Algemene beschouwingen ChristenUnie op de Perspectiefnota voor 2025.pdf

Algemene beschouwingen 2024 Dank u wel voorzitter. Dank u wel insprekers. Dat u inspreekt over de bezuinigingen geeft gelijk al aan wat de uitdagingen zijn richting de begroting en ik hoop daar zeker nog wat over te zeggen. De jaarstukken 2023 beginnen met een opsomming van enkele momenten en de impact ervan op ons dorp. Zoals de aanstelling van onze voorzitter, onze burgemeester Jan Willem Boersma. Fijn dat hij en zijn gezin inmiddels ook in dit mooie dorp wonen en ook goed om te ervaren hoe betrokken hij is. Bij heel veel activiteiten is hij aanwezig, bij sportieve, cultuur, historische noem maar op. Dat wordt zeer gewaardeerd door de inwoners. We hopen uiteraard dat dit zo zal blijven en dat Alblasserdam ook een dorp blijft die deze activiteiten blijft organiseren en beleven, ondanks het feit dat er bezuinigingen moeten plaatsvinden. Dit geldt ook voor het nieuw heropende zwembad, een prachtige voorziening voor ons dorp. Ook de opvang van Oekraïense vluchtelingen was een bijzonder proces. Alblasserdam is een onderdeel van de wereld met zijn vele problemen. Goed dat via inwonersinitiatieven (2 kerken) er crisisopvang gerealiseerd kon worden. Nieuwe inwoners met andere talen, andere culturen dat vraagt uiteraard wel de nodige aandacht. En we hopen uiteraard dat ipv verdeling dit mag leiden tot versterking van elkaar.

Voorzitter, hoe gaat het met de opgevangen Oekraïners zelf? Ze zitten allemaal toch op elkaar met weinig privacy, geeft dat geen problemen? Daarmee kom ik gelijk aan een volgende punt, huisvesting. Er zijn veel bouwplannen die de druk op het wonen in Alblasserdam kunnen verlichten. Wij hebben als ChristenUnie best zorgen over de voortgang, zowel over de reguliere woningen, als over de zogenoemde flexwoningen, die juist een alternatief zouden zijn voor de lange bouwprojecten. Voorzitter, kunnen we echt nog palen slaan in 2024? We zijn heel benieuwd. Gisteravond was er een buurtbijeenkomst over o.a. Nicolaasbeetstraat/Pieter de Hoogstraat. Hier werd weer eens het belang genoemd van een goede gemeenschappelijke ruimte, ik benoem het nog maar even. Omdat er diverse projecten in 2023 niet gerealiseerd zijn en de kosten nog niet zijn gemaakt verklaart o.a. dat er een positief saldo is en we vinden het daarom zeker terecht dat dit doorgeschoven wordt naar 2024. Op pagina 10 van de jaarrekening leven we: Terugkijkend op 2023 is gebleken dat de flexibiliteit en het aanpassingsvermogen van de gemeente Alblasserdam tijdens de uitvoering zeer nuttig is gebleken.

Deze aanpassingen tonen hoe de gemeente omgaat met veranderingen en uitdagingen, zoals vertragingen in project als gevolg van verschillende factoren zoals overleg met externe partijen, extra onderzoeken en verschuivingen in prioriteiten. Ze onderstrepen de proactieve aanpak van de gemeente om effectieve uitvoering van het beleid te waarborgen. We willen dit bovenstaande zeker niet ontkennen, maar vinden ook dat er nu alleen te veel naar externe factoren wordt gekeken. Ook wij weten dat personeelstekorten de gemeente Alblasserdam parten speelt en dat wisselingen van mensen op dossiers lastig is. Maar een belangrijk sleutelwoord is hier toch zeker ook communicatie, op tijd reageren naar burgers en instanties, de juiste vergunningen

aanvragen. Wij geloven in het harde werk van college en het ambtelijk apparaat en kijken uit naar de nieuwe gemeentesecretaris, Merel van Hall, en wensen haar veel succes toe in Alblasserdam. Na het terugkijken, moeten we ook vooruitkijken naar de toekomst. Het mooie uitdagende collegeprogramma wordt overschaduwd door ongewenste bezuinigingen. Het gaat de ChristenUnie echt aan het hart dat er bezuinigd moet worden en we maken ons echt zorgen dat met name op het sociale domein dit desastreus zal zijn en we het omgekeerde bereiken en de zorgen toenemen en dus ook de kosten. Collegeprogramma en ambities (pag. 3 PPN) Het collegeprogramma vormt de basis van onze ambities en plannen. En hoewel maatregelen noodzakelijk zijn om de gemeente financieel gezond te houden, blijven we ons richten op de gestelde doelen. In deze nota gaan we dus ook in op wat we het komend jaar gaan doen, ondanks de bezuinigingsopgave. Als ChristenUnie zijn we blij met het programma en de ambities. Wel vragen we ons af hoe reëel alles is. Buiten kostenstijgingen van materialen en salarissen doen we ook nog eens een flinke bezuinigingsronde voor 2025 en we hopen dat het rijk in 2026 en verdere jaren weer genoeg gelden naar de gemeenten stuurt, maar daar hebben wij geen goed gevoel over. Het eerste debat van het nieuwe kabinet geeft ons niet veel vertrouwen.

Wat gaan we doen? We blijven werken langs de lijnen van het collegeprogramma, ondanks de uitdagingen. Om tot een weloverwogen pakket aan maatregelen te komen, hebben we gekeken naar zes onderwerpen: 1. Kostendekkendheid We kijken kritisch of onze voorzieningen efficiënt zijn georganiseerd en zoeken naar manieren om kosten te verminderen. We maken onze producten en diensten kostendekkend, zodat inwoners de werkelijke kosten betalen. Kostendekkendheid van begraven is een heikel punt. Algemene kosten zijn hierin moeilijk te verwerken. Stel dat er onder gemiddeld Alblasserdammers overleden zijn in 2023. Dat zou dan natuurlijk fantastisch zijn, maar dat heeft indirect invloed op de algemene kosten op begraven, dit gaat uit van een bepaald gemiddelde. Moet dit misschien over meerdere jaren worden bekeken? Ook de kostendekkendheid van afval ligt moeilijk. Het scheiden van de diverse afvalstromen is nog volop in ontwikkeling. Helaas is niet iedere inwoner genegen om zijn afval zo goed mogelijk te scheiden. Nu al wordt massaal grof vuil illegaal gedumpt op meerdere plekken in Alblasserdam, zoals bijvoorbeeld in de Sportlaan. Dat niet iedereen een auto met trekhaak heeft, mag daar geen excuus voor zijn. Wij willen ook dat hier op gehandhaafd wordt en dat dit streng wordt bestraft.

We kijken uit naar het onderzoek naar de kosten van na-scheiding zodat we als raad de juiste keuze voor de inwoners kunnen maken. 2. Samenwerkingen Een groot deel van de begroting gaat naar samenwerkingsverbanden en gemeenschappelijke regelingen. We verwachten dat zij bijdragen aan onze financiële opgave. Vanaf 2026 verwachten we hier substantiële besparingen te realiseren.

We hopen dat naast het zoeken van bezuinigingen door de GR-en dit mag leiden tot het zelf op kunnen vangen van loonsverhogingen, maar ook door lagere kosten, mede door het feit dat steeds meer naar de voorkant gaat, op lokaal niveau en dat dit zorgt voor besparingen, zoals het Brughuis al heeft bewezen. 3. Sociaal domein Als zorgzaam dorp versterken we de eigen kracht van onze inwoners en ondersteunen we waar nodig. Dit vergt een groot deel van onze begroting. We evalueren kritisch onze uitgaven binnen het sociaal domein en maken enkele moeilijke keuzes om besparingen te realiseren, terwijl we er alles aan doen om het voorzieningenniveau zo goed mogelijk op peil te houden. Zoals al eerder aangegeven hebben we moeite met de bezuinigingen op sociaal domein. Als ChristenUnie geloven wij in preventie en vroegtijdig ingrijpen bij problemen. (pag. 24 1e Burap). 4. Eigen organisatie We investeren in de persoonlijke ontwikkeling om onze medewerkers te blijven binden en boeien en streven naar zoveel mogelijk medewerkers in vaste dienst. We zijn als ChristenUnie een voorstander van het zo min mogelijk inhuren van extern personeel. Voor bijzondere projecten waar geen capaciteit genoeg is in het eigen personeelsbestand kan dit natuurlijk niet anders, maar dan kunnen de kosten wel meegenomen worden in het project.

5. Lastenverzwaring We vergelijken onze lokale lasten met die van andere gemeenten. Alblasserdam bevindt zich in de middenmoot. Met de voorgestelde lastenverzwaring behouden we deze gemiddelde positie. We ontkomen niet aan lastenverzwaring. Het college kijkt daarbij naar de Coelo score, zodat we niet de duurste gemeente van Nederland worden, maar in de middenmoot blijven. Dit is een mooi uitgangspunt, maar is ook wel een risico voor de burger. Het moet geen vrijbrief worden om zomaar extra geld binnen te halen, onder het motto, ze doen het in andere gemeenten ook. Goed dat er ook nu weer een eenmalige tegemoetkoming van € 40 per huishouden wordt gegeven, anders zou de OZB stijging wel erg hoog zijn. We verhogen de tarieven voor de toeristenbelasting. Dit moet 30K opleveren. Betekent dit dat het principe van kostendekkendheid hier wordt losgelaten. Worden extra inkomsten elders ingezet?

6. Fysieke ruimte We kijken kritisch naar onze uitgaven voor de fysieke ruimte. Door slimme keuzes te maken, willen we zorgen voor een duurzame en prettige leefomgeving. Dit betekent dat we goed nadenken over welke projecten echt nodig zijn en waar we kunnen besparen. Het bezuinigen op speeltoestellen en verkeersveiligheid zullen we hieronder nog benoemen. Programma 1 Een duurzaam, bereikbaar dorp

Onderzoek fietslus: We onderzoeken de mogelijkheden voor een fietslus ter bevordering van veilige en duurzame mobiliteit. We vinden het als ChristenUnie wel een ingenieus plan, maar vragen ons af of er niet verkeersveilige maatregelen genomen moeten worden, die op dit moment meer prioriteit hebben nu we geld taktisch in moeten zetten. Ik heb zeker het ernstige ongeluk van enkele jaren geleden nog in mijn gedachten, maar als iemand alle regels aan zijn laars lapt en zo onverantwoordelijk bezig is, dan helpt geen enkele maatregel. We vragen aandacht voor de kruising plantageweg/van Eesterensingel (bij van Vlist) of de oversteek bij de kruising Dam/ Zuiderstek ter hoogte van Restaurant Het Wapen. We vragen al meerdere jaren aandacht daarvoor. Het is al honderden keren bijna fout gegaan. De keren dat het bijna fout gaat worden niet geregistreerd, maar zijn wel realiteit, dus graag aandacht daarvoor. Ook zouden we graag signaleringslampen willen hebben met een lus in de weg, als fietsers of voetgangers willen oversteken (zie Papendrecht). Binnenkort wordt gesproken over de 30km zone aanleg van Vinkenpolderweg. Zorg dat sluipverkeer die kant op niet meer loont en maak een veilige wandelverbinding naar het sportpark, ook voor (visueel gehandicapten).

Verdere uitvoering Speeltuinenbeleid: We blijven het speeltuinenbeleid uitvoeren om ervoor te zorgen dat iedereen veilig kan blijven spelen. Dat onderstrepen wij van harte, maar hoe staat dit op de voorgenomen plannen om te bezuinigen op speeltuinen? Op pagina 23 staat: Aanbod speelvoorzieningen geleiden versoberen/reduceren met 25K. Programma 2 Met oog voor elkaar Taken en verantwoordelijkheden zijn van het rijk naar Gemeenten gegaan. Uitgangspunten binnen de zorg is: zo dicht mogelijk bij huis, zo licht als mogelijk, zo zwaar als nodig, van aanbodgericht naar vraaggericht en naar een integraal aanbod (één gezin, één plan). Door te investeren in een integraal, preventief, vraaggericht lokaal aanbod, beogen we het beroep op duurdere (regionaal georganiseerde) maatwerkvoorzieningen, en zo de kosten, terug te dringen. Dit heeft zich inmiddels bewezen in het Brughuis. Wij betreuren als ChristenUnie de voorgenomen bezuining van de SWA voor 2025 en willen dit terugdraaien en dit dekken uit de bestemmingsreserve Corona (pag. 24 1e Burap). Ook het beperken van het ABC-team is een aderlating. Niet alleen voor jongeren, maar ook voor ouderen. De activiteit ouderen in beweging bij de Rivas zien wij graag terugkomen na de vakantie.. Een hele zinvolle activiteit die steeds werd georganiseerd door mevrouw Gerda Zijderveld samen met iemand van het ABC-team.

Programma 3 Thuis in ons dorp Afwegingskader verhuur en bezit gemeentelijke panden. Belangrijke vragen zijn of het wenselijk is om alle huidige huurders te behouden, of de huurprijzen passend zijn en of deze panden in gemeentelijk bezit moeten blijven. Als ChristenUnie kijken we met belangstelling uit naar de definitieve uitwerking over het gemeentelijk vastgoed. Laten we onze voorzieningen koesteren en niet te grabbel gooien.

Ruimtelijke puzzel Gemeente Alblasserdam is een gemeente met ambities enerzijds en beperkte ruimte voor ontwikkeling anderzijds. Dat betreft met name fysieke ruimte. Uiteraard moet dit alles ook passen in het thema Groen en Fit, wat we met elkaar hebben afgesproken, wij zullen dit kritisch volgen. Samenvattend: Voorzitter, ondanks de financiële uitdagingen zien we een college dat er tegen aan wil en zoveel mogelijk ambities wil waarmaken. Daar zijn we als ChristenUnie blij mee. Laten we er wel voor waken dat we beter minder ambities verwezenlijken en die goed doen dan, alles maar half. Laten we waken dat Alblasserdam niet op slot komt te zitten en goed en veilig bereikbaar blijft. Dat inwoners zich gehoord en serieus genomen voelen en dat het sleutelwoord Communicatie is. Wij wensen als ChristenUnie het college Gods Zegen toe.