Adviesrapport bezit en verhuur gemeentelijke accommodaties.pdf

Adviesrapport bezit en verhuur gemeentelijke accommodaties

Gemeente Alblasserdam Verantwoordelijk wethouder: Ramon Pardo | Auteurs: Wilfred Boele en Queeny Jurel 1

Samenvatting Hieronder volgt een samenvatting van het rapport per hoofdstuk. Hoofdstuk 1. Inleiding In hoofdstuk 1 staat genoteerd over welke accommodaties de gemeente Alblasserdam op dit moment beschikt. Ook wordt opgemerkt dat het totaal aantal Bruto Vloeroppervlakte (BVO) van dit vastgoed relatief laag is. Daarna worden verschillende ontwikkelingen omschreven die verklaren dat er allerlei vragen leven over het gemeentelijk vastgoed. Die ontwikkelingen zijn de verduurzamingsopgave van de accommodaties, de woningcrisis, de status van het experiment ParticiPand en de bezuinigingsopgave waarvoor de gemeente Alblasserdam zich gesteld ziet. Vervolgens worden de inhoudelijke vragen die het adviesrapport beoogt te beantwoorden onder woorden gebracht. Die vragen staan hieronder en zijn genoteerd in de volgorde waarin ze in het adviesrapport worden beantwoord. Ten aanzien van het verhuren van het vastgoed: 1. Is het verstandig en wenselijk te blijven verhuren aan alle partijen waaraan dat nu gebeurt, en zo nee, aan welke partijen niet en waarom? Ten aanzien van de accommodaties die in het bezit zijn van de gemeente: 2. Moeten alle accommodaties in het bezit van de gemeente blijven, en zo nee, welke vallen dan af en waarom? 3.

Moeten geplande duurzaamheidsinvesteringen in accommodaties wel of niet toegepast worden, en zo nee, in welke panden niet en waarom? Opnieuw ten aanzien van het verhuren van het vastgoed: 4. Waar welke partij te huisvesten? 5. Bij welk type partij dient de gemeente welk type huurprijs (op dit moment gebruiken we kostendekkende huur en marktconforme huur) toe te passen? 6. Welke rol neemt de gemeente in jegens huurders waaraan ze niet langer wil verhuren? Hoofdstuk 2. Advies wel/niet verhuren aan partijen In hoofdstuk 2 wordt het afwegingskader verhuur toegepast op de partijen die nu worden gehuisvest in ons gemeentelijk vastgoed. Het advies luidt om met 24 partijen door te gaan, en van zes partijen in principe definitief afscheid te nemen als verhuurder. Die zes zijn de Nederlands Gereformeerde Kerk (NGK), de Vereniging Drentse Buurt, Care to repair / International Security Management Services B.V., Damdorp Barbershop, Het Vlindertje en YV-Dance. Ten slotte is het advies de Verenigde Alblasserdamse Hengelaars (V.A.H.) op termijn een oplossing buiten het gemeentelijk vastgoed te laten zoeken, maar indien nodig in een later stadium te bekijken of er nog ergens plek is in het gemeentelijk vastgoed. Hoofdstuk 3.

Advies over behoud en verduurzamen van negen accommodaties In dit hoofdstuk wordt over bij elkaar negen accommodaties advies gegeven over het wel of niet behouden ervan en over het wel of niet doorvoeren van duurzaamheidsinvesteringen. Over het doen van die duurzaamheidsinvesteringen is eerder al besloten om over te gaan tot Paris Proof verduurzaming, maar wel met de kanttekening dat nog een selectie van accommodaties moet worden gemaakt. Tot de negen accommodaties die in dit hoofdstuk behandeld worden, behoren niet 2

de voormalige brandweerkazerne, de Postduif en het ParticiPand (deze worden wel behandeld in hoofdstuk 4). Er wordt geadviseerd om zeven van de negen accommodaties te behouden en daarin Paris Proof duurzaamheidsinvesteringen door te voeren. Dit zijn De Rederij (Cortgene 2), Landvast (Haven 4), Het Brughuis (Ieplaan 2), de gemeentewerf (Staalindustrieweg 1), onderkomen en opbergruimte begraafplaats (Kerkstraat 203a), onderkomen en opbergruimte Souburgh (Bas Verhoevenweg 3) en kantoortje de Kinderboerderij (H.J. de Haanstraat 10). Verder wordt over sportcentrum Blokweer (Sportlaan 3) geadviseerd het zwembad te behouden en deze Paris Proof te verduurzamen en in een apart traject te beslissen over de toekomst van de sporthal. Ten slotte wordt over De Portier (Zuiderstek 1) geadviseerd om deze te behouden, maar geen Paris Proof duurzaamheidsinvesteringen door te voeren. Hoofdstuk 4. Scenario's ten aanzien van drie accommodaties en nieuwbouwmogelijkheden Aan het begin van het hoofdstuk wordt inzicht geboden in de huisvestingsopgave. Dat gebeurt vooral door te omschrijven wat qua huisvesting belangrijk is voor de huurders in de drie accommodaties (de Postduif, de voormalige brandweerkazerne en het ParticiPand) waarvan in hoofdstuk 2 is geadviseerd daaraan te blijven verhuren.

Ook wordt inzicht gegeven in welke opgave er over blijft als, waar mogelijk, andere accommodaties vollediger worden benut. Vervolgens wordt in dit hoofdstuk advies gegeven over het wel of niet behouden en wel of niet doorvoeren van duurzaamheidsinvesteringen in drie accommodaties. Het betreft de Postduif, de voormalige brandweerkazerne en het ParticiPand. In dit hoofdstuk worden ten aanzien van het al dan niet behouden van deze accommodaties een aantal scenario's uitgewerkt. In die scenario's worden ook ideeën of voornemens over aanvullende maatschappelijke meters bij het Nokkenwiel Boerenpad en bij sportcentrum Blokweer betrokken. Het scenario dat wordt geadviseerd is 'alleen behoud ParticiPand'. In dit scenario wordt er niets nieuws gebouwd en wordt er afstand gedaan van De Postduif en van de voormalige brandweerkazerne. Hoofdstuk 5. Advies over welke huurders waar huisvesten In dit hoofdstuk wordt een locatie-advies gegeven over de partijen die gevestigd zijn in de Postduif, de voormalige brandweerkazerne en Het ParticiPand, en waarvan in hoofdstuk 2 is geadviseerd daaraan te blijven verhuren.

Hierbij het advies per partij: Stichting Jeugd-Punt in kelder De Rederij of Tienpondzaal Blokweer, Stichting Voedselbank Alblasserdam in Het ParticiPand, VluchtelingenWerk Nederland in De Rederij of in een kerk, twee van de vijf kunstenaars in Landvast en drie van de vijf in Het Participand, Stichting Helpende Handen Nederland in Het Participand, Odensehuis in Het Participand en Stichting Yulius in Het ParticiPand. Hoofdstuk 6. Advies over te hanteren type huurprijs per partij In dit hoofdstuk wordt geadviseerd welk type huurprijs (maatschappelijk, kostendekkend of marktconform) per partij te hanteren. Het advies is in een schematisch overzicht te vinden in het betreffende hoofdstuk. Hoofdstuk 7. Rol gemeente jegens partijen waarvan geadviseerd wordt huurrelatie te beëindigen In het laatste hoofdstuk wordt advies gegeven over welke rol als gemeente in te nemen jegens partijen waarvan in hoofdstuk 2 wordt geadviseerd daar niet langer aan te verhuren. Een omschrijving van de adviezen is te vinden in het betreffende hoofdstuk.

3

Inhoud Inhoud ......................................................................................................................................... 4 1. Inleiding ................................................................................................................................... 5 1.1 Waarom gemeenten over vastgoed beschikken ........................................................................................... 5 1.2 Accommodaties in bezit van de gemeente Alblasserdam ............................................................................ 5 1.3 Relevante ontwikkelingen ............................................................................................................................. 7 1.4 Doel van dit rapport ...................................................................................................................................... 8 1.5 Opbouw van dit rapport ............................................................................................................................... 9 1.6 Ten slotte..................................................................................................................................................... 10

2. Advies wel/niet verhuren aan partijen .................................................................................... 11 2.1 Partijen die nu gevestigd zijn in De Rederij ................................................................................................. 11 2.2 Stichting Sociaal Cultureel Centrum Alblasserdam (SSCCA) in Landvast .................................................... 12 2.3 Partijen nu gevestigd in het Brughuis ......................................................................................................... 12 2.4 Partij nu gevestigd in De Portier ................................................................................................................. 15 2.5 Beheer Stichting Sport Alblasserdam (BSSA) in sportcentrum Blokweer ................................................... 16 2.6 Partijen nu gevestigd of gebruikmakend van de Postduif ........................................................................... 16 2.7 Partijen nu gevestigd in de voormalige brandweerkazerne ........................................................................ 17 2.8 Partijen nu gevestigd in Het ParticiPand .....................................................................................................

19 2.9 Samenvattend overzicht advies wel/niet verhuren .................................................................................... 25

3. Advies over behoud en verduurzamen van negen accommodaties ........................................... 27 3.1 Inleiding op de duurzaamheidsinvesteringen ............................................................................................. 27 3.2 Advies over accommodaties die gedeeltelijk of geheel worden verhuurd ................................................. 29 3.3 Accommodaties die niet worden verhuurd ................................................................................................ 34

4. Scenario's ten aanzien van drie accommodaties en nieuwbouwmogelijkheden ........................ 37 4.1 Huisvestingsopgave: wat is er nog nodig? .................................................................................................. 37 4.2 Informatie over De Postduif, voormalige brandweerkazerne en Het ParticiPand ...................................... 42 4.3 Informatie over extra maatschappelijke meters bij 't Nokkenwiel en Blokweer ........................................ 47 4.4 Financieel overzicht voor financiële beoordeling van de scenario's ........................................................... 48 4.5 Scenario status quo ..................................................................................................................................... 51 4.6 Scenario vernieuwing.................................................................................................................................. 52 4.7 Scenario maximale benutting ..................................................................................................................... 53 4.8 Maatschappelijke meters én andere functie op terrein Het ParticiPand .................................................... 55 4.9 Scenario alleen behoud Het ParticiPand ..................................................................................................... 56

5. Advies over welke huurders waar huisvesten ........................................................................... 58 5.1 Over welke huurders gaat het ..................................................................................................................... 58 5.2 Welke partij op welke plek .......................................................................................................................... 58 5.3 Termijn ........................................................................................................................................................ 59

6. Advies over te hanteren type huurprijs per partij ..................................................................... 61 6.1 Advies welke partij welk type huurprijs in overzicht .................................................................................. 61

7. Rol gemeente jegens partijen waarvan geadviseerd wordt huurrelatie te beëindigen ............... 63 7.1 Partijen die in dit hoofdstuk worden behandeld ........................................................................................ 63 7.2 Advies over rol gemeente per partij ........................................................................................................... 63

8. Bronnenlijst ............................................................................................................................ 65 Bijlage 1 – Afbeeldingen van de gebouwen.................................................................................. 67 Bijlage 2 – Huisvestingslasten van negen accommodaties ............................................................ 68 Bijlage 3 – Verantwoording inschatting opbrengsten verkoop drie accommodaties ....................... 70

4

1. Inleiding De gemeente Alblasserdam beschikt over een variëteit aan vastgoed. Veertien van de panden kunnen als accommodatie worden beschouwd, in de zin dat die panden de faciliteiten bieden om er langere tijd te verblijven. Er leven bij ten minste een groot deel van de gemeenteraad en bij het college belangrijke vragen over deze accommodaties en ook over de huurders die in een deel van die accommodaties zijn gehuisvest. Ten aanzien van de accommodaties leeft onder meer de vraag of ze wel allemaal in het bezit van de gemeente moeten blijven. En ten aanzien van het verhuren is het onder meer de vraag of het verstandig en wenselijk is te blijven verhuren aan alle partijen waaraan dat nu gebeurt. In dit rapport wordt in de vorm van adviezen antwoord gegeven op bovengenoemde en aanverwante vragen. De adviezen in dit rapport zijn gebaseerd op de twee afwegingskaders die op 24 september 2024 zijn vastgesteld door de gemeenteraad. In dit eerste hoofdstuk wordt een inleiding gegeven op de vragen die leven (paragraaf 1.1 – 1.3). Daarnaast worden deze vragen uiteengezet en het doel van dit rapport onder woorden gebracht (paragraaf 1.4), wordt toegelicht hoe dit rapport is opgebouwd (paragraaf 1.5) en worden enkele afsluitende opmerkingen gemaakt (paragraaf 1.6).

1.1 Waarom gemeenten over vastgoed beschikken Gemeenten beschikken over vastgoed. Het kan onder meer gaan om zwembaden, schoolgebouwen, kinderboerderijen, transformatorhuisjes, rioolgemalen en gemeentehuizen. De reden waarom gemeenten over vastgoed beschikken is dat die gebouwen nu, in het verleden, of (mogelijk) in de toekomst bijdragen aan doelen die de gemeente nastreeft. Hierbij kan het gaan om het uitvoeren van wettelijke taken, zoals het uitgeven van officiële documenten, het verstrekken van bijstandsuitkeringen, het maken van bestemmingsplannen en het toezichthouden op woningbouw. Het kan ook gaan om het nastreven van doelen (wettelijk verplicht of niet) op het gebied van onder meer sport, welzijn, recreatie en cultuur (inclusief erfgoed). Ook is er vastgoed dat is verworven of dat (tijdelijk) wordt aangehouden met het oog op toekomstige opgaven; dit is het zogeheten strategisch vastgoed. Denk bij die opgaven aan het mogelijk maken van ruimtelijke (her)ontwikkeling of aan het in staat zijn tot opvangen van een tijdelijke, aanvullende (huisvesting)vraag. Volgens een onderzoek onder 60 gemeenten, verspreid over Nederland (Bouwstenen, 2022), hadden gemeenten in 2021 gemiddeld 148 panden in bezit. Per 1.000 inwoners is dat gemiddeld 1,6 pand.

Het gemiddelde zogeheten bruto vloeroppervlak (BVO) (dit is de som van de vloeroppervlakte van alle bouwlagen, gemeten langs de buitenomtrek)1 van een pand is ongeveer 1.100 m2. Per inwoner is dat gemiddeld 1,8 m2.

1.2 Accommodaties in bezit van de gemeente Alblasserdam Net als andere gemeenten beschikt ook de gemeente Alblasserdam over vastgoed. Een deel van de betreffende gebouwen is niet (mede) bedoeld om er langere tijd te verblijven (Bosma, 2023; SGD, 2024). Denk hierbij aan het monument De Oude Toren (Kerkstraat 203), drie rioolgemalen (Anjerstraat 5, Edisonweg 2 en Meursingstraat 1), bergingen die horen bij woonwagens (gelegen aan de Vlietbaan en aan de Waalsingel) en twee toiletgebouwtjes bij het Lammetjeswiel. Gelet op het feit dat ze geen verblijfsfunctie hebben, is verduurzaming, dat bij de andere accommodaties wel speelt (zie hieronder) hier niet of hooguit beperkt aan de orde. De gemeente Alblasserdam beschikt over bij elkaar veertien gebouwen die wél, volledig of gedeeltelijk, een verblijfsfunctie hebben. In dit rapport worden deze gebouwen aangeduid als 1

De BVO is dus inclusief bijvoorbeeld trappen en delen onder 1,5 m hoogte (Kenniscentrum InfoMil).

5

accommodaties (Bosma, 2023; SGD, 2024; Vermaas, 2024). In bijlage 1 zijn afbeeldingen van elk van deze accommodaties te vinden. Acht van de veertien accommodaties die in het bezit zijn van de gemeente worden momenteel door de gemeente verhuurd. Een van die acht, namelijk De Rederij, wordt gedeeltelijk verhuurd. De andere zeven worden volledig verhuurd. Dit betreft De Portier, De Postduif, Het Brughuis, Landvast, het ParticiPand, sportcentrum Blokweer (sporthal en zwembad) en de voormalige brandweerkazerne. Zes van de veertien accommodaties hebben geen verhuurfunctie. De eerste drie van die zes zijn dienstgebouwen van de buitendienst. Het gaat om de gemeentewerf, een gebouw op de begraafplaats (doet dienst als onderkomen en opbergruimte) en een gebouw op sportpark Souburgh (doet eveneens dienst als onderkomen en opbergruimte). De vierde niet verhuurde accommodatie betreft het kantoortje op de Kinderboerderij. Voor de overige twee geldt dat al zeker is dat ze gesloopt gaan worden. Dit zijn het schoolgebouw De Loopplank en het gebouw nabij ‘t Nokkenwiel aan het Boerenpad waarin het Centrum voor Jeugd en Gezin gevestigd is geweest. Er spelen ideeën om gemeentelijk vastgoed toe te voegen.

Zo staat in het coalitieakkoord 2022-2026 dat het nieuw te bouwen 't Nokkenwiel aan het Boerenpad een multifunctioneel gebouw kan worden met verhuurbare ruimtes voor maatschappelijke organisaties.2 En het bestuur van de Beheer Stichting Sport Alblasserdam (BSSA) geeft aan dat er kansen zijn om maatschappelijke meters toe te voegen door een extra verdieping aan te brengen bovenop het deel van de accommodatie dat zich tussen sporthal en zwembad bevindt. Ten slotte zijn er door de gemeente ook verschillende gebouwen afgestoten (Vermaas, 2024). In de afgelopen tien jaar gaat het onder meer om een verenigingsgebouw aan de Oost Kinderdijk (overgedragen in 2015), voormalig vestzaktheater Biggelmee (overgedragen per 2019), de gymzaal aan de Weversstraat (einde gebruik in 2019) en de voormalige school aan de Esdoornlaan waarin een kinderdagverblijf gehuisvest is geweest (overgedragen in maart 2024). Hieronder staan de veertien accommodaties. In de rechterkolom staat het aantal BVO in m2. De BVO (Bruto Vloeroppervlakte) is inclusief bijvoorbeeld ingesloten buitenruimte, trappen en delen onder 1,5 m hoogte (Kenniscentrum InfoMil). Het is daarmee niet hetzelfde als de NVO (Netto Vloeroppervlakte), ofwel het goed bruikbare deel van het gebouw. De NVO per accommodatie is op dit moment niet bekend. Als vuistregel (bron: SGD) geldt dat de omrekenfactor 0,83 is.

Dus de NVO van een gebouw met een BVO van 1200 m2 zal om en nabij 996 m2 (1200 x 0,83) zijn. Overzicht accommodaties in bezit gemeente Alblasserdam. Stand van zaken oktober 2024 Verhuurd?

BVO in m2

ja, deels

3.922

Landvast (Haven 4)

ja

2.634

Het Brughuis (Ieplaan 2)

ja

810

De Portier (Zuiderstek 1)

ja

186

Sportcentrum Blokweer (sporthal en zwembad) (Sportlaan 3)

ja

Accommodaties De Rederij (Cortgene 2)

sporthal

1.889

zwembad:

1.935

Gemeentewerf (Staalindustrieweg 1)

nee

1.173

Onderkomen en opbergruimte begraafplaats (Kerkstraat 203a)

nee

74

2

Hierbij werd ervan uitgegaan dat beide locaties van het 't Nokkenwiel gescheiden blijven. Op 14 mei 2024 is de raad akkoord gegaan met het voorstel om ook een scenario uit te werken waarin beide locaties worden samengevoegd (Gemeente Alblasserdam, 14 mei 2024).

6

Onderkomen en opbergruimte Souburgh (Bas Verhoevenweg 3)

nee

161

Kantoortje de Kinderboerderij (H.J. de Haanstraat 10)

nee

ca. 40

De Postduif (Randweg 104)

ja

157

Voormalige brandweerkazerne (Nicolaas Beetsstraat 5)

ja

419

Het ParticiPand (Lelsstraat 2)

ja

1.618

De Loopplank (Pieter de Hoochplaats 1)

wordt gesloopt

ca. 1.450

Voormalige onderkomen CJG, noodgebouw (Zeelt 2)

wordt gesloopt

604 Totaal: 16.822

Het totaal aan BVO in de gemeentelijke accommodaties van Alblasserdam is relatief laag. Dit blijkt uit het vergelijken van het aantal Alblasserdamse BVO met landelijke cijfers.3 Het is ook de opvatting van mensen die zicht hebben op het vastgoed van meerdere Drechtstedengemeenten.

1.3 Relevante ontwikkelingen Er zijn verschillende relevante ontwikkelingen die betrekking hebben op de gemeentelijke accommodaties. De vragen die leven over de accommodaties en die dit rapport beoogt te beantwoorden (zie paragraaf 1.4), hangen direct samen met deze ontwikkelingen. Verduurzamingsopgave De misschien wel het meest in het oog springende ontwikkeling is de verduurzamingsopgave. Als reactie op de opwarming van de aarde en op milieuvervuiling worden er in ons land allerlei acties ondernomen. Een belangrijke actie betreft het verduurzamen van gebouwen. Ook accommodaties van de gemeente Alblasserdam gaan verduurzaamd worden. De gemeenteraad heeft in juni 2024 besloten om de gemeentelijke accommodaties zodanig te verduurzamen dat ze Paris Proof zijn, ofwel dat ze zo worden verduurzaamd dat wordt voldaan aan de afspraken die gemaakt zijn in het akkoord dat is afgesloten tijdens de klimaattop in 2015 in Parijs. Dit besluit zorgt ervoor dat de betreffende panden in grote mate worden verduurzaamd; ze worden aardgasvrij en de CO2-uitstoot gaat met maar liefst 95 procent omlaag.

Ook is het besluit in lijn met de Klimaatwet en het Klimaatakkoord en wordt er voorgesorteerd op verplichtingen voor het verduurzamen van accommodaties die er waarschijnlijk gaan komen.4 Het is belangrijk dat alleen die gebouwen worden verduurzaamd die een toekomst hebben, want anders is er sprake van kapitaalvernietiging. De vraag of er toekomst is voor alle accommodaties die in het bezit zijn van de gemeente is voorafgaand aan de behandeling van dit rapport nog niet beantwoord.

3

Het vergelijken van Alblasserdam met het eerder landelijk gemiddeld 1,8 m2 BVO per inwoner schiet tekort. Een belangrijke reden is dat in dat landelijke cijfer (vergelijk Bouwstenen, 2022 met Bouwstenen, 2018) ook onderwijs is meegenomen, en landelijk heeft meer dan 1/3 van het totaal aantal BVO gemeentelijk vastgoed betrekking op onderwijs (Bouwstenen, 2018). Daarnaast hebben kleinere gemeenten gemiddeld iets minder vastgoed dan grotere gemeenten (Bouwstenen, 2018). 4 In de Klimaatwet die op 1 januari 2020 is ingegaan is vastgelegd dat de Nederlandse CO2-uitstoot in 2050 met 95 procent verminderd moet zijn ten opzichte van 1990. In het Klimaatakkoord uit 2019 staan concrete maatregelen die genomen moeten worden om dat doel te bereiken. Het energieneutraal krijgen van de gebouwde omgeving is onderdeel van het Klimaatakkoord. Gelet op deze doelstelling is de verwachting dat alle zogenaamde energielabelplichtige locaties te maken gaan krijgen met strenger wordende duurzaamheidsverplichtingen.

7

Woningcrisis Een volgende voor het Alblasserdamse vastgoed relevante ontwikkeling is de zogenaamde woningcrisis, ofwel de grote frictie tussen vraag naar en aanbod van woningen. De toenemende behoefte aan woningen en de visie daarop van de gemeente Alblasserdam (die is verwoord in de op 24 september 2024 aangenomen woonzorgvisie) dragen bij aan een kritische blik op het nut van het vastgoed. Op een eventueel overbodige locatie kunnen immers mogelijk woningen worden gebouwd. Experiment Het ParticiPand Een andere relevante ontwikkeling heeft betrekking op een specifieke gemeentelijke accommodatie, namelijk het voormalig schoolgebouw aan de Lelsstraat. Dit schoolgebouw wordt sinds 2016 gebruikt voor het experiment Het ParticiPand. Vanaf dat jaar zijn zich er een scala aan onder meer startende ondernemers gaan vestigen die een sociale en/of maatschappelijke functie vervullen, zoals verschillende stichtingen, kunstenaars, een kinderopvang, een herenkapper en een dansschool (Lopes, 2021). Uit de eindevaluatie (Lopes, 2021) bleek dat de verschillende doelstellingen met het pand (die betrekking hebben op de participatiesamenleving, op economie en arbeidsmarkt en op de drie decentralisaties) zijn behaald. Er kwamen echter ook belangrijke aandachtspunten en aanbevelingen naar voren.

In het rapport wordt onder meer opgemerkt dat de huurders duidelijkheid geboden moet worden over de vraag of ze in de toekomst nog terechtkunnen in een gemeentelijke accommodatie. Dat is onder meer van belang omdat de ondernemers die aanvankelijk nog startend waren dat ondertussen niet meer zijn. De eindevaluatie is ondertussen alweer een aantal jaar oud. In die tijd is aan de huurders de gewenste duidelijkheid nog steeds niet geboden. Bezuinigingsopgave De gemeente Alblasserdam staat voor een forse bezuinigingsopgave. Deze hangt sterk samen met het zogeheten ravijnjaar 2026. Naarmate de voorbereiding op dat jaar dichterbij komt, worden het gemeentelijk vastgoed en de verwachtingen van dit adviesrapport telkens meer met die bril benaderd. Dit bleek wel in het bijzonder tijdens de gemeenteraadsvergadering van 12 november 2024 waarop de gemeentebegroting 2025 werd behandeld.

1.4 Doel van dit rapport De hierboven uitgewerkte ontwikkelingen dragen eraan bij dat bij een groot deel van de gemeenteraad en bij het college vragen leven over de gemeentelijke accommodaties. Dit rapport beoogt deze vragen te beantwoorden, wat gebeurt aan de hand van adviezen. Hieronder staan de vragen. Deze zijn genoteerd in de volgorde waarin ze in dit adviesrapport worden beantwoord (zie paragraaf 1.5). Ten aanzien van het verhuren van het vastgoed: 1. Is het verstandig en wenselijk te blijven verhuren aan alle partijen waaraan dat nu gebeurt, en zo nee, aan welke partijen niet en waarom? Ten aanzien van de accommodaties die in het bezit zijn van de gemeente: 2. Moeten alle accommodaties in het bezit van de gemeente blijven, en zo nee, welke vallen dan af en waarom? 3. Moeten geplande duurzaamheidsinvesteringen in accommodaties wel of niet toegepast worden, en zo nee, in welke panden niet en waarom? 8

Opnieuw ten aanzien van het verhuren van het vastgoed: 4. Waar welke partij te huisvesten? 5. Bij welk type partij dient de gemeente welk type huurprijs (op dit moment gebruiken we kostendekkende huur en marktconforme huur) toe te passen? 6. Welke rol neemt de gemeente in jegens huurders waaraan ze niet langer wil verhuren? Aanpak en rol afwegingskaders Bij het beantwoorden van de vragen wordt gebruik gemaakt van twee afwegingskaders. Het eerste kader biedt houvast bij het nemen van beslissingen die betrekking hebben op het investeren in en het aanschaffen of afstoten van panden. Het tweede kader biedt houvast bij het bepalen van voor welke concrete partijen de gemeente als verhuurder wil optreden. Tijdens zijn vergadering op 24 september 2024 zijn deze afwegingskaders vastgesteld door de Alblasserdamse gemeenteraad. Daaraan voorafgaand hebben relevante partijen de gelegenheid gekregen een zienswijze in te dienen.5 De inhoud van deze kaders impliceert dat het beschikken over gemeentelijk vastgoed onmisbaar is voor een vitale gemeente en gemeenschap. Het impliceert ook dat het belangrijk is dat de gemeentelijke vastgoedportefeuille betaalbaar is en niet groter dan nodig. De afwegingskaders (in het bijzonder die over verhuur) gaven veel richting, maar er moesten desondanks nog wel methodische keuzes worden gemaakt voor het geven van de adviezen.

De belangrijke keuzes worden in de betreffende hoofdstukken benoemd. Verder geldt dat voor het maken van dit adviesrapport gebruik is gemaakt van een variëteit aan bronnen. Schriftelijke bronnen, minus mailverkeer, zijn kort benoemd in de lopende tekst en zijn te vinden in de bronnenlijst aan het einde van het rapport. Als er in de lopende tekst 'SGD' is genoteerd, zonder een jaartal, betreft de bron mail- en/of telefoonverkeer met deskundigen van de servicegemeente Dordrecht.

1.5 Opbouw van dit rapport In hoofdstuk 2 tot en met 7 van dit rapport worden één of meer van de genoemde vragen beantwoord. Er wordt bewust begonnen (hoofdstuk 2) met een advies per huurder over het wel of niet huisvesting blijven bieden. Op basis van dit advies kan namelijk inzicht worden geboden in de huisvestingsopgave in termen van benodigde vierkante meters en andere wensen en voorkeuren zoals locatie. In hoofdstuk 3 en 4 staan de accommodaties centraal. In hoofdstuk 3 wordt over negen accommodaties een advies gegeven over wel of niet behouden en wel of geen duurzaamheidsinvesteringen doorvoeren. Deze negen zijn De Rederij, Landvast, Het Brughuis, De Portier, Sportcentrum Blokweer (sporthal en zwembad), de gemeentewerf, onderkomen en opbergruimte begraafplaats, onderkomen en opbergruimte Souburgh en kantoortje de Kinderboerderij. Dit zijn alle accommodaties uit bovenstaand overzicht van accommodaties minus de twee die gaan worden gesloopt (De Loopplank en het voormalig onderkomen van het CJG) én minus de voormalige brandweerkazerne, de Postduif en het ParticiPand (die worden behandeld in het hoofdstuk 4). Voor elk van de negen accommodaties die worden behandeld, met de sporthal als uitzondering, geldt dat er in de raadsbesprekingen over het gemeentelijk vastgoed geen twijfels zijn geuit over het wel of niet behouden van deze panden.

5

De zienswijzen zijn verzameld in het document 'Zienswijzen afwegingskader bezit en afwegingskader verhuur gemeentelijke panden' (datum 11 september 2024). Het document is meegestuurd met de afwegingskaders die in september 2024 voorlagen in commissie en raad.

9

Hoofdstuk 4 opent met het inzicht geven in de huisvestingsopgave, ofwel met hoeveel ruimte voor huurders er nog nodig is als het advies wordt gevolgd om de in hoofdstuk 3 behandelde accommodaties te behouden. Dit is een belangrijke bron voor de adviezen over het wel of niet behouden en doorvoeren van duurzaamheidsinvesteringen in de drie accommodaties die in hoofdstuk 4 aan de orde worden gesteld: De Postduif, de voormalige brandweerkazerne en Het ParticiPand. In dit hoofdstuk wordt ten aanzien van het al dan niet behouden van die accommodaties een aantal scenario's uitgewerkt. In die scenario's worden ook ideeën of voornemens over aanvullende maatschappelijke meters bij 't Nokkenwiel Boerenpad en bij sportcentrum Blokweer betrokken. In elk van de scenario's wordt uitvoerige financiële informatie geboden. En uiteraard wordt het scenario gepresenteerd waarvan wordt geadviseerd dat te kiezen. In de hoofdstukken 5 tot en met 7 gaat het opnieuw over de huurders. In hoofdstuk 5 wordt advies gegeven over welke partijen waar te huisvesten. In het daarop volgende hoofdstuk (hoofdstuk 6) wordt per huurder advies gegeven over de te hanteren type huurprijs (kostendekkend, maatschappelijk of marktconform). Ten slotte wordt in hoofdstuk 7 advies gegeven over de rol van de gemeente jegens partijen waarvan geadviseerd wordt de huurrelatie te beëindigen.

1.6 Ten slotte Dit rapport gaat over gevoelige thematiek. Zoals al bleek uit de omschrijving van de ontwikkelingen (verduurzamingsopgave, woningcrisis, experiment Het ParticiPand en bezuinigingsopgave) dringen allerlei wensen en belangen zich op. En sommige raken zelfs aan de dagelijkse levensinvulling van mensen. Dit adviesrapport voorziet er, hoe graag we het willen, niet in dat al die wensen en belangen volledig worden vervuld. Dat kan ook niet. In onze maatschappij ervaren we schaarste dagelijks aan den lijve (Van Eynden, 2013). En die schaarste is er ook zeker in Alblasserdam ten aanzien van de thematiek die in dit rapport centraal staat. Er is gepoogd op een zorgvuldige wijze tot verstandige en toekomstbestendige adviezen komen. En nu is het aan het college en de gemeenteraad, wier taak misschien wel in essentie valt samen te vatten als het maken van keuzes in schaarste. Dank aan iedereen die heeft meegewerkt aan het rapport. Dat betreft onder meer collega's van de eigen gemeentelijke organisatie en collega's van de Servicegemeente Dordrecht.

10

2. Advies wel/niet verhuren aan partijen In dit hoofdstuk wordt advies gegeven over het wel/niet blijven verhuren aan partijen die momenteel structureel gebruik maken van het gemeentelijk vastgoed. Voor het advies is het afwegingskader verhuur als leidraad gebruikt. De huurders komen per pand waar ze nu onderdak vinden aan de beurt; elk van de hoofdparagrafen heeft betrekking op één van de panden waarin wordt verhuurd. Aan het eind van het hoofdstuk staat in een overzicht het advies per huurder. Per huurder worden onder andere de activiteiten omschreven. Deze omschrijving is gemaakt op basis van schriftelijke en/of mondelinge bronnen, en is ter controle voorgelegd aan de betreffende huurder.

2.1 Partijen die nu gevestigd zijn in De Rederij Bibliotheek AanZet Activiteiten De bibliotheek biedt alle inwoners van jong tot oud een ontmoetingsplek op een centrale locatie. Naast het voorzien in het lenen van boeken, helpt Bibliotheek AanZet inwoners ook om mee te doen in de maatschappij. Er worden diverse activiteiten georganiseerd gericht op het delen van kennis en het ondersteunen van inwoners bij het vergroten van hun taalvaardigheden en digitale vaardigheden. Ook worden informatiebijeenkomsten en inloopspreekuren georganiseerd, gericht op specifieke thema's. Daarnaast is de bibliotheek een centrale speler in geletterdheid en speelt het als onderdeel van het Cultureel Netwerk Alblasserdam ook een rol bij cultuureducatie. De bibliotheek werkt samen met lokale partners, waaronder kunstenaars, kerkgemeenschappen en het ABC team. Daarnaast zijn er studie- en werkplekken ingericht waar men gratis gebruik van kan maken. Advies Deze partij blijven huisvesten. Motivatie advies Dit vanwege het afwegingskader verhuur. Daarin (paragraaf 3.2.4. 'educatie en media') wordt expliciet aangegeven dat we ruimte zien voor verhuur aan de bibliotheek. In aanvulling daarop is relevant dat er een wettelijke zorgplicht gaat komen voor genoeg volwaardige bibliotheken (Rijksoverheid.nl, geen datum).

Werkcafé (ASVZ) Activiteiten Zorgorganisatie ASVZ runt het werkcafé in De Rederij sinds 1 januari 2024. Het werkcafé biedt zorgcliënten met een beperking de kans om actief mee te doen in de samenleving. Door werkgelegenheid te bieden kunnen zij onder begeleiding versnaperingen en lunches bereiden en bezoekers van het werkcafé bedienen. Het werkcafé, inclusief de keuken, is dagelijks geopend voor alle bezoekers. Advies Deze partij blijven huisvesten. 11

Motivatie advies Het werkcafé is structureel gevestigd in De Rederij en biedt werkplekken aan zorgcliënten met een beperking en een afstand tot de arbeidsmarkt. Daarmee past de dienstverlening van het werkcafé onder domein 3.2.7 van het afwegingskader onder samenkracht en burgerparticipatie. Uurverhuur volstaat duidelijk niet.

Politie Activiteiten Alblasserdam beschikt niet meer over een zelfstandig politiebureau: de hoofdpost van de wijkagenten is Papendrecht. De politie gebruikt De Rederij daarom als uitvalsbasis en als stille werkplek. Zo maakt de politie gebruik van een aantal ruimtes, waaronder vergaderruimten, een kantoor, de kleedruimte en de fietsenstalling. Advies Deze partij blijven huisvesten. Motivatie advies Het is voor de taken van de wijkagenten belangrijk dat de politie een centraal gelegen uitvalsbasis heeft in het dorp. Uurverhuur volstaat duidelijk niet. De taken van de politie vallen in het afwegingskader onder domein 3.2.8 'andere overheidsorganisaties'.

2.2 Stichting Sociaal Cultureel Centrum Alblasserdam (SSCCA) in Landvast Activiteiten Landvast is het cultureel centrum van de gemeente Alblasserdam en wordt geëxploiteerd door Stichting Sociaal Cultureel Centrum Alblasserdam. SSCCA zet Landvast in als ontmoetingsplek voor sociale culturele activiteiten voor jong en oud. Landvast biedt inwoners, bedrijfsleven en verenigingen sinds 2008 een accommodatie voor uiteenlopende activiteiten, zoals feesten, evenementen en vergaderingen. Daarnaast vervult Landvast een belangrijke rol in het tentoonstellen van verschillende kunstvormen en biedt het onderdak aan culturele verenigingen. Ook heeft Landvast een bioscoopfunctie met twee moderne zalen en een horecavoorziening. Door de centrale ligging in het dorp is het goed bereikbaar voor alle inwoners en is het pand zelf een landmark voor het dorp. Advies Blijven verhuren aan Stichting Sociaal Cultureel Centrum Alblasserdam voor de exploitatie van Landvast. Motivatie advies In het afwegingskader verhuur wordt expliciet ruimte geboden voor verhuur aan Landvast (zie paragraaf 3.2.2, 'cultuur'), dat een sleutelrol vervult in het cultureel aanbod in Alblasserdam.

2.3 Partijen nu gevestigd in het Brughuis Jeugdteams Zuid Holland-Zuid 12

Activiteiten partij in het kort Jeugdteams Zuid Holland-Zuid ondersteunt gezinnen met kinderen en jongeren bij problemen met opvoeden en/of opgroeien. Dit wordt gedaan door hulp op maat te bieden. De medewerkers van Jeugdteams kunnen kinderen en ouders bijstaan bij een verscheidenheid aan hulpvragen. Voor het inwinnen van expertise en specialistische ondersteuning leggen ze de verbinding met (lokale) partners (denk aan gedragswetenschappers en andere professionals met een specifieke deskundigheid). In Alblasserdam maken professionals van Stichting Jeugdteams deel uit van het Brughuis. Advies Deze partij blijven huisvesten. Motivatie advies Jeugdteams Zuid Holland-Zuid biedt dienstverlening aan binnen het sociaal domein en het betreft type dienstverlening waarvan de gemeente het belangrijk vindt dat die lokaal aanwezig is (paragraaf 3.2.6 afwegingskader verhuur). Er is lokaal geen vergelijkbaar aanbod. Uurverhuur volstaat duidelijk niet. Daarnaast is het van meerwaarde als deze dienstverlening onder hetzelfde dak wordt geboden als andere sociaal domein dienstverlening.

Jong JGZ Activiteiten partij in het kort Jong JGZ biedt preventieve jeugdgezondheidszorg aan kinderen tussen 0 en 18 jaar. De organisatie kijkt vanaf de zwangerschap mee met de groei en ontwikkeling van het kind en (aanstaande) ouders en jongeren kunnen er terecht met hulp- en opvoedingsvragen. Tijdens momenten van contact op het consultatiebureau of op school of andere plekken in de gemeente worden ouders, kinderen en jongeren geadviseerd over het gedrag, de gezondheid en verzorging of ontwikkeling. Bij bepaalde uitdagingen schakelt Jong JGZ specialisten in, zoals huisartsen, wijkteam, fysiotherapeuten of logopedisten. Advies Deze partij blijven huisvesten. Motivatie advies Jong JGZ biedt dienstverlening aan binnen het sociaal domein en het betreft type dienstverlening waarvan de gemeente het belangrijk vindt dat die lokaal aanwezig is (paragraaf 3.2.6 afwegingskader verhuur). Er is lokaal geen vergelijkbaar aanbod. Uurverhuur volstaat duidelijk niet. Daarnaast is het van meerwaarde als deze dienstverlening onder hetzelfde dak wordt geboden als andere sociaal domein dienstverlening.

Stichting de Sociale Basis Activiteiten partij in het kort Bij Stichting de Sociale Basis werken verschillende disciplines samen aan psychosociale hulpverlening voor inwoners van alle leeftijden waarbij veelal sprake is van multiproblematiek. De Sociale Basis organiseert welzijn en vormt een verbindende schakel tussen onder andere (kwetsbare) inwoners, de sociale wijkteams, zorg- en welzijnspartners, scholen en veiligheidspartners. De organisatie biedt 13

laagdrempelige ondersteuning en beoogt duurzame oplossingen te bieden aan inwoners met een beperkte bestaanszekerheid. De professionals stimuleren dat inwoners zich eigenaar voelen van hun hun ontwikkeling naar zelfredzaamheid en meedoen in de samenleving. Dat betekent dat de Stichting naast inwoners staat, hen stimuleert om mee te doen en maatwerk levert in de ondersteuning. De inwoner is hierbij altijd leidend; de inzet van de professionals is tijdelijk. Advies Deze partij blijven huisvesten. Motivatie advies Stichting de Sociale Basis biedt dienstverlening aan binnen het sociaal domein en het betreft type dienstverlening waarvan de gemeente het belangrijk vindt dat die lokaal aanwezig is (paragraaf 3.2.6 afwegingskader verhuur). Er is lokaal geen vergelijkbaar aanbod. Uurverhuur volstaat duidelijk niet. Daarnaast is het van meerwaarde als deze dienstverlening onder hetzelfde dak wordt geboden als andere sociaal domein dienstverlening.

Stichting Welzijn Alblasserdam (SWA) Activiteiten partij in het kort De Stichting Welzijn Alblasserdam (SWA) biedt dienstverlening die betrekking heeft op bij elkaar vier leefgebieden: welzijn en ondersteuning (welzijnscoaching, eenzaamheidbestrijding, mantelzorgersondersteuning en beheren vrijwilligersvacaturebank), vitaliteit en gezondheid (o.a. laagdrempelig (wijkgericht) sport- en beweegaanbod en activiteiten gericht op preventie), wonen en veiligheid (o.a. buurtbemiddeling en participatie in Buurtkracht) en armoede en schulden (o.a. Bureau Sociaal Raadslieden die inwoners ondersteunen en wegwijs maken in de wereld van wetten en regelingen). Het Brughuis is de derde locatie in de historie van de SWA.6 Advies Deze partij blijven huisvesten. Motivatie advies De SWA biedt dienstverlening aan binnen het sociaal domein en het betreft type dienstverlening waarvan de gemeente het belangrijk vindt dat die lokaal aanwezig is (paragraaf 3.2.6 afwegingskader verhuur). Er is lokaal geen vergelijkbaar aanbod. Uurverhuur volstaat duidelijk niet. Daarnaast is het van meerwaarde als deze dienstverlening onder hetzelfde dak wordt geboden als andere sociaal domein dienstverlening.

Sociale Dienst Drechtsteden (SDD) Activiteiten partij in het kort Steeds meer dienstverlening van de Sociale Dienst Drechtsteden (SDD) aan Alblasserdammers wordt aangeboden en uitgevoerd in Alblasserdam in plaats van in Dordrecht. Er zijn dan ook in het Brughuis één of meer dagen per week verschillende consulenten actief. Denk aan een consulent 6

Bij haar ontstaan in 2011 was de SWA, net als de drie afzonderlijke organisaties die zijn samengevoegd in de SWA, gevestigd in De Alblashof; in 2012 zijn ze verhuisd naar Cortgene 20 en vanaf de start van het Brughuis (in 2022) zijn ze bewust daar gevestigd.

14

bestaanszekerheid, een consulent schuldhulpverlening, een consulent/klantmanager toeleiden naar werk, een Wmo-consulent en een zogenaamde integraal consulent. Daarnaast voeren consulenten inburgering gesprekken met nieuwe Alblasserdammers. Vanwege ruimtegebrek in het Brughuis gebeurt dit laatste in De Rederij. Advies Deze partij blijven huisvesten. Motivatie advies De SDD biedt dienstverlening aan binnen het sociaal domein en het betreft type dienstverlening waarvan de gemeente het belangrijk vindt dat die lokaal aanwezig is (paragraaf 3.2.6 afwegingskader verhuur). Er is lokaal geen vergelijkbaar aanbod. Uurverhuur volstaat duidelijk niet. Daarnaast is het van meerwaarde als deze dienstverlening onder hetzelfde dak wordt geboden als andere sociaal domein dienstverlening.

Werkcentrum Activiteiten partij in het kort Vanuit het Werkcentrum worden werkenden en werkzoekenden ondersteund bij hun vragen over werk, loopbaan en scholing. Daarnaast worden ook werkgevers geholpen bij het vinden van personeel, en bij het zich aanpassen aan de veranderende arbeidsmarkt. Deze dienstverlening van het werkcentrum wordt enkele dagen per week vanuit het Brughuis geboden. Advies Deze partij blijven huisvesten. Motivatie advies Het Werkcentrum biedt dienstverlening aan binnen het sociaal domein en het betreft type dienstverlening waarvan de gemeente het belangrijk vindt dat die lokaal aanwezig is (paragraaf 3.2.6 afwegingskader verhuur). Er is lokaal geen vergelijkbaar aanbod. Uurverhuur volstaat duidelijk niet. Daarnaast is het van meerwaarde als deze dienstverlening onder hetzelfde dak wordt geboden als andere sociaal domein dienstverlening.

2.4 Partij nu gevestigd in De Portier Kookgemak Vof Activiteiten Kookgemak is een full-service cateringbedrijf dat is opgericht in 2009 en is de enige partij die gehuisvest is in De Portier. Kookgemak verzorgt catering voor besloten feesten, vergaderingen en evenementen. Hierbij worden verschillende arrangementen aangeboden, op maat samengesteld voor klanten. Advies Deze partij tenminste voorlopig blijven huisvesten en met de partij in contact treden.

15

Motivatie advies De activiteiten van deze partij passen niet in het afwegingskader verhuur (paragraaf 3.2, specificatie per domein). Omdat het hier om strategisch vastgoed gaat (zie paragraaf 3.2.4 van dit rapport), kan deze verhuur tenminste voorlopig toch doorgaan. Wel is het van belang met deze huurder het gesprek aan te gaan over de mogelijke toekomstige ontwikkelingen in het Haven-Zuid gebied en wat dit voor de huurder kan betekenen. Het is voor de gemeente van belang te voorkomen dat verdere verhuur aan Kookgemak Vof de toekomstige ontwikkeling van het grondgebied in de weg staat.

2.5 Beheer Stichting Sport Alblasserdam (BSSA) in sportcentrum Blokweer Activiteiten De Beheer Stichting Sport Alblasserdam (BSSA) draagt zorg voor de activiteiten zwemles, recreatief zwemmen, schoolzwemmen en bewegingsonderwijs. De laatste twee worden door de gemeente als dienst bij de BSSA afgenomen. Verder maakt de BSSA het mogelijk dat diverse sportverenigingen (zoals zwem- en poloclub De Wiekslag en volleybalvereniging Smash'66) een deel van de accommodatie bepaalde tijdvakken per week kunnen huren. Advies Blijven verhuren aan het Beheer Stichting Sport Alblasserdam (BSSA) voor de exploitatie van Sportcentrum Blokweer. Motivatie advies In het afwegingskader verhuur (paragraaf 3.2.1) wordt expliciet ruimte geboden voor verhuur aan de BSSA, dat een sleutelrol vervult in het lokale (zwem)sportaanbod.

2.6 Partijen nu gevestigd of gebruikmakend van de Postduif Nederlands Gereformeerde Kerk (NGK) Activiteiten De kerk maakt om de week gebruik van de ruimte in de Postduif voor kindernevendiensten en kinderopvang tijdens de kerkdiensten op zondagmorgen. Advies Huurrelatie met deze partij beëindigen. Motivatie advies Er wordt niet structureel gebruik gemaakt van de ruimte. Daarom zou (zie uitgangspunt d van paragraaf 3.1 van het afwegingskader) uurverhuur via een exploitant kunnen volstaan. Advies over het vervolg is te vinden in hoofdstuk 7.

Stichting Jeugd-Punt Activiteiten Stichting Jeugd-Punt ondersteunt jongeren bij het vinden van hun plek in de samenleving. In dat verband bieden ze, in samenwerking met partners, individuele en groepsgerichte ondersteuning aan 16

jongeren bij allerlei vragen en knelpunten waarmee deze rondlopen. Daarnaast ondersteunen ze (groepen) jongeren bij het organiseren van activiteiten of andere zinvolle vrijetijdsbesteding. Verder houden ze zich bezig met preventie en voorlichting op thema's die voor jongeren belangrijk zijn (bijvoorbeeld financiën en gebruik van sociale media). Ook zoeken ze naar oplossingen in geval van overlastklachten door jongeren. Stichting Jeugd-Punt is daarmee in het voorveld preventief aan de slag om te voorkomen dat er in een latere fase gebruik gemaakt moet worden van jeugdhulp. Stichting Jeugd-Punt werkt vanuit De Postduif (Randweg 104). In ieder geval acht dagdelen (middag en avond) per week komen er Alblasserdamse jongeren over de vloer. Zij kunnen daar ontspannen (o.a. tafeltennissen en videogamen), een cursus, training of workshop volgen en in contact treden met jongerenwerkers. Dit alles gericht op de persoonlijke ontwikkeling van de jongeren. Advies Deze partij blijven huisvesten. Motivatie advies Deze partij komt in aanmerking gelet op het afwegingskader verhuur (zie paragraaf 3.2.7). Het is belangrijk op lokaal niveau een sterk aanbod te hebben. Om een thuishonk te kunnen zijn voor (kwetsbare) jongeren is het belangrijk dat deze voorziening een eigen centraal gelegen locatie heeft.

Vereniging Drentse Buurt Activiteiten Vereniging Drentse Buurt biedt mensen van jong en oud de gelegenheid om in contact te komen met elkaar. Dit wordt gedaan door maandelijks verschillende activiteiten aan te bieden voor leden en nietleden, waaronder bingo en klaverjassen. Daarnaast vindt er twee keer per jaar een themafeest voor kinderen plaats, worden vrijwilligersavonden georganiseerd en wordt de ruimte gebruikt om te vergaderen. De Vereniging bereikt met deze activiteiten ruim 185 gezinnen en draagt bij aan het voorkomen van vereenzaming bij een deel van de leden. Ook mogen niet-leden aansluiten bij de activiteiten. De Vereniging maakt nu alleen op donderdagen gebruik van het pand en incidenteel op de zaterdag. De ambitie leeft om dit uit te breiden naar meerdere avonden per maand. Advies Huurrelatie met deze partij beëindigen. Motivatie advies Er wordt niet structureel gebruik gemaakt van de ruimte. Daarom zou (zie uitgangspunt d van paragraaf 3.1 van het afwegingskader) uurverhuur via een exploitant kunnen volstaan. Verder advies over het vervolg is te vinden in hoofdstuk 7.

2.7 Partijen nu gevestigd in de voormalige brandweerkazerne Stichting Voedselbank Alblasserdam Activiteiten De Voedselbank is er voor iedereen die niet genoeg geld heeft om eten te kopen. Elke woensdagmiddag vindt uitgifte van het voedsel plaats op een voor deze doelgroep goed bereikbare 17

en centrale locatie. De voorziening ondersteunde aanvankelijk wekelijks enkele tientallen huishoudens in Alblasserdam. Momenteel zijn het meer dan 125 gezinnen en daarmee ruim 350 personen, en in de toekomst wordt een verdere toename verwacht in de aanvragen voor voedselondersteuning. Lokale sponsoren en bedrijven leveren wekelijks voedselproducten, echter de Voedselbank ziet een afname van hun voorraad vanwege het steeds actiever tegengaan van voedselverspilling door supermarkten en inwoners. De Voedselbank werkt uitsluitend met vrijwilligers. Momenteel zijn 50 vrijwilligers (onder andere chauffeurs, gastheren/gastvrouwen en uitdelers) actief in de Alblasserdamse vestiging. De Voedselbank is naast een maatschappelijke voorziening ook een ontmoetingsplek voor een kwetsbare doelgroep: gezinnen met kinderen, inwoners met beperkte mobiliteit. Een centrale ligging in het dorp is ook om die reden wenselijk. Advies Deze partij blijven huisvesten. Motivatie advies De dienstverlening van de Voedselbank valt onder het sociaal domein en daarbinnen in het domein Samenkracht en burgerparticipatie (paragraven 3.2.6 en 3.2.7 afwegingskader verhuur). Uurverhuur volstaat duidelijk niet. De Voedselbank heeft een eigen ruimte nodig met een aparte ingang op een centrale locatie.

Vluchtelingenwerk Nederland Activiteiten VluchtelingenWerk behartigt de belangen van en zet zich in voor het begeleiden van vluchtelingen, nieuwkomers en statushouders. Dit doen zij door hen te informeren, adviseren en ondersteunen/begeleiden bij hun vestiging in de gemeente, zodat zij op termijn zelfstandig kunnen functioneren in onze samenleving. Er wordt invulling gegeven aan de maatschappelijke begeleiding aan statushouders door spreekuren te organiseren waarbij hulpvragen worden beantwoordt. VluchtelingenWerk geeft hiermee uitvoering aan het welzijnsbeleid van de gemeente en de gemeentelijke taak op het gebied van huisvesting en inburgering van statushouders. VluchtelingenWerk werkt onder meer samen met de Voedselbank en met partijen in Het Brughuis. Advies Deze partij blijven huisvesten. Motivatie advies De werkzaamheden van VluchtelingenWerk in het ondersteunen en begeleiden van vluchtelingen en statushouders vallen onder domein Samenkracht en burgerparticipatie (paragraaf 3.2.7 afwegingskader verhuur). Het is van belang dat de voorziening goed bereikbaar is voor de doelgroep. Hierdoor is een centrale ligging in Alblasserdam wenselijk.

Verenigde Alblasserdamse Hengelaars (V.A.H.) Activiteiten De V.A.H. is een visvereniging met ruim 2300 leden, waarvan ook veel jeugdleden, die bestaat sinds 1955. De vereniging beheert en onderhoudt de viswaters, kades en steigers in de regio. Daarnaast organiseert de vereniging viswedstrijden voor leden en niet-leden en worden activiteiten 18

georganiseerd voor jongeren zoals clinics, jeugddagen en een jeugdcompetitie. De V.A.H. is sinds 2017 gevestigd in het pand en gebruikt het pand als ontmoetingsplek en voor bijeenkomsten en presentaties, vieringen en op de woensdagavond voor jeugdleden. Recent heeft de V.A.H. ook het NK en EK Vliegvissen georganiseerd. Daarnaast biedt de vereniging onderdak aan meerdere (vis)verenigingen en clubs in de omgeving, waaronder een tai chi club, kookgroep Eet mee en een klaverjasclub. De V.A.H. is blij met de huidige accommodatie en heeft zelf veel geïnvesteerd in het inrichten en onderhouden van het pand. De V.A.H. voert werkzaamheden uit in het beheer en onderhoud van de viswaters, kades en steigers. Deze werkzaamheden vonden ook plaats voordat de vereniging huisvesting had in dit pand. Het wordt echter zeer wenselijk geacht, zeker gezien het aantal leden, om voor de sociale activiteiten een eigen accommodatie te hebben. Advies Deze partij blijven huisvesten indien wordt gekozen voor een scenario (zie hoofdstuk 4) waarin de voormalige brandweerkazerne tot het gemeentelijk vastgoed blijft behoren. Indien daarvoor niet wordt gekozen, deze partij op termijn een oplossing buiten het gemeentelijk vastgoed laten zoeken, maar indien nodig in een later stadium bekijken of er nog ergens plek is in het gemeentelijk vastgoed.

Motivatie advies Volgens het afwegingskader (paragraaf 3.2.1) dient een partij á la de V.A.H. in eerste instantie een geschikte accommodatie buiten het gemeentelijk vastgoed te zoeken, bijvoorbeeld door zelf een pand aan te schaffen. Huisvesting in een gemeentelijke accommodatie komt pas in beeld als aan deze voorwaarde is voldaan én indien er nog ruimte over is in het gemeentelijk vastgoed. Het advies over de accommodatie waarin de V.A.H. is gehuisvest is het afstoten ervan (zie hoofdstuk 4). Dat feit maakt het logisch om deze partij, nadat de accommodatie is afgestoten, tenminste in eerste instantie zelf een geschikte accommodatie buiten het gemeentelijk vastgoed te laten zoeken.

2.8 Partijen nu gevestigd in Het ParticiPand Diverse kunstenaars Alblasserdam is de thuisbasis voor vele verschillende kunstenaars. De vijf gevestigde kunstenaars in Het ParticiPand dragen op verschillende manieren bij aan het cultureel karakter van ons dorp, waaronder het tentoonstellen van hun eigen kunst maar ook door cultuureducatie aan te bieden aan Alblasserdammers (Gemeente Alblasserdam, 2019). Ook doen de kunstenaars mee aan jaarlijks terugkerende openbare Alblasserdamse evenementen, zoals de Kunstroute en het Zomerpaspoort. Het huisvesten van diverse kunstenaars in één pand heeft tot nu toe geleid tot waardevolle kruisbestuiving, niet alleen onderling maar ook breder met de andere voorzieningen in Het ParticiPand. De kunstenaars zijn onderdeel van het Cultureel Netwerk Alblasserdam, een netwerk van verschillende culturele aanbieders. Atelier ERBIJ Mevrouw Brand van atelier ERBIJ schildert en maakt gebruik van mixed media en gemengde technieken. Ze was voorheen gehuisvest in het oude ABN Amro pand, onder een anti-kraak constructie, maar is sinds de opstart verhuisd naar Het ParticiPand.

19

Ze verzorgt workshops en organiseert wekelijks een Kunstklas voor jongeren tussen de 8 en 18 jaar, en een Kunstclub voor Alblasserdammers van 18 jaar en ouder. Daarnaast levert de kunstenares vrijwillig een bijdrage aan de maandelijkse Maakplaats Kunst in Bibliotheek AanZet. Het voornemen is om zowel de kunstenaarsactiviteiten, als de educatieve activiteiten uit te breiden. Atelier ERBIJ deelt momenteel een ruimte met Atelier Miekas. Atelier Miekas De werkzaamheden van Miek bestaan naast zelf schilderen en het verzorgen van workshops uit het wekelijks begeleiden van 13 participanten, waaronder ook veel jonge inwoners van Alblasserdam. Door het creatief bezig zijn brengt de kunstenares deze kwetsbare groep (bijstandsgerechtigden en inwoners met afstand tot de arbeidsmarkt) weer in verbinding met de samenleving, waardoor zij meer zelfvertrouwen krijgen, zichzelf kunnen zijn, vriendschappen maken en zich gezien en gehoord voelen. De participanten worden zoveel mogelijk gestimuleerd door te stromen naar werk. Daarnaast doet Atelier Miekas mee met de begeleiding van schilderen als één van de te ontwikkelen talenten van de Talentenklas voor leerlingen van de bovenbouw van Het Palet. Atelier Miekas is een erkend leerwerkbedrijf en start volgend jaar met het begeleiden van stagiair(e)s.

Evenals haar medehuurder, was Atelier Miekas voorheen gevestigd in het oude ABN Amro pand aan de (adres). Bij de verhuizing naar Het ParticiPand deelden Atelier Miekas, Atelier ERBIJ en Zielsgewoon Manja één ruimte. Vanwege de verschillen in hun werkzaamheden en de groepen inwoners die de verschillende kunstenaressen bedienen was deze constructie niet houdbaar. Raymond Koop Deze beeldend kunstenaar creëert schilderijen, ontwerpt en maakt wandschilderingen voor buitenen binnengevels, geeft les aan jong en oud en biedt diverse workshops aan. De kunstenaar was eerder gehuisvest op de Randweg in het oude mavo gebouw, maar werd daarna een van de eerste huurders van Het ParticiPand. Met de muurschildering 'Badtas' aan de Blokweerweg heeft Koop een grote bijdrage geleverd aan het beeld en karakter van het dorp. Daarnaast heeft de heer Koop zijn kunst afgelopen jaren tentoongesteld in Landvast. Teus Van Kooten Van Koosten is al sinds de jaren 80 gevestigd in vastgoed van de gemeente Alblasserdam. De kunstenaar was eerst gehuisvest in de oude MAVO aan de Parallelweg en later in de boerderij aan de Randweg. Van Kooten is daarna een van de eerste huurders geworden in Het ParticiPand. Deze kunstenaar maakt grote schilderijen in veel stijlen en geeft schilderworkshops aan kinderen via Kunstkanjers en aan volwassenen.

Tevens coördineert Teus van Kooten al 14 jaar de exposities in het Sociaal Cultureel Centrum Landvast. In de afgelopen jaren heeft de kunstenaar in samenwerking met beeldend kunstenaar Raymond Koop de muurschildering ‘Badtas’ (1982) uitgevoerd en werkt momenteel zelfstandig aan een muurschildering 'De Helling'. Zielsgewoon Manja Mevrouw Van Hooijdonk is een kunstenares en holistisch lifecoach. Met haar workshops maakt ze mensen meer bewust van zichzelf en hun omgeving en wordt ingezet op het herstellen, verbeteren en vergroten van het mentale welzijn van mensen. Dit wordt gedaan door (schilder)kunst te integreren in een holistische benadering en gebruik te maken van methoden zoals systeemtherapie en energiemanagement. De werkzaamheden van Van Hooijdonk zijn een integratie van kunst & zorg en welzijn en moeten worden gezien als een aanvulling op het reguliere zorgstelsel. Ook heeft ze een gedenkwand geschilderd voor de Alblashof en worden mensen met ziekte of in mensen hun laatste 20

levensfase begeleid in het uiten van hun emoties door kunst. Daarnaast verzorgt de kunstenares diverse workshops op basisscholen in Alblasserdam en tekenmiddagen aan bewoners in de buurt, bezoekers van het Odensehuis en groepen van Yulius. Advies kunstenaars De groep van vijf kunstenaars blijven huisvesten. Vanwege de Alblasserdamse schaal is het passend om niet meer dan vijf kunstenaars te huisvesten. Hierdoor is het pas mogelijk onderdak te bieden aan nóg een kunstenaar, als een van de huidige vijf geen huisvesting meer nodig heeft. Het advies is om er als gemeente voor te zorgen dat meer regie gevoerd kan worden op de huisvesting van kunstenaars. Dit zou eventueel meegenomen kunnen worden in de cultuurnota. Motivatie advies In het vastgestelde afwegingskader verhuur wordt in paragraaf 3.2.2 aangegeven dat natuurlijke personen met een winstoogmerk die zich bezighouden met kunst in beginsel zelf verantwoordelijk zijn voor huisvesting. Ook staat er dat, vanwege het doorgaans beperkte inkomen van kunstenaars, een uitzondering wordt gemaakt voor enkele kunstenaars.

Care to Repair / International Security Management Services (ISMS) BV Activiteiten Care to Repair was een bedrijf waar voorheen mobiele telefoons gerepareerd konden worden. In dezelfde ruimte heeft de eigenaar van Care to Repair in 2020 een doorstart gemaakt met een beveiligingsbedrijf, namelijk International Security Management Services B.V.. Momenteel wordt de gehuurde ruimte niet actief gebruikt voor deze werkzaamheden, hiervoor heeft ISMS een ruimte in Hendrik-Ido-Ambacht, maar dient de ruimte in Het ParticiPand slechts als opslagplaats. Advies Huurrelatie met deze partij beëindigen. Motivatie advies Het gebruik van de ruimte als opslaglocatie heeft geen maatschappelijke functie en het afwegingskader verhuur biedt geen ruimte tot verhuur aan een partij als deze. De ruimte kan zo gebruikt worden door een andere partij.