Centaurea cyanus

Korenschijnspurrie

Spergularia segetalis

Korensla

Arnoseris minima

Krabbenscheer

Stratiotes aloides

Kranskarwij

Carum verticillatum

Kranssalie

Salvia verticillata

Kranssalomonszegel

Polygonatum verticillatum

Kruidvlier

Sambucus ebulus

Kruipbrem

Genista pilosa

Kruipend moerasscherm

Apium repens

Kruipende moerasweegbree

Echinodorus repens

Kruiptijm

Thymus praecox

Kruisbladgentiaan

Gentiana cruciata

Kruisbladwalstro

Cruciata laevipes

Kruismuur

Moenchia erecta

Kuifvleugeltjesbloem

Polygala comosa

Laksteeltje

Catapodium marinum

Lancetbladige basterdwederik Epilobium lanceolatum Lange zonnedauw

Drosera longifolia

Quickscan flora en fauna Mercon/Kloos-terrein in Kinderdijk

Langstengelig fonteinkruid

Potamogeton praelongus

Lansvaren

Polystichum lonchitis

Lavendelhei

Andromeda polifolia

Liggend bergvlas

Thesium humifusum

Liggende ereprijs

Veronica prostrata

Liggende raket

Sisymbrium supinum

Liggende vleugeltjesbloem

Polygala serpyllifolia

Linnaeusklokje

Linnaea borealis

Malrove

Marrubium vulgare

Mannetjesorchis

Orchis mascula

Melkviooltje

Viola persicifolia

Moerasbasterdwederik

Epilobium palustre

Moerasgamander

Teucrium scordium

Moerashertshooi

Hypericum elodes

Moeraskartelblad

Pedicularis palustris

Moerassmele

Deschampsia setacea

Moerasstreepzaad

Crepis paludosa

Moeraswespenorchis

Epipactis palustris

Moeraswolfsklauw

Lycopodiella inundata

Moeraswolfsmelk

Euphorbia palustris

Moeslook

Allium oleraceum

Mosbloempje

Crassula tillaea

Muurbloem

Erysimum cheiri

Muurhavikskruid

Hieracium murorum

Naakte lathyrus

Lathyrus aphaca

Naaldenkervel

Scandix pecten-veneris

Nachtkoekoeksbloem

Silene noctiflora

Noords walstro

Galium boreale

Noordse veenbies

Trichophorum cespitosum ssp. cespitosum

Noordse zegge

Carex aquatilis

Oeverkruid

Littorella uniflora

Onderaardse klaver

Trifolium subterraneum

Ondergedoken moerasscherm Ongelijkbladig fonteinkruid

Apium inundatum

Oorsilene

Silene otites

Oosterse morgenster

Tragopogon pratensis ssp. orientalis

Overblijvende hardbloem

Scleranthus perennis

Paardenbloem

Taraxacum officinale

Paardenbloem

Taraxacum officinale

Paardenhaarzegge

Carex appropinquata

Potamogeton gramineus

Quickscan flora en fauna Mercon/Kloos-terrein in Kinderdijk

Paardenzuring

Rumex aquaticus

Parnassia

Parnassia palustris

Pijlscheefkelk

Arabis hirsuta ssp. sagittata

Plat blaasjeskruid

Utricularia intermedia

Plat fonteinkruid

Potamogeton compressus

Platte bies

Blysmus compressus

Polei

Mentha pulegium

Polzegge

Carex cespitosa

Poppenorchis

Aceras anthropophorum

Prachtanjer

Dianthus superbus

Priemvetmuur

Sagina subulata

Purperorchis

Orchis purpurea

Rapunzelklokje

Campanula rapunculus

Rechte driehoeksvaren

Gymnocarpium robertianum

Riempjes

Corrigiola litoralis

Rijsbes

Vaccinium uliginosum

Rijstgras

Leersia oryzoides

Rivierstruisriet

Calamagrostis pseudophragmites

Riviertandzaad

Bidens radiata

Rode bies

Blysmus rufus

Rode bremraap

Orobanche lutea

Rode dophei

Erica cinerea

Rode ogentroost

Odontites vernus ssp. serotinus

Roggelelie

Lilium bulbiferum ssp. croceum

Rond sterrenkroos

Callitriche hermaphroditica

Rond wintergroen

Pyrola rotundifolia

Ronde zegge

Carex diandra

Ronde zonnedauw

Drosera rotundifolia

Rood bosvogeltje

Cephalanthera rubra

Rood peperboompje

Daphne mezereum

Rozenkransje

Antennaria dioica

Ruig hertshooi

Hypericum hirsutum

Ruig zoutkruid

Bassia hirsuta

Ruige anjer

Dianthus armeria

Ruige leeuwentand

Leontodon hispidus

Ruige weegbree

Plantago media

Ruw parelzaad

Lithospermum arvense

Ruwe dravik

Bromopsis ramosa ssp. ramosa

Schedegeelster

Gagea spathacea

Scherpkruid

Asperugo procumbens

Quickscan flora en fauna Mercon/Kloos-terrein in Kinderdijk

Schubvaren

Ceterach officinarum

Schubzegge

Carex lepidocarpa

Selderij

Apium graveolens

Sierlijke vetmuur

Sagina nodosa

Slank wollegras

Eriophorum gracile

Slanke gentiaan

Gentianella amarella

Slanke mantelanjer

Petrorhagia prolifera

Slanke vrouwenmantel

Alchemilla micans

Slanke wikke

Vicia tetrasperma ssp. gracilis

Slanke zegge

Carex strigosa

Slijkzegge

Carex limosa

Slofhak

Anthoxanthum aristatum

Smal longkruid

Pulmonaria montana

Smalle raai

Galeopsis angustifolia

Snavelruppia

Ruppia maritima

Soldaatje

Orchis militaris

Spaanse ruiter

Cirsium dissectum

Spaanse zuring

Rumex scutatus

Spatelviltkruid

Filago pyramidata

Spiesleeuwenbek

Kickxia elatine

Spindotterbloem

Caltha palustris ssp. araneosa

Spiraalruppia

Ruppia cirrhosa

Spits fonteinkruid

Potamogeton acutifolius

Spits havikskruid

Hieracium lactucella

Spitslobbige vrouwenmantel

Alchemilla vulgaris

Steenanjer

Dianthus deltoides

Steenbraam

Rubus saxatilis

Steenhoornbloem

Cerastium pumilum

Stekelbrem

Genista anglica

Stekende bies

Schoenoplectus pungens

Stekende wolfsklauw

Lycopodium annotinum

Stengelloze sleutelbloem

Primula vulgaris

Stengelomvattend havikskruid Hieracium amplexicaule Stijf hardgras

Catapodium rigidum

Stijf struisriet

Calamagrostis stricta

Stijf vergeet-mij-nietje

Myosotis stricta

Stijve moerasweegbree

Echinodorus ranunculoides

Stijve naaldvaren

Polystichum aculeatum

Stijve ogentroost

Euphrasia stricta

Stijve steenraket

Erysimum hieracifolium

Quickscan flora en fauna Mercon/Kloos-terrein in Kinderdijk

Stijve wikke

Vicia tenuifolia

Stijve wolfsmelk

Euphorbia stricta

Stinkend streepzaad

Crepis foetida

Stinkende ganzenvoet

Chenopodium vulvaria

Stinkende kamille

Anthemis cotula

Stippelzegge

Carex punctata

Stofzaad

Monotropa hypopitys

Stomp fonteinkruid

Potamogeton obtusifolius

Strobloem

Helichrysum arenarium

Teer guichelheil

Anagallis tenella

Teer vederkruid

Myriophyllum alterniflorum

Tengere distel

Carduus tenuiflorus

Tengere veldmuur

Minuartia hybrida

Torenkruid

Arabis glabra

Trilgraszegge

Carex brizoides

Tripmadam

Sedum reflexum

Trosdravik

Bromus racemosus

Trosgamander

Teucrium botrys

Tweehuizige zegge

Carex dioica

Valkruid

Arnica montana

Vals muizenoor

Hieracium peleterianum

Valse kamille

Anthemis arvensis

Veenbies

Trichophorum cespitosum ssp. germanicum

Veenbloembies

Scheuchzeria palustris

Veenmosorchis

Hammarbya paludosa

Veenreukgras

Hierochloe odorata

Veldgentiaan

Gentianella campestris

Veldgerst

Hordeum secalinum

Veldsalie

Salvia pratensis

Verfbrem

Genista tinctoria

Vertakte paardenstaart

Equisetum ramosissimum

Vetblad

Pinguicula vulgaris

Viltroos

Rosa tomentosa

Viltzegge

Carex tomentosa

Vingerzegge

Carex digitata

Vlasdolik

Lolium remotum

Vlashuttentut

Camelina sativa ssp. alyssum

Vlaswarkruid

Cuscuta epilinum

Vleeskleurige orchis

Dactylorhiza incarnata

Vliegenorchis

Ophrys insectifera

Quickscan flora en fauna Mercon/Kloos-terrein in Kinderdijk

Vlottende bies

Eleogiton fluitans

Vlottende waterranonkel

Ranunculus fluitans

Vlozegge

Carex pulicaris

Vogelnestje

Neottia nidus-avis

Vogelpootklaver

Trifolium ornithopodioides

Voorjaarszegge

Carex caryophyllea

Voszegge

Carex vulpina

Vroege ereprijs

Veronica praecox

Vroege zegge

Carex praecox

Wantsenorchis

Orchis coriophora

Wateraardbei

Potentilla palustris

Waterdrieblad

Menyanthes trifoliata

Waterlepeltje

Ludwigia palustris

Waterlobelia

Lobelia dortmanna

Weegbreefonteinkruid

Potamogeton coloratus

Weidekervel

Silaum silaus

Weidekervel-torkruid

Oenanthe silaifolia

Weideklokje

Campanula patula

Welriekende agrimonie

Agrimonia procera

Welriekende nachtorchis

Platanthera bifolia

Wijdbloeiende rus

Juncus tenageia

Wild kattenkruid

Nepeta cataria

Wilde averuit

Artemisia campestris ssp. campestris

Wilde gagel

Myrica gale

Wilde kievitsbloem

Fritillaria meleagris

Wilde narcis

Narcissus pseudonarcissus ssp. pseudonarcissus

Wilde peterselie

Petroselinum segetum

Wilde ridderspoor

Consolida regalis

Wilde tijm

Thymus serpyllum

Wilde weit

Melampyrum arvense

Wildemanskruid

Pulsatilla vulgaris

Wilgalant

Inula salicina

Wilgsla

Lactuca saligna

Wit bosvogeltje

Cephalanthera longifolia

Witte engbloem

Vincetoxicum hirundinaria

Witte muggenorchis

Pseudorchis albida

Witte munt

Mentha suaveolens

Witte rapunzel

Phyteuma spicatum ssp. spicatum

Witte snavelbies

Rhynchospora alba

Witte waterranonkel

Ranunculus ololeucos

Quickscan flora en fauna Mercon/Kloos-terrein in Kinderdijk

Wolfskers

Atropa bella-donna

Wollige distel

Cirsium eriophorum

Wondklaver

Anthyllis vulneraria

Wrangwortel

Helleborus viridis ssp. occidentalis

Zaagblad

Serratula tinctoria

Zachte hennepnetel

Galeopsis pubescens

Zachte naaldvaren

Polystichum setiferum

Zandvarkensgras

Polygonum oxyspermum ssp. raii

Zandwolfsmelk

Euphorbia seguieriana

Zeealsem

Seriphidium maritimum

Zeegerst

Hordeum marinum

Zeegroen walstro

Galium glaucum

Zeelathyrus

Lathyrus japonicus

Zeevenkel

Crithmum maritimum

Zeeweegbree

Plantago maritima

Zeewolfsmelk

Euphorbia paralias

Zilt torkruid

Oenanthe lachenalii

Zinkboerenkers

Thlaspi caerulescens

Zinkviooltje

Viola lutea ssp. calaminaria

Zomeradonis

Adonis aestivalis

Zomerklokje

Leucojum aestivum

Zomerschroeforchis

Spiranthes aestivalis

Zwartblauwe rapunzel

Phyteuma spicatum ssp. nigrum

Zwarte lathyrus

Lathyrus niger

Zweedse kornoelje

Cornus suecica

Quickscan flora en fauna Mercon/Kloos-terrein in Kinderdijk

Bijlage 2: Vleermuizen en ruimtelijke ingrepen Vleermuizen en hun leefgebied worden beschermd door de Wet natuurbescherming. In deze wet is bepaald dat in het geval van een ruimtelijke ingreep ruim van tevoren bekeken moet worden of de ingreep nadelige invloed kan hebben op vleermuizen en hoe hiermee omgegaan moet worden. Verblijfplaatsen Vleermuizen maken het hele jaar door gebruik van verschillende verblijfplaatsen (o.a. in bomen en gebouwen). Vleermuisverblijfplaatsen zijn op te delen in verschillende typen: winterverblijfplaats (waar overwinterd wordt), dagkwartieren (waar de mannetjes in de kraamkolonieperiode overdag zitten, alleen of in kleine groepjes), kraamkolonies (vrouwtjes en hun jongen, vaak in grote groepen), paarverblijven (waar gepaard wordt, vaak in het najaar, soms gelijk aan de winterverblijfplaats) en tussenkwartieren (gebruikt in de periode tussen overwinteren en de zomerperiode in). Per type verblijfplaats gebruiken vleermuizen vaak meerdere verblijven waar tussen gewisseld wordt, bijvoorbeeld wanneer elders het klimaat geschikter is of om aan parasieten te ontkomen. Vleermuizen zijn wel zeer honkvast wat betreft de typen verblijven die ze gebruiken. Dit betekent dat hun verblijven belangrijk zijn voor instandhouding van de populatie en dat deze daarom beschermd worden door de wet. Sinds mei 2009 is het Vleermuisprotocol vastgesteld.

Dit is opgesteld door het Netwerk Groene Bureaus en de Zoogdiervereniging VZZ in overleg met de Dienst Landelijk Gebied (DLG) en de Gegevens-autoriteit Natuur (GaN). Het protocol dient als leidraad voor het bepalen hoe en hoe vaak geïnventariseerd moet worden om te voldoen aan de wetgeving. Voor het bepalen of een gebouw of een potentieel geschikte boom van belang is als vleermuisverblijfplaats, is over het algemeen een langlopend onderzoek nodig (van april/mei t/m september/oktober) en zijn 4 tot 6 bezoeken nodig. Om onnodige vertraging te voorkomen, wordt daarom aangeraden om in de planning van de voorgenomen plannen rekening te houden met deze onderzoeksperiode. Maatregelen ten behoeve van vleermuizen zijn nodig: 

indien sprake is van een verblijfplaats die van significant belang is of zou kunnen zijn en/of;



indien vleermuizen aangetroffen zijn.

Er is sprake van een significant belangrijke verblijfplaats (ook wel vaste verblijfplaats genoemd, een verblijfplaats die van belang is voor een populatie) als: 

er sprake is van een kraamkolonie;



er sprake is van een belangrijke overwinteringsplaats of paarplaats;



er geen alternatieve verblijfplaatsen in de directe omgeving beschikbaar zijn;



de gunstige staat van instandhouding van de (populatie van) de soort in het geding is bij het verdwijnen van de verblijfplaats.

De te nemen maatregelen moeten er voor zorgen dat verbodsbepalingen uit de Wet natuurbescherming niet overtreden worden. Dit betekent dat er geen dieren gedood, verwond of actief verstoord mogen worden en dat in geval van significant belangrijke verblijfplaatsen deze behouden moeten blijven of anders tijdig op een goede manier vervangen dienen te worden. De functie die het leefgebied voor de betreffende populatie vervult, moet onverminderd blijven bestaan.

Quickscan flora en fauna Mercon/Kloos-terrein in Kinderdijk

Om te voorkomen dat dieren gedood, verwond of actief verstoord worden, kunnen de volgende mitigerende maatregelen nodig zijn: 

niet slopen in de winterslaapperiode (in deze periode kan zelden met zekerheid worden vastgesteld dat vleermuizen afwezig zijn in een potentieel geschikt en onoverzichtelijk object, omdat ze dan ook ’s nachts passief zijn. Dat maakt ze in deze periode overigens extra kwetsbaar);



vlak voor de sloop onderzoeken of er individuen aanwezig zijn in het te slopen object. Zijn deze wel aanwezig dan geldt dat gewacht moet worden tot het dier of de dieren weg zijn.

Om zeker te weten of de mitigerende maatregelen voldoende zijn kan een ontheffing aangevraagd worden bij de provincie waarin de ingreep plaatsvindt. Een afwijzingsbrief, die stelt dat geen ontheffing nodig is, ‘omdat als de voorgestelde maatregelen genomen worden er immers geen verboden overtreden worden’ geldt als goedkeuring van de voorgestelde maatregelen. Zijn de maatregelen niet voldoende, dan moeten deze aangepast worden. Als dat niet mogelijk is of wanneer compenserende maatregelen nodig zijn (bijvoorbeeld aanbieden van alternatieve verblijfplaatsen), is een ontheffing nodig. Deze wordt alleen verstrekt in geval van projecten waarbij sprake is van een groot openbaar belang. Jachtgebied en vliegroutes Naast verblijfplaatsen bestaat het leefgebied van vleermuizen ook uit foerageergebied en vliegroutes (vaak bomenrijen of waterlopen). Deze zijn ook beschermd als zij van significant belang zijn. Zij gelden als significant belangrijk indien bij aantasting de functionaliteit van de verblijfplaats(en) in het geding komt. Is dat het geval, dan zijn maatregelen nodig die dit voorkomen, anders is een ontheffing nodig. Ook hier geldt dat deze alleen verstrekt wordt in geval van projecten waarbij sprake is van een groot openbaar belang.

Quickscan flora en fauna Mercon/Kloos-terrein in Kinderdijk

Bijlage 3: Vogels en ruimtelijke ingrepen Als mitigerende maatregelen genomen kunnen worden om de functionaliteit van de voortplantings- en/of vaste rust- en verblijfplaats te garanderen, hoeft geen ontheffing van de Wet natuurbescherming aangevraagd te worden. Om zeker te weten of de mitigerende maatregelen voldoende zijn en er inderdaad geen ontheffing nodig is, kan een ontheffing aangevraagd worden om de maatregelen (goed) te laten keuren. Indien goedgekeurd, wordt door de provincie een “positieve afwijzing” afgegeven. Als geen maatregelen genomen kunnen worden om de functionaliteit van de voortplantings- en/of rusten verblijfplaats te garanderen of wanneer compenserende maatregelen nodig zijn (bijvoorbeeld het aanbieden van alternatieve verblijfplaatsen), dient een ontheffing aangevraagd te worden op grond van een wettelijk belang uit de Vogelrichtlijn. De aanvraag wordt beoordeeld op de volgende punten: 

Is er een wettelijk belang?



Is er een andere bevredigende oplossing?



Komt de gunstige staat van instandhouding in gevaar?

“Ruimtelijke inrichting en ontwikkeling” of een “dwingende reden van groot openbaar belang” gelden echter niet als een wettelijk belang. Dit betekent dat de provincie in het kader van ruimtelijke ingrepen alleen een positieve afwijzing af kan geven. Bescherming van vogelnesten Artikel 3.1 lid 2 uit de Wet natuurbescherming luidt: “Het is verboden opzettelijk nesten, rustplaatsen en eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te vernielen of te beschadigen, of nesten van vogels weg te nemen”. Voorafgaand en tijdens de werkzaamheden moet rekening gehouden worden met eventueel aanwezige vogelnesten. Er is sprake van een nest wanneer er nestindicatief gedrag is waargenomen en/of er een broedsel aanwezig is. Het vernielen of beschadigen van een nest is verboden. Dit geldt voor alle vogelsoorten. De meeste vogels maken echter elk broedseizoen een nieuw nest of zijn goed in staat om een nieuw nest te maken. Deze vogelnesten voor eenmalig gebruik vallen alleen onder de bescherming van de Wnb wanneer het in gebruik is (tijdens het broedseizoen). Wanneer een dergelijk nest niet in gebruik is, is geen ontheffing nodig voor het vernielen of beschadigen ervan. Verstoring van vogels is ook verboden, maar er bestaat een uitzondering voor verstoring die niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de desbetreffende vogelsoort (artikel 3.1 lid 5 Wnb).

Dit betekent dat verstoring tijdens het broedseizoen toegestaan is, mits de staat van instandhouding van de betreffende vogelsoort gewaarborgd blijft. Een (beperkt) aantal soorten bewoont het nest permanent of keert elk jaar terug naar hetzelfde nest. Verblijfplaatsen van deze vogelsoorten zijn niet alleen beschermd wanneer ze in gebruik zijn, maar het hele jaar: 1. Nesten die, behalve gedurende het broedseizoen als nest, buiten het broedseizoen in gebruik zijn als vaste rust- en verblijfplaats (voorbeeld: Steenuil). 2. Nesten van koloniebroeders die elk broedseizoen op dezelfde plaats broeden en die daarin zeer honkvast zijn of afhankelijk zijn van bebouwing of biotoop. De (fysieke) voorwaarden voor de

Quickscan flora en fauna Mercon/Kloos-terrein in Kinderdijk

nestplaats zijn vaak zeer specifiek en limitatief beschikbaar (voorbeeld: Roek, Gierzwaluw en Huismus). 3. Nesten van vogels, zijnde geen koloniebroeders, die elk broedseizoen op dezelfde plaats broeden en die daarin zeer honkvast zijn of afhankelijk van bebouwing. De (fysieke) voorwaarden voor de nestplaats zijn vaak zeer specifiek en limitatief beschikbaar (voorbeeld: Ooievaar, Kerkuil en Slechtvalk). 4. Vogels die jaar in jaar uit gebruik maken van hetzelfde nest en die zelf niet of nauwelijks in staat zijn een nest te bouwen (voorbeeld: Boomvalk, Buizerd en Ransuil). Tot slot is er nog een categorie 5: Nesten van vogels die weliswaar vaak terugkeren naar de plaats waar zij het jaar daarvoor hebben gebroed of de directe omgeving daarvan, maar die wel over voldoende flexibiliteit beschikken om, als de broedplaats verloren is gegaan, zich elders te vestigen. Voor deze soorten is extra onderzoek nodig, ook al zijn hun nesten niet jaarrond beschermd; deze soorten zijn namelijk wel jaarrond beschermd als zwaarwegende feiten of ecologische omstandigheden dat rechtvaardigen. Hieronder de lijst met jaarrond beschermde vogelnesten:

Nesten van de volgende soorten zijn jaarrond beschermd indien ze nog in functie zijn: Boomvalk

Falco subbuteo

Buizerd Gierzwaluw

Buteo buteo Apus apus

Grote gele kwikstaart Havik

Motacilla cinerea Accipiter gentilis

Huismus

Passer domesticus

Kerkuil Oehoe

Tyto alba Bubo bubo

Ooievaar Ransuil

Ciconia ciconia Asio otus

Roek Slechtvalk

Corvus frugilegus Falco peregrinus

Sperwer

Accipiter nisus

Steenuil Wespendief

Athene noctua Pernis apivorus

Zwarte wouw

Milvus migrans

Quickscan flora en fauna Mercon/Kloos-terrein in Kinderdijk

Nesten van de volgende soorten zijn niet jaarrond beschermd (categorie 5), maar hiervan is inventarisatie wel gewenst: Blauwe reiger

Ardea cinerea

Boerenzwaluw

Hirundo rustica

Bonte vliegenvanger Boomklever

Ficedula hypoleuca Sitta europaea

Boomkruiper Bosuil

Certhia brachydactyla Strix aluco

Brilduiker

Bucephala clangula

Draaihals Eider

Jynx torquilla Somateria mollissima

Ekster Gekraagde roodstaart

Pica pica Phoenicurus phoenicurus

Glanskop Grauwe vliegenvanger

Parus palustris Muscicapa striata

Groene specht

Picus viridis

Grote bonte specht Hop

Dendrocopos major Upupa epops

Huiszwaluw IJsvogel

Delichon urbica Alcedo atthis

Kleine bonte specht Kleine vliegenvanger

Dendrocopos minor Ficedula parva

Koolmees

Parus major

Kortsnavelboomkruiper Oeverzwaluw

Certhia familiaris macrodactyla Riparia riparia

Pimpelmees Raaf

Parus caeruleus Corvus corax

Ruigpootuil Spreeuw

Aegolius funereus Sturnus vulgaris

Tapuit

Oenanthe oenanthe

Torenvalk Zeearend

Falco tinnunculus Haliaeëtus albicilla

Zwarte kraai Zwarte mees

Corvus corone Parus ater

Zwarte roodstaart Zwarte specht

Phoenicurus ochruros Dryocopus martius

Quickscan flora en fauna Mercon/Kloos-terrein in Kinderdijk