Bijlage 1 Begroting 2024 GR DGJ dd. 20230413.pdf
Tekst van het document
Begroting 2024 Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ
Begroting 2024
13 april 2023
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2024 2
Voorwoord Beste lezer, Voor u ligt de begroting 2024 van GR Dienst Gezondheid & Jeugd (DGJ). Hierin leest u wat voor 2024 de doelen zijn, wat hiervoor gedaan gaat worden, hoe de resultaten meetbaar zijn en wat de begrote kosten zijn. De rode draad is dat wij de uitvoering van wettelijke taken op een effectieve en efficiënte manier uitvoeren en dat doen op basis van de behoeften van gemeenten en maatschappelijke opgaven in de regio Zuid-Holland Zuid. Ten tijde van het opstellen van deze begroting 2024, bereidt de DG&J samen met gemeenten het Meerjarenbeleidsplan 2024-2027 voor. Gezamenlijk vertalen we de belangrijkste trends en ontwikkelingen, in ambities en leidende principes. Het proces leidt eind 2023 tot het concept-Meerjarenbeleidsplan. Dit plan wordt voor zienswijze voorgelegd aan de gemeenteraden en begin 2024 vastgesteld door het Algemeen Bestuur van de DG&J. Voor elk van de vier merken van de DG&J én gemeenten spelen belangrijke landelijke ontwikkelingen, die van invloed zijn op de ambities en leidende principes voor de periode 2024-2027. De GGD moet inspelen op het Gezond en Actief Leven Akkoord, het Integraal Zorgakkoord en de landelijke beleidsagenda Versterking Infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid GGD'en.
Als het gaat om ontwikkelingskansen en onderwijsdeelname, de opgave waar LVS aan bijdraagt, dan krijgen we een verandering te zien in de benadering van de Leerplichtwet. De nadruk komt te liggen op het bevorderen van ontwikkeling en deelname aan het onderwijs, in plaats van reactief handhaven bij schoolverzuim en afwezigheid. Er is een landelijke Hervormingsagenda Jeugd in voorbereiding die consequenties heeft voor de SOJ. En tot slot beweegt Veilig Thuis zich met de samenwerkende partners in de regio naar het landelijk ontwikkelde Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. De gemene deler van deze ontwikkelingen, is het beroep dat wordt gedaan op preventie en samenwerking in het sociaal domein. Met partners zullen we moeten zorgen voor nog meer samenhang in ons werk, om gezondheidsverschillen van onze inwoners te verkleinen en ontwikkelingskansen te vergroten. Hier zetten we als DG&J samen met gemeenten, maatschappelijke partners en inwoners graag onze schouders onder! Met het vaststellen van deze begroting geven de gemeenten van Zuid-Holland Zuid aan wat DGJ in 2024 verwacht mag worden.
Cees Vermeer Algemeen directeur DGJ, tevens directeur Publieke Gezondheid Zuid-Holland Zuid
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2024 3
Inhoudsopgave Begroting 2024 Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ
1
1.
5
Beleidsbegroting
1.1 Dienst Gezondheid en Jeugd 5 1.1.1. Publieke Gezondheid .......................................................................... 6 1.1.2. Veilig Thuis ......................................................................................15 1.1.3. Onderwijs en aansluiting arbeidsmarkt ................................................18 1.1.4. Jeugdgezondheidszorg ......................................................................22 1.1.5. Kennisprogramma ............................................................................24 1.2 Serviceorganisatie Jeugd (SOJ) 26 1.3 Algemene Dekkingsmiddelen 32
2.
3
4
Verplichte paragrafen
33
Weerstandvermogen en risicobeheersing DGJ 34 Financiële kengetallen Onderhoud kapitaalgoederen Financiering Bedrijfsvoering
33
Financiële begroting
48
Overzicht van baten en lasten Taakvelden
48 51
Vaststelling
53
Dagelijks Bestuur Algemeen Bestuur
53 53
Bijlagen Bijlage 1a. Inwoner- en leerlingenbijdrage 2024 Bijlage 1b. Tarieventabel 2024 Bijlage 2 Beleidsindicatoren Bijlage 3 Verdelingsprincipe producten GR DGJ naar taakvelden Bijlage 4 Meerjarenverloop van reserves, voorzieningen en investeringen
41 42 42 43
54 54 57 58 59 60
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2024 4
1. Beleidsbegroting 1.1 Dienst Gezondheid en Jeugd Beleidsontwikkelingen en voorstellen Veilig Thuis Voor Veilig Thuis wordt een extra inwonerbijdrage gevraagd in verband met de autonome groei van het aantal meldingen. Deze bijdrage is voor het uitbreiden van de ondersteunende functie van het uitvoeringsproces. De hiermee gepaarde lasten bedragen € 100.000. Aangezien Veilig Thuis voor een deel wordt gefinancierd middels een subsidie van centrumgemeenten, zal een deel van de kosten worden verlegd naar de centrumgemeenten (€ 17.600). Dit betekent dat om een structurele bijstelling van de inwonerbijdrage van € 82.400. In de meerjarenbegroting van DGJ is de incidentele capaciteit van 3,67 fte maatschappelijk werker verwerkt. Conform besluitvorming wordt een verbeterplan voor de overdrachten van veiligheidsdossiers tussen Veilig Thuis en de lokale teams opgesteld. Dit plan zal na de zomer beschikbaar zijn. Op basis van het verbeterplan zal een afbouw worden gerealiseerd en worden verwerkt in de meerjarenbegroting.
Meldpunt Zorg en Overlast Voor de jaren 2023 en 2024 is vanuit de gemeenten voor 1 fte procesregisseur (circa € 122.500) extra inwonerbijdrage beschikbaar gesteld. Om afbouw van dit bedrag na 2024 mogelijk te maken is afgesproken dat met de deelnemende gemeenten een plan van aanpak opgesteld. Het plan van aanpak moet zich richten op verbetering van de samenwerking, een adequate gezamenlijke aanpak van complexe casuïstiek en het terugdringen van de recidive meldingen. Afhankelijk van de gemaakte keuzes in het plan wat gezamenlijk met gemeenten wordt opgesteld zal nadere afbouw van deze middelen plaatsvinden. Aangezien het plan nog moet worden opgesteld, zijn de middelen nog onderdeel van de meerjarenbegroting. Financiële begroting 2024 De begroting 2024 is geïndexeerd volgens de kaders zoals deze in de kaderbrief 2024 zijn aangegeven: de lonen zijn met 3,9% geïndexeerd en de materiële budgetten met 2,4%. De totale omvang van de indexatie bedraagt € 1,4 miljoen, hiervan is € 0,3 miljoen verlegd naar subsidies, offertes en overige externe inkomsten. Voor het restende deel, € 1,1 miljoen, wordt voorgesteld om de inwonerbijdrage op te hogen. In de tabel op de volgende pagina is de begroting voor 2024 weergegeven.
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2024 5
(bedragen x € 1.000) Jaarrekening 2022 Lasten
Baten
Begroting 2023 Herzien
Saldo
Lasten
Baten
Begroting 2024
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Publieke Gezondheid
48.393
47.978
-415
8.472
8.472
0
8.778
8.778
0
Veilig Thuis
7.208
7.241
34
8.009
8.009
0
8.309
8.309
0
Onderwijs
2.344
2.343
-1
2.626
2.626
0
2.725
2.725
0
JGZ
12.471
12.508
38
13.123
13.123
0
13.586
13.586
0
Kennisprogramma
1.079
1.103
24
1.126
1.126
0
1.168
1.168
0
71.495
71.174
- 320
33.357
33.357
0
34.565
34.565
0
Saldo baten en lasten Mutaties reserves Geraam d resultaat
0
0
0
0
0
0
0
0
0
71.495
71.174
- 320
33.357
33.357
0
34.565
34.565
0
Treasury
-18
32
50
0
0
0
0
0
0
Overhead
12.519
12.857
338
7.069
0
-7.069
7.091
0
-7.091
Algemene baten en lasten Saldo baten en lasten Mutaties reserves Totaal DG&J
1.1.1.
76
-221
-297
0
6.852
0
0
7.091
7.091
84.071
83.842
- 229
40.426
40.210
- 7.069
41.657
41.657
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
221
221
0
216
216
0
0
0
84.071
84.063
-8
40.426
40.426
-6.852
41.657
41.657
0
Publieke Gezondheid
Wat willen wij bereiken? De inwoners van Zuid-Holland Zuid mogen rekenen op bescherming van hun gezondheid tegen invloeden waartegen zij zichzelf niet, of niet voldoende, kunnen beschermen. Het programma Publieke Gezondheid heeft de volgende maatschappelijke doelstellingen: 1. Het voorkomen van introductie en (verdere) verspreiding van infectieziekten en waar nodig het bestrijden van infectieziekten, waaronder SOA’s en TBC en het bevorderen van het hygiënebesef en het op juiste wijze toepassen van hygiënemaatregelen. 2. Het voorkomen van de introductie van import infectieziekten in ZHZ en het beschermen van reizigers tegen infectieziekten en andere gezondheidsrisico’s. 3. Het adviseren over de gezondheidseffecten van milieuvraagstukken. 4. Het bevorderen van kwalitatief hoogwaardige kinderopvang voor een goede ontwikkeling van het kind in een veilige en gezonde omgeving. 5. Het bevorderen van een gezonde leefstijl en gezondheid gedrag (preventieve publieke gezondheid). Het verbeteren van de (ervaren) fysieke en psychische gezondheid en het verminderen van de psychosociale problematiek van kwetsbare doelgroepen van 0 tot 100 jaar. 6. Het beschermen van de gezondheid van inwoners bij rampen en crises. 7.
Het coördineren van de preventieve Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGZ) voor de gehele bevolking, preventieve zorg voor risicogroepen en zorg voor kwetsbare personen die zelf geen hulp zoeken zoals dak- en thuislozen en zorgwekkende 'zorgmijders'. Het Meldpunt Zorg en Overlast is in de regio ZHZ belast met de uitvoering van OGGZ taken. Het Meldpunt Zorg en Overlast ZHZ is gericht op het aannemen/triageren van meldingen en coördineren van de zorg en hulpverlening aan de OGGZ doelgroep.
1. Infectieziektebestrijding en hygiënezorg De inwoners van Zuid-Holland Zuid mogen rekenen op bescherming van hun gezondheid tegen invloeden waartegen zij zichzelf niet, of niet voldoende, kunnen beschermen. De Wet Publieke Gezondheid bevat hiertoe regelgeving die een belangrijke taak in het Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2024 6
voorkomen en bestrijden van infectieziekten neerlegt bij de GGD. De afgelopen jaren hebben we ervaren hoe belangrijk deze GGD-rol is. De maatschappelijke effecten van een uitbraak van een infectieziekte zijn in potentie enorm. In het kader van het landelijke programma Versterking Infectieziektebestrijding en Pandemische paraatheid ontvangt de GGD voor 2024 tijdelijke rijksmiddelen. Deze zet de GGD onder andere in om meer professionals te scholen in de infectieziektebestrijding, en om extra personeel aan te trekken ten behoeve van de infectieziektebestrijding en de voorbereiding op uitbraken van infectieziekten. Dit alles gebeurt in nauw overleg met de Landelijke functionaliteit infectieziekten (Lfi) van het RIVM. Het toenemende infectierisico als gevolg van de afnemende vaccinatiegraad van kinderen in het Rijks Vaccinatieprogramma baart ons al geruime tijd zorgen omdat dit het risico vergroot van uitbraken van ernstige infectieziekten. De GGD wil bereiken dat iedereen, ook jonge kinderen en mensen die vanwege hun gezondheid niet gevaccineerd kunnen worden, door het bestaan van groepsimmuniteit beschermd zijn tegen ernstige infectieziekten zoals mazelen en polio. Daarvoor is een voldoende hoge vaccinatiegraad nodig.
Dit vraagt een nieuw antwoord om gehoor te geven aan twijfel bij voornamelijk ouders, en om tegelijkertijd de bescherming tegen ernstige infectieziekten voorop te stellen. 2. Voorkómen import infectieziekten Nederlanders reizen veel en ver, ook inwoners van onze regio. Het is belangrijk voor henzelf en voor onze samenleving dat zij op reis geen infectieziekten oplopen en die mee terug nemen naar huis. Wij willen bereiken dat inwoners gezond blijven tijdens en na hun reis. Door de import en verspreiding van (nieuwe) infectieziekten te voorkomen kan de publieke gezondheid maximaal worden beschermd. De GGD biedt daartoe reizigersadvisering aan, vaccinatie en voorschrijven van medicatie. Deze taken zullen wij onderbrengen in de door de Minister van VWS beoogde Vaccinatievoorziening voor Volwassenen. Een bestuurlijk voorstel daarvoor wordt in 2024 verwacht. 3. Gezondheid & Milieu Gezondheid en de inrichting van de omgeving hebben alles met elkaar te maken. De leefomgeving heeft namelijk een grote impact op de gezondheid, zowel positief als negatief. Als deskundige op het terrein van de invloed van de omgeving op de gezondheid wil de GGD voor de bewoners van ZHZ een zo gezond mogelijke omgeving bereiken, zowel buiten als binnenshuis.
De leefomgeving hangt samen met nieuwe uitdagingen voor de toekomst zoals klimaatverandering, woningbouw, energietransitie en met kansen zoals slimme technologie en nieuwe vormen van mobiliteit. De adviseurs van de GGD geven advies aan burgers en gemeenten over het stimuleren van een veilige en gezonde leefomgeving, het beperken van contact met milieuverontreiniging en het beoordelen van de daarbij horende gezondheidsrisico’s.
4. Toezicht kinderopvang/Toezicht WMO Door toezicht te houden op de kinderopvang draagt de GGD bij aan een sociaal en fysiek veilige en gezonde omgeving voor kinderen die gebruik maken van de kinderopvang. Goede kinderopvang draagt bij aan een goede start voor kinderen in de maatschappij.
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2024 7
Door toezicht te houden op de individuele en collectieve WMO voorzieningen draagt de GGD bij aan de veiligheid, het welzijn en de participatie van inwoners die aangewezen zijn op deze voorzieningen.
5. Crisisorganisatie Voor de bescherming van de gezondheid van inwoners bij rampen en crisis heeft de DGJ samen met de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) de beschikking over een georganiseerde, voorbereide en altijd beschikbare crisisorganisatie voor calamiteiten die de volksgezondheid raken. Jaarlijks wordt een zogeheten OTO-plan opgesteld en uitgevoerd, dat gericht is op het opleiden, trainen en oefenen van de crisisorganisatie medewerkers.
6. Preventieve Publieke Gezondheid In 2024 start een nieuwe beleidsperiode en ook een nieuwe programmaperiode voor het programma Samen voor Gezond. Deze nieuwe beleidsperiode zullen wij ons richten op de onderwerpen in het GALA-akkoord en zo bijdragen aan de opgaven waar onze gemeenten voor staan. We zullen ons nadrukkelijk inzetten op het verkleinen van gezondheidsverschillen en ons richten op een gezonde en vitale bevolking in onze regio. Wij vertalen landelijke ontwikkelingen naar regionale kansen. Daarnaast zullen we onze succesvolle preventieve aanpakken voortzetten of uitbreiden. 7. Meldpunt Zorg & Overlast / OGGZ In 2023 wordt verder uitvoering gegeven aan de taken binnen de OGGZ, en dragen we bij aan het vergroten van kansen voor kwetsbare personen om optimaal deel te kunnen nemen aan de maatschappij. De zorg mijdende en/of personen met onbegrepen gedrag worden middels de wijk GGD, (specialistische) bemoeizorg en (lokale) ketenpartners toe geleid naar zorg. Daarnaast is meldpunt Zorg & Overlast voorbereid op de komst van de WAMS en is zij toekomstbestendig in kennis, kunde en capaciteit om meldingen te kunnen ontvangen, triageren en zorgen voor een passend vervolgtraject voor alle inwoners in Zuid Holland Zuid.
In de aanpak rondom personen met onbegrepen gedrag voorziet de GGD in een regionaal kenniswerkplaats onbegrepen gedrag (RKOG) waar expertise wordt uitgewisseld in het continue versterken van de sluiten aanpak. In het bijzonder wordt er in het RKOG toegewerkt naar een regionaal vangnet voor kwetsbare personen die tussen wal en schip vallen. Als onderdeel van het landelijke actieprogramma Grip op Onbegrip' neemt de GGD hierin een coördinerende rol en levert bijdragen op onder andere het verstevigen van regionale inzet van de Wijk GGD.
Wat gaan wij daarvoor doen? 1. Infectieziektebestrijding en technische hygiënezorg De wetgever heeft bepaald dat een aantal infectieziekten bij de GGD gemeld moeten worden door zowel de arts die de diagnose stelt als het laboratorium dat de diagnostiek heeft uitgevoerd. Na zo'n melding is het de taak van de GGD om verdere verspreiding van de infectieziekte zoveel mogelijk te voorkomen. Daartoe voert zij bron- en contactopsporing uit en adviseert de patiënt en personen in diens directe omgeving over preventieve maatregelen. Ook instellingen waar mensen met een verhoogd risico op een ernstig verloop van infectieziekten bij elkaar zijn (zieken, ouderen, gehandicapten, Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2024 8
kinderen) hebben een meldingsplicht aan de GGD bij uitbraken van infectieziekten. Als er bij een instelling kennis aanwezig is over infectiepreventie (al dan niet bij wet verplicht, zoals in ziekenhuizen en verpleeghuizen), dan kan de GGD adviseren bij het indammen van uitbraken. Als die kennis en verplichting niet aanwezig is, is de GGD naast adviseur vaak ook regisseur bij het bestrijden van een uitbraak. Infectiepreventie is een wezenlijk onderdeel van de infectieziektebestrijding. Voorkomen is beter dan genezen. Het doel van de programmatische aanpak van infectiepreventie in ZHZ is dat instellingen meer en meer zelf het voortouw kunnen nemen op het terrein van infectiepreventie. Tijdens de coronacrisis heeft de GGD-GHOR-crisisorganisatie gewerkt met accounthouders voor alle zorgsectoren. Deze netwerken zijn in stand gebleven en de GGD blijft ze benutten om infectiepreventie op het netvlies te houden. De participatie van onze GGD in het Infectiepreventie- en Antibioticaresistentie Zorgnetwerk Zuidwest Nederland is daarbij van belang. Om verspreiding van infectieziekten te kunnen voorkomen is de GGD partner in het regionale netwerk met (zorg)instellingen, maar ook een schakel in het wereldwijd netwerk van instellingen voor publieke gezondheid, waaronder de RIVM/LCI, RIVM/Lfi, ECDC en WHO.
De urgentie op infectiepreventie wordt steeds groter door (nieuwe) ziekten die van dieren op mensen overdraagbaar zijn, veranderend reisgedrag, veranderende vaccinatiegraad, bijzondere evenementen met gezondheidsrisico's (mudruns, cityswims), meer kwetsbare inwoners als gevolg van vergrijzing en de toename van antibioticaresistentie. In praktische zin draagt de GGD bij aan de preventie van infectieziekten door taken uit te voeren in het kader van de technische hygiënezorg. De GGD voert inspecties uit bij tattoo- en piercingshops, op zeeschepen, bij vergunde seks- en relaxgelegenheden en bij voorbeeld bij evenementen. Tuberculose (TBC) is een infectieziekte die in West-Europa goed onder controle is, maar zeker niet is uitgeroeid. Wij willen de verspreiding van TBC voorkómen door gedegen onderzoek naar bron en contacten. De GGD heeft, als onderdeel van het Regionale Expertise Centrum TBC Zuid-Holland, tevens een actieve rol bij behandeling van patiënten. Dit laatste gebeurt in toenemende mate in samenwerking met wijkverpleging. Seksueel overdraagbare ziekten blijven een serieuze bedreiging voor de publieke gezondheid. Bij ongeveer 1 op de 6 inwoners die zich meldt bij ons Centrum Seksuele Gezondheid wordt een soa gevonden.
Inwoners weten ons Centrum Seksuele Gezondheid ook te vinden met vragen over seksualiteit, geaardheid, ongewenste zwangerschap en andere aspecten van de seksuele gezondheid. De soa consulten, onderdeel van de curatieve soa-zorg, die het CSG mag aanbieden zijn binnen landelijke financiële kaders gemaximeerd. De GGD voert daarnaast preventieve activiteiten uit via haar Sensewerkzaamheden: via de spreekuren (één op één aan cliënten) en via een toenemend aantal gastlessen aan groepen (o.a. schoolklassen, jongeren bij jongerenwerkorganisaties, beschermd wonen). Ook de werkzaamheden voor Nu Niet Zwanger betreffen preventie. De GGD werkt in nauw overleg met gemeenten en ketenpartners vanaf medio 2020 aan een programmatische aanpak van activiteiten op het gebied van seksuele gezondheid. Inhoudelijk gaat dit over (a) vergroten van het bereik van voorlichting aan jongeren over seksuele gezondheid, met meer aandacht voor weerbaarheid en voor diversiteit, (b) Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2024 9
stimuleren condoomgebruik en soa-testen, (c) meer aandacht voor (voorkomen van) grensoverschrijding en geweld, (d) vergroten acceptatie seksuele diversiteit, (e) bewustere omgang met kinderwens, (f) versterken verbinding CSG met (lokale) netwerken en (g) versterking monitoring. 2. Voorkómen (import) infectieziekten De minister van VWS heeft besloten dat de GGD-en een vaccinatievoorziening voor volwassenen moeten inrichten. Daarmee komt de uitvoering van alle vaccinatieprogramma's 18+ onder regie van de GGD'en. De activiteiten van de GGD op het vlak van vaccineren beperkten traditioneel voornamelijk tot vaccinaties voor reizigers en specifieke beroepsgroepen. De vraag naar vaccinaties die (nog) niet binnen het Rijks Vaccinatieprogramma worden gegeven is de afgelopen jaren echter toegenomen. Ook nam de vraag naar advies en vaccinaties toe van onder andere cliënten met immuniteitsproblemen. Wij verwachten in 2024 te starten met de uitvoering van de opdracht om deze en andere vraagstukken organisatorisch onder te brengen in een vaccinatievoorziening voor volwassenen. Nauwe samenwerking met de jeugdgezondheidszorg, verantwoordelijk voor de uitvoering van het rijksvaccinatieprogramma (18-) is daarbij noodzakelijk om inhoudelijke (levenslange bescherming) en logistieke (optimale inzet van mensen en middelen) redenen.
3. Gezondheid en milieu De adviseurs van de GGD geven advies aan burgers en gemeenten over het stimuleren van een veilige en gezonde leefomgeving, het beperken van contact met milieuverontreiniging en het beoordelen van de daarbij horende gezondheidsrisico’s. Voorbeelden hiervan zijn (gezondheidseffecten van) luchtverontreiniging, bodemverontreiniging, geluidbelasting, veehouderijen, asbest, gezond binnenmilieu en klimaatadaptatie. Onze adviseurs kunnen gemeentelijke beleidsplannen toetsen op mogelijke gezondheidsrisico’s. Wanneer een gemeente in een vroeg stadium de GGD betrekt, kunnen ongewenste situaties voorkomen worden. Bij milieu-incidenten kan het team de gemeenten ondersteunen, met name bij de medische milieukundige nazorg. De Omgevingswet en de deels daarmee samenhangende veranderingen rondom (burger)participatie, vragen om ander beleid en een andere werkwijze van gemeenten ten aanzien van gezondheid en de fysieke leefomgeving. De GGD wil ertoe bijdragen dat gezondheid structureel onderdeel wordt van het maken van afwegingen in relatie tot de fysieke leefomgeving en denkt graag mee over de implementatie van ruimtelijke interventies ter bevordering en bescherming van gezondheid. 4. Toezicht kinderopvang/Toezicht WMO De toezichthouder kinderopvang geeft door middel van inspecties een beeld aan de gemeenten over de kwaliteit van de kinderopvang voorzieningen.
De landelijke kijk op toezicht en handhaving kinderopvang is aan het veranderen. Waar toezicht voorheen vooral werd beschouwd als een controlemiddel, is de laatste jaren een ontwikkeling gaande richting meer preventief en lerend toezichthouden en handhaven. Welke ontwikkeling de wetgever in 2024 gaat doorvoeren is op het moment van opstellen van de begroting nog niet bekend. De GGD zal in samenspraak met GGD GHOR NL en de gemeenten in de regio invulling geven aan de doorontwikkeling van het toezicht kinderopvang.
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2024 10
De GGD voert toezicht uit op WMO voorzieningen binnen het met de gemeenten afgesproken kader. De verwachting is dat de wetgever in 2023 zal komen met nadere kaderstelling voor het toezicht WMO. In samenspraak met de gemeenten in de regio zal de GGD een voorstel doen voor de wijze waarop aan de verwachte kaderstelling in de regio ZHZ invulling gegeven kan worden. Door middel van toezichtbezoeken en daarop gebaseerde adviezen voor aanbieders van WMO voorzieningen, bestuurders, beleidsmakers, inkopers, contractmanagers en handhavers, draagt de GGD bij aan goede WMO voorzieningen voor de inwoners van ZHZ die op deze voorzieningen zijn aangewezen. Aanbieders van maatschappelijke ondersteuning zijn verplicht calamiteiten of geweld te melden bij de toezichthouder. Toezicht door de GGD is gericht op kwaliteitsverbetering en daarom is melden en daarom is melden niet alleen verplicht maar ook zorginhoudelijk belangrijk. 5. Crisisorganisatie Ook in 2024 dragen we bij aan een optimale bemensing van de regionale crisisorganisatie, zodat de beschikbaarheid en kwaliteit gewaarborgd blijft. Er zijn daarvoor een aantal poules van functionarissen, welk bij toerbeurt bereikbaarheidsdienst hebben. Zij worden ook in 2024 bijgeschoold, getraind en beoefend.
6. Preventieve Publieke gezondheid Veel gemeenten stellen in 2023 nieuw beleid publieke gezondheid op voor de periode 2024-2027. Gemeente zullen hun beleid naar verwachting grotendeels baseren op de opgaven die zij moeten oppakken vanuit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Integraal Zorgakkoord (IZA). Bij IZA gaat het erom dat we in Nederland het zorgstelsel kwalitatief goed, toegankelijk en betrouwbaar moeten houden/krijgen. Daarbij is de visie dat preventie vanuit sociaal domein en publieke gezondheid daaraan een grote bijdrage leveren en moeten leveren. Gemeenten hebben IZA ook ondertekend. Het Gezond en Actief Leven Akkoord is ondertekend door gemeenten, GGD'en, zorgverzekeraars en VWS. GALA zet op zeven terreinen die gerelateerd zijn aan gezondheid. Erachter is tussen haakjes aangegeven waar de dwarsverbanden met opgaven van gemeenten zitten in het Integraal Zorgakkoord. a. Terugdringen gezondheidsachterstanden, waaronder kansrijke start (link met de IZA-Ketenaanpak Kansrijke start) b. Een gezonde fysieke leefomgeving die uitnodigt tot bewegen en ontmoeten. c. Versterken van de sociale basis (link met IZA-Ketenaanpak Welzijn op recept) d. Een gezonde leefstijl (links met IZA-Ketenaanpak aanpak overgewicht en obesitas bij kinderen en IZA-Ketenaanpak GLI overgewicht volwassenen) e.
Het versterken van mentale weerbaarheid en mentale gezondheid (link met IZAopgave samenwerking sociaal domein, huisartsenzorg en GGZ) f. Vitaal ouder worden (link met IZA-ketenaanpak Valpreventie ouderen) g. Domeinoverstijgende inzet vanuit een regionale preventie-infrastructuur (betreft a. regiobeelden en regioplannen, samen met zorgverzekeraar en b. een werkagenda over de inrichting van de ketenaanpakken) De kern van GALA en IZA is dat er meer domeinoverstijgend moet worden samengewerkt om tot impactvolle oplossingen te komen die echt het verschil maken op gezondheid. Dat betekent dat de GGD gemeenten adviseert om bij een analyse van oorzaken en oplossingen van gezondheidsvraagstukken domeinoverstijgend te kijken naar de zes
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2024 11
determinanten van gezondheid. Bijvoorbeeld: als er vanuit publieke gezondheid ingezet moet worden op mentale gezondheid in een bepaald gebied of bij een groep, maak dan een brede analyse van mogelijke oorzaken van het vraagstuk op mentale gezondheid: spelen armoede/schulden, werk/inkomen, leefstijl, sociale inclusie, fysieke en sociale leefomgeving en gezondheidsvaardigheden een rol? Zo ja, welke domeinoverstijgende mix neem je dan mee in je oplossingen? Welke mix aan partners is daar bij nodig? We zien dat GALA en IZA ook op versterking van deze determinanten inzetten. Op basis van gemeentelijke beleidsnota's en gesprekken die gemeenten voeren (bestuurlijk, met maatschappelijke partners, inwoners; lokaal en regionaal) zullen we tot een regionale werkagenda komen voor preventie, met ruimte voor lokale accenten.
7.
Meldpunt Zorg & Overlast / OGGZ
Regionale aanpak personen onbegrepen gedrag De Regionale Kenniswerkplaats Onbegrepen Gedrag (RKOG) is het platform waar partijen vanuit het sociaal-, zorg-, én veiligheidsdomein van elkaar kunnen leren in de aanpak rondom personen onbegrepen gedrag. De DG&J is voorzitter en levert een beleidsadviseur die de regionale ontwikkelagenda in deze aanpak monitort. De OGGZ levert een bijdrage op het delen van kennis, ontwikkelingen en het tot stand brengen van de ketensamenwerking op dit thema op regionaal niveau. In 2022 heeft de DG&J, namens het RKOG, een ZonMw aanvraag ingediend op het actieprogramma 'Grip op Onbegrip'. Deze subsidieaanvraag is reeds toegekend en van 2023 – 2026 wordt er gewerkt om de huidige aanpak te verstevigen en aanvullingen te doen. Er ligt een ambitie om te zorgen dat personen die tussen wal en schip (dreigen te) vallen weer snel te stabiliseren zodat onnodige inzet van (acute) hulpdiensten wordt voorkomen.
In de ZonMw toekenning zijn de volgende deelprojecten ingediend ter versteviging van de regionale aanpak: • Versterken inzet ervaringsdeskundigheid • Implementeren hulp-/crisiskaart • Regionale inzet wijk GGD • Versterken aansluiting met VG en V&V sectoren • Realisatie time out voorziening • Onderzoek; verbeteren probleemanalyse (wal en schip) De OGGZ neemt deel aan de kerngroep die de voortgang gaat monitoren en heeft tevens een coördinerende rol bij het deelproject rondom de regionale inzet wijk GGD. Opvolging Top E33 De wijze waarop casuïstiek wordt opgeschaald vanuit het sociaal domein en/of het veiligheidsdomein wordt gekenmerkt door verbinding met lokale en regionale partijen. Het Zorg & Veiligheidshuis en de GGD hebben een gedeelde verantwoordelijkheid om op regionaal niveau het werkproces rondom (dreigende) escalaties, maatschappelijke onrust, complexe casuïstiek rondom personen met onbegrepen gedrag te organiseren. Beide partijen voeren (wettelijke) taken uit die een verbinding hebben met de gemeenten op sociaal domein en/of het veiligheidsdomein. In 2023 wordt er een start gemaakt met het ontwikkelen van een eenduidig regionaal werkproces waarin duiding wordt gegeven, middels een risico taxatie instrument, welke opvolging passend is ten aanzien van de E33 melding. Het AVE model vormt het Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2024 12
uitgangspunt voor gemeente om de lokale infrastructuur te duiden zodat casuïstiek op de juiste plek wordt belegd. Het meldpunt Zorg & Overlast zorgt hierin voor een regionale coördinatiepunt waarvandaan deze routes worden ingezet. Het streven is om in 2023 het proces rondom de opvolging Top E33 te implementeren en te borgen i.s.m. de politie, het zorg & veiligheidshuis en gemeenten. Voorbereiding en implementatie WAMS Het meldpunt Zorg & Overlast krijgt dagelijks meldingen en signalen over personen met onbegrepen gedrag. In aanloop naar de Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (WAMS), welke wordt verwacht begin 2024, heeft de landelijke politie reeds een machtigingsbesluit genomen waarin is opgenomen dat deze meldingen gedeeld worden met de meldpunten 'niet acuut'. Het Meldpunt Zorg & Overlast is hier reeds op voorbereid en is in 2020 al aangesloten bij het landelijke meldpunt Zorgwekkend gedrag. Hiermee is deze wettelijke taak, als onderdeel van de WAMS, reeds geïmplementeerd en geborgd voor de regio Zuid Holland Zuid voor de start van de invoering van deze nieuwe wet. Ketenveldnorm In 2015 is met steun van de ministeries van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en Justitie en Veiligheid (JenV) gestart met het programma Continuïteit van Zorg. Doel hiermee is om de aansluiting in de zorg voor forensische patiënten naar de reguliere zorg te verbeteren.
Het bleek dat de zorg in een beveiligde setting voor psychiatrische patiënten en/of mensen met een verstandelijke beperking met mogelijk gevaarlijk gedrag vaak onvoldoende beschikbaar is na afloop van de strafrechtelijke titel. Om die reden is besloten een ketenveldnorm te ontwikkelen. In de ketenveldnorm staat beschreven hoe de stelsel overstijgende zorgketen in een regio vorm gegeven moet worden voor deze doelgroep. In 2023 zal er gestart gaan worden met de implementatie van de ketenveldnorm in Zuid-Holland zuid. Het Zorg- en veiligheidshuis is het platform waar deze hoog risico zaken worden besproken en waar in het kader van deze ketenveldnorm de levensloopaanpak kan worden ingezet. De afdeling OGGZ en het meldpunt Zorg & Overlast leveren een actieve bijdrage door het aanleveren van casuïstiek vanuit de aanpak Top E33 en zal tevens deel gaan nemen in het vaste triage team die aanmeldingen voor deze aanpak zal gaan triëren met andere vaste ketenpartners.
Indicatoren Product
Prestatie-indicator
Norm
Infectieziektebestrijding
Bezetting artsen en verpleegkundigen op orde
100% van de formatie
Infectieziektebestrijding
Vindpercentage SOA's
15%
Infectieziektebestrijding
Aantal reizigersconsulten
6.000
Infectieziektebestrijding
Aantal TBC patiënten
< 15
Infectieziektebestrijding
Aantal latente TBC infecties
< 25
Infectiepreventie
Aantal voorlichtingen en trainingen verzorgd
15
Technische hygiënezorg
Vergunningsaanvragen tattoo, piercing PMU binnen 8 weken afgehandeld
100%
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2024 13
Technische hygiënezorg
Certificaataanvraag shipsanitation binnen 24 uur in behandeling genomen
100%
Toezicht kinderopvang
Percentage inspecties dat is uitgevoerd binnen de wettelijke termijn
100%
Toezicht kinderopvang
Percentage verplichte jaarlijkse inspecties kinderopvang (KDV, BSO, GOB) uitgevoerd
100 %
Toezicht kinderopvang
Percentage wettelijk verplichte jaarlijkse inspecties bij gastouders uitgevoerd
50%
Realiseren van doelstellingen van het programma dat voortkomt uit de lokale nota volksgezondheid 20202023*
Volgens jaarlijkse verantwoording die per gemeente wordt opgesteld
Gezondheidsbevordering
Tevredenheid gemeenten
8,0
Gezondheidsbevordering
Tevredenheid ketenpartners
8,0
Gezondheidsbevordering
Crisisorganisatie
Crisisorganisatie
Realiseren optimale bezetting van de (piket) poule voor uitvoering van de taken van de GGD ZHZ in crisissituaties
Minimaal 1 OTO (opleiden, trainen en oefenen) activiteit per werkproces per jaar.
4x (wnd.) Directeur Publieke Gezondheid 4 x procesleider Psychosociale Hulpverlening 4 x procesleider Infectieziektebestrijding 4x procesleider communicatie 4x procesleider geneeskundig onderzoek 100 %
OGGZ
Aantal nieuwe meldingen Meldpunt Z&O (initieel)
2.200 (marge 10%)
OGGZ
Doorlooptijd en formatieve inzet GGD verminderen bij trajecten woningvervuiling, bij huur en koopwoningen
Huur < 296 dagen Koop < 644 dagen
*Onder voorbehoud van uitvoering nieuw programma gezondheidsbevordering.
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2024 14
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) P1 Publieke Gezondheid Infectieziektebestrijding
Jaarrekening 2022 Lasten
Baten
Begroting 2023 Herzien
Saldo
Lasten
Baten
Begroting 2024
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
1.235
1.329
93
1.325
1.325
0
1.375
1.375
0
SOA/Sense
638
724
86
425
425
0
439
439
0
TBC
431
450
19
453
453
0
464
464
0
Marktgerichte taken
590
428
-162
588
588
0
607
607
0
Gezondheid en Milieu
167
175
8
273
273
0
283
283
0
Toezicht Kinderopvang
1.022
853
-169
1.089
1.089
0
1.131
1.131
0
167
38
-130
156
156
0
162
162
0
1.644
1.619
-25
1.829
1.829
0
1.899
1.899
0
293
293
-0
211
211
0
218
218
0
OGGZ
2.139
2.003
-136
2.124
2.124
0
2.198
2.198
0
COVID-19
40.066
40.066
0
0
0
0
0
0
0
Saldo baten en lasten
48.393
47.978
- 415
8.472
8.472
0
8.778
8.778
0
Toezicht WMO Gezondheidsbevordering Crisisorganisatie
Mutaties reserves Geraam d resultaat
0
0
0
0
0
0
0
0
0
48.393
47.978
- 415
8.472
8.472
0
8.778
8.778
0
Toelichting De afwijking tussen de jaren 2023 en 2024 is het gevolg van indexatie.
1.1.2.
Veilig Thuis
Veilig Thuis ZHZ heeft de wettelijke taak om kinderen en volwassenen in afhankelijkheidsrelaties te beschermen bij situaties waar veiligheid op het spel staat, omdat iedereen recht heeft op een ‘veilig thuis’. Veiligheid is een voorwaarde opdat alle mensen van - 9 maanden tot 100+ jaar onbelemmerd kunnen functioneren en zich optimaal kunnen ontwikkelen en ontplooien. Voor het borgen van deze veiligheid werkt Veilig Thuis intensief samen met gemeenten, politie, Veiligheidshuis en de regionale en lokale (zorg)partners, waaronder de lokale teams. Wat willen wij bereiken? Binnen de Dienst Gezondheid en Jeugd, geeft het cluster gezond en veilig opgroeien (GVO) uitvoering aan de Jeugdhulp en aan Veilig Thuis. Veilig Thuis ZHZ heeft de wettelijke taak om kinderen en volwassenen in afhankelijkheidsrelaties te beschermen bij situaties waar veiligheid op het spel staat, omdat iedereen recht heeft op een ‘veilig thuis’. Veiligheid is een voorwaarde opdat alle mensen van - 9 maanden tot 100+ jaar onbelemmerd kunnen functioneren en zich optimaal kunnen ontwikkelen en ontplooien. Voor het borgen van deze veiligheid werkt Veilig Thuis intensief samen met gemeenten, politie, Veiligheidshuis en de regionale en lokale (zorg)partners, waaronder de lokale teams.
Opgavegericht werken In het Meerjaren Beleidsplan 2024 -2027 (MJP) worden een aantal domein-overstijgende opgaven op het vlak van Jeugd en Veiligheid geformuleerd. De maatschappelijke opgave voor Gezond en Veilig opgroeien ligt voor belangrijk deel op het terrein van meer preventief handelen. De opgave is om problemen te voorkomen en vroeger problemen te signaleren op een zodanige wijze dat sneller, laagdrempeliger en lichter kan worden ingegrepen. Zo dicht mogelijk bij het gezin of de jongere. De opgave Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2024 15
heeft een breed spectrum aan stakeholders. Denk daarbij aan gemeenten, justitie, Raad voor de Kinderbescherming, Veilig Thuis, Gecertificeerde Instellingen, scholen, Jeugdgezondheidszorg, Gezondheidsbevordering en zorgaanbieders. Daarnaast zijn er vele stakeholders in het sociaal domein, bijvoorbeeld volwassenenzorg (Wmo, Zvw) en de uitvoeringspartijen van de Participatiewet. De afgelopen jaren is gebleken dat meer aandacht voor preventie bij kwetsbare groepen jeugdigen en gezinnen van belang is en kan opleveren in termen van kwaliteit van de ondersteuning en kostenreductie. Op basis van de opgebouwde informatiepositie en expertise kunnen SOJ en Veilig Thuis gemeenten adviseren over kansen die er liggen voor het lokale preventie beleid. Preventie en vroegsignalering vragen om een integrale en systematische aanpak, samen met gemeenten en ketenpartners. De activiteiten, projecten en programma's binnen DG&J die een bijdrage aan de geformuleerde maatschappelijke opgave kunnen leveren, zullen bij elkaar worden gebracht in een gezamenlijke ontwikkelopgave voor Gezond en Veilig opgroeien. Wat gaan wij daarvoor doen? Veilig Thuis is gericht op interventies in situaties waar de veiligheid in het geding is van kinderen en volwassenen in afhankelijkheidsrelaties. Veilig Thuis zet in op de borging van de veiligheid en stabilisatie van de situatie.
Veilig Thuis doet dit in samenwerking met politie en de hulpverlening. Daarnaast is Veilig Thuis een 'expertisecentrum' waar kinderen, volwassenen, betrokkene(n) en professionals deskundige steun en advies krijgen bij hun vragen op het gebied van (vermoedens) van huiselijk geweld, ouderenmishandeling en kindermishandeling. Uitvoering De kerntaken van Veilig Thuis laten zich als volgt samenvatten: •
•
•
•
•
Veilig Thuis is het regionale meldpunt waar inwoners en professionals vermoedens en signalen van kindermishandeling, huiselijk geweld en ouderenmishandeling kunnen melden. Veilig Thuis beoordeelt en weegt de meldingen (triage) om vervolgens een interventie te plegen of toe te leiden naar passende hulpverening. Als het nodig is, vindt er nader onderzoek door Veilig Thuis plaats. Veilig Thuis is een 'expertisecentrum' waar kinderen, volwassenen, betrokkene(n) en professionals deskundige steun en advies krijgen bij hun vragen op het gebied van (vermoedens) van huiselijk geweld, ouderenmishandeling en kindermishandeling. Veilig Thuis onderneemt direct gerichte interventies in situaties waar de veiligheid in het geding is van kinderen en volwassenen in afhankelijkheidsrelaties. Het Crisisinterventieteam van Veilig Thuis is 7 x 24 uur bereikbaar en beschikbaar. Tevens voeren zij de hoortaak van de WvGGZ uit. Veilig Thuis voert de coördinatie van de Wet Tijdelijk Huisverbod uit. Veilig Thuis zorgt voor de coördinatie tussen strafketen en zorgketen. Veilig Thuis voert zowel binnen en buiten kantoortijden (bereikbaarheidsdienst) de risicotaxatie van slachtoffer en pleger uit, rapporteert en adviseert de burgemeester en fungeert als eerste aanpreekpunt voor politie en zorginstanties.
Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming Landelijk wordt gewerkt aan de vernieuwing van de jeugdbeschermingsketen, het zogenaamde Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. Binnen dit scenario wordt een herziening voorgesteld van het werk rondom de jeugdbescherming, waarin de Raad voor de Kinderbescherming, de Gecertificeerde Instellingen en Veilig Thuis intensief met Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2024 16
elkaar gaan samenwerken. Hierbij wordt gedacht aan het opzetten van 'Regionale Veiligheidsteams' waarin genoemde partijen participeren, in nauwe samenwerking met de lokale teams. Vanaf 2023 zijn gemeenten gestart met het zetten van de eerste stappen bij het concreet vormgeven van het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming in onze regio ZuidHolland Zuid. Veilig Thuis levert hier actieve bijdrage aan en ziet mogelijkheden om via deze nieuwe aanpak een preventieve invloed uit te oefenen op de instroom van meldingen. Cruciaal hierbij is 'de beweging naar de voorkant' die samen met gemeenten wordt vormgegeven. Het gemeentelijke programma ‘Veilig Opgroeien is Teamwerk’ legt hiervoor de basis. Samenwerking versterken met lokale teams In 2023 is een plan van aanpak opgesteld voor de verbetering van de samenwerking tussen lokale teams en Veilig Thuis als het gaat om op- en afschaling van veiligheidsdossiers. Hier wordt in 2024 op verder gebouwd. Om lokale teams goed in positie te brengen voor de begeleiding van complexe (veiligheids)situaties zal Veilig Thuis ook in 2024 blijven investeren in de lokale samenwerking met de jeugdteams en sociale wijkteams in Zuid-Holland Zuid. Dit zal gebeuren in de vorm van het actief participeren van Veilig Thuis in 'Veilig opgroeien is teamwerk'. Door het eerder samen op te trekken in casuïstiek aan de voorkant kan escalatie voorkomen worden.
Dit vraagt ook een ontwikkelslag bij de jeugdteams en sociale wijkteams, zeker in meer complexe casuïstiek.
Indicatoren Prestatie-Indicator Meldingen Veilig Thuis ZHZ Doorlooptijden Veilig Thuis ZHZ
Direct overdragen van meldingen Overdracht met Ondersteuning Onderzoek Behandeling advies aanvragen Klanttevredenheid Specifiek Crisisinterventieteam Geleverde crisisinterventies (doelgroep 0 – 100) Bijdrage aan huisverbod buiten kantooruren Uitvoering hoorfunctie in het kader van de wet verplichte ggz Direct overdragen van casus aan lokaal
Norm Aantal meldingen op jaarbasis 4.000 4.200 Triage: binnen 5 werkdagen (norm: 95100%) Onderzoek: binnen 10 weken afgerond (norm: 85-100%) 62% 24% 14% Aantal adviezen op jaarbasis 2.700-2.900 7,5 Aantal aanvragen op jaarbasis 500 Aantal risicotaxaties op jaarbasis 35 Aantal aanvragen op jaarbasis 400 Binnen 48 uur
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2024 17
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Jaarrekening 2022
P2 Veilig Thuis
Lasten
Baten
Begroting 2023 Herzien
Saldo
Lasten
Baten
Begroting 2024
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Volwassenen
1.242
1.239
-3
1.375
1.375
0
1.426
1.426
0
Jeugd
4.969
4.999
29
5.500
5.500
0
5.706
5.706
0
997
1.004
7
1.134
1.134
0
1.176
1.176
0
7.208
7.241
34
8.009
8.009
0
8.309
8.309
0
Crisisdienst Saldo baten en lasten Mutaties reserves Geraam d resultaat
0
0
0
0
0
0
0
0
0
7.208
7.241
34
8.009
8.009
0
8.309
8.309
0
Toelichting De afwijking tussen de jaren 2023 en 2024 is het gevolg van indexatie.
1.1.3.
Onderwijs en aansluiting arbeidsmarkt
Wat willen wij bereiken? De Dienst wil bijdragen aan ontwikkelingskansen van kinderen en jongeren in ZuidHolland Zuid. Dat doen we onder andere met de consulenten LVS door voor zoveel mogelijk kinderen en jongeren het recht op onderwijs te waarborgen. En we zetten matchmakers in om voor zoveel mogelijk jongeren een passende plek in de samenleving te vinden. Dat kunnen we niet alleen. De consulenten en matchmakers werken nauw samen met vele partners in het veld van onderwijs, zorg en arbeidsmarkt. Schoolbezoek en het behalen van minimaal een startkwalificatie zijn wezenlijk voor een goede start in het leven. Nationaal en regionaal bestaan zorgen over het te grote aantal kinderen en jongeren dat spijbelt of helemaal geen onderwijs volgt. Wij willen bereiken dat kinderen en jongeren de kans krijgen hun talenten te ontplooien. Als er drempels zijn voor schoolbezoek zorgt Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten (LVS) voor het verbinden van onderwijs, zorg en zo nodig handhaving, zodat elk kind en elke jongere het onderwijs en zonodig de hulp, krijgt die bij hem of haar past.
Wat gaan wij daarvoor doen? Investeren in het verhogen van de aanwezigheid op school Deelname aan onderwijs is belangrijk voor kinderen en jongeren. Het geeft ritme en structuur. School is een plek om vrienden te maken, sociale vaardigheden op te doen en kennis te verzamelen. Schoolverzuim is minder onschuldig dan het misschien lijkt. Verzuim kan een voorbode zijn van uitval en thuiszitten. Daarnaast kan schoolverzuim een signaal zijn van problematiek bij een jongere en/of het gezin waarvan hij/zij deel uitmaakt. Ook in 2024 werkt LVS, in nauwe samenwerking met onderwijs, samenwerkingsverbanden passend onderwijs, jeugdteams, jeugdgezondheidszorg en gemeenten aan het in beeld krijgen en oplossen van schoolverzuim. De regionale aanpak Thuiszitten wordt ook in 2024 programmatisch aangepakt. Daarin spelen samenwerkingsverbanden Passend onderwijs een prominente rol. In 2024 zal LVS de taken uitvoeren die voortvloeien uit de in 2023 vastgestelde regionale 'doe-agenda'. De ontwikkeling van thuiszitten monitoren we in een regionaal dashboard en dit bespreken we periodiek met gemeenten en onderwijsveld.
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2024 18
LVS is verantwoordelijk voor de uitvoering van de wettelijke leerplichttaak. Alle kinderen tussen vijf en achttien jaar die in Nederland wonen zijn verplicht om naar school te gaan. De leerplicht en kwalificatieplicht beschermt het recht op onderwijs van deze kinderen. Dit geldt ook voor kinderen met een andere nationaliteit en voor kinderen van asielzoekers, vluchtelingen en vreemdelingen. Deze laatst genoemde doelgroepen nemen toe in omvang, en vragen specifieke aandacht van LVS. LVS ZHZ bewaakt zowel de leerplicht als de kwalificatieplicht voor de tien gemeenten. Wanneer een leerplichtige jongere niet (meer) op school verschijnt (verzuimt) ontvangt LVS ZHZ hiervan een melding. De consulenten LVS voeren regie op het proces dat ertoe moet leiden dat de jongere zo spoedig mogelijk de schoolgang kan hervatten en dat belemmeringen worden weggenomen. Hiervoor wordt de Methodische Aanpak Schoolverzuim (MAS) gebruikt. Hierin zijn de consulenten LVS de spin in het web. Zij werken nauw samen met de ouders en jongeren, intern schoolbegeleiders, JGZ, jeugdzorgbegeleiders of vertegenwoordigers van het Openbaar Ministerie, de Raad voor de Kinderbescherming en Jeugdbescherming West. LVS ZHZ reageert niet alleen op meldingen van schoolverzuim, maar is ook adviseur richting de diverse partners, jongeren en ouders.
Indien nodig wordt handhavend opgetreden, bijvoorbeeld door een verwijzing van de jongere naar Halt of het opmaken van een proces-verbaal. De kamerbrief van minister Wiersma stelt in 2024 een verandering in het vooruitzicht in de aanpak van schoolverzuim. De aangekondigde verschuiving van het registreren van aanwezigheid in plaats van afwezigheid zal zorgen voor een aanpassing in de werkwijze van LVS en ketenpartners. Op het moment van schrijven is nog niet bekend wat deze aanpassing in gaat houden en welke gevolgen dit zal hebben voor LVS.
RMC/ Voortijdig Schoolverlaten Investeren in het voorkomen van voortijdig schoolverlaten Het aantal voortijdig schoolverlaters 18-23 jarigen is de afgelopen jaren gestegen. Na een Covid-19 gerelateerde recordlaagte van vsv cijfers schooljaar 2019-2020 (632 vsv’ers), zien we in schooljaar 2020-2021 een stijging (702 vsv’ers), waarbij verwacht wordt dat deze trend doorzet, wellicht zelfs naar de schooljaren 2023-2024 en 20242025, de schooljaren waarop deze begroting betrekking heeft. Deze verwachting is gebaseerd op een analyse van de onderliggende oorzaken voor de cijfermatige ontwikkeling. Die oorzaken zouden wel eens lang kunnen doorwerken: • Soepele beoordelingen in de Covid-jaren, waardoor in- en doorstroom plaatsvond van jongeren die mogelijk niet toegerust zijn voor de gekozen opleidingen (effect zal afvlakken) • Een toename van het aantal jongeren dat een verkeerde studiekeuze maakt • Een toename van mentale problemen bij studenten. Het CBS heeft aangetoond dat een duidelijk verband bestaat tussen het hebben van psychische problemen en de kans op voortijdig schoolverlaten. • De krappe arbeidsmarkt. Bij een groeiende economie wordt werken, als alternatief voor een opleiding, aantrekkelijker. Er kan dan ongediplomeerde uitstroom naar werk plaatsvinden.
Onderwijsinstellingen, zorg, LVS en ketenpartners werken nauw samen om voortijdig schoolverlaten zoveel mogelijk te voorkomen, en waar mogelijk een snelle terugkeer naar (ander) onderwijs te organiseren.
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2024 19
Uitvoeren van het regionaal programma voortijdig schoolverlaten 2020-2024 OCW heeft op basis van het regionaal programma VSV 2020-2024 subsidie verstrekt. Verwacht wordt dat deze programmaperiode met 1 jaar wordt verlengd (inclusief extra middelen), omdat implementatie van het nieuwe wetsvoorstel van school naar werk (zie hierna) pas in 2025 wordt voorzien. In 2025 wordt dan gestart met een nieuwe programmaperiode voortijdig schoolverlaten, inclusief het vangnet van school naar werk. In het huidige programma VSV zijn maatregelen en activiteiten opgenomen die moeten bijdragen aan het verminderen of voorkomen van het aantal voortijdig schoolverlaters. RMC/LVS voert in dit programma twee maatregelen uit: Ten eerste de coördinatie op 'De Overstap', waarbij examenkandidaten van het vmbo worden gevolgd en –indien nodig - geholpen bij hun overstap naar het mbo. Deze overstap is ook een risicomoment voor voortijdig schoolverlaten. Vaak melden jongeren zich niet of te laat aan voor de mbo-opleiding. LVS/RMC monitort of jongeren op tijd zijn ingeschreven voor een mbo-opleiding en wanneer ze geen inschrijving hebben, worden ze geholpen bij het vinden van een passende opleiding. Ten tweede bevat het regionaal programma een impuls voor de aanpak Matchmakers, de outreachende en integrale ondersteuning voor jongeren die al langer niet meer naar school gaan.
Met middelen vanuit het regionaal programma VSV wordt expertise van MeeVivenz in dit team ingekocht in de vorm van een extra matchmaker. Versterken sluitend vangnet onderwijs - arbeidsmarkt Om de kansengelijkheid op de arbeidsmarkt voor jongeren te verbeteren werkt het kabinet versneld toe naar een sluitende aanpak, waarin alle spelers in de keten hun verantwoordelijkheid pakken voor het aanbieden van een integraal maatwerkaanbod voor kwetsbare jongeren in de overstap van onderwijs naar werk. De sluitende aanpak krijgt vorm in een verplichtende samenwerking tussen het rmc, het mbo, en de diensten voor werk en inkomen. De rmc-leeftijdsgrens wordt verlengd van 23 jaar naar 27 jaar, waardoor beter wordt aangesloten op wetgeving in het arbeidsmarkt-domein. In het middelbaar beroepsonderwijs wordt een nazorgplicht opgenomen, die de onderwijsinstellingen verplicht extra begeleiding te bieden. Bovendien worden belemmeringen in de participatiewet weggenomen om jongeren zonder uitkering ook naar werk te kunnen helpen (geen 4 weken zoektermijn die een doorlopende begeleiding in de weg staat en de scholingsplicht wordt aangepast). De partijen moeten tot afspraken komen over ondersteuning aan deze (doel)groepen, die worden vastgelegd in het regionaal programma voortijdig schoolverlaten 2024-2028.
De noodzakelijke aanpassingen die nodig zijn in de wetgeving wordt naar verwachting begin 2025 ingevoerd. In het begrotingsjaar 2024 wordt gewerkt aan de ontwikkeling van het vangnet van school naar werk. Het 'huidige' vangnet van school naar werk is gefragmenteerd. Verschillende organisaties werken aan ondersteuning van jongeren die achterstand op de arbeidsmarkt hebben (overstap pro/vso door sociale diensten, overstap entreestudenten door bureau stage en werk, voortijdig schoolverlaters door consulenten LVS en matchmakers). De komst van de nieuwe doelgroep (jongeren met startkwalificatie) is aanleiding om opnieuw ook naar het geheel te kijken om de samenwerking tussen deze organisaties te verbeteren. RMC regio ZHZ en de arbeidsmarktregio's trekken hierin gezamenlijk op, op basis van een gezamenlijke opdracht. Omdat de gemeente Hoeksche Waard deelneemt aan de RMC regio ZHZ en arbeidsmarktregio Rijnmond, wordt met deze gemeente overlegd welke positie zij willen innemen.
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2024 20
Regie voeren op een domeinoverstijgende alliantie voor kwetsbare jongeren De doelgroep jongeren met een afstand tot de arbeidsmarkt is heterogeen en dynamisch. Er is maatwerk nodig. In Zuid-Holland Zuid is aan die behoefte invulling gegeven in de aanpak matchmakers. Hierin voert LVS ZHZ regie op een alliantie van partijen, waaronder Rnewt, de Sociale Dienst Drechtsteden, Avres en de gemeente Hoeksche Waard afdeling Participatie, met als doel kwetsbare jongeren zonder startkwalificatie in beeld te brengen en ten minste 175 van hen te begeleiden richting een opleiding of een (leer)baan. De samenwerkende organisaties combineren een ambulante aanpak met maatwerk. De aanpak matchmakers past goed bij de wetenschappelijke inzichten op het terrein van het ondersteunen van kwetsbare groepen. Bovendien is de afgelopen jaren gebouwd aan een duidelijke, herkenbare aanpak op meerdere niveaus én is de aanpak een regionaal bekende en erkende praktijk in de keten geworden. Deze ontwikkeling is in lijn met de overweging van het kabinet om gemeenten de mogelijkheid te geven de volledige groep van niet-economisch zelfstandige jongeren tussen 16 en 27 jaar in beeld te brengen. De wettelijke titels op grond waarvan jongeren in beeld gebracht (kunnen) worden, zorgen op dit moment niet voor een sluitend overzicht van de doelgroep. De ambitie is om wel een integraal beeld van deze groep te krijgen.
Landelijk is daarom wetgeving in voorbereiding die de doelgroep van het RMC verruimt tot 27 jaar (nu 23 jaar). Deze ontwikkeling zal de huidige monitorings- en de signalerings-functie van RMC optimaliseren en daarmee ook de effectiviteit van de matchmaker-aanpak vergroten. Nieuwe allianties om meer jongeren te bereiken Matchmakers bieden ondersteuning aan jongeren met afstand tot de arbeidsmarkt bij het vinden van een opleiding of een (leer)baan. Jongeren tussen 18 en 27 jaar kunnen een beroep doen op ondersteuning. Veel jongeren komen nu in beeld op basis van gegevenssets van het Inlichtingenbureau. Deze jongeren worden gericht aangeschreven en in de thuissituatie opgezocht. Een veel kleiner deel van de jongeren komt in contact met de matchmakers, doordat een partner (jongerenwerkers, consulenten lvs, medewerker jeugdteam, adviseur leerwerkloket, etc.) een jongere warm overdraagt of doordat hij zelf of een familielid contact opneemt. Door nieuwe allianties te sluiten met bijvoorbeeld de gecertificeerde instellingen en het beroepsonderwijs in de regio kunnen meer kwetsbare jongeren in beeld worden gebracht. In dit begrotingsjaar 2024 worden nieuwe allianties gesloten om meer jongeren in beeld te brengen en te ondersteunen bij het vinden van een geschikte opleiding of (leer)baan.
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2024 21
Indicatoren Waarde in jaarrekening 2022
Product
Prestatie-indicator
Leerplicht*
Aantal afgehandelde meldingen van relatief verzuim
2.115
Leerplicht*
Aantal afgehandelde meldingen van absoluut verzuim
245
Leerplicht*
Aantal afgehandelde meldingen verzuim 18+
nieuw
Leerplicht*
Aantal thuiszitters
nieuw
Leerplicht*
Aantal aangevraagde vrijstellingen
401
Leerplicht*
Aantal verleende vrijstellingen (doel: verminderen)
323
Leerplicht*
Percentage leer- en kwalificatieplichtige jongeren dat staat ingeschreven op een school
100%
VSV/RMC*
Aantal jongeren in beeld gebracht door matchmakers
1.005
VSV/RMC*
Aantal jongeren geplaatst door matchmakers
151
* Voor de indicatoren kunnen we door gebrek aan ervaringsgegevens nu nog geen norm stellen. Mogelijk gaat 2023 voldoende ervaringsgegevens opleveren om bij eerste burap 2024 zowel een norm te kunnen presenteren als een eerste standcijfer en een jaarprognose.
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) P3 Onderwijs en aansluiting arbeidsmarkt
Jaarrekening 2022 Lasten
Baten
Begroting 2023 Herzien
Saldo
Lasten
Baten
Begroting 2024
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Leerplicht
1.209
1.158
-51
1.299
1.299
0
1.347
1.347
RMC/VSV
1.136
1.186
50
1.328
1.328
0
1.378
1.378
0
Saldo baten en lasten
2.344
2.343
-1
2.626
2.626
0
2.725
2.725
0
Mutaties reserves Geraamd resultaat
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
2.344
2.343
-1
2.626
2.626
0
2.725
2.725
0
Toelichting De afwijking tussen de jaren 2023 en 2024 is het gevolg van indexatie.
1.1.4.
Jeugdgezondheidszorg
Jeugdgezondheidszorg is een cruciale schakel in zowel de publieke gezondheidszorg ‘van conceptie tot het levenseinde’ als in de jeugdzorg. Hoe eerder we gezondheids- en ontwikkelachterstanden kunnen tegengaan, des te beter voor het individu en voor de samenleving. Zuid-Holland Zuid is één van de weinige regio’s die de JGZ privaatrechtelijk heeft gepositioneerd buiten de GGD. Om meer inhoudelijke verbindingen te krijgen en daarmee meer toegevoegde waarde voor 'gezond en veilig opgroeien', is een meer samenhangende sturing en prioritering nodig. Voorts heeft de bestrijding van de COVIDpandemie de kwetsbaarheid aangetoond van een relatief kleine GGD als de GGD ZHZ, met een smalle medische basis omdat artsen en verpleegkundigen jeugdgezondheidszorg geen onderdeel zijn van het team (zie ook evaluatierapport Berenschot 2021). Het
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2024 22
contract met Jong JGZ liep eind 2023 af. Op 9 februari 2023 heeft het Algemeen Bestuur besloten tot continuring van de contract afspraken met Jong JGZ tot 31 december 2025.
Wat willen wij bereiken? Een inhoudelijk en organisatorisch toekomstbestendige Jeugdgezondheidszorg (JGZ) zit in het hart van de lokale preventie en vroeg signalering. Door optimale benutting van de expertise en de lokale nabijheid van de JGZ consultatiebureaus in samenwerking met de lokale jeugdteams en het onderwijs kan concrete gezondheidswinst worden behaald. Vooral zorg op maat als uitgangspunt van het basispakket JGZ (aangevuld met lokale maatwerk afspraken) gecombineerd met de uitvoering het Rijksvaccinatieprogramma kunnen kansenongelijkheid en groeiende gezondheidsverschillen verkleinen. Onze preventieve programma's gericht op opvoeding, veiligheid van kinderen, infectiepreventie, gezonde leefstijl, mentale gezondheid en gezonde leefomgeving bieden onze inwoners aanvullend een concreet handelingsperspectief voor 'gezond en veilig opgroeien' in Zuid-Holland Zuid. Wat gaan wij daarvoor doen? • •
• • •
•
Beweging naar voren blijven stimuleren Belang blijven benadrukken van meer uniformiteit in het aanbod van Jong JGZ per gemeente, zodat kinderen en gezinnen ongeacht hun woonplaats dezelfde ondersteuning en zorg kunnen krijgen Verwachte uitbreiding van het RVP met de Rotavirus-vaccinatie Verwachte implementatie van het injecteren van pasgeborenen met vitamine K Uitvoering van de in 2023 vast te stellen bestuursopdracht om tot een inhoudelijke en organisatorische toekomstbestendige JGZ te komen: o Afronding van de onderzoekfsfase (verkenning wat een inhoudelijk toekomstbestendige JGZ zou moeten bieden + evaluatie verkenning mogelijke governance scenario's) en oplevering adviesrapport o Bespreken adviesrapport met betrokkenen o Besluitvorming over opdrachtverleningsconstructie vanaf 2026 Start implementatie van het gekozen scenario voor een toekomstbestendige JGZorganisatie
Ambtities Kansrijke Start In 2024 zetten Jeugdgezondheidzorg, Gezondheidsbevordering samen met ketenpartners in op Kansrijke Start en uitwerking van de in 2023 op te stellen agenda van de regionale coalitie Kansrijke Start naar een domeinoverstijgend meerjarenplan met behoud van 'coleur locale'. • Inhoudelijke en organisatorische inbedding Kansrijke Start binnen DGJ • Borging/structurele inbedding van de regionale coalitie Kansrijke Start ZHZ bij één van de regionale samenwerkingspartners • Verdere versterking van de rol van DGJ als kennispartner op het thema Kansrijke Start • Een aparte tegel Kansrijke Start op hoegezondiszhz.nl met per gemeente en regionaal een overzicht van beschikbare data rondom dit thema • Verrijking van de regiobeelden en -plannen met Kansrijke Start data
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2024 23