Algemene beschouwingen VVD op de Perspectiefnota voor 2025.pdf

Algemene beschouwingen VVD Vandaag bespreken we de jaarrekening, de burap en de perspectiefnota. De algemene beschouwingen zijn een belangrijk politiek momentum in het jaar. Maar ook een moment waarop we in de spiegel moeten kijken en een weinig rooskleurig beeld onder ogen moeten komen. Kijkend naar het positief resultaat over 2023 zou je nog iets van positiviteit kunnen halen. Maar als je dieper het jaarverslag in duikt dan is evident dat we het positieve resultaat niet op het eigen conto mogen schrijven maar de extra bijdrage vanuit het rijk voor de Oekraine daar debet aan is. Wat verder zorgen baart is de structurele onderbezetting van de gemeentelijke organisatie. Het invullen met inhuur is een dure manier van pleisters plakken. Duur omdat inhuur per definitie meer geld kost, een kleine gemeente het moet hebben van lokale kennis, betrokkenheid en binding. En met invulling door inhuur bouw je niet aan een duurzame kwalitatieve eigen organisatie. Verder zien we overschrijdingen in het sociaal domein waar kostenbeheersing maar niet lijkt te lukken en we jaar op jaar steeds steviger zienswijzes indienen. Zonder succes. Onvermogen of onwil ? Onacceptabel en onhoudbaar naar de opgave die voor ons ligt. Want als we de kosten niet weten te beheersen hoe komen we dan ooit tot de noodzakelijke kostenreductie.

Natuurlijk zijn er ook mooie dingen gerealiseerd en is er voortgang geboekt om langlopende woningbouw- en andere dossiers vlot te trekken. We zijn nog steeds een gaaf dorp om in te wonen. Dat mogen we ons realiseren zonder dat we er daarbij aan ontkomen de harde realiteit onder ogen te zien. Ambities en het vermogen om die te realiseren zijn niet in balans. Het vertrouwen in politiek en openbaar bestuur is onverminderd laag. Dan helpen slepende dossiers als Flexwoningen, gebrekkige communicatie en dwangsommen ons niet. Dat kan en moet beter. In de uitvoering en in de keuzes die we moeten maken. Dat vraagt wat van ons allemaal.

We hebben met alle andere gemeenten in ons land het ravijnjaar in het verschiet en daarmee een ronduit somber perspectief. Niets doen, hopen dat het overwaait is een slechte raadgever. Dat kunnen wij ons niet permitteren. Dat gezegd hebbend hebben we in essentie twee knoppen om aan te draaien: de inkomsten- en de uitgavenknop. De insteek om nu aan beide knoppen te gaan draaien is terecht. Ook de ambitie waar we dit jaar op uit willen komen is uitlegbaar. Niet gelijk de botte bijl maar een realistische insteek past bij ons dorp.

Wat zijn daarbij voor de VVD belangrijke uitgangspunten? Kostendekkendheid is een belangrijk uitgangspunt in ons gemeentelijk financieel beleid. Dat is een eerlijk standpunt wat goed is uit te leggen. Dus ook voor afvalstoffen en begrafeniskosten. En als we vinden dat dit tot ongewenste lastenstijgingen leidt dan moeten de kosten omlaag. Toch zijn naast kostendekkendheid ook in breder perspectief lastenstijgingen niet te voorkomen. Het piept en kraakt op de arbeidsmarkt en kosten stijgen ongekend hard. Dat maakt voor burgers maar ook voor ons als lokale overheid een serieuze financiële opgave. Daarnaast krijgen wij de CAO stijgingen (die wij iedereen van harte gunnen) 1 op 1 doorberekend van nagenoeg alle verbonden partijen. Opnieuw een stevige lastenstijging van gemeentelijke lasten zoals voorgesteld door het collega (alleen de OZB met 6%) voor onze inwoners en bedrijven dit jaar doet ons als VVD pijn. Het voorstel om dat opnieuw eenmalig te compenseren met 40€ is een mooie geste maar verzacht die pijn niet. De keuze voor het doorzetten van se lijn van opnieuw een lastenverhoging is voor ons alleen te billijken als daar ook serieuze ingrepen in onze uitgaven tegenover staan.

Waar zouden we die moeten vinden?

Kerntaken Scherp zijn op de kerntaken. Wat mag je wel en wat mag je niet van burgers zelf verwachten. Veiligheid, een kwalitatieve buitenruimte zijn verantwoordelijkheden die je niet van een burger mag verwachten. We kunnen verenigingen ondersteunen maar ligt daar niet een primaire taak voor de leden? Wij willen voorzieningen zoals het zwembad in stand houden en blijven aanbieden aan onze inwoners. Maar hoever moeten we gaan in het faciliteren van vervoer ?

Sociaal domein Veel geld in om. Veel goede initiatieven. Preventie prima. Wij hebben waardering voor alle professionals en vrijwiligers die zich met hart en ziel inzetten voor de mensen in ons dorp maar als we minder te besteden hebben, zijn keuzes maken onvermijdelijk. En keuzes gaan niet over hier niet of bij mij vooral niet. Wij merken dat we dat moeilijk vinden in deze raad Subsidierelaties en verbonden partijen. Herijken subsidiebeleid nog niet gelukt. Gelukkig al wel winstwaarschuwingen. Onduidelijk welke impact activiteiten hebben waardoor het lastig is keuzes te maken. Wat werkt wel wat niet. Wat gebeurt er als we op een terrein 50k bezuinigen. Wat krijgen we dan niet meer. Maar niet afbrekenwat moeilijk opgebouwd kan worden mag geen loze kreet zijn om bezuinigingen buiten de deur te houden. Meetlat hanteren in plaats van aannames en veronderstellingen over vermeende afbraak. Het feit dat we nu lokaal op het gebied van arbeidsparticipatie aan de slag gaan omdat wat we bij de regionale invulling ervan niet is wat we mogen verwachten laat zien dat dat kan. Tegelijkertijd laat het ook zien dat we onvoldoende scherp zijn naar verbonden partijen die een taak voor ons uitvoeren. Want waarom nu pas deze conclusie? Die had eerder getrokken mogen en moeten worden. Communicerende vaten: de activiteiten lokaal en regionaal hangen met elkaar samen. Zeker in het sociaal domein.

De VvD pleit er voor om waar het regionaal niet lukt kostenbesparingen te realiseren deze gedachte dan door te voeren in de stelling dat er voor dat taakveld dan lokaal minder ter beschikking zou moeten zijn. Lokaal de uitgaven op niveau houden en kosten op regionaal niveau niet naar beneden krijgen is onhoudbaar. Je kunt het geld maar een keer uitgeven. Je mag de burgers niet elke keer maar laten betalen voor je onvermogen om kosten beheersbaar te krijgen. Een warm hart maar wel die zakelijke blik. Wij merken dat dat in deze raad nog wel eens lastig lijkt.

Eigen organisatie: liever minder kleiner maar gezond Ook hier keuzes voorleggen. Er moet een betere balans komen tussen ambitie en vermogen dit te realiseren.

Wij zullen vanavond in deze raad zeker weer partijen horen die vinden dat het ergens vooral niet gehaald moet worden. Zonder waar het dan wel vandaan moet komen of door een grotere greep in de portemonnee van de Alblasserdammers voor te stellen. Daar kiezen wij in elk geval niet voor. De voorgestelde lastenverzwaring is uitlegbaar in combinatie met geld reserveren en keuzes maken in de uitgaven.