Bijlage 1 - Perspectiefnota 2022.pdf
Tekst van het document
Perspectiefnota 2022 Gemeente Alblasserdam ‘Zo ver de polsstok reikt'
Tekstueel aangepast vastgesteld in het college van B&W op 29 juni 2021
Inhoudsopgave Perspectiefnota 2022
Inhoud 1. INLEIDING ..................................................................................................................................................... 3 2. BELEIDSMATIG ............................................................................................................................................. 5 3. ALGEMEEN FINANCIEEL PERSPECTIEF ........................................................................................................... 7 3.1. UITGANGSPUNTEN BEGROTING 2022 ............................................................................................................ 9 3.2 AUTONOME ONTWIKKELINGEN ........................................................................................................................... 10 4.
AMBITIES SAMENLEVINGSAGENDA ....................................................................................................... 13 A. AMBITIES DIE VOORTVLOEIEN UIT DE SAMENLEVINGSAGENDA..................................................................................... 13 B. AMBITIES OPGEVOERD IN LOPENDE COALITIEPERIODE ................................................................................................ 13 C. GEWENSTE EXTRA AMBITIES ................................................................................................................................. 14 D. AMBITIES DIE WE UITVOEREN ALS ER RIJKSMIDDELEN KOMEN ..................................................................................... 14 TOELICHTING OP AMBITIES DIE NOG NIET UITGEVOERD KUNNEN WORDEN ......................................................................... 14
5. VOORGESTELDE MAATREGELEN ................................................................................................................. 17 6.
RISICO’S ................................................................................................................................................. 18
7. VAN PERSPECTIEFNOTA NAAR BEGROTING ................................................................................................ 19
Perspectiefnota 2022 - gemeente Alblasserdam
2
1. Inleiding Deze perspectiefnota is de laatste die de huidige gemeenteraad vaststelt. In een bijzondere tijd en context. Waarin het voorzichtige einde van de Corona-pandemie in zicht is en de samenleving zich gereed maakt voor een herstel van het financieel, sociaal en gezond evenwicht. Maar ook in een financieel en bestuurlijk spannende tijd. Waar het Rijk na een arbitrage van de VNG in ieder geval voor het jaar 2022 over de brug komt om de gemeenten te compenseren voor de uitgaven op de Jeugdzorg en tegelijk een doorontwikkeling en bezuiniging oplegt. Wij regionaal onze samenwerking met de andere Drechtstedengemeenten herijken en lokaal met een minderheidscoalitie het laatste collegejaar ingaan met een financiële opgave voor een meerjarige sluitende begroting. Idealiter biedt de Perspectiefnota de mogelijkheid om nieuw beleid voor te stellen voor de op te stellen begroting. Vanwege de toename van kosten in het sociaal domein zien we dat de financiële ruimte is aangewend voor de verhoging van de bijdrage aan de GR Drechtsteden onderdeel Sociale Dienst Drechtsteden (SDD) van structureel € 1 mln. Door het uitblijven van structurele compensatie van het Rijk verwerken wij deze stijging door ambities te parkeren en pas uit de voeren zodra extra middelen beschikbaar komen.
We zijn trots dat we onder zwaar weer de activiteiten uit de Samenlevingsagenda die al zijn opgestart onverminderd kunnen uitvoeren. Dankzij een gedegen begrotingsdiscipline kunnen we – zonder te bezuinigen - de projecten die we gestart zijn voortzetten. Maar het (kleine) positieve resultaat na 2022 moet wel in de context van deze beleidsarme perspectiefnota worden gezien. Deze perspectiefnota richt zich op het voortzetten/afronden van projecten uit onze Samenlevingsagenda waar wij zelf directe invloed op kunnen uitoefenen. Dat betekent niet dat er geen ambities zijn. In hoofdstuk 4 staan ambities benoemd die nog niet tot uitvoering kunnen worden gebracht gegeven de huidige inkomsten en uitgaven zoals die bij het opstellen van de Perspectiefnota 2022 bekend zijn. We presenteren deze ambities wel om inzicht te geven in de keuzes die bij het opstellen van de Perspectiefnota 2022 zijn gemaakt. We hebben deze gegroepeerd in: A. Ambities die voortvloeien uit de Samenlevingsagenda B. Ambities opgevoerd in lopende coalitieperiode C. Gewenste extra ambities D. Ambities die we uitvoeren als er Rijksmiddelen komen Het is aannemelijk op basis van recente berichtgeving dat er meer middelen vanuit het Rijk beschikbaar komen. Onze inzet is er dan ook op gericht om minimaal de ambities van de A-lijst te verwerken in de begroting 2022.
Is er meer ruimte, dan komen de ambities in categorie B eerder aan de beurt dan de ambities uit categorie C als het aan het college ligt. De categorieën A, B en C zijn categorieën op basis van prioriteiten, waar categorie D ingepast kan worden onder de voorwaarde dat het Rijk middelen verstrekt voor de betreffende activiteit. Mochten er na deze datum nog relevante ontwikkelingen zijn die van invloed kunnen zijn op onze keuzes dan informeren wij de gemeenteraad daar separaat over. Grip Om te voorkomen dat bij een volgende perspectiefnota de beleidsvrijheid opnieuw wordt geminimaliseerd door de kostenontwikkeling in het sociaal domein en/of een hogere stijging van de
Perspectiefnota 2022 - gemeente Alblasserdam
3
deelnemersbijdragen aan gemeenschappelijke regelingen dan op grond van de prijsindex verwacht zou mogen worden zetten we de komende periode in op: 1. Meer keuzeruimte 2. Meer benutten lokaal netwerk en kracht in het sociaal domein 3. Meer grip op gemeenschappelijk regelingen: bijvoorbeeld bij beoordeling van verdeelsleutels en keuzes over solidariteit rekening te houden met de specifieke belangen van de gemeente Alblasserdam. Zonder nieuwe ambities toe te voegen zien we wel twee thema's centraal staan deze periode. De eerste is inhoudelijk; 'onze inwoners echt centraal'. Onze prioriteiten liggen op die projecten en beleidsterreinen waar we het verschil kunnen maken voor onze inwoners en waar we kleine gemeente lokaal regie op hebben. De tweede betreft de sturing op onze gemeenschappelijke regelingen en samenwerkingsverbanden om te acteren binnen de financiële kaders. Maar ook sturing om de wenselijke kwaliteitsslag door te voeren. Kortom, we focussen ons in 2022 op: Die activiteiten van onze Samenlevingsagenda die in onze eigen directe invloedsfeer liggen Waar we het verschil kunnen maken voor onze inwoners Kostenbeheersing en sturing op gemeenschappelijke regelingen en samenwerkingsverbanden
Perspectiefnota 2022 - gemeente Alblasserdam
4
2. Beleidsmatig Centrale toegang De te realiseren centrale toegang, op de locatie Oude Bibliotheek, speelt een centrumrol in dit perspectief. Deze laagdrempelige, integrale plek richt zich niet alleen op het uitvoeren van zorgtaken vanuit onder andere de Wmo of andere ondersteuningsvragen. Maar is ook het loket waar daadwerkelijk het verschil gemaakt wordt door het ontwikkelen en begeleiden van mensen. Begeleiding naar onderwijs, naar werk, wonen etc. Dat doet de centrale toegang vanuit de mogelijkheden van het project Kansrijk1 waarin we samen met het onderwijs en het bedrijfsleven kortdurige leerlijnen aanbieden aansluitend op de behoefte van de arbeidsmarkt. Leerlijnen op het gebied van techniek (in samenwerking met Peute), administratie (Dienstverlening Drechtsteden) en op zorg. De centrale toegang is ook de plek waar we onze wettelijke verplichting van het SROI (social return on investment) willen beleggen. Waar we externe partners naar toe verwijzen om invulling te geven aan de beleidsregels die wij willen gaan opstellen voor SROI. Wij zien kansen om SROI duurzamer inzetbaar te maken in koppeling met het project Kansrijk. De toegang speelt een belangrijke rol in deeltaken uit het gehele palet van taken van onder ander de Participatiewet, jeugdwet en WMO. Uitvoering aan de voorkant is meer dan alleen een nieuwe manier van indiceren of toezichtrol van de gemeente.
Het is ook bepaalde vormen van ondersteuning bieden nog voordat er sprake is van een beroep op zorg. Daarnaast geldt feitelijk voor het gehele sociale domein dat bij de beoordeling van hulpvragen een scan van de gehele gezinssituatie de voorkeur geniet. Op deze manier kunnen beter de raakvlakken met o.a. de Participatiewet, jeugdzorg, schuldhulpverlening en WMO beter benut worden en kan de regionale en lokale sociale kaart maximaal ingezet worden. Transferium Het vergroten van de leefbaarheid van het dorp, door het beheersen van vervoers- en bezoekersstromen naar Kinderdijk is een belangrijk element van het gebiedsperspectief Kinderdijk. Het ontwikkelen van een transferium draagt hier direct aan bij. Het transferium is een stimulans voor de grotere (regionale) gebiedsontwikkelingen aan de zuidkant van ons dorp. Daarnaast fungeert het transferium als knooppunt van verschillende maatschappelijke opgaves op het gebied van bereikbaarheid, werkgelegenheid (Kansrijk), leefbaarheid en Human Capital. Zowel op het gebied van Kansrijk als voor het Transferium zijn gelden beschikbaar vanuit de Regiodeal. Afhankelijk van de hoogte van de bijdrage van de regiodeal zal in de komende begroting van Alblasserdam een zelfde bedrag als cofinanciering in de begroting moeten worden verwerkt, dan wel andere publieke gelden.
Ondermijning Ondermijning uit zich op verschillende plekken in onze samenleving. Zowel in het sociale als fysieke domein is waakzaamheid en alertheid geboden. Kwetsbare inwoners zijn vaker slachtoffer van
1 Met de opleiding Kansrijk Alblasserdam krijgen inwoners meer kans op betaald werk. Het project is bedoeld voor mensen
zonder diploma, mensen die alleen een lage opleiding hebben gevolgd of mensen die in hun werk een andere richting willen inslaan. De opleiding bestaat uit een combinatie van werken en leren. Studenten gaan 1 dag naar school voor en werken de andere dagen om de praktijk te leren. Kansrijk Alblasserdam is een samenwerking tussen ROC Da Vinci College, de Sociale Dienst Drechtsteden/UWV en de gemeente Alblasserdam.
Perspectiefnota 2022 - gemeente Alblasserdam
5
ondermijning. Hun financiële positie maakt hen ontvankelijker voor dubieuze aanbiedingen (katvangers) en criminele activiteiten. Achter het oprollen van hennepplantages in woningen gaan vaak schrijnende verhalen schuil. Samenwerking in het sociaal veld om beter achter de voordeur te komen en het verstevigen van die samenwerking binnen het sociaal en veiligheid domein is nodig om het perspectief en het maken van goede keuzes te verbeteren. Als het om ondermijning gaat, zijn bedrijventerreinen in het algemeen kwetsbaar. De aanwezigheid van een containerterminal in Alblasserdam is een extra risicofactor. Groeiagenda Onze ambities op de sporen Beter wonen, Bereikbaarder en Ondernemender sluiten goed aan op de thema's van de Groeiagenda op regionale schaal. Regionale samenwerking op dit Ruimtelijk economisch domein biedt ons de mogelijkheid gebruik te maken van expertise die wij niet in huis hebben. Daarnaast profiteren wij van de robuustheid van deze meervoudig lokale samenwerking in onder andere contractering en lobby richting provincie en het Rijk. Datagedreven We beschikken als organisatie over veel data. We zetten deze data echter niet om in bruikbare informatie die we kunnen gebruiken in het opstellen, monitoren of bijsturen van beleid en projecten.
Een adaptieve en wendbare organisatie is in staat mee te bewegen met de samenleving en stelt ons ook in staat onze opdrachtgeverrol beter in te kunnen vullen. Samen met de raad is gewerkt aan het opstellen van effectindicatoren. Het goed kunnen meten van deze effecten is ook nodig voor de controlerende rol van de gemeenteraad en de democratische legitimiteit. Werving & selectie De tijd dat met een advertentie in de krant of tijdschrift goed personeel gevonden werd ligt ver achter ons. Gemeenten moeten naar een andere manier van werven toe. Dit vraagt om extra investeringen. Daarnaast zijn ook de prijzen voor de traditionele kanalen, zoals advertentiekosten, gestegen. Gebiedsperspectief Kinderdijk Samen met de SWEK, de gemeente Molenlanden, de provincie Zuid Holland en het Waterschap Rivierenland is in 2020 het Uitvoeringsprogramma Kinderdijk opgesteld en door de gemeenteraad vastgesteld. Uit dit programma vloeien kosten voort waar we ons aan gecommitteerd hebben.
Perspectiefnota 2022 - gemeente Alblasserdam
6
3. Algemeen financieel perspectief In dit hoofdstuk informeren wij u over het algemeen financieel perspectief. We starten met een overzicht van de veranderingen ten opzichte van de Begroting 2021 en het Meerjarenperspectief 2022-2025. Het financiële meerjarenperspectief 2022-2025 ziet er als volgt uit: Bedragen * € 1.000 (-/- = nadelig)
2022
Geraamd resultaat Begroting 2021: 2022-2024
2023
2024
2025
0
-12
22
268
Mutaties PPN 2022:
-1.114
-695
-727
-1.175
Totaal mutaties PPN 2022
-1.114
-707
-705
-907
Voorgestelde maatregelen
577
798
800
907
Geraamd resultaat PPN 2022 na maatregelen
-537
91
95
0
Het positieve resultaat in 2023 en verder wordt mede veroorzaakt door het niet invullen van ambities zoals deze zijn benoemd in hoofdstuk 4. De financiële mutaties, die in deze Perspectiefnota zijn verwerkt, zijn in onderstaande tabel gespecificeerd. Bedragen * € 1.000 (-/- = nadelig)
2022
2023
2024
2025
Mutaties PPN 2022: Algemene uitkering
613
581
689
702
Gemeenschappelijke regelingen
-87
157
36
-130
Overige autonome ontwikkelingen
-949
-742
-761
-1.056
Ambities samenlevingsagenda: Jeugdteams naar voorkant
-691
-691
-691
-691
-1.114
-695
-727
-1.175
Totaal mutaties PPN 2022
De algemene uitkering is gebaseerd op de decembercirculaire 2020. De begroting 2022 wordt gebaseerd op de meicirculaire 2021. Bij 3.1 Uitgangspunten Begroting 2022 gaan we nader in op de verwachte extra middelen van het Rijk. De bedragen die zijn opgenomen bij gemeenschappelijke regelingen zijn gebaseerd op de begrotingen 2022 die door de verbonden partijen al vóór 15 april moeten worden aangeleverd. In de bijdrage aan de gemeenschappelijke regelingen zijn twee grote mutaties die niet zichtbaar zijn omdat deze tegen elkaar weglopen. Enerzijds neemt de bijdrage aan de Service Organisatie Jeugd (SOJ) af door verplaatsing van de jeugdteams naar de voorkant: de taken van de jeugdteams worden door de gemeente belegd bij stichting Jeugdteams. Deze verlaging valt niet op omdat tegelijkertijd de kosten van de uitvoering van de Jeugdwet toenemen, en daarmee ook de bijdrage Gemeenschappelijke regeling Drechtsteden Sociale Dienst Drechtsteden (SDD). De overige autonome ontwikkelingen zijn gespecificeerd in onderdeel 3.2 van dit hoofdstuk. De verplaatsing van de Jeugdteams naar de voorkant brengt een verhoging van de eigen uitvoeringslasten met zich mee van € 691.000; zoals eerder genoemd in dit hoofdstuk staat hier een verlaging van de bijdrage aan de SOJ tegenover. Voor het anders opzetten van de uitvoeringstaken voor de Jeugdwet zijn incidentele middelen nodig.
Perspectiefnota 2022 - gemeente Alblasserdam
7
De overige ambities uit de samenlevingsagenda, die zijn beschreven in hoofdstuk 4, zijn niet vertaald in de Perspectiefnota 2022. Voor een goed beeld van het financieel meerjarenperspectief is naast het geraamd resultaat ook inzicht nodig in het onderscheid tussen incidenteel en structureel resultaat. Het structureel resultaat geeft aan of er sprake is van een ‘structureel sluitende begroting’. Bedragen * € 1.000 (-/- = nadelig)
2022
2023
2024
Geraamd resultaat PPN 2022 na maatregelen
-537
91
Af: Incidenteel geraamd resultaat
-596
23
-1.133
114
Geraamd ‘structureel’ resultaat PPN 2022 na maatregelen
2025 95
0
95
0
De begroting 2021 liet een nadelig structureel resultaat zien in de jaren 2021 tot en met 2022 en een structureel sluitende begroting in de jaren 2023 en 2024. In de begroting 2022 moeten wij een structureel sluitende begroting presenteren voor de jaren 2023 en verder.
Perspectiefnota 2022 - gemeente Alblasserdam
8
3.1.
Uitgangspunten Begroting 2022
Bij het opstellen van de Begroting 2022 wordt voorgesteld de volgende uitgangspunten te hanteren: Onderwerp Personele budgetten
Prijsontwikkeling materiële budgetten
Subsidies
Rente Woonlasten
Overige tarieven
Uitgangspunten voor de Begroting 2022 In de Perspectiefnota 2022 is rekening gehouden met de CAO die loopt tot 1 januari 2021. Op dit moment zijn de onderhandelingen over een nieuwe CAO tot nader order opgeschort vanwege de onzekere financiële positie van gemeenten als gevolg van de corona crisis. Hoe groot de schade is en welke compensatie gemeenten krijgen van het Rijk is nog niet duidelijk. In de begroting 2022 is op dit onderdeel mogelijk nog bijstelling van de begroting nodig op grond van de uitkomsten van de onderhandelingen. Wij passen geen algemene indexering toe op de materiële budgetten. Wij streven ernaar om permanent te innoveren en te besparen en daarmee ruimte te scheppen voor de ambities van de Samenlevingsagenda. Het niet toepassen van algemene indexering betekent dat er netto minder ingekocht kan worden omdat de uitgaven wel onderhavig zijn aan de stijging van de prijspeilindex. Het uitgangspunt om geen indexering toe te passen is de lijn sinds de begroting 2016 tot 2021 en dient in aanloop naar de begroting 2023 te worden herzien. Als budgetten 'aantoonbaar' te laag blijken te zijn dan wordt een verhoging van het budget als autonome ontwikkeling in de Begroting 2022 verwerkt. Wij passen geen algemene indexering (voor personele en materiële kosten) toe op subsidies aan 'maatschappelijke partners'.
Op grond van de ingediende subsidie aanvragen wordt beoordeeld of toekenning van indexering noodzakelijk is. In onderdeel 2.3 van deze Perspectiefnota zijn de autonome ontwikkelingen, die wij op dit moment voor 2022 voorzien, opgenomen. De interne rekenrente bedraagt 1,0%. Voor de grondexploitaties wordt een rekenrente gehanteerd van 1,0%. Voor de inzameling van de afvalstoffen passen wij in 2022 en 2023 een verhoging toe van € 20,00 per huishouden om tot een kostendekkend tarief te komen. Buiten deze correcties van twee keer € 20,00 zullen de inzamel- en verwerkingskosten met indexering toenemen en conform de systematiek die wij hanteren ook worden meegenomen in de vast te stellen tarieven voor 2022. Aan een nieuw college is het om een voorstel in te dienen voor de jaren 2023 en verder. Zie hiervoor ook hoofdstuk 5 , M3. Zoals besloten is bij de begroting 2021 wordt een inflatiecorrectie toegepast van 1,55% op het tarief OZB voor de jaren 2021, 2022 en 2023. Ter compensatie van het wegvallen van de precario op kabels en leidingen wordt het tarief OZB vanaf 2022 verhoogd met € 155.000. Hier tegenover staat dat minder precario één op één aan inwoners en ondernemers in Alblasserdam wordt doorgerekend door OASEN; per saldo zullen de woonlasten niet stijgen door de compensatie van precario inkomsten via de OZB.
Voor de overige tarieven gelden veelal wettelijke kaders, zoals bijvoorbeeld de Wet Markt en Overheid. Voor veel tarieven is maximaal kostendekkend dan wel een maximum tarief een wettelijk kader. Jaarlijks wordt beoordeeld of tarieven (maximaal) kostendekkend zijn en worden de tarieven opnieuw vastgesteld
Extra middelen Rijk In de Perspectiefnota 2022 is rekening gehouden met structurele extra jeugdgelden van € 300 mln. landelijk, en voor Alblasserdam € 300.000. Deze middelen zijn verstrekt voor de periode 2018-2021, maar de toezichthouder heeft gemeenten toestemming te geven deze inkomsten structureel door te ramen voor de periode 2022 en verder. Arbitrage die de Vereniging van Gemeenten heeft aangespannen tegen het kabinet heeft geleid tot het beschikbaar stellen van € 1,314 miljard voor 2022. Uitgaande van een promille van het landelijke bedrag voor de gemeente Alblasserdam, en rekening houdend met de extra middelen die wij al extra geraamd hebben, zou dit uitkomen op ca. € 1,0 mln. Met deze extra incidentele middelen is in deze Perspectiefnota nog geen rekening gehouden.
Perspectiefnota 2022 - gemeente Alblasserdam
9
Naar verwachting zullen de incidentele middelen voor 2022 per gemeente worden gespecificeerd bij de septembercirculaire 2021. Deze incidentele middelen kunnen we niet inzetten voor structurele tekorten, en vormen daarmee vooralsnog geen oplossing voor dekking van ambities die structurele dekking vergen. Wel kan het aanspreken van de Algemene Reserve in het begrotingsjaar 2022 worden beperkt door de incidentele extra Rijksmiddelen. Tegelijkertijd zien we een grote opgave op het gebied van de jeugdzorg waardoor we ons zeker niet "rijk" moeten rekenen. Desondanks zetten wij ongeacht de uitkomst van deze circulaire lokaal de beweging wel in gang. Een nieuw kabinet zal moeten besluiten over de structurele financiën en noodzakelijke aanpassingen aan het jeugdhulpstelsel om de jeugdzorg in de toekomst effectief en beheersbaar te houden. De staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft aangegeven in de brief van 3 juni 2021 dat de uitspraak van de Commissie van Wijzen daarbij dient als zwaarwegende inbreng. De uitspraak van de Commissie van Wijzen kan verstrekkender worden opgevat dan alleen jeugdzorg. De commissie velt een principieel oordeel over het afstoten van taken van het rijk naar de gemeenten. Dit betekent bijvoorbeeld dat het rijk ook geld moet overmaken aan gemeenten om klimaatplannen uit te voeren.
3.2 Autonome ontwikkelingen Nummer
Bedragen * € 1.000 (-/- = nadelig)
AO 1 Loonontwikkeling 2022
2022
2023
-107
2024
-107
2025
-107
-107
AO 2 Indexatie subsidies 2022
-49
-49
-49
-49
AO 3 Bijstellen raming dividend Stedin
-206
-156
-156
-156
9
27
27
27
AO 5 Communicatie budget (overhead)
-89
-89
-89
-89
AO 6 Accountantskosten - nieuwe accountant (overhead)
-28
-28
-28
-28
AO 7 Oude bibliotheek overige lasten
35
35
35
35
AO 4 Preferent dividend Stedin
AO 8 Dekking voor subsidie huisvesting bibliotheek
-35
-35
-35
-35
AO 9 BSSA
-130
-145
-165
-170
AO 10 Verzekeringen
-35
-35
-35
-35
AO 11 FG capaciteit inzet regionaal
-5
-5
-5
-5
AO 12 Vervangen gedeelte damwand J.Smitkade
-21
-21
-21
AO 13 Groot onderhoud en upgrade waterbus ponton
-18
-18
-18 -70
AO 14 Informatiemanagement
-70
-70
-70
AO 15 Omgevingswet
-25
-25
-25
AO 16 Integraal Huisvestingsplan nieuwbouw Nokkenwiel
-25 -290
AO 17 Mobile devices
-20
AO 18 Aanpassing organisatie voor o.a. herinrichting sociaal domein
-194
PM
PM
PM
-949
-742
-761
-1.056
Totaal autonome ontwikkelingen
-20
-20
Algemene ontwikkelingen zijn voor de gemeente niet-beïnvloedbare kosten omdat deze voortvloeien uit (contractuele en/of wettelijke) verplichtingen. Hierna worden de meeste opvallende algemene ontwikkelingen toegelicht. BSSA Het gaat om noodzakelijk jaarlijkse structurele verhogingen als gevolg van stijgende energiekosten, indexering CAO loon, noodzakelijk onderhoud en vervanging. Deze landen in hun meerjarenbegroting die onderdeel uitmaakt van de voorgenomen exploitatie overeenkomst tussen BSSA en gemeente.
Perspectiefnota 2022 - gemeente Alblasserdam
10
-20
Informatiemanagement Gemeenten moeten voldoen aan de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG), het normenkader Baseline Informatieveiligheid Overheid (BIO) en verantwoordingsstelsel voor informatieveiligheid ENSIA (Eenduidige Normatiek Single Information Audit). Vanwege deze wettelijke verplichtingen nemen structureel de werkzaamheden op dit gebied toe. Binnen onze formatie is 0,11 fte beschikbaar voor het onderdeel informatiemanagement en is het noodzakelijk om deze formatie te verhogen met 0,89 fte om op een zorgvuldige wijze hieraan invulling te kunnen blijven geven. Nieuwbouw Nokkenwiel In de meerjarenbegroting zijn de kapitaallasten voor de nieuwbouw van het Nokkenwiel (locatie Boerenpad) verwerkt. Deze investering vloeit voort uit het IHP (integraal huisvestingsplan) voor de scholen in Alblasserdam. Het IHP is in september 2020 in de raad vastgesteld. Zoals het er nu naar uitziet zal de bouw in 2024 gereed zijn. De kapitaalslasten zullen daarom met ingang van 2025 ten laste van de exploitatie komen. (Oude) Bibliotheek Stichting Openbare Bibliotheek Alblasserdam heeft bij de overdracht van de oude bibliotheek aan de gemeente als voorwaarde gesteld dat de gemeente Alblasserdam zorg draagt voor de gestegen huisvestingslasten van de bibliotheek nu deze verhuisd is naar de Rederij.
De dekking voor dit bedrag wordt verkregen uit de opbrengsten van de verhuur van de Oude Bibliotheek in het kader van de centrale toegang. Dit is eind vorig jaar in de raad besproken, maar staat nu dan ook transparant in de perspectiefnota. Communicatie Het belang om digitale en fysieke/analoge kanalen in onderlinge samenhang goed te managen neemt toe door De Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (WMEBV). Door de WMEBV krijgen burgers en ondernemers het recht om op digitale wijze met de overheid te communiceren. Via een omnichannelstrategie worden alle communicatiekanalen van de gemeente op elkaar afgestemd. Dit vraagt meer samenhang in onze lokale kanalen en extra investeren in de digitale kanalen. Ook de Omgevingswet stelt eisen aan de participatie van de gemeente. Meer lokaal doen in het sociaal domein leidt ook tot meer communicatie-inzet. Realisatie herinrichting sociale domein De komende jaren is het zaak om met onze partners scherp te blijven sturen op realisatie van onze kernwaarden en de kostenontwikkeling in sociaal domein. Daarnaast is het van belang om de impact van de Coronacrisis scherp te monitoren. In het sociaal domein zijn wij bezig met een ''beweging naar voren" die ervoor moet zorgen dat meer zorg eerder, meer lokaal, meer in samenhang en met minder bureaucratie omkleedt aan inwoners kan worden gegeven.
Dit maakt het mogelijk dat zorg eerder kan worden afgeschaald en we beter grip hebben op de kwaliteit van de zorg en op de kostenontwikkeling in het sociaal domein. Deze focus werkt door in de randvoorwaardelijke eisen (structuur, cultuur en capaciteit) van de eigen organisatie en van onze maatschappelijke partners. Per januari 2022 wordt de gemeenschappelijke regeling Drechtsteden opgeheven. Daarvoor in de plaats komt een nieuwe Gemeenschappelijke Regeling Sociaal (GR Sociaal). Dit is een college GR, d.w.z. bevoegdheden van het college kunnen geheel of gedeeltelijk worden gedelegeerd of gemandateerd aan de GR Sociaal. Deze wijziging brengt met zich mee dat de omvang van de regionale dienstverlening in evenwicht gebracht gaat worden met activiteiten die lokaal uitgevoerd gaan worden. Dit leidt tot een wijziging in de taakverdeling lokaal – regionaal. De wijze waarop in de toekomst in Alblasserdam samengewerkt gaat worden met de GR Sociaal en de lokale partners zal met name via de centrale toegang aan de Ieplaan vorm gaan krijgen.
Perspectiefnota 2022 - gemeente Alblasserdam
11
Kernwaarden die aan dit proces ten grondslag liggen zijn: 1. Nabijheid (dicht bij vindplaats, lokale kracht) 2. Samenhangend (centrale toegang, partnerschap, integraal aanbod over de volle breedte van het sociaal domein inclusief jeugd) 3. Persoonlijk (op maat, beste fit, zorg die nodig is) De centrale toegang vormt het knooppunt van de dienstverlening aan de burgers vanuit een lokale en regionale samenwerking. Voor deze samenwerking gelden de volgende strategische uitgangspunten zoals die voortkomen uit de kernwaarden: 1. De samenwerking (zowel regionaal als met lokale partijen) is gericht op het creëren van een zo groot mogelijke waarde voor de samenleving, waarin een lage kostprijs niet automatisch prevaleert boven een goede en samenhangende dienstverlening aan onze inwoners; 2. De samenwerking met de regio en de lokale partners is gericht op het zo goed mogelijk betrekken van onze lokale, maatschappelijke partners waarbij de lokale inzet vanuit het lokale beleid aanvullend en versterkend kan zijn voor het regionaal beleid, met als doel het aanbieden van zorg en andere vormen van ondersteuning 3. Alle samenwerking is gericht op dienstverlening zo dicht als mogelijk bij de vindplaats; 4. De samenwerking met de sociale dienst en andere partners is gebaseerd op partnerschap binnen de centrale, integrale toegang tot hulp en ondersteuning in ons dorp; 5.
Onze dienstverlening en samenwerking met onze partners (regionaal en lokaal) is gericht op het bevorderen van de zelfredzaamheid van inwoners waardoor zij betere kansen hebben om deel uit te gaan maken van de samenleving; Elke inwoner krijgt de hulp die nodig is; 6. Naast nabijheid is onze samenwerking en inzet gericht op het vroegtijdig herkennen en signaleren van een zorgvraag en het voorkomen van onnodige doorgeleiding naar dure zorg; de-medicalisering waar het kan; 7. Daarnaast is de samenwerking ook gericht op mensontwikkeling. Dit vindt in beginsel plaats door in de eerste plaats mensen (financieel) te ontzorgen, socialisering te bevorderen en opleidingsmogelijkheden aan te bieden om de kans op uitstroom naar werk te vergroten. Belangrijke aandachtspunten voor de toekomst De nieuwe GR Sociaal vergt, in tegenstelling tot de situatie nu, dat naast de ontwikkeling van de (gedeeltelijke) lokale uitvoering, het opdrachtgeverschap en contramalfunctie nadrukkelijker een plek krijgen. Goed opdrachtgeverschap aan de voorkant vereist inhoudelijke kennis, een sparringpartner voor de opdrachtnemer. De contramal vraagt nadrukkelijk sturing en controle op de kwaliteit, effecten en financiën tijdens en na afloop van de opdracht. Dit vergt meer inzet op de kwalitatieve en kwantitatieve ontwikkeling van onze organisatie. Dit geldt ook voor de sturing in ons gehele lokale sociaal domein.
Sturing op de werkwijze van de centrale toegang en de maatschappelijke organisaties, ligt in het verlengde hiervan. Een en ander zal zijn beslag krijgen in de diverse subsidierelaties (wat wordt gesubsidieerd en hoe wordt er gesubsidieerd). Een dergelijk proces vraagt tijd en kan niet in één keer worden ingevoerd. Bepaalde onderdelen zullen per 1 januari 2022 volgens deze herziene werkwijze worden uitgevoerd, maar andere zullen daarentegen meer tijd nodig hebben. Dat is ook de reden dat we alleen voor 2022 kosten hebben opgenomen en voor volgende jaren een pm post opvoeren. Door meer activiteiten naar de voorkant te halen en lokale partijen effectiever in te zetten, kunnen vanwege de nieuwe bekostigingsmethodiek met de regio mogelijk besparingen gerealiseerd worden. Hier staat tegenover dat de versterking van onze eigen organisatie meer kosten met zich mee zal brengen. De uiteindelijke beoordeling van deze inspanningen zal moeten plaatsvinden op basis van de verbeteringen in de dienstverlening aan de burgers.
Perspectiefnota 2022 - gemeente Alblasserdam
12
4.
Ambities Samenlevingsagenda
Het college heeft de volgende ambities vooralsnog niet verwerkt in de cijfers van de Perspectiefnota 2022. Dit om te voorkomen dat het begrotingsresultaat verslechtert, dan wel in de uitvoering activiteiten moeten worden stopgezet. Wij vragen de Raad om kennis te nemen van ambities die nu niet kunnen worden uitgevoerd. Bij de inventarisatie van deze ambities heeft het college onderscheid gemaakt in: A. Ambities die voortvloeien uit de Samenlevingsagenda B. Ambities opgevoerd in lopende coalitieperiode C. Gewenste extra ambities D. Ambities die we uitvoeren als er Rijksmiddelen komen Dit onderscheid is ook bedoeld als prioritering: de ambities van categorie A hebben prioriteit boven de ambities uit categorie B, en de ambities van categorie B hebben prioriteit boven de ambities uit categorie C.
Categorie
Bedragen * € 1.000 (-/- = nadelig)
2022
2023
2024
2025
A Ambities die voortvloeien uit de Samenlevingsagenda
-68
-458
-458
-463
B Ambities opgevoerd in lopende coalitieperiode
-110
-110
-110
-110
C Gewenste extra ambities
-95
-95
-95
-95
D Ambities die we uitvoeren als er Rijksmiddelen komen
-81
-69
-69
-69
Totaal ambities die niet zijn verwerkt in de PPN 2022
-354
-732
-732
-737
A. Ambities die voortvloeien uit de Samenlevingsagenda Nummer
Bedragen * € 1.000 (-/- = nadelig)
A 1 Ondermijning
2022
2023
-13
2024
2025
-13
-13
-13
A 2 Ambities Samenlevingsagenda op rangeerterrein (taakstelling)
-171
-171
-171
A 3 Groeiagenda
-209
-209
-209
A 4 Datagedreven
-40
-40
-40
-40
A 5 Gebiedsperspectief Kinderdijk
-5
-15
-15
-20
A 6 Werving & selectie
-10
-10
-10
-10
A 7 Cofinanciering transferium
PM
PM
PM
PM
-68
-458
-458
-463
Totaal ambities die voortvloeien uit de Samenlevingsagenda
B. Ambities opgevoerd in lopende coalitieperiode Nummer
Bedragen * € 1.000 (-/- = nadelig)
2022
2023
2024
2025
B 1 Handhaving ambities
-75
-75
-75
-75
B 2 Besluitvorming vervolg Participand
PM
PM
PM
PM
B 3 Energietransitie (OZHZ)
-20
-20
-20
-20
B 4 Energietransitie (Regionaal ernergieloket)
-5
-5
-5
-5
B 5 Klimaatadaptatie Totaal ambities opgevoerd in lopende coalitieperiode
Perspectiefnota 2022 - gemeente Alblasserdam
-10
-10
-10
-10
-110
-110
-110
-110
13
C. Gewenste extra ambities Nummer
Bedragen * € 1.000 (-/- = nadelig)
2022
2023
2024
2025
C 1 Uitbreiding jongerenwerk
-50
-50
-50
-50
C 2 Voorkomen voortijdig schooluitval
-45
-45
-45
-45
Totaal gewenste extra ambities
-95
-95
-95
-95
D. Ambities die we uitvoeren als er Rijksmiddelen komen Nummer
Bedragen * € 1.000 (-/- = nadelig)
2022
D 1 Wet inburgering
-62
D 2 Maatschappelijke dienstplicht
-19
D 3 Klimaatagenda: energietransitie Totaal ambities die we uitvoeren als er Rijksmiddelen komen
2023
2024 -69
-69
PM
PM
PM
PM
-81
-69
-69
-69
Toelichting op ambities die nog niet uitgevoerd kunnen worden Nummer A1
Ondermijning
A2
Ambities Samenlevingsagenda op rangeerterrein (taakstelling)
A3
Groeiagenda
Toelichting Voor de aanschaf en contract voor een totaaloplossing van de applicatie 'Meld een Vermoeden' is 13.000 euro per jaar nodig. Het betreft een beveiligde digitale omgeving waar meldingen/signalen van ondermijning kunnen worden opgewerkt tot dossiers en waarmee managementinformatie kan worden gegenereerd ter verantwoording aan MT en bestuur. Bij de begroting 2020 is besloten de totale budgetten van de gehele Samenlevingsagenda 2.0 voor het jaar 2023 en verder te verlagen met € 171.000. Bij het opstellen van de begroting 2022 gaan we een voorstel doen voor invulling van deze taakstelling. De samenwerking in de Drechtsteden op ruimtelijk en economisch gebied wordt uitgevoerd via de Groeiagenda. De ambities van de Groeiagenda sluiten goed aan bij onze sporen van de samenlevingsagenda. De gemeenteraad heeft bij de begroting 2021 de keuze gemaakt de financiële bijdrage niet door te trekken naar 2023 en verder om deze meerjarige financiële verplichting voor te leggen aan de nieuwe gemeenteraad. We hebben hier echter wel met elkaar inhoudelijk commitment gegeven op het programma.
Perspectiefnota 2022 - gemeente Alblasserdam
2025
-69
14
A4
Datagedreven
A5
Gebiedsperspectief Kinderdijk
A6
Werving & selectie
A7
Cofinanciering transferium
Nummer B1
B2
B3
B4
Een adaptieve overheid is in staat om op basis van actuele data (dashboards) in te kunnen grijpen in beleid en maatregelen. Om wendbaar te zijn en in kunnen spelen op veranderende externe factoren. Op dit moment hebben wij geen capaciteit hiervoor. We willen dataanalysecapaciteit inkopen bij servicegemeente Dordrecht (OCD). De prioriteiten van deze data-analyse sluiten aan op de prioriteiten van de raad. Op 29 oktober 2019 heeft de raad het "gebiedsperspectief Kinderdijk" vastgesteld en 26 mei 2020 heeft de raad het "uitvoeringsprogramma Kinderdijk" vastgesteld. Hieruit vloeien kosten voort waarbij wordt uitgegaan van voorfinanciering is. In het komende "financieel arrangement" worden alle gemaakte en de te maken kosten opgenomen en verrekend met de inkomsten van SWEK. Dit is een dynamische en complex dossier daarom wordt voorgesteld om structureel € 20.000 in de begroting beschikbaar te hebben. Door prijsstijging op de kanalen werving @ selectie van bv advertentiekosten en de moeite om geschikt personeel te vinden vraagt om een andere manier van werven. Vanuit de Regiodeal is een cofinanciering vereist welke gelijk is aan het toe te kennen bedrag (1 mln.) Dit bedrag zal budgettair neutraal verwerkt worden in de businesscase van het transferium en/of opgenomen worden in het financieel arrangement met Kinderdijk en Molenlanden.
Hiermee zijn we dan wel in staat om de vervoers- en bezoekersstromen van en naar Kinderdijk beter te reguleren en de herontwikkeling van het gehele Nedstaalterrein een kwaliteitsimpuls te geven.
Toelichting Op 18 februari 2020 is door de Raad het Handhavingsbeleid 2020 – 2023 vastgesteld. De daar in genoemde taken hebben de ambitie van het scenario C, zoals is weergegeven in bijlage 2 Startnotitie. Doordat er in 2020 niet voldoende middelen vanuit de begroting vrijgemaakt konden worden zijn enkel middelen op het niveau van scenario B vrijgemaakt. Buiten de Covid19 inzet, is na een jaar te hebben gedraaid meer inzet van de BOA's en handhavingsjurist noodzakelijk. Los van het ambitie niveau vraagt met name de overlast die plaatsvindt buiten de reguliere kantoortijden (avonduren en weekenden) om extra financiële middelen. We zien ook een duidelijke toename van juridische vraagstukken vanuit samenleving en de noodzaak van duidelijke juridisch onderbouwde kaderstellingen voor zowel de samenleving als om handhaving daadwerkelijk mogelijk te maken. Besluitvorming vervolg Evaluatie Participand: Deze post wordt PM geraamd, tezamen met de Participand gevolgen van deze evaluatie. Op basis van de gehouden evaluatie zullen diverse scenario's over de toekomst van het gebouw opgesteld worden. De daarmee samenhangende kosten/opbrengsten kunnen op dit moment niet gekwantificeerd worden. Een scenario onderzoek zal separaat aan u worden voorgelegd.
Energietransitie: E-Agenda door Samen met de andere Drechtstedelijke gemeenten wordt in 2021 de OZHZ Regionale Energie Strategie definitief vastgesteld. Voor 2021 is budget beschikbaar voor de E-agenda (actief benaderen bedrijven om hun bijdrage aan deze transitie te leveren). Dit wordt uitgevoerd door OZHZ. Energietransitie (Regionaal Naast het gewone regionaal energieloket is het nodig dat er ook energieloket) budget beschikbaar voor het zakelijk regionaal energieloket. Een belangrijk doel van het RES is CO2 uitstoot verminderen. Bedrijven zijn een belangrijke doelgroep. Bedrijven kunnen hier terecht voor vragen. Het zakelijk energieloket helpt hen met informatie over de te nemen maatregelen in het kader van CO2 uitstoot. Handhaving - ambitie: hoogste scenario (scenario C)
Perspectiefnota 2022 - gemeente Alblasserdam
15
B5
Klimaatadaptatie
Nummer C1
Uitbreiding jongerenwerk
C2
Project voorkomen voortijdig schooluitval
Gezamenlijk wordt in de Alblasserwaard/Vijfheerenlanden een Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie opgesteld ten behoeve van Regionale Adaptie Strategie (RAS). Hierin is de belangrijkste reden dat we nu en in de toekomst de veiligheid van onze inwoners garanderen op het gebied van waterveiligheid. Een deel van de gemeentes betaalt hier al € 20.000 voor, als wij volgend jaar mee willen blijven doen, dan zullen wij ook moeten bijdragen. Dit als uitvoering van de opgave in het coalitieakkoord: We doen onderzoek naar maatregelen waarmee we ons dorp zoveel mogelijk beschermen tegen de gevolgen van veranderingen in het klimaat (wateroverlast en hitte) en die toegevoegde waarde leveren. Het bedrag is bijgesteld naar € 10.000 per gemeente. Hiermee stellen we de uitvoeringsagenda van de RAS op. Als we hier niet aan meedoen, dan zal ons deel niet goed voorbereid zijn op de toekomst. Daarnaast hebben we ook geen zeggenschap in de uitvoeringsagenda als we niet meebetalen.
Toelichting Extra inzet is nodig om de informatiepositie van de jongerenwerkers verder te versterken. Kwetsbare jongeren in de leeftijd van 8-23 jaar, die niet goed in beeld zijn in Alblasserdam, vinden het contact met deze jongerenwerkers. Dit resulteert in een stevige preventieve buffer gericht op het voorkomen van instroom van jeugd in de zorgmarkt en het voorkomen van overlast. De jongerenwerkers kunnen de toeleiding naar het CJG verzorgen en mogelijk een verbindende schakel zijn naar de centrale toegang. Preventiedoelstelling Samenlevingsagenda en Route 22. Preventief begeleiden van kwetsbare leerlingen (kinderen en jongeren uit gezinnen met een lage sociaal economische status) om schooluitval te voorkomen, verminderen van kansenongelijkheid en wegwerken van leerachterstanden die als gevolg van Corona zijn vergroot
Nummer
Toelichting
D1
Inburgeringswet
D2
Maatschappelijke diensttijd
D3
Klimaatagenda: energietransitie
Per 1 januari 2022 treedt de nieuwe wet inburgering inwerking. Gemeenten zijn dan verantwoordelijk voor de uitvoering. Noodzakelijke kosten voor brede intake, PIP, voortgangsgesprekken, handhaving, ontzorgen, inkoop trajecten en beleid & ondersteunende processen. In de komende circulaires zal duidelijk worden hoeveel geld hiervoor voor Alblasserdam beschikbaar komt. Dit bedrag is kaderstellend. Dit betreft cofinanciering voor het project Maatschappelijke diensttijd. Dit project vindt plaats in meerdere gemeenten en richt zich op jongeren tussen de 14 en 27 jaar. Uitvoering vindt lokaal plaats door Stichting Jeugdpunt Het MDT-project geeft inhoud aan de preventiedoelstelling van de Samenlevingsagenda en ondersteunt actielijn 1 vanuit de landelijke overheid die inzet op sociaal en mentaal welzijn voor jeugd als gevolg van de coronamaatregelen (Rijksmiddelen Jeugdpakket). Bij de instemming met het Klimaatakkoord hebben gemeenten als voorwaarde gesteld dat er een vergoeding moet komen voor de uitvoeringslasten. De energietransitie en het verduurzamen van de gebouwde omgeving zijn grote opgaven die gemeenten niet alleen kunnen financieren uit eigen middelen.
Perspectiefnota 2022 - gemeente Alblasserdam
16
5. Voorgestelde maatregelen In de Perspectiefnota 2022 zijn de volgende voorgestelde maatregelen verwerkt:
M1
Bedragen * € 1.000 (-/- = nadelig) Verlaging rentekosten door omzetten leningen
2022 417
2023 306
2024 237
2025 212
M2 M3
Verlaging structurele weerstandscapaciteit Kostendekkendheid reiniging
160
172 320
243 320
175 320
M4
Taakstelling bij opstellen begroting 2022 Totaal voorgestelde maatregelen
577
798
800
200 907
Toelichting M 1
Verlaging rentekosten door omzetten leningen Verlaging structurele weerstandscapaciteit
Voor verlaging van de rente op lopende vaste geldleningen betalen we eenmalig boeterente. Deze boeterente hebben we gedekt uit de opbrengst van de verkoop van Eneco-aandelen. Hierdoor hebben we leningen tegen een lagere rente kunnen afsluiten; met de inzet van deze incidentele middelen is de begrotingsruimte structureel verbeterd. Door de verlaging van de structurele weerstandscapaciteit komt deze onder de gewenste hoogte van € 400.000: 2023 € 205.000 in plaats van € 377.000 (begroting 2021), het verschil is € 172.000 2024 € 185.000 in plaats van € 428.000 (begroting 2021), het verschil is € 243.000 2025 € 253.000 in plaats van € 428.000 (begroting 2021), het verschil is € 175.000 In 2022 is er nog geen structurele weerstandscapaciteit. Zoals is aangegeven in de begroting 2021 streven we naar een structurele weerstandscapaciteit van € 400.000. Ondanks dat we de verwachte extra middelen van het Rijk niet hebben geraamd, terwijl het demissionaire kabinet wel voornemens is het advies van arbitrage tussen de VNG en het Rijk over te nemen, is er toch sprake van enige buffer in het financiële kader voor 2022 en verder. Voor de weerstandsratio is de omvang van de Algemene reserve bepalend, en heeft de structurele weerstandscapaciteit geen direct gevolg op de norm van minimaal 1,4 voor de incidentele weerstandsratio.
De hoogte van de verlaging is gebaseerd op het sluitend maken van het structurele meerjarig begrotingsresultaat. In onderstaande tabel staat de ontwikkeling van de weerstandsratio uit de meerjarenbegroting 2021-2024, aangepast aan het raadsbesluit om de bestemmingsreserve onderhoud kapitaalgoederen op te heffen en het restant van € 1.773.000 te storen in de Algemene Reserve en de lagere opbrengsten van de afvalstoffenheffing (€ 51.000), door het niet doorvoeren van een tariefsverhoging, te dekken uit de Algemene Reserve. Door de winstneming op project Waterhoven is er een toevoeging aan de Algemene reserve bouwgrondexploitaties, waardoor de norm in de begroting 2022-2025 hoger uit zal komen dan in de begroting 2021-2024. Ook leidt het hier nog niet verwerkte effect van de 1e Burap tot een verhoging van de weerstandsratio.
M 3
Kostendekkendheid reiniging
M 4
Taakstelling bij opstellen
Door de stijging van de kosten van de afvalinzameling en de lagere opbrengsten is de afvalinzameling al enige jaren niet kostendekkend. Met een verhoging in 2022 en 2023 op basis van de huidige tariefstelling streven we naar kostendekkendheid van het product reiniging. Buiten deze correcties van twee keer € 20,00 zullen de inzamel- en verwerkingskosten met indexering toenemen en conform systematiek in de vast te stellen tarieven voor 2022 doorberekend worden. Het invoeren van een recycle tarief is een mogelijke oplossing om een deel van deze stijging tegen te gaan. Dit is nog niet verwerkt. In 2024 hebben we een opwaartse knik in de lasten door de start van de afschrijving van Integraal Huisvestingsplan nieuwbouw Nokkenwiel. Bij het opstellen van de begroting 2022 kan mogelijk een
M 2
Perspectiefnota 2022 - gemeente Alblasserdam
17
begroting 2022
weging van het totale pakket aan investeringen plaatsvinden.
Woonlasten Alblasserdam In het coalitieakkoord bepalen twee onderwerpen de koers van onze woonlasten. Ten eerste dat deze gelijk blijven, ten tweede dat we werken met een gezonde financiële koers. Kijkend naar ons ruime voorzieningenniveau en onze financiële situatie dan staan deze twee nu op gespannen voet met elkaar. COELO (peildatum 2021) laat zien dat de gemiddelde woonlasten in Alblasserdam voor een meerpersoonshuishouden onder het landelijk gemiddelde liggen; € 789 tegenover het landelijk gemiddelde van € 811 woonlasten voor een meerpersoonshuishouden met een koopwoning. Voor de inzameling van de afvalstoffen passen wij in 2022 en 2023 een noodzakelijke verhoging toe van € 20,00 per jaar per huishouden om tot een kostendekkend tarief te komen. Na 2023 blijft het verhogen van het tarief noodzakelijk om kostendekkend te blijven. Deze verhogingen zijn gebaseerd op de huidige wijze van toerekening van de kosten voor alle huishoudens en staat dus los van een recycle tarief (vervuiler betaalt), die aan de gemeenteraad kan worden voorgelegd. Bij een stijging van het tarief van de reinigingsheffing met € 20 zit Alblasserdam nog onder het landelijk gemiddelde van 2021. De verwachting is dat andere gemeenten voor 2022 een forse tariefstijging doorvoeren waardoor Alblasserdam nog ruimer onder het landelijk gemiddelde blijft.
Incidenteel groeien we nu voor drie jaar naar een hoger OZB tarief, maar daarna passen we geen indexering toe. Echter kijkend naar ons voorzieningenniveau is de vraag of deze regel houdbaar is. Het toepassen van een 0-lijn moet naar onze mening gekoppeld aan dat voorzieningenniveau gekoppeld zijn. Datzelfde geldt voor onze manier van prijsindexering. In de wetenschap dat grondstoffen en goederen duurder worden is het nodig de gemaakte afspraken hierover te herzien.
6.
Risico’s
De kostenstijging in het sociaal domein en de Corona crisis zijn de belangrijkste risico's voor de gemeente in de komende jaren. Voor een financieel gezond perspectief is het noodzakelijk dat het Rijk de gemeente Alblasserdam en alle gemeenten in Nederland voldoende compenseert. Wereldwijd worden grondstoffen steeds duurder. Een direct gevolg van de schaarste van grondstoffen en de aantrekkende economie. Deze stijging kan oplopen van 10% tot 30% of zelfs hoger. Ook op andere producten (bv mobile devices) stijgen prijzen jaarlijks. In de huidige opbouw van de investeringen en exploitatie begroting is nog geen rekening gehouden met deze sterke stijging. Komende periode wordt op basis van aanbestedingen beoordeeld welk effect deze stijging heeft op de geplande investeringen en exploitatie budgetten.
Perspectiefnota 2022 - gemeente Alblasserdam
18
7. Van Perspectiefnota naar begroting Algemene beschouwingen Deze Perspectiefnota wordt behandeld in de raad tijdens de Algemene beschouwingen op 7 juli 2021. Het college vraagt de raad zich in ieder geval uit te spreken over het standpunt van het college dat verdergaande maatregelen onverantwoord zijn én dat inkomsten verhogen de enige mogelijkheid is als het Rijk de gemeente onvoldoende compenseert voor de opgelopen kosten in het sociaal domein. De Algemene beschouwingen zijn ook het moment voor de raad om richting te geven aan het college over de mate waarin het aan de knoppen, zoals het weerstandsvermogen, de lokale lasten, het ambitieniveau en het voorzieningenniveau in het dorp, kan draaien richting een sluitende begroting. In deze Perspectiefnota 2022 is een structureel sluitend perspectief vanaf het jaar 2023 opgenomen. Het college heeft zich in ieder geval tot doel gesteld de ambities op de A-lijst ambities te realiseren en de D-lijst zodra er rijksmiddelen beschikbaar komen. Naast deze Perspectiefnota 2022 komt er voor de zomer nog aanvullende relevante informatie beschikbaar over de effecten van de meicirculaire 2021 in de vorm van een raadsinformatiebrief. Deze informatie kan de raad betrekken bij de algemene beschouwingen. De behandeling van de begroting 2022 staat gepland op dinsdag 9 november 2021.
Voorafgaand aan de behandeling van de Begroting 2022 zal de raad afzonderlijk worden geïnformeerd over de effecten van de septembercirculaire 2021; dit is extra van belang door de verwerking van de € 1,314 miljard voor 2022. Deze extra middelen zullen financieel technisch verwerkt worden in een 1e begrotingswijziging 2022 bij de 1e Burap 2022.
Perspectiefnota 2022 - gemeente Alblasserdam
19