Algemene beschouwingen SGP op de Perspectiefnota voor 2025.pdf

Voorzitter, De Algemene Beschouwingen 2024 vormen een sleutelmoment in onze politieke kalender. Dit is het moment om vooruit te kijken, maar ook om de balans op te maken van de eerste helft van de bestuursperiode van het huidige college. Als SGP-fractie willen we onze waardering uitspreken voor het vele voorwerk van de achterliggende maanden, maar spreken ook onze zorgen en bedenkingen uit. De financiële situatie van onze gemeente is precair en dwingt ons tot het maken van scherpe keuzes. Keuzes die we vanavond samen moeten bespreken. Vooraf 2 opmerkingen n.a.v. de jaarrekening en 1e BURAP: 1. Saldo jaarrekening 1,8mio positief. Veel incidentele meevallers waaronder vergoeding opvang Oekraïners 1,56mio positief. Vraag: welke lessen trekken we hieruit voor de komende jaren? Het kan toch niet zo zijn dat we alleen positief eindigen op basis van incidentele meevallers. 2. 5,6mln aan onrechtmatigheden gerapporteerd, best heel fors, 3% (=2,2mln) is max toegestaan. Wat spreken we af voor de komende jaren? Wat ons betreft melden zodra substantiële mee-/tegenvallers bekend zijn. Vervolgens naar de PPN. Bij aanvang van deze bestuursperiode presenteerde het college een heldere boodschap: "In de vorige bestuursperiode zijn belangrijke keuzes gemaakt voor de toekomst van het dorp. Ons standpunt is dat we eerst zorgen dat al deze projecten 'af' komen.

Wij willen in deze bestuursperiode nadrukkelijk punten zetten en voortgaan op de goede weg die is ingezet." De focus lag daarbij op het afronden van de al gestarte woningbouwprojecten en het realiseren van de gestelde doelen. Echter, voorzitter, de eerlijkheid gebiedt te zeggen dat het behalen van deze doelen nog steeds een grote uitdaging blijkt te zijn. Er rijzen sterke twijfels of de projecten binnen deze periode daadwerkelijk voltooid zullen worden (hierbij ook verwijzend naar de kleurentabel behorend bij jaarrekening en 1e BURAP). Daarnaast constateren we dat de lijst van aanvullende projecten en visiedocumenten niet afneemt, maar juist toeneemt. Het lijkt erop dat dit college steeds meer ballen in de lucht probeert te houden, wat zijn weerslag heeft op de stabiliteit van de organisatie en voortgang in de projecten. In de Perspectiefnota 2025 (PPN) stelt het college voor om op veel beleidsterreinen, waar de gemeente invloed op heeft, minder uit te geven of subsidies te stoppen. Dit lijkt de bekende kaasschaafmethode te zijn. In onze optiek zou het college eerst echte keuzes moeten maken, de ambities temperen en focussen op de kerntaken en de stabiliteit van de organisatie. Wij vragen het college om hierop te reageren. Echte keuzes lijken onvermijdelijk gepaard te gaan met lastenverzwaring.

Wij steunen het college daar alleen in wanneer eerst invulling wordt gegeven aan het temperen van ambities, focus op kerntaken en stabiliteit in de organisatie. In die zoektocht roepen wij het college ook op om ook naar de weerstandsratio te kijken. Een verlaging is voor onze fractie bespreekbaar.

Langs de drie programmatische lijnen willen we aanvullend enkele kritische kanttekeningen plaatsen. Programma 1 – duurzaam, bereikbaar dorp Het streven naar een duurzaam en bereikbaar dorp is een nobel doel, maar ook hier is het zaak om duidelijke keuzes te maken. Het is niet voldoende om op elk gebied een beetje vooruitgang te boeken; we moeten prioriteiten stellen. Het is noodzakelijk dat het college zich richt op de meest impactvolle maatregelen en deze prioriteit geeft boven minder urgente zaken. Laten we stoppen met beleidsmatige documenten die betrekking hebben op circulariteit en het efficiënter omgaan met grondstoffen. Laten we werk maken van een 2 e led verlichtingsproject. Laten we een onderzoek naar een fietslus omzetten in daden (1 fietsonveilige situatie per jaar verbeteren) en laten we werk maken van een tarievenstelsel op het gebied van ons grondstoffenplan. Deze coalitie heeft dit te lang laten liggen en de kosten nemen alleen maar toe. Programma 2 – met oog voor elkaar Als SGP vinden wij het belangrijk dat de zorg en ondersteuning voor de kwetsbaren in onze gemeenschap altijd een prioriteit blijft. In een tijd van financiële krapte is het verleidelijk om te snijden in zorgbudgetten en subsidies, maar dit moet met uiterste voorzichtigheid worden gedaan.

De SGP is er dan ook geen voorstander van om dat wat we in de achterliggende jaren hebben opgebouwd af te schalen. De risico’s of effecten zijn ook benoemd in de taakveldenanalyse. Waarom kiest het college er toch voor om te bezuinigen op Brughuis, GGZ Yulius, jongerenwerk en SWA? Dit zijn juist preventieve voorzieningen in ons sociale domein. Preventie moet juist leiden tot een lagere zorgvraag en lagere kosten. Wij benoemen opnieuw de preventieve kant van een relatieloket. Echtscheidingen zijn helaas de grootste oorzaak van onze jeugdproblematiek en leveren extra druk op de woningmarkt. Wij roepen het college op tot proactief beleid om relaties aan de voorkant te versterken (zie voorbeelden van kerken inzake toerusting). De SGP-fractie ondersteunt de brief van de gezamenlijke scholen om niet te beknibbelen op busvervoer van schoolzwemmen (verkeersveiligheid). Is deze keuze voldoende overdacht, vragen wij het college. Voorzitter, de grootste opgave binnen dit domein ligt regionaal. Wij roepen het college op om richting de begroting taakstellende bezuinigingen op te nemen en daar ook voor te gaan staan. Programma 3 – thuis in ons dorp Het verbeteren van de openbare orde en veiligheid, de leefbaarheid en de verkeersveiligheid zijn kerntaken waar we ons sterk voor maken. Daarom volle steun voor het integraal veiligheidsbeleid.

We steunen het streven naar een veilig en prettig woonklimaat, maar dit vereist een duidelijke prioritering. Laten we uitvoering geven aan de woon-/zorgvisie en bereikbaarheidsvisie en stoppen

met nieuwe initiatieven zoals Polder Blokweer totdat daarvoor ruimte is in de organisatie. Het voorstel om vanaf 2026 op zoek te gaan naar bijdragen van andere partijen voor evenementen is te laat. Wij stellen voor om hiermee al in 2025 te beginnen. Laten we snelheid maken met ons gemeentelijk vastgoedbeleid. Het afstoten van gemeentelijk vastgoed kan incidenteel geld opleveren en de structurele lasten verlagen. Overhead en Organisatie De stabiliteit van onze organisatie is een cruciaal punt van zorg. Het huidige college lijkt te worstelen met het in balans houden van de vele projecten en ambities. Dit heeft geleid tot een organisatie die verder onder druk is komen te staan. De voorgestelde algemene bezuinigingen op subsidies en uitgaven zijn symptomatisch voor een breder probleem: het ontbreken van een duidelijke focus en prioriteitenstelling. Wij dringen er bij het college op aan om een grondige evaluatie van de organisatie door te voeren en te identificeren waar de werkdruk het hoogst is en welke taken kunnen worden geschrapt of uitgesteld. Dit moet gepaard gaan met een kritische blik op de overheadkosten, interim en inhuur. Het doel moet zijn om een robuuste en stabiele organisatie te creëren die in staat is om de kerntaken (o.a. woningbouwprogramma) effectief uit te voeren zonder te worden afgeleid door een overmaat aan nevenprojecten.

Bezuinigen op communicatie, waar al zoveel fout in gaat, past daar dan niet bij. Wij roepen het college ook op om zich te bezinnen op de begraafkosten. De 100% kostendekkendheid steunen wij hierin ook, echter kan het niet zo zijn dat bijna de helft van de begraafkosten te labelen zijn aan overhead (die geen actieve bijdrage leveren aan deze dienstverlening). Daarnaast kan je niet zomaar versoberen op het onderhoud of de kwaliteit omdat Alblasserdammers ook een bepaald onderhoudsniveau hebben afgekocht. Conclusie Voorzitter, het is duidelijk dat we voor uitdagende keuzes staan. Het huidige college wilde aanvankelijk punten zetten, maar heeft zich gaandeweg steeds ambitieuzere doelen gesteld, waaraan het zich nu lijkt te vertillen. Wij roepen het college op om duidelijke prioriteiten te stellen, de ambities te temperen en de focus te verleggen naar de kerntaken en de stabiliteit van de organisatie. Alleen op deze manier kunnen we een solide basis leggen voor de toekomst van ons dorp en de gestelde doelen daadwerkelijk realiseren.

Tot slot Voorzitter, vanavond spreken we veel over ‘perspectief’. Alblasserdam verkeert in zwaar weer. Dat kan ons onrustig maken, maar alles ook weer in perspectief kijkend naar de onrust in ons land, Europa en de wereld. Onze fractie wil niet onbenoemd laten dat wij geloven in een ander perspectief zoals opgeschreven in Psalm 112 waar gesproken wordt over een welgelukzalig perspectief: ‘Welgelukzalig is de man / vrouw die de HEERE vreest’. Daarin ligt eeuwigheidsperspectief. Dat wensen wij het college en de raad van harte toe.