Algemene beschouwingen D66 op de Perspectiefnota voor 2025..pdf

Voorzitter, Dank u wel. Laten we beginnen bij de jaarstukken. Wederom lijkt het resultaat, door incidentele meevallers (met name opvang van Oekraïners), goed te zijn. Echter, laat de jaarrekening een negatief saldo van baten en lasten zien van iets meer dan 7 ton. Daarnaast is, door verminderde investeringen, de schuldpositie minder verslechterd dan verwacht. Een belangrijk nieuw punt is de rechtmatigheidsverantwoording. Dit betreft een flinke wijziging in de manier van rapporteren. Zoals onder andere gemeld door de accountant, zijn de landelijke richtlijnen hiervoor nog niet ingericht. Onze fractie kan zich vinden in de toelichting van het college, maar roepen het college wel op aan de slag te gaan met de verbeterpunten. Voorzitter, in het overzicht van de bestemmingsreserves is de “Bestemmingsreserve corona” nog terug te vinden. Deze was bestemd voor corona gerelateerde uitgaven in een volgend jaar. Inmiddels is deze periode gelukkig al weer even achter de rug. Heeft het voor komend jaar nog zin om deze specifieke bestemmingsreserve (á €471.351) aan te houden? Is dit doel inmiddels niet achterhaald en is het niet beter om deze straks bij de begroting, gelijk op te heffen? Voorzitter, afgelopen raadsronde spraken we in de commissie bestuur en samenleving over het rapport van de rekenkamer met betrekking tot het subsidiebeleid.

Het college heeft toen toegezegd om het subsidieregister ‘uit eigen beweging te plaatsen’. Onze fractie had deze dan ook, zoals gebruikelijk was, ten tijde van de jaarrekening verwacht. Wanneer komt deze beschikbaar? Voorzitter, laten we vooruit kijken naar komend jaar. Als gemeente staan we voor een flinke uitdaging, welke in 2026 nog eens versterkt wordt door het teruglopen van de bijdrage vanuit de Rijksoverheid. We ontkomen hierbij niet aan het maken van lastige keuzes. Dank aan de adviezen van de insprekers die opkomen voor de belangen van de groepen die zij vertegenwoordigen, dit wordt altijd gewaardeerd. Als raad hebben we echter naar het totaalplaatje te kijken. Besparingen zijn, helaas, nodig op alle domeinen (sociaal, fysiek en de eigen organisatie). Deze zullen we ook moeten plaatsen in het perspectief van de totaalbedragen die naar deze domeinen gaan. Neem bijvoorbeeld de bezuiniging op de SWA, waarbij er voorgesteld wordt om 13k te bezuinigen op een totaal van iets meer dan 8 ton subsidie (in 2022). Onze fractie heeft veel waardering voor hun inzet, maar vindt dit voorstel wel in verhouding tot het totaal bedrag dat zij ontvangt. Wat D66 betreft, betekent bezuinigen niet per se dat er op al die ‘posten’ dingen niet meer gebeuren. Het zal niet makkelijk zijn, maar wij zijn er van overtuigd dat er meer (creatieve) opties zijn.

Wij roepen het college dan ook op om de verschillende maatschappelijke partners hierbij te ondersteunen. Zo draagt de Adviesraad Sociaal Domein Alblasserdam aan om samenwerking te zoeken en gezamenlijk IZA-gelden aan te vragen die mogelijk voor een deel ingezet zouden kunnen worden. Kijk richting de begroting serieus naar dit soort opties. Wat ons betreft zou het dan ook niet onoverkomelijk zijn als voor de ondersteuning en de zoektocht met de maatschappelijke partners beperkte incidentele middelen ingezet zullen worden als die ruimte gevonden kan worden. Voorzitter, ook moeten we als gemeente nadenken over waar we als gemeente voor aan de lat staan. Alblasserdam is één van de weinige gemeenten in Nederland, waarbij het schoolzwemmen vanuit de gemeente gefinancierd wordt. Wat ons betreft een belangrijk goed en onze fractie is dan ook blij we hier, ondanks alle uitdagingen, gewoon mee doorgaan. Uit de brief van het OCBO blijkt dat anders organiseren of financieren geen optie is en dat de scholen hierdoor dreigen om allemaal te stoppen met schoolzwemmen. Er moet in gezamenlijkheid toch wel een creatieve andere oplossing te vinden zijn, dan dat de gemeente hiervoor aan zet is (voor zo’n €170,- per school per week). Als dit al enkel

op het begin/einde van de dag gepland wordt, zou dit al fors schelen. Mogelijk dat verenigingsadviseur hier nog een rol in kan spelen (sport)? Zoals nu ook al gebeurd, is het ook komend jaar zaak om goed te blijven kijken naar de prioritering en uitvoering van projecten. Maak bij de begroting dan ook inzichtelijk hoe het college dit komend jaar voor zich ziet. Ook aan de inkomstenkant zal er komend jaar wat moeten gebeuren. We ontkomen niet aan het verhogen van de lasten voor onze inwoners en ondernemers. Enerzijds omdat we met z’n allen nog steeds streven naar kostendekkendheid van bepaalde taken, anderzijds omdat de ook de inflatie deels opgevangen moet worden. Daarnaast wordt ook in het gemeentefonds rekening gehouden met een bepaald deel belastinginkomsten die de gemeente kan heffen en op dit gebeid geldt er ook een korting voor gemeenten die een grotere belastingcapaciteit hebben. Lastenverzwaringen zijn nooit fijn. Onze fractie is dan ook tevreden dat het ook dit jaar weer mogelijk is om een incidentele teruggave (á €40,-) te doen. Voorzitter, uit de taakanalyse van de provincie blijkt dat Alblasserdam, in vergelijking met andere vergelijkbare gemeenten, een erg kleine begrotingsflexibiliteit heeft. Als gemeente hebben we dus weinig ruimte om bij te sturen op de uitgaven.

Wat ons betreft ligt voor de jaren na 2025 de grootste opgave dan ook bij de gemeenschappelijke regelingen en de uitgaven aan de Servicegemeente Dordrecht. We hebben hier ooit eens de keuze gemaakt om dit centraal te regelen, maar verhoudingsgewijs besteden we hier veel geld aan. Doordat nog niet duidelijk is wat er de komende jaren bij de gemeenschappelijk regelingen vandaan gaat komen, is het ons inziens dan ook weinig zinvol om nu al te veel naar de bezuinigingen in 2026 en verder te kijken. Moeten we hierin niet wat meer taakstellend optreden richting de GR’en? Als je taken bij een gezamenlijke regeling legt, wil je er als gemeente ook beter op kunnen sturen. Neem het voorbeeld van de uitgaven aan participatie bij de GR Sociaal. Mede gezien de door ons ingediende zienswijze, steun voor deze besparing. In de taakveldanalyse worden ook een aantal aanbevelingen gedaan. Wij roepen het college op om hier verder mee aan de slag te gaan de raad bij de begrotingsbehandeling hierover te informeren. Voorzitter, D66 vindt het jammer dat de ambitie met betrekking tot buurtkracht verlaagd wordt. Echter, zoals wij eerder in onze bijdrage ook al verwoord hebben, moet er op alle gebieden gezocht worden. Gezien het feit dat deze pas gestart is, hebben wij begrip voor deze keuze. Zoals de wethouder in zijn memo verwoord, biedt dit project kansen.

Hierbij is het wel jammer dat de raad inmiddels op een te grote achterstand staat, maar wij wachten het vervolg af. Onze fractie had ook graag gezien dat er een keuze gemaakt zou worden voor meer onderhoudsarm groen. In het overzicht staat deze niet voor niets groen gekleurd. Echter, zoals bij de technische briefing bleek, zou dit een kapitaalvernietiging zijn als we veel dingen dan moeten gaan vervangen die nog niet aan vervanging toe zijn. Wel vragen wij het college om dit wel mee te nemen bij renovaties en andere projecten waar dit mogelijk is. Voorzitter, Alblasserdam is niet de enige gemeente die een moeilijke tijd tegemoet gaat. Vanaf 2026 is dit voor bijna alle gemeenten in Nederland het geval. De kans dat de Rijksoverheid alsnog over de brug komt, achten wij helaas klein. Er zijn gemeenten die niet sluitende begrotingen indienen en een gemeente die zelfs een rechtszaak aanspant. Blijf vooral samen met andere gemeenten en de VNG zoeken naar manieren om gezamenlijk tot eenduidige acties te komen.

Aanvullend n.a.v. inspraak: N.a.v. de bibliotheek: Informeer ons na de septembercirculaire in hoeverre dit structureel bruikbaar en in hoeverre we af staan van het normenkader. Is dit te gebruiken om (een deel van de) bezuinigingen op de bibliotheek op te vangen? N.a.v. de SOC: Begrijpen wij het goed dat de voorgestelde bezuiniging geen invloed heeft op wat zij doen? N.a.v. de schriftelijke inspraakreactie: Ontvangen graag schriftelijke reactie (op een later moment) van het college om een volledig beeld te krijgen.