Bijlage 1 - Stedenbouwkundig plan Mercon Kloos - Whoonapart en KuiperCompagnons, d.d. 5 februari 2018.pdf
Tekst van het document
Mercon Kloos stedenbouwkundig plan Alblasserdam
Industrieel wonen tussen rivier en Kinderdijk
Het onderliggend stedenbouwkundig plan is tot stand gekomen in samenwerking en afstemming met volgende partijen: Gemeente Alblasserdam Stichting Wereld Erfgoed Kinderdijk Provincie Zuid-Holland Waterschap Rivierenland Rijkswaterstaat Erfgoed commissie Gemeente Alblasserdam Veiligheidsregio Zuid-Holland Bewoners aan de Kinderdijk en alblasserdam 5 februari 2018 Opdrachtgever en eigenaar terrein Whoonapart Vormgeving en opmaak: KuiperCompagnons
INHOUD 1.
2.
3.
4.
Inleiding
7
Het doorlopen proces ‘Samen Doen’
7
Transformatie kader
9
Uitgangspunten en randvoorwaarden
13
Uitgangspunten, integrale opgave
13
Aandachtspunten voor verkeer
14
Stedenbouwkundig plan
19
Verkeerstructuur
22
Parkeren
25
Programma
26
Prive-openbaar
27
Dichtheid en openheid
28
Fasering
30
Vrijwaringszone Waterschap
31
Relatie met SWEK
33
Beeldkwaliteit bebouwing en openbare ruimte
37
Openbare ruimte
37
De hallen aan de kadetuinen
39
Dijktuinen aan de ontvangst kade
47
Riviertuinen met dijkvilla’s
51
Duurzaamheid
59
3
4
1
INLEIDING
5
6
voormalig industrieterrein
INLEIDING
HET DOORLOPEN PROCES ‘SAMEN DOEN’ Voor u ligt het stedenbouwkundig plan voor trans-
Naast directbetrokkenen (bewoners aan de Kinder-
bezien, en waar nodig op elkaar af te stemmen
formatie van het voormalige industrieterrein
dijk en in de gemeente Alblasserdam) hebben ook
en ontwikkelingen van elkaar te laten profiteren.
Mercon Kloos, het gebied tussen de rivier De Noord
instanties en andere stakeholders hun input gege-
De rijke cultuurhistorie van de omgeving van dit ge-
en de dijk Kinderdijk-west. De ligging aan De Noord
ven, zijnde:
bied heeft daarbij als leidraad en inspiratie gediend.
en de nabijgelegen molens van Kinderdijk ma-
•
Gemeente Alblasserdam,
ken deze locatie tot een nieuw uniek woonmilieu.
•
Provincie Zuid-Holland,
De insteek is om het Mercon Kloos terrein te trans-
Daarnaast biedt de ontwikkeling van het gebied de
•
Waterschap,
formeren naar wonen en de kansen van het gebied
mogelijkheid om integraal naar andere opgaves te
•
Rijkswaterstaat,
voor het dorp en het omliggende landschap te ver-
kijken zoals het verkeer en toegang tot het molen-
•
Erfgoedcommissie,
zilveren alsmede de belangrijke historische verhalen
gebied te optimaliseren. Het is een gebied met veel
•
Stichting Wereld Erfgoed Kinderdijk,
van dit gebied een duurzame nieuwe betekenis te
kansen en mogelijkheden waar wonen, water, land-
•
Erfgoedcommissie Gemeente Alblasserdam,
geven. Tevens biedt de herontwikkeling van het ter-
schap, recreatie en cultuurhistorie samen gaan.
•
VeiligheidsRegio Zuid-Holland.
rein de unieke kans om het nu afgesloten terrein en het rivierfront openbaar toegankelijk te maken en
Het onderliggende stedenbouwkundige plan voor
Daarnaast onderkennen alle partijen dat het van
een nieuwe verblijfskwaliteit aan De Noord toe te
transformatie van het Mercon Kloos terrein is mid-
groot belang is om deze ontwikkeling in samen-
voegen.
dels een “Samen Doen” traject tot stand gekomen.
hang met andere ontwikkelingen in de omgeving te
7
Kade objecten
Kade objecten
De Hallen
De Hallen
Dijkterrassen
Dijkterrassen Dijktuinen
Dijktuinen
Visieschets d.d. juli 2017 Met transformatie van Mercon Kloos terrein krijgt Alblasserdam een nieuw uniek identiteit bij: een aantrekkelijk waterfront om te wonen, recreereren en werken.
8
TRANSFORMATIE KADER
VAN INDUSTRIE NAAR WONEN - VAN VERLEDEN NAAR TOEKOMST HET PLANGEBIED
VAN VISIE NAAR ONTWERP
Het Mercon Kloos terrein ligt buitendijks en wordt
Het vertrekpunt voor het opstellen van het steden-
In de visie zijn de volgende kwaliteitsingrepen voor-
begrensd door de druk bevaren rivier De Noord.
bouwkundige plan vormt de “Visie transformatie
gesteld, welke in onderhavig stedenbouwkundig
De dijk aan de oostzijde doet dienst als doorgaande
Mercon Kloos” d.d. juli 2017 opgesteld in het kader
plan verder zijn uitgewerkt:
weg en fietsroute en vormt een opvallende lijn in
van de verwerving van het gebied.
•
het landschap. Op de dijk staan vele kleinschalige
industriële verleden een plek geven door de oude loodsen deels te “transformeren” en een nieuwe func-
dijkwoningen, deze vormen sinds lange tijd het ken-
Het vertrekpunt voor de visie is inspiratie uit het in-
tie te geven: een nieuw leven voor de noordelijke hal-
merkende beeld van de dijk.
dustriële verleden te halen en de kwaliteiten van de
len;
De eerste bebouwing op het Mercon Kloos ter-
omgeving te integreren. Daarbij hebben uiteraard
rein bestond uit scheepshellingen waar later gro-
praktische aspecten als financiële haalbaarheid en
greren: aantrekkelijke kade met kade-objecten en
tere constructie- en montagehallen op werden ge-
de vraag uit de markt ook nadrukkelijk een rol
vakwerkligger(s), etc.;
bouwd. Dit heeft in de loop der tijd geleid tot een
gespeeld. De herontwikkeling van het Mercon Kloos
zeer groot schaalverschil tussen de bebouwing bin-
terrein bouwt voort op de oude fundamenten en
nen en buiten de dijk. Het aangrenzende molenge-
de nieuwe ontwikkelingen bieden kansen voor een
bied van Kinderdijk is vanaf 1993 een beschermd
duurzame en integrale samenhang met de
dorpsgezicht en staat sinds 1997 op de Werelderf-
omgeving.
goedlijst van Unesco.
•
•
industriële karakter in de openbare ruimte inte-
nieuwe woningen zowel naar de rivier als Kinderdijk oriënteren;
•
geen nieuwe wanden langs de dijk, maar een open en transparant gebied maken;
•
aansluiten op het dorp met groene structuren en kleine bebouwingskorrel: dijkvilla’s met grote groene tuinen.
9
10
2
UITGANGSPUNTEN en RANDVOORWAARDEN
11
ZICHTLIJNEN naar de noord en naar Kinderdijk behouden en versterken
zichtlijnen naar Noord en naar Kinderdijk behouden
12
zicht op Merconhal van uit Kinderdijk
UITGANGSPUNTEN
INTEGRALE OPGAVE VOOR VERKEER, WATER, DIJK EN CULTUURHISTORIE Voor de uitwerking van het stedenbouwkundige
Provincie Zuid-Holland
bestemmen. Dit moet in het nader worden uit-
plan zijn door de stakeholders en de direct betrok-
•
Opstellen Gebiedsperspectief [verkeer].
gezocht.
kenen, zoals omwonenden, de belangrijke uitgangs-
•
Aandacht voor de molenbiotoop, de hoogte en
punten en randvoorwaarden meegegeven. De
de massa van de bebouwing en de karakteris-
Erfgoedcommissie
hoofdpunten daarvan zijn:
tiek van de dijk. ‘Heritage Impact Assessment’
•
(HIA) onderzoek is gewenst.
Waterschap •
•
Stichting Wereld Erfgoed Kinderdijk
buitendijks plaats zal gaan vinden (richting
•
•
Bij herontwikkeling van de hallen dienen de ma-
van het molengebied voor toeristen te vergro-
(vanaf de voet van de dijk en buitendijks) voor
ten.
Bewoners Kinderdijk en omgeving
Heeft als speerpunt de verkeersintensiteit over
•
•
terialen baksteen, staal en glas terug te komen.
Wensen een leefbaar en veilige dijk. Minder
Uitvoering werkzaamheden van de dijk “Kin-
de dijk te verlagen en het parkeren nabij Kinder-
verkeer op de dijk en minder overlast van be-
derdijk” is voorlopig gepland tussen 2025-2035.
dijk te verminderen.
zoekers- parkeren (langs de dijk).
Stelt geen randvoorwaarden voor ophoging In verband met het scheepvaartverkeer vereist
Wenst een tweede halteplaats voor de waterbus
• •
Ziet kansen om één van de loodsen op het ter-
Wensen meer ruimte voor eigen parkeerbehoefte.
•
Wensen zicht op de rivier zoveel mogelijk
rein als molenmuseum te benutten.
te behouden en openheid bij de loodsen te
Toekomstige bebouwing op Mercon Kloos
vergroten.
Rijkswaterstaat een bebouwingsvrije zone van
terrein niet hoger dan de Merconhal (ca. 17 me-
25 meter vanaf de oeverlijn;
ter).
De Noord is een druk bevaren rivier waarlangs
•
Veiligheidsregio Zuid-Holland
is.
•
Ziet kansen om het Mercon Kloosterrein (als buitendijksgebied) voor evacuatiegebied te
Wensen een toegankelijk en aantrekkelijk waterfront voor recreatie en ontspanning.
•
aanleg van nieuwe jachthavens niet toegestaan Aandacht voor waterbewust ontwerpen.
•
bij Mercon Kloos.
van het gebied.
•
•
Heeft een vrije strook van circa 4 meter nodig
Rijkswaterstaat
•
rakteristieke openingen.
biedt de mogelijkheid om de bereikbaarheid
• •
De ontwikkeling van het Mercon Kloos terrein
Aandacht voor structuur van de gevel met ka-
plangebied Mercon Kloos);
de toekomstige dijkuitbreiding; •
karakter en verleden. •
Geeft aan dat de toekomstige dijkverbreding
Geeft waarde aan behoud van het industriële
Vragen aandacht voor de fietsroute op de dijk en de situatie bij de noordelijke loods.
•
Vragen aandacht voor bebouwingshoogte en afstand tot dijkwoningen.
13
AANDACHTSPUNTEN VOOR VERKEER
Fietspad verbreden en ruimte geven
•
Verkeer op de dijk verminderen en veiliger maken.
•
Meer ruimte en veiligheid voor de fietsers.
•
Vervoer over water stimuleren en verder uitwerken.
•
Veilige oversteekpunten maken en kruisingen bundelen.
•
Inritten / ontsluitingspunten zorgvuldig situeren met zo min mogelijk overlast voor de dijkbewoners.
• Veilige oversteek voor voetgangers en fietsers
Veilige aansluiting
Bij voorkeur geen aansluiting
Bestaande situatie
14
Parkeren uit het zicht en integraal met de woningen oplossen.
MILIEUCONTOUREN
15
16
3
STEDENBOUWKUNDIG PLAN
17
Transformatie bestaande hallen naar wonen
Kade objecten met industriële karakter
Transformatie bestaande hallen naar voorzieningen: boutique hotel, museum, shop en horeca
Dijkterrassen: wonen aan de dijk en aan de rivier
Groen wonen buitendijks aan de rivier
VO Stedenbouwkundig plan
18
STEDENBOUWKUNDIG PLAN INDUSTRIEEL WONEN TUSSEN RIVIER EN KINDERDIJK
De ontwikkeling van het Mercon Kloos terrein
transformeerd naar wonen. Er worden bijzondere
bouwt voort op de industriële fundamenten en
en unieke woningen ontwikkeld met aandacht
karakteristieke landschappelijke structuren in het
voor industrieel verleden, tweezijdige oriëntatie
gebied en de omgeving. Zij vormen een inspira-
en uitstraling naar de dijk. De noordelijke loods
tie voor de invulling en uitwerking van de nieuwe
aan de dijk wordt weggehaald om ruimte te ma-
woonbuurt. Op het Mercon Kloosterrein zijn drie
ken voor veilig fietsverkeer.
deelgebieden te onderscheiden:
Aan de kade, naast de loodsen, zijn drie smalle
•
het noordelijke gebied met te transformeren
woonobjecten gesitueerd geïnspireerd op indus-
hallen;
triële objecten en kranen.
“Merconhallen”
•
het middengebied met de dijkterrassen;
•
het zuidelijke gebied met de grote groene
Het middengebied wordt gekenmerkt door een
riviertuinen.
vijftal terrasvormige objecten die dwars op de rivier en dwars op de dijk staan. De ruimte tussen
Dijkterrassen
Samen vormen de drie deelgebieden een uniek
de terrassen is circa 16 meter breed waarmee een
buitendijks woonmilieu waarnaast wonen ook
breed zicht op de rivier wordt geboden. De dijk-
ruimte is voor openbare functies die de aanwe-
terrassen zijn aan de dijk drie lagen hoog en aan
zige Mercon loods een nieuw leven geeft.
de rivier vijf lagen hoog en vormen hiermee een
In de grote Merconhal komt een museum, boe-
mooi waterfront.
tiek, hotel, kleinschalige horeca en museumshop. Deze functies, gesitueerd in het verlengde van de
Het zuidelijke deel bestaat uit grote riviertuinen
Molenkade, bieden draagvlak voor een mogelijke
met unieke vrijstaande woningen. De villa’s oriën-
entree naar Kinderdijk. De hal vormt hierbij de
teren zich volledig op de rivier. De tuinen bestaan
centrale schakel in het gebied, het oriëntatiepunt
uit een hooggelegen ‘traditionele tuin’ en een la-
en de identiteit.
gere natuurtuin aan de rivier.
De lange loods langs de dijk wordt ruimtelijk geRiviertuinen
19
20
DE HALLEN AAN DE KADEMUUR
De riviertuinen met villa’s vormen één van de kra-
•
het gebied wordt integraal één meter opge-
len aan het dijksnoer. Statigheid, groene uitstra-
hoogd tot aan de bebouwingsvrije zone langs
ling en grinden passen binnen de karakteristieke
de rivier. Deze 25 meter brede zone wordt als
elementen aan de dijk. Zo wordt in de bocht aan
openbare kade en als lager gelegen natuurtui-
de dijk een karakteristiek dijkhuis gesitueerd, als
nen bij de dijkvilla’s ingericht. Bij hoge water-
blikvanger en als zuidelijke baken. Een klein ap-
standen kan deze zone overlopen;
partementen residentie aan de noordzijde, aan
•
zicht naar de rivier is behouden met brede
het rivierplein (ontvangst plein), vormt de tweede
open ruimten tussen de woonobjecten (16
baken en overgang naar de dijkterrassen. De villa’s
meter breed tussen de dijkterrassen, 30 meter
zijn via een aparte weg langs de dijk ontsloten.
breed bij de entrees). Ook de “lange hal” krijgt een meer open structuur met twee door-
Bij de uitwerking van het stedenbouwkundig plan
steken naar de rivier (van 6 meter breed) en
zijn de wensen en randvoorwaarden van alle be-
meerdere toegangen naar de open patio’s;
trokkenen en stakeholders op een integrale wijze
de bestaande “hoge Merconhal” blijft het
verwerkt. De belangrijkste uitgangspunten zijn
hoogste baken in het gebied. Langs de dijk
terug te vinden in de volgende oplossingen:
zijn de dijkterrassen (appartement gebou-
•
de noordelijke lange loods wordt “getransfor-
wen) maximaal 3 lagen hoog. Aan de rivier-
meerd” naar woningen;
zijde is de bebouwing afwisselend drie en vijf
de hoge Merconloods wordt deels getransfor-
lagen;
•
meerd en nieuw gebouwd naar voorzienin•
•
het rivierfront wordt als een aantrekkelijke openbare oever ingericht met ruimte voor
de aansluitingen op de omgeving (verlengde
ontmoeting, recreatie, spelen en groen; •
de waterbus krijgt een halteplaats aan de
de toegangen (30-40 meter breed) gereali-
kade. Hiermee wordt het autoverkeer ontlast
seerd en bieden een breed zicht naar de rivier;
en kunnen zowel bezoekers als bewoners via
de nieuwe bebouwing staat op ruime afstand
het water het gebied bereiken;
(circa 30 meter) van de dijk. Hiermee is de vrije
•
•
gen met behoud van industriële uitstraling; Zwarte Paard en Molenkade) worden als bre-
Zicht Mercon Kloos van af Noord
•
•
aan de rivier bij het Residentiecomplex wordt
ruimte voor de toekomstige dijkverbreding
ruimte gezocht voor het “Wiegje van Beatreis”,
gewaarborgd;
een kunstproject met een relatie met het erfgoed.
21
VERKEERSTRUCTUUR De autobereikbaarheid en voldoende parkeren zijn belangrijke voorwaarden voor de ontwikkeling van het Mercon Kloosterrein. De auto is hier te gast, ondergeschikt aan het wandelen, fietsen en spelen. De auto-ontsluiting voor het midden- en zuidgebied ligt in het verlengde van het Zwarte Paard (huidige inrit terrein). Hier is voldoende ruimte om de toekomstige aansluiting op de dijk veilig en overzichtelijk te maken. De autoontsluiting van het noordelijke deel (de woonhallen en het museum/hotel) ligt aan de noordkant langs de erfgrens. Deze aansluiting op de dijk is alleen voor de bereikbaarheid van de parkeervoorziening onder de “lange Merconhal”. Het huidige fietspad op de dijk wordt behouden en veilig gemaakt. De noordelijke loods aan de dijk maakt plaats voor een veilige fietsroute. Ook de oversteek bij de Molenkade wordt als een veilige oversteek voor fietser en voetgangers gerealiseerd. In overleg met de gemeente, Waterschap en Provincie ZuidHolland zal nader worden onderzocht of een fietstunnel in het verlengde van de Molenkade haalbaar is. Overig verhard gebied wordt ingericht voor gemengd verkeer met de nadruk op fietsen en wandelen. Alleen het calamiteitenverkeer kan over de kade rijden. Vervolgens verbindt een fijn Autoverkeer
mazig en aantrekkelijk netwerk van wandel- en fietsroutes de
omgeving met het gebied en de rivier.
Vrijliggend fietspad over dijk
Voetgangersroute
Een nieuwe waterbushalte langs de kade kan het autoverkeer
Calamiteitenroute
ontlasten en het gebied beter bereikbaar maken niet alleen
Waterbus halte
voor bezoekers maar ook voor toekomstige bewoners.
22
de Kin ijk rd
Molenkade
Fiets- en voetgangersentree in verlengde van Molenkade
Zwarte Paard
k
j rdi
de
Kin
Auto-ontsluiting in verlengde van de Zwarte Paard
23
Mogelijke locatie fietstunnel verbinding tussen de Noord-kade/oever en de Molenkade
ijk rd
de Kin
Molenkade
Langzaamverkeersontsluiting met mogelijke tunnel in verlengde van Molenkade
Doorsnede ontsluitingsweg in verlengde van Zwarte Paard; hellend profiel, toegang tot parkeergarage en ruimte voor keren van de auto’s
24
PARKEREN Het parkeren is in de buurt van de woningen en voorzieningen gesitueerd in gebouwde voorzieningen (uit het zicht van de openbare ruimte). Het parkeren is zodanig opgelost dat de bestaande bewoners aan de dijk daarvan geen overlast ondervinden. Door het
210 pl
parkeren volledig in een gebouwde voorziening onder te brengen
1
worden de bezoekers/toeristen ontmoedigd. Enkel de bewoners/ gebruikers en hun bezoek hebben toegang tot de parkeervoorziening. Vrijstaande woningen parkeren op eigen terrein. Parkeerbalans Het parkeerbeleid is berekend op basis van de actuele CROW normen. 2
cluster
565 pl
1
53 patiowoningen x1,9 = 101 pl 24 appartementen x 2,2 = 53 ppl capaciteit garage 214 ppl : 154 ppl bewoners (inclusief bezoek)
8 pl
+ 60 ppl voor hotel/museum (ca. 100 ppl met dubbelgebruik bezoekers woningen)
cluster
3
2
cluster
3
99 appartementen x1,9 = 188 pl
8 appartementen x 2,2 = 18 pl
25 dure appartementen x 2,2 = 55 pl
7 villa’s x 2,2 = 16 pl
32 zorgwoningen x 0,3 = 10 pl
34 ppl op eigen terrein (gebouwd
capaciteit garage 260 ppl (inclusief bezoek)
en op de kavel)
Parkeren gebouwd t.b.v. woningen Parkeren gebouwd t.b.v. bezoekers (inclusief bezoekershotel, museum) Parkeren op eigen terrein/privé
25
PROGRAMMA Het plan Mercon Kloos biedt ruimte voor grondgebonden woningen en appartementen, zowel midden dure als dure en exclusieve woningen. Op het Mercon Kloos is naast wonen (in verschillende typologieën en categorieën) ook ruimte aanwezig voor zorgwoningen, kleinschalig werken, kleinschalige horeca in combinatie met een boetiek, hotel en een museum (ca. 3000 m2 bvo).
woningtype prijsklasse aantal patiowoning
midden duur
(woonhal)
ca. 250.000
53
appartementen midden duur 99 (dijkterrassen)
ca. 250.000
appartementen duur 43 (aan de rivier)
€ 250.000 – 450.000
appartementen top segment 24 penthouses (aan de rivier)
appartementen, midden duur
appartementen, duur en top segment-penthouse
villa’s top segment 7
patiowoningen (geschakelde grondgebonden woning),midden duur
26
> € .450.000
> € .450.000
vrijstaande villa’s, top segment
zorgwoningen
zorgwoningen
totaal 258
32
PRIVÉ EN OPENBAAR GEBIED •
De dichtheid van het ontwikkelde gebied bedraagt 40 woningen / hectare.
•
De verhouding tussen het privé- en openbaargebied bedraagt 50 % openbaar – 50% privé gebied.
•
Naast privéruimte beschikken de woningen ook over een collectieve semi-openbare ruimte in de directe omgeving: tussen de dijkterrassen, op het dak parkeergarage, tussen de patiowoningen en de kadeobjecten.
•
De openbare ruimte, langs de rivier en langs de dijk, is ingericht voor recreatie, ontmoeting, regenwaterinfiltratie, en dergelijke.
Privé gebied Semi openbaar gebied Openbaar gebied
27
DICHTHEID EN OPENHEID GEBIED vergelijking bestaande situatie met toekomstige situatie
Voetprint bebouwing
15.065 m2
Open ruimte tussen gebouwen
ca. 234 m breed
Bestaande situatie
28
Voetprint bebouwing 13.925 m2
Toekomstige situatie
Open ruimte tussen bebouwing ca. 239 m breed Afstand bebouwing (woonhal en dijkterrassen) tot (bestaande) dijkwoningen ca. 32 meter Afstand villa’s tot (bestaande) dijkwoningen ca. 40 meter
Toekomstige situatie
29
FASERING Fase 1a Riviertuinen met villa’s Fase 1b “Merconhallen” en kade objecten Fase 2
FASE 1b
FASE 2
FASE 1a
30
Dijkterrassen
RESERVERINGSGEBIED VOOR DIJKVERBREDING
reserveringsgebied voor dijk uitbreiding
31
Zicht op Mercon Kloos vanaf de Molenkade
32
KINDERDIJK
Mercon Kloos - tussen Kinderdijk en De Noord
RELATIE MET WERELD ERFGOED KINDERDIJK Het Mercon Kloosterrein ligt op circa 450 meter vanaf de dichts bij zijnde molen, Molenkade. nr. 8. Dat betekent dat de bebouwing op Mercon Kloos buiten de molenbiotoop staat. In de huidige situatie zijn vanuit Kinderdijk gezien alleen de karakteristieke hallen aan de noordzijde zichtbaar. Deze hallen vormen de hoogtegrens bij de ontwikkeling van de nieuwe woningen op het Mercon Kloosterrein. De bebouwing langs de dijk is maximaal 3 woonlagen hoog (vanaf dijkniveau). De bebouwing aan het water / de rivierzijde is 5 woonlagen hoog en heeft daarmee een vergelijkbare hoogte als de Merconhal. De hoogte van 5 lagen is verdeeld over 8 bouwblokken die met de smalle kop aan de rivier staan. De beleving van het Wereld Erfgoed is op drie punten cruciaal: de entree van het erfgoed, het bruggetje dicht bij de Molenkade en de Molenkade zelf. In afstemming met SWEK, Provincie Zuid-Holland en Unesco zal een HIA worden opgesteld, waarmee de impact op het molengebied inzichtelijk wordt gemaakt. Vooralsnog is met de hoogtes en verdichting van het gebied een passende ruimtelijke invulling beoogd welke geen afbreuk doet aan het Wereld Erfgoed. Afstand Merconhal tot molen aan Molenkade nr.8
Hoogtes van bebouwing en de molenbiotoop
33
34
4
BEELDKWALITEIT
BEBOUWING EN OPENBARE RUIMTE
35
waterrand met stortstenen en begroeiing
toegang voor auto, fiets, voet
kunstwerk “Wiegje van Beatrijs”
36
waterbus
buitenterras museum/horeca
daktuinen levendige kade dijkterrassen
groene elementen op de kade
toegang voor fiets en voet
doorsteek voor voetgangers
voorruimte woonhal (dak parkeergarage)
toegang auto, fiets
OPENBARE RUIMTE
MERCON KLOOS ALS BUITENDIJKS OEVERPARK Het oeverpark ligt lekker op de zon, je loopt er met de haren in de wind en het hele park geeft een geweldige view op de Noord en de Ridderkerkse grienden.
DIJKVILLA ’s IN DE RIVIERTUINEN
DIJKTUINEN AAN DE ONTVANGSTKADE
DE HALLEN AAN DE KADE TUINEN
•
Villa’s in een groene omzoomde tuin
•
Kadefront met promenade
•
Een groene kade
•
Beplante tuin loopt af richting de rivier
•
Ontvangst voor waterbus, recreanten en bewoners
•
Semiopenbaar gebied als overgang naar wonen
•
Tuin tweedelig: gecultiveerd rondom de
•
Ruimte voor de verhalen (Wiegje van Beatrijs,
•
Groene collectieve buitenruimte
water, molens,…)
•
Kadetuinen met zitranden en hellend grasvlak
Levendige kade
•
Spelen, ontmoeten, verblijven
woning, natuurlijk aan de rivier •
Stortstenen met begroeiing als watergrens
•
37
Industriële karakter staal en glas Buitenruimte in vorm van terras, dakterras, patio
Behoud industriële karakter baksteen+glas+staal
Grondgebonden geschakelde woningen
Boutique hotel, horeca, museum, souvenirwinkel
Aantrekkelijke en veilige route Kinderdijk
Levendige plint Appartementen & penthouses Levendige kade
Doorzichten naar het water Parkeren geïntegreerd en uit zicht
38
DE HALLEN
Uitzicht naar de Noord
DE HALLEN AAN DE KADETUINEN
TRANSFORMATIE VAN HALLEN NAAR WONEN, MUSEUM, HORECA, HOTEL De noordelijke hallen worden “getransformeerd”
De buitenruimte bestaat uit de dijkzone met
Binnen het bestaande bebouwingsvolume zul-
en/of herbouwd op de locatie van de bestaande
overwegend groene karakter. Het groen van de
len overige delen nieuw gebouwd worden met
loodsen. Zij vormen de inspiratie voor de invul-
dijk drapeert zich naar de kade. De kade wordt
respect voor de bestaande structuur en karakte-
ling en uitwerking van de nieuwe woningen en
vergroend met diverse groene elementen zodat
ristieke elementen en aandacht voor de toekom-
gebouwen. Industriële uitstraling met toepassing
de verblijfskwaliteit vergroot wordt, zowel voor
stige functies, duurzaamheid en flexibiliteit.
van baksteen, staal en glas vormt het uitgangs-
nieuwe bewoners als voor omwonenden, bezoe-
punt.
kers en toeristen.
Daarnaast wordt gestreefd de bestaande gevel-
De woningen hebben uitstraling zowel naar de dijk als naar de kade. In de directe omgeving, in
structuur aan de dijk met verticale ramenindeling
De drie bebouwingsonderdelen zijn verbon-
verlengde van de Molenkade, ligt de hoofden-
maximaal te behouden. En wordt onderzocht of
den met een gebouwde parkeervoorziening die
tree. Aan deze route en aan de kade kunnen di-
de bestaande vakwerkliggers kunnen worden
onder de lange loods ligt. De toegang is via de
verse zitplekken, in de vorm van terrassen, een
geïntegreerd in de herontwikkeling. Om meer
noordzijde, direct vanaf de dijk. Het dak van de
plek krijgen.
ruimtelijke kwaliteit aan de dijk te krijgen zal de
garage wordt gebruikt voor de ontsluiting van
meest noordelijke loods, direct grenzend aan de
de woningen en als uitgang voor de bezoekers.
KADE OBJECTEN
dijk, worden weggehaald.
Op twee plaatsen worden de nieuwe woningen
Aan de kade, op de grens van de bebouwingsvrije
(patio’s) doorkruist met voetpaden naar de kade.
zone (vrijwaringszone RWS) staan drie woonge-
Dit gebied bestaat uit drie deelprojecten: •
•
•
bouwen. De objecten bieden ruimte voor appar-
de hoge Mercon loods waarin een museum,
MERCONHAL MET MUSEUM EN HOTEL
tementen met uitzicht op de rivier. Het zijn smalle
boetiek, hotel en kleinschalige horeca kan
Een deel van de bestaande hal wordt getrans-
objecten van vijf lagen hoog met een industriële
worden gehuisvest;
formeerd binnen de bestaande constructieve
uitstraling. De toplaag bestaat uit een penthouse
de lange loods langs de dijk. Hier worden
elementen. Hiermee kunnen de beeldbepalende
die uitzicht heeft zowel op rivier als op Kinderdijk.
grondgebonden woningen gebouwd (pa-
industriële elementen zoals vakwerkliggers, ko-
De entree ligt aan de kadezijde.
tio’s) ;
lommen, en dergelijke een plek krijgen en het
de drie “kraanobjecten”, kleine smalle appar-
verhaal van het industriële verleden vertellen.
tement blokjes aan de kade.
39
zicht ten hoogte van de Molenkade richting De Noord, Mercon aan de rechter zijde
40
MERCONHAL
Doorsnede hoge Merconhal aan de dijk - bestaande situatie
Doorsnede Merconhal aan de dijk - toekomstige situatie met hotel, museum, horeca
41
Zichtlijn naar De Noord, knip in lange woonhal aan de dijk
42
WOONHAL
WOONHAL MET PATIO’S Ter plekke van de lange loods langs de dijk ko-
De patio ontsluit 4 woningen, twee aan de dijk-
men bijzondere grondgebonden woningen. De
zijde en twee aan de rivierzijde.
structuur van de verticale ramen en de diepte van
De patio’s zorgen niet alleen voor meer openin-
20 meter is een inspiratie geweest voor patio’s. De
gen maar ook voor levendigheid langs de dijk.
verticale geleding van de gevel wordt behouden
De woningen hebben geen afgebakende tuin
door afwisseling van raamopeningen met toe-
maar wel buitenruimte in vorm van een terras of
gang naar de patio’s.
een dakterras, beide georiënteerd naar de rivier. Aan de dijkzijde zijn de woningen drie lagen hoog, afgestemd op de bestaande gevel aan de dijk. Aan de rivier zijn de woningen twee lagen hoog en bieden hiermee ook de achtergelegen woningen zicht op het water.
patio
patio
Onderzocht wordt of de karakteristieke vakwerkliggers het beeld kunnen versterken door deze of in de patio of bij de doorgangen toe te passen.
Principe plattegrond patio: ontsluit vier woningen: twee woningen aan de rivierzijde en twee aan de dijkzijde
43
Zicht op de dijk richting Merconhal , nieuwe woonhal met verticale geleding als referentie naar oude loods
44
WOONHAL AAN DE DIJK
Doorsnede lange hal aan de dijk - bestaande situatie
Doorsnede woningen aan de dijk ter plekke van de lange loods - toekomstige situatie met patio- en dijkwoningen
45
Niet hoger dan Merconhal
Industrie als inspiratie
Uitzicht op rivier en op Kinderdijk
Parkeren geïntegreerd en uit zicht
Uitstraling naar de Noord Levendige plint
46
Waterbushalte Levendig waterfront
DIJKTUINEN
DIJKTERRASSEN AAN DE ONTVANGST KADE WONEN MET ZICHT OP DE NOORD EN OP KINDERDIJK In het middengebied is een cluster van vijf terras-
De meeste woningen zijn tweezijdig georiën-
appartementen gesitueerd. Deze objecten heb-
teerd met aandacht voor oriëntatie, bezonning
ben een tweezijdige uitstraling: naar de rivier /
en privacy van de buitenruimte.
kade en naar de dijk. Aan de kade zijn de blokken
Eén van de dakterrassen is bestemd voor zorg-
vijf lagen hoog en aan de dijk drie lagen hoog.
woningen. Deze woningen zullen in architectuur
De vijf objecten zijn verbonden met een parkeer-
opgaan met de overige woningen, zodat ze in sa-
voorziening die ruimte biedt voor parkeren voor
menhang een geheel vormen. De zorgwoningen
zowel bewoners als bezoekers.
kunnen op het dak een semi-privé buitenruimte
Het dak van de garage wordt als tweede maaiveld
krijgen waarmee de bewoners een veilige plek
groen ingericht en is tevens de toegang naar de
kunnen krijgen.
woningen. De inrit / ontsluiting van de parkeergarage is bereikbaar via de hoofdontsluiting (in
Met de inrichting van de buitenruimte zal aan-
het verlengde van het Zwarte Paard).
sluiting worden gezocht op de kade enerzijds en de dijk anderzijds. Het vergroenen van het ge-
Zoals bij de hallen vormt hier ook de industriële
bied wordt op het dak van de garage verder uit-
uitstraling met toepassing van baksteen, staal en
gewerkt. De kade is een versteende ruimte met
glas het uitgangspunt. De koppen van de wonin-
groene elementen met nadruk op verblijf, recre-
gen aan de rivier en aan de dijk vormen de ge-
atie en ontmoeting. Naast voetgangers zijn ook
zichten naar de omgeving en worden met veel
fietsers welkom. Het gemotoriseerde verkeer is
aandacht vormgegeven. Het is denkbaar om de
alleen bij calamiteiten toegestaan (hulpdiensten).
dijkterrassen onderling te verbinden met be-
In afstemming met Rijkswaterstaat, Provincie, Ge-
staande vakwerkliggers die volop aanwezig zijn.
meente en de exploitant van de waterbus zal de halte voor de waterbus nader worden bepaald en worden uitgewerkt.
47
Zicht op De Noord in verlengde van de Zwarte Paard, onthaalplein en ontsluiting woningen
48
PLEIN AAN DE NOORD
Doorsnede terrasobject en de kade - toekomstige situatie
Doorsnede tussen terrasobjecten (daktuin en garage) - toekomstige situatie
49
Eigen ontsluiting parallel met de dijk
Huizen op grote kavels
Industriële uitstraling of geïnspireerd op statige herenhuizen aan de dijk
Diversiteit architectuur
Accent aan de dijk
Zichtlijn vanuit de omgeving
Grote tuinen aan de dijk en aan het water
50
Uitzicht op de rivier
25 meter bebouwingsvrije zone
RIVIERTUINEN-DIJKVILLA’S
RIVIERTUINEN MET DIJKVILLA’S EXCLUSIEF GROEN WONEN AAN DE NOORD De zuidkant van het plangebied onderscheidt
In totaal zijn zeven villa’s en één kleinschalig luxe
De villa’s worden ontsloten via eigen weg langs
zich van het noordelijke deel. In de grote tuinen
appartementen gebouw (residentie) gepland.
de dijk. Parkeren, zowel voor bewoners als hun
aan de rivier zijn exclusieve villa’s onder aan de
De aan de kavels riviertuinen zijn circa 1700 m2
bezoekers, is voorzien op eigen terrein.
dijk gepland. Hiermee krijgt het geheel een groe-
groot en hebben twee gezichten:
ne uitstraling en openheid naar de rivier toe.
•
De dijk als parelsnoer (lint met grote diversiteit aan bebouwing en groen) krijgt er een nieuwe typologie bij: de buitendijkse villa aan de rivier. In-
•
een hooggelegen dijktuin met traditionele
Voor de villa’s zal een beeldkwaliteitsplan wor-
inrichting’ en
den opgesteld zodanig dat het geheel aansluit
een laag gelegen tuin aan de rivier met na-
(stedenbouwkundig en qua architectuur) op
tuurlijke inrichting tot aan de glooiing.
het gehele plangebied. Vasstelling hiervan vindt
spiratie vormen de bestaande statige huizen aan
plaats in overleg met de Gemeente.
Cortgene en Oost Kinderdijk, de grinden langs de
De kavels zijn overwegend 25 meter breed en tot
rivier en het buitendijks wonen in de omgeving.
70 meter diep. Groene en natuurlijke erfafscheidingen zoals hagen, struiken, riet zorgen voor pri-
De vrijstaande woningtypologie zorgt voor een
vacy. Daarnaast kunnen stalen hekken, poorten
dorpse schaal en korrel en daarmee voor een na-
en pergola’s worden toegevoegd.
tuurlijke aansluiting aan het dorp. Tevens zijn de
Het Dijkhuis in de bocht van de dijk heeft zowel
twee eindkavels bijzonder uitgewerkt als hoek-
zicht op het Rijzenwiel als op de rivier. Naast de
stenen en/of bakens: het Dijkhuis in de bocht van
Merconhal vormt het Dijkhuis een belangrijk ba-
de dijk en Residentie appartementen aan de ont-
ken voor de omgeving.
vangst plein (verlengde Zwarte Paard).
Het appartementen gebouw (Residentie) aan het
Zij vormen de overgang en markering van het ge-
plein is een grote appartementenvilla waar alle
bied. Daartussen staan vijf villa’s met de voorkan-
woningen van het uitzicht genieten. Hier zijn 8
ten aan de dijk en een panoramatuin aan de rivier.
grote luxe appartementen/penthouses voorzien.
51
dijklint 52
Doorsnede lange hal aan de dijk - bestaande situatie
Doorsnede dijkvilla - toekomstige situatie met riviertuin en vrijstaande villa
53
Zicht op “dijkhuis” en achtergelegen villa’s, De Noord en Rijsenwiel vanaf Oost-Kinderdijk (in de bocht)
54
DIJKHUIS ALS BAKEN
Villa aan riviertuin en dijk Meerpaal met kunstwerk in riviertuin Wadi met poort en brug als entree Raamwerk met div. invullingen als erfafscheiding Terras op hoogte, royaal uitzicht over de rivier Bevloeiing riviertuin vanuit waterberging Mogelijk hergebruik stalen spant als erfafscheiding Erfafscheiding met riet en wilgen
Principeschets inrichting kavel villa “dijkhuis”
DIJKHUIS
55
Wadi met poort en brug als entree
Raamwerk met div. invullingen als erfafscheiding
Mogelijk hergebruik stalen spant als erfafscheiding
Meerpaal met kunstwerk in riviertuin
Bevloeiing riviertuin vanuit waterberging Vlonder Erfafscheiding met riet en wilgen
Principeschets inrichting kavel met villa
56
RIVIERTUIN MET DIJKVILLA
Appartementen aan rivierplein en riviertuin
Raamwerk met div. invullingen als erfafscheiding
Mogelijk hergebruik stalen spant als erfafscheiding Vlonder Bevloeiing riviertuin vanuit waterberging Riviertuin Cultuurhistorische tuin, wilgenwiegje als paviljoen
Erfafscheiding met riet en wilgen
Principeschets inrichting kavel “Residentie appartementen”
RIVIERRESIDENTIE
57
waterbus
sedumdaken
58
natuurtuinen zonnepanelen op daken ecologie en biodiversiteit
hergebruik materialen
sedumdaken
duurzame inrichting
dubbelgrondgebruik
vergroenen van openbare ruimte
zonnepanelen
dubbelgrondgebruik parkeren-wonen-dakterras
langzaamverkeer
DUURZAAMHEID
WATER, ECOLOGIE, ENERGIE, MATERIAAL, CULTUURHISTORIE Duurzaamheid uit zich op vele manieren in het
Met het wonen in de bestaande industriele (ver-
•
plan voor Mercon Kloos. Een belangrijk aspect
nieuwde) hallen, en in het groen aan de rivier en
fietsverkeer en creeren van veiligheid door
is de “transformatie” van het gebied met zorg-
de dijk , met de auto als te gast en het parkeren
weghalen van de de loods aan de dijk, halte
vuldige aandacht voor industrieel verleden. Dat
uit straatbeeld waarmee veel ruimte voor verblijf
voor waterbus, parkeren uit zicht (ontmoe-
betekent dat de bestaande objecten op een
en groen ontstaat is de basis voor een duurzame
digd ongewenst parkeren toeristen)
duurzame manier ontmanteld zullen worden
buurt gelegd.
•
met recycling van aanwezige materialen.
verbeteren van mobiliteit: versterken
duurzame inrichtingselementen: LED verlichting, energiegevel hotel en museum,
Bij nieuwe gebouwen en elementen wordt na-
Enkele duurzame ingrepen puntsgewijs, zijn:
materialen, vormgeving en hergebruik van
gedacht over de flexibiliteit en afbreekbaarheid,
•
gesloten grondbalans
materialen
zodat we de volgende generatie niet met ons
•
recycling aanwezige verhardingsmaterialen
afval opzadelen. De ‘cradle to cradle’-denkwijze
•
duurzame stedenbouwkundige structuur:
(zoals beton, asfalt, steltonplaten, staal, e.d.)
transformatie bestaand industrieel erfgoed,
kan hierbij een inspiratiebron zijn.
•
ontmantelen (recyclen) bestaande loodsen
zorgvuldige afstemming met omgeving en
Een ander belangrijk aspect is de relatie met de
•
hergebruik vakwerkliggers, portalen, e.d.
afstand bebouwing, behouden van zicht-
cultuurhistorie, zowel met de dijkbebouwing als
•
duurzaam gebruik materialen voor nieuwe
lijnen, bestaande ontsluitingspunten als
met Kinderdijk. Aandacht voor bestaande struc-
woningen (staal, isolatie), minder materiaal-
vertrekpunt, zorgvuldige afstemming met
turen, zichtlijnen, hoogtes en afstemming met
gebruik
Wereld Erfgoed Kinderdijk, waterfront toe-
NOM (nul op de meter), inclusief koude
gankelijk maken, ruimte voor groen en water
omwonenden en andere belanghebbenden.
•
warmtebron, warmtepomp, PV zonnepaneHet gebied wordt ontwikkeld tot een gecombi-
len, geen gas
neerd gebied voor jong en oud, voor gezinnen
•
mos-sedumdaken
en zorgbehoevenden, waar naast wonen ook an-
•
groene inrichting buitenruimte: zoals open-
dere functies een plek krijgen zoals een boutique hotel, museum, horeca, museumshop, e.d.
•
beheer minimaliseren door duurzame inrichting, verlichting (LED) en beplantingskeuze.
verharding, groene kade •
ruimte voor natuur en ecologie: natuurtui-
En wel zodanig dat dit aansluit bij de landschap-
nen bij riviervilla’s met inheemse beplanting
pelijke en cultuurhistorische kenmerken van het
en natuurlijke inrichting
gebied.
59
“MERCON HALLEN”
DUURZAME HERONTWIKKELING HALLEN EN RIVIERFRONT
DYNAMISCHE RIVIER ZONE
RIVIERPARK
HOOGTEVERSCHIL DIJKTUIN
DIJKTUIN
DAKTUIN
GREPPEL
KINDERDIJK WATER
WATER VOOR WATERBUS SCHEEPVAART EN AFVOER
WATER VOOR RIVIERTUINTJES
WATER RESERVOIR
WATER VOOR DIJKTUIN
WATER VOOR DAKTUIN
WATER INFILTREERD
WATER INFILTREERD
BIODIVERSITEIT BIODIVERSITEIT KADE VEGETATIE FLUCTUEREND WATERPEIL
BIODIVERSITEIT BLOEMRIJKE OEVERVEGETATIE
BIODIVERSITEIT BLOEMRIJKE DIJKTUIN
BIODIVERSITEIT BIODIVERSITEIT BLOEMRIJKE DIJKTUIN BLOEMRIJKE DAKTUIN
BIODIVERSITEIT OEVERVEGETATIE
BIODIVERSITEIT NATURA 2000
ENERGIE HERGEBRUIK WINDWIJZER ALS KUNSTWERK
60
HERGEBRUIK SPANTEN ALS ERFAFSCHEIDING
WARMTEPOMP
ZONNEPANELEN INTEGREREN
NUL OP DE METER
DUBBEL GRONDGEBRUIK
DIJKVERBREDING & FIETSPAD
CULTUURHISTORIE
DIJKTERRASSEN
DUURZAME ONTWIKKELING DIJKTERRASSEN, DIJK EN KADE
DYNAMISCHE RIVIER ZONE
RIVIERPARK
HOOGTEVERSCHIL DIJKTUIN
DIJKTUIN
DAKTUIN
GREPPEL
KINDERDIJK WATER
WATER VOOR WATERBUS SCHEEPVAART EN AFVOER
WATER VOOR RIVIERTUINTJES
WATER RESERVOIR
WATER VOOR DIJKTUIN
WATER VOOR DAKTUIN
WATER INFILTREERD
WATER INFILTREERD
BIODIVERSITEIT BIODIVERSITEIT KADE VEGETATIE FLUCTUEREND WATERPEIL
BIODIVERSITEIT BLOEMRIJKE OEVERVEGETATIE
BIODIVERSITEIT BLOEMRIJKE DIJKTUIN
BIODIVERSITEIT BIODIVERSITEIT BLOEMRIJKE DIJKTUIN BLOEMRIJKE DAKTUIN
BIODIVERSITEIT OEVERVEGETATIE
BIODIVERSITEIT NATURA 2000
ENERGIE HERGEBRUIK WINDWIJZER ALS KUNSTWERK
HERGEBRUIK SPANTEN ALS ERFAFSCHEIDING
WARMTEPOMP
ZONNEPANELEN INTEGREREN
NUL OP DE METER
DUBBEL GRONDGEBRUIK
DIJKVERBREDING & FIETSPAD
CULTUURHISTORIE
61
RIVIERTUINEN
DUURZAME ONTWIKKELING RIVIERTUINEN MET VILLA’S
DYNAMISCHE RIVIER ZONE
RIVIERPARK
HOOGTEVERSCHIL DIJKTUIN
DIJKTUIN
DAKTUIN
GREPPEL
KINDERDIJK WATER
WATER VOOR WATERBUS SCHEEPVAART EN AFVOER
WATER INFILTREERD
WATER RESERVOIR
WATER VOOR DIJKTUIN
WATER VOOR DAKTUIN
WATER INFILTREERD
WATERMACHINE
BIODIVERSITEIT BIODIVERSITEIT DIJK VEGETATIE FLUCTUEREND WATERPEIL
BIODIVERSITEIT OEVERVEGETATIE
BIODIVERSITEIT BLOEMRIJKE TUIN
BIODIVERSITEIT BLOEMRIJKE DAKTUIN
BIODIVERSITEIT OEVERVEGETATIE
BIODIVERSITEIT NATURA 2000
ENERGIE HERGEBRUIK WINDWIJZER ALS KUNSTWERK
62
HERGEBRUIK SPANTEN ALS ERFAFSCHEIDING
WARMTEPOMP
ZONNEPANELEN INTEGREREN
NUL OP DE METER
DUBBEL GRONDGEBRUIK
DIJKVERBREDING & FIETSPAD
CULTUURHISTORIE
Stedenbouwkundig plan Mercon Kloos
63
64