Accountantsverslag 2021 - gemeente Alblasserdam - was getekend.pdf
Tekst van het document
Accountantsverslag 2021 Gemeente Alblasserdam 6 Juli 2022
Deloitte Accountants B.V. Wilhelminakade 1 Postbus 2031 3000 CA Rotterdam Nederland Tel: 088 288 2888 www.deloitte.nl
Aan de leden van de gemeenteraad van de gemeente Alblasserdam Postbus 2 2950 AA ALBLASSERDAM Datum
Geachte leden van de raad, Graag bieden wij u hierbij ons accountantsverslag aan met betrekking tot de controle van de jaarrekening 2021 van de gemeente Alblasserdam. Deze rapportage beschrijft op hoofdlijnen onze controleaanpak en de belangrijkste aangelegenheden die wij tijdens onze controle in overweging hebben genomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening 2021 van de gemeente Alblasserdam.
6 juli 2022
Bij de jaarrekening 2021 van de gemeente Alblasserdam hebben wij een goedkeurende controleverklaring verstrekt
Ons kenmerk
2207F602EA/DD
De jaarrekening 2021 is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Alblasserdam. Bij deze jaarrekening hebben wij een goedkeurende controleverklaring voor het getrouwe beeld en de rechtmatigheid verstrekt.
Behandeld door
Onze controle is uitgevoerd in overeenstemming met onze opdrachtbevestiging van 6 december 2021.
C.L. Aleman MSc RA
Wij bespreken onze bevindingen met uw bestuurlijke en ambtelijke organisatie De inhoud van dit accountantsverslag is op 4 juli 2022 door ons afgestemd met uw gemeentesecretaris, portefeuillehouder financiën, de gemeentecontroller en met de betrokken medewerkers van de afdeling Financiën. Hoogachtend, Deloitte Accountants B.V. Was getekend: drs. R.M.J. van Vugt RA
Op alle opdrachten verricht door Deloitte, behoudens M&A Diensten, zijn de Algemene Voorwaarden Dienstverlening Deloitte Nederland, januari 2020 gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel onder nummer 24362837 van toepassing. Deloitte Accountants B.V. is ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel te Rotterdam onder nummer 24362853. Deloitte Accountants B.V. is a Netherlands affiliate of Deloitte NSE LLP, a member firm of Deloitte Touche Tohmatsu Limited.
Accountantsverslag jaarrekening 2021 Gemeente Alblasserdam
Inhoudsopgave
Bestuurlijke samenvatting
4
•
Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen
5
•
Onze belangrijkste conclusies als basis voor de controleverklaring
8
Bevindingen jaarrekening
10
•
De financiële positie van uw gemeente
11
•
Belangrijkste bevindingen uit onze controle
16
Interne beheersing
22
•
23
Belangrijkste bevindingen voor de interne beheersing
Overige aangelegenheden
24
•
25
Overige aangelegenheden
Bijlagen
26
•
Bijlage A1 - Niet-gecorrigeerde controleverschillen
27
•
Bijlage A2 - Onzekerheden in de controle
28
•
Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen
29
•
Bijlage B1 - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2021
30
•
Bijlage B2 - Bevindingen controle SiSa-bijlage Tozo 2021
32
•
Bijlage C - Onafhankelijkheidsbevestiging
33
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Bijlagen
Blz. 3
Bestuurlijke samenvatting
Accountantsverslag jaarrekening 2021 Gemeente Alblasserdam
Bestuurlijke samenvatting Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen
Getrouwheid en rechtmatigheid
•
Wij hebben een goedkeurende controleverklaring verstrekt voor het getrouwe beeld en rechtmatigheid.
•
De gehanteerde materialiteit voor fouten en onzekerheden bedraagt € 752.000 respectievelijk € 2.256.000.
Welke verbeteringen zien wij?
Wij zien dat uw gemeente de volgende verbeteringen heeft gerealiseerd:
Belangrijke aandachtspunten
Controleproces
Bestuurlijke samenvatting
•
De verantwoording over de SiSa-bijlage is sterk verbeterd ten opzichte van vorig jaar. Ondanks een sterke toename van het aantal regelingen is het controleproces goed verlopen.
•
Wij hebben geen Europese aanbestedingsfouten geconstateerd.
Daarnaast onderkennen wij de volgende belangrijke aandachtspunten: •
Uw budgetrecht ten aanzien van investeringen kan verder worden verbeterd. Kredietoverschrijdingen vinden plaats en worden bij de jaarrekeningcontrole gemeld waardoor deze meewegen in ons oordeel. Dit heeft geleid tot een begrotingsonrechtmatigheid van € 0,2 miljoen welke meeweegt in ons oordeel.
•
Uw gemeente heeft een voorziening gevormd voor groot onderhoud kapitaalgoederen van € 0,2 miljoen. Wij constateren dat de raad in de nota reserves en voorzieningen heeft ingestemd met een dergelijke voorziening. Wij adviseren u wel om de onderliggende beheerplannen ook expliciet door de raad te laten vaststellen.
•
Uw college heeft nog geen frauderisicoanalyse opgesteld en vastgesteld. Wij adviseren u deze frauderisicoanalyse na het opstellen ook periodiek te actualiseren.
•
Bij de start van de controle waren de jaarstukken grotendeels gereed en was het controledossier op een aantal onderdelen na gereed. Daarmee heeft de organisatie het samenstelproces verder verbeterd ten opzichte van voorgaand jaar.
•
Wij hebben onze samenwerking met de ambtelijke organisatie en het controleproces verder verbeterd door in het eerste kwartaal van 2022 al diverse selecties in de organisatie uit te zetten ten behoeve van de jaarrekeningcontrole. Deze inspanningen hebben bijgedragen aan een tijdiger en efficiënter controleproces.
•
Wij hebben de controle van de jaarrekening dit jaar in een hybride vorm uitgevoerd, waarbij wij de samenwerking dit jaar als constructief hebben ervaren.
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Bijlagen
2207F602EA/DD Blz. 5
Accountantsverslag jaarrekening 2021 Gemeente Alblasserdam
Bestuurlijke samenvatting Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen
Financiële positie
Interne beheersing
Kwaliteit verslaggeving
•
De financiële positie ultimo 2021 is afgenomen ten opzichte van 2020.
•
De beschikbare weerstandscapaciteit ultimo 2021 bedraagt € 9,3 miljoen (2020: € 7,2 miljoen). Deze weerstandscapaciteit is hoger dan de door de gemeente Alblasserdam onderkende en aanwezige risico’s van € 5,1 miljoen (2020: € 4,5 miljoen).
•
Uw jaarrekening toont wat betreft de baten en lasten een verschil tussen de begroting en realisatie, en kent een positief rekeningresultaat 2021 voor bestemming ad € 3,0 miljoen (2020: € 1,5 miljoen voordelig). Per saldo is tussentijds € 5,4 miljoen aan de reserves onttrokken, waardoor het eigen vermogen t.o.v. 2020 met € 2,4 miljoen is gedaald.
•
Op basis van de interim-controle 2021 hebben wij bevindingen geïdentificeerd in de interne beheersingsmaatregelen voor de financiële verslaggeving. Onze belangrijkste bevindingen zijn met u gedeeld. In het voorliggende accountantsverslag vindt u onze bevindingen naar aanleiding van de jaarrekeningcontrole.
•
Wij trekken samen met uw gemeente op in het proces van het digitaliseren van de interim- en jaarrekeningcontrole. Tijdens onze controle zetten wij hiertoe diverse tools in.
•
Tijdens de controle hebben wij het door het management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingsvraagstukken geëvalueerd. Hierbij valt te denken aan het proces om tot schattingen te komen, zoals bij de grondexploitatie en de voorzieningen. Bij processen waarbij wij dat nodig achtten, hebben wij specialisten betrokken. Dit betrof de controle van de WNT-verantwoording.
Effecten COVID-19 crisis • (exclusief sociaal domein)
•
Frauderisicoanalyse
Bestuurlijke samenvatting
Waardering vorderingen: als gevolg van financiële problemen of tekorten bij debiteuren bestaat een toegenomen risico op het niet ontvangen van vorderingen. Wij hebben de invorderingsrisico’s en daarmee de waardering van de vorderingen gecontroleerd en wij merken op dat als gevolg van diverse steun- en coulancemaatregelen (door het rijk dan wel de gemeente) nog geen sprake is van grote mutaties in de oninbare vorderingen. Subsidieverstrekkingen: uw gemeente heeft in de algemene subsidieverordening een hardheidsclausule opgenomen. Hierin staat dat het college in bijzondere gevallen kan afwijken. Dit houdt in dat - ondanks het feit dat gesubsidieerde instellingen niet alle prestaties hebben geleverd - de subsidies op basis van de hardheidsclausule kunnen worden vastgesteld en hiermee als rechtmatig worden beschouwd.
In onze managementletter hebben wij gerapporteerd over fraude en integriteit, en de stappen die uw gemeente hierin heeft gezet. Wij hebben vastgesteld dat uw college nog geen frauderisicoanalyse heeft opgesteld en vastgesteld. Deze analyse draagt bij aan de bewustwording van de risico’s die u als organisatie loopt. Wij adviseren u deze frauderisicoanalyse na het opstellen ook periodiek te actualiseren.
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Bijlagen
2207F602EA/DD Blz. 6
Accountantsverslag jaarrekening 2021 Gemeente Alblasserdam
Bestuurlijke samenvatting Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen
Grondexploitatie
Sociaal domein
•
Voor de grondexploitatie hebben wij het proces, de dossiervorming en de onderbouwingen beoordeeld waarop het management de geactualiseerde schattingen heeft gebaseerd. Wij hebben onder andere de realisatie en de geactualiseerde schattingen ultimo 2021 versus de schattingen in de jaarrekening 2020 geanalyseerd (‘backtesting’). De uitgangspunten die in de grondexploitaties en dus in de jaarrekening 2021 zijn verwerkt, zijn door ons getoetst en als aannemelijk aangemerkt. Hierbij hebben wij geen materiële afwijkingen geconstateerd.
•
Wij hebben het proces beoordeeld waarmee het management schattingsposten met betrekking tot de grondexploitatie bepaald, en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Een en ander in de context van onze verklaring bij de jaarrekening als geheel. Indien nodig hebben wij specialisten ingeschakeld bij het beoordelen van de toepassing van de juiste methodiek, de aannames, de berekeningen en de consistente toepassing van de betrokken modellen en/of de van toepassing zijnde financiële verslaggeving.
•
Op grond van het BBV heeft uw gemeente in het boekjaar 2021 € 0,3 miljoen winst teruggenomen op de grondexploitaties (2020 € 1,95 miljoen winstname). Deze terugname van de winst ziet volledig toe op het project Waterhoven.
•
De financiële impact van COVID-19 op het sociaal domein is beperkt. De gemeente heeft tijdig en voldoende beheersmaatregelen getroffen waarmee het de financiële effecten van COVID-19 voor het sociaal domein over 2021 tot een minimum heeft beperkt.
•
Voor de verantwoording in de jaarrekening wordt gesteund op de controleverklaringen van de Sociale Verzekeringsbank (SVB) en de zorgaanbieders. Eventuele onzekerheden die voortkomen vanuit die verantwoordingen en controleverklaringen tellen derhalve mee in de onzekerheden voor de controle van de gemeente Alblasserdam.
•
De PGB-bestedingen zijn (verplicht) belegd bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB). De accountant van de SVB heeft evenals in voorgaande jaren een controleverklaring met beperking bij de PGB-verantwoordingen 2021 verstrekt. De totale PGB-bestedingen voor WMO (€ 0,26 miljoen) en Jeugd (€ 0,23 miljoen) zijn als onzeker aangemerkt.
Naleving van de Europese Wij constateren een afname in de omvang van de onrechtmatigheden als gevolg van het niet naleven van de Europese aanbestedingsregels. Uit de aanbestedingsregels controle 2021 zijn geen rechtmatigheidsfouten gebleken (2020: € 0,048 miljoen). Begrotings- en kredietrechtmatigheid
Bestuurlijke samenvatting
Wij verwijzen voor een inhoudelijke analyse van deze overschrijding naar de analyse begrotingsrechtmatigheid zoals opgenomen in de jaarrekening (paragraaf 2.3.3). Hiermee legt uw gemeente verantwoording af over de rechtmatigheid van de lasten over 2021. Van de geconstateerde kostenoverschrijdingen weegt geen bedrag mee in ons rechtmatigheidsoordeel. Een lastenoverschrijding op een tweetal investeringskredieten zijn onrechtmatig en wegen wel mee in ons rechtmatigheidsoordeel. Echter is de omvang van deze overschrijdingen (€ 0,2 miljoen) niet materieel en raken derhalve eveneens niet de strekking van onze controleverklaring.
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Bijlagen
2207F602EA/DD Blz. 7
Accountantsverslag jaarrekening 2021 Gemeente Alblasserdam
Bestuurlijke samenvatting Onze belangrijkste conclusies als basis voor de controleverklaring
Onze opdracht is ongewijzigd uitgevoerd Met de opdrachtbevestiging heeft u ons opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2021. Naast de opdrachtbevestiging zijn bepalend (geweest) voor onze controle: •
Het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado).
•
Het normenkader 2021, dat op 21 december 2021 is vastgesteld door de gemeenteraad.
De reikwijdte van onze controle staat omschreven in de opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop van de controle op geen enkele wijze sprake geweest van een beperking of wijziging in de reikwijdte van onze controle. Wij achten de reikwijdte van onze controle voor 2021 voldoende voor de doelstelling van onze controle. Bij de jaarrekening 2021 van de gemeente Alblasserdam hebben wij een goedkeurende controleverklaring verstrekt Wij hebben de controle van de jaarrekening 2021 van de gemeente Alblasserdam uitgevoerd en hebben een goedkeurende controleverklaring verstrekt voor zowel getrouwheid als rechtmatigheid. Wij hebben geen niet-gecorrigeerde controleverschillen geïdentificeerd met betrekking tot het vermogen en het resultaat Wij hebben tijdens onze controle geen nietgecorrigeerde feitelijke afwijkingen geïdentificeerd groter dan onze minimumdrempel, die van invloed zijn op het vermogen en/of het resultaat van de gemeente. Wij hebben deze niet-gecorrigeerde controleverschillen opgenomen in Bijlage A1 - Niet-gecorrigeerde controleverschillen.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Wij hebben controleverschillen geïdentificeerd met betrekking tot rechtmatigheid
Er zijn geen belangrijke wijzigingen in de verslaggevingsregels
De in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties over 2021, zijn in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand gekomen, in overeenstemming met de begroting en met de in de relevante wet- en regelgeving opgenomen bepalingen, zoals opgenomen in het normenkader 2021.
Significante verslaggevingsgrondslagen en de toepassing hiervan zijn belangrijk voor de presentatie van de financiële positie en de resultaten van uw gemeente. Daarnaast vereisen zij van het management het toepassen van oordeelsvorming ten aanzien van moeilijke, subjectieve en complexe posities, vaak vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn.
Op basis van onze controlewerkzaamheden en de toelichting in de jaarrekening (paragraaf 2.3.3 ‘Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over het jaar 2021 (inclusief analyse rechtmatigheid)’) constateren wij dat de begrotingsoverschrijdingen niet meewegen in ons rechtmatigheidsoordeel. De kredietoverschrijdingen hebben in 2021 geleid tot onrechtmatigheden van € 0,2 miljoen. Geen feitelijke niet-gecorrigeerde controleverschillen geïdentificeerd met betrekking tot SiSa Wij hebben geen controleverschillen (fouten en/of onzekerheden) in de verantwoorde informatie in de SiSa-bijlage 2021 geconstateerd.
De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van de gemeente zijn uiteengezet in de toelichting op de jaarrekening 2021, onder ‘Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling’. Wij hebben het door het college en het ambtelijk management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingspraktijken geëvalueerd, en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Wij zijn van mening dat de verslaggevingsvraagstukken en de toegepaste inschattingen goed onderbouwd en redelijk zijn, en consistent zijn gebruikt.
Geen feitelijke niet-gecorrigeerde controleverschillen geïdentificeerd met betrekking tot de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) Wij hebben tijdens onze controle geen nietgecorrigeerde feitelijke afwijkingen geïdentificeerd groter dan onze rapporteringsdrempel, die van invloed zijn op de WNT. Voor de controle van de WNT hebben wij onze interne specialisten ingezet.
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Bijlagen
2207F602EA/DD Blz. 8
Accountantsverslag jaarrekening 2021 Gemeente Alblasserdam
Bestuurlijke samenvatting Onze belangrijkste conclusies als basis voor de controleverklaring
Wij zijn onafhankelijk van de gemeente Alblasserdam Ons zijn geen relaties bekend tussen Deloitte Accountants B.V. en haar zuster- en/of dochterondernemingen of de member firms van Deloitte Touche Tohmatsu Limited en hun respectievelijke zusteren/of dochterondernemingen en de gemeente, die naar ons professionele oordeel mogelijk van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid.
De programmaverantwoording vormt samen met de verplicht voorgeschreven paragrafen (over onder andere weerstandsvermogen en risicobeheersing, bedrijfsvoering en verbonden partijen) het jaarverslag.
Onze volledige onafhankelijkheidsbevestiging is te vinden in Bijlage C - Onafhankelijkheidsbevestiging.
Op basis van de Nederlandse wetgeving en de Nadere Voorschriften Controle- en Overige Standaarden (NVCOS) 720 is de accountant verplicht bepaalde werkzaamheden uit te voeren met betrekking tot het jaarverslag en de andere informatie die in de jaarstukken is opgenomen. Als onderdeel van dit vereiste hebben wij de volgende werkzaamheden uitgevoerd:
De grondslagen van de jaarrekening zijn aanvaardbaar
•
De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van uw gemeente zijn uiteengezet in de waarderingsgrondslagen in de jaarrekening 2021.
Wij hebben vastgesteld dat het jaarverslag de vereiste informatie bevat op basis van artikel 24 lid 2, artikel 25 en artikel 26 BBV.
•
Wij hebben, voor zover wij kunnen beoordelen, vastgesteld dat de verklaringen van het college van burgemeester en wethouders in het jaarverslag, en de andere informatie zoals opgenomen in de jaarstukken, verenigbaar zijn met de beweringen en verklaringen die in de jaarrekening zijn opgenomen.
•
Wij hebben vastgesteld dat de verklaringen in het jaarverslag overeenstemmen met de resultaten van de door ons uitgevoerde controlewerkzaamheden.
De grondslagen zijn toegepast met inachtneming van de voorschriften zoals opgenomen in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten. De grondslagen zijn aanvaardbaar. Het jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening. De jaarstukken 2021 van uw gemeente bestaan uit: •
Het jaarverslag 2021 (programmaverantwoording en verplichte paragrafen).
•
De jaarrekening 2021 (balans met toelichting, overzicht van baten en lasten met toelichting en de SiSa-bijlage).
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Bijlagen
2207F602EA/DD Blz. 9
Bevindingen jaarrekening
Accountantsverslag jaarrekening 2021 Gemeente Alblasserdam
De financiële positie van uw gemeente Samenvatting ontwikkelingen in vermogen en resultaat van uw gemeente
De vermogenspositie van uw gemeente is afgenomen Het BBV, de verslaggevingsregels voor gemeenten, maakt een duidelijk onderscheid tussen resultaatbepaling en resultaatbestemming. Alle baten en lasten dienen via het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening te lopen. Er mogen geen baten of lasten rechtstreeks in het eigen vermogen worden gemuteerd. De mutaties in het eigen vermogen vinden plaats door middel van de resultaatbestemming. Het gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten over het boekjaar 2021 bedraagt € 2,4 miljoen nadelig. Per saldo is tussentijds € 5,4 miljoen aan de reserves onttrokken, zodat het uiteindelijk gerealiseerde resultaat over 2021 circa € 3,0 miljoen voordelig bedraagt. Dit resultaat is afzonderlijk vermeld onder het eigen vermogen in de balans.
Eigen vermogen (x € 1 miljoen)
2021
2020
Eigen vermogen per 1 januari
33,1
14
-/- 5,4
17,6
3,0
1,5
-/- 2,4
19,1
30,7
33,1
Tussentijdse resultaatbestemming Gerealiseerd resultaat Gerealiseerd totaalsaldo baten en lasten Eigen vermogen per 31 december
In het overzicht hiernaast hebben wij de ontwikkeling van het eigen vermogen opgenomen. De omvang van het eigen vermogen bedraagt ultimo 2021 circa 36% van het balanstotaal (ultimo 2020: 38% van het balanstotaal) en is licht afgenomen ten opzichte van 2020. Saldo baten en lasten Het feitelijke saldo van baten en lasten in een jaar is weergegeven als het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten. Daarnaast kent de gemeente het gerealiseerde resultaat. Dit is het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten plus of min de tussentijdse resultaatbestemming. Deze tussentijdse resultaatbestemming bestaat uit de onttrekkingen aan en stortingen in reserves gedurende het boekjaar. Deze mutaties in reserves vinden plaats op basis van door de gemeenteraad genomen besluiten. Het gerealiseerde resultaat is dus mede het gevolg van de eerdere politieke besluitvorming.
Exploitatieresultaat x € 1 miljoen)
Wat het voorgaande concreet betekent voor uw gemeente hebben wij in het overzicht hiernaast weergegeven.
Bij: onttrekkingen aan reserves
20,4
Saldo mutaties reserves
5,4
Gerealiseerd resultaat
3,0
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Totale baten
57,7
Totale lasten
-/- 60,1
Gerealiseerd totaalsaldo baten en lasten
-/- 2,4
Af: stortingen in reserves
-/- 15,0
Overige aangelegenheden
Bijlagen
2207F602EA/DD Blz. 11
Accountantsverslag jaarrekening 2021 Gemeente Alblasserdam
De financiële positie van uw gemeente Samenvatting ontwikkelingen in vermogen en resultaat van uw gemeente
Het overzicht van baten en lasten over het boekjaar 2021 laat een voordelig gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten van € 3,0 miljoen zien, ten opzichte van een begroot saldo van nihil (begroting na wijziging). De jaarrekening 2021 sluit - na verwerking van de mutaties in reserves - met een voordelig gerealiseerd resultaat van circa € 3,0 miljoen. Het gerealiseerde totaalsaldo baten en lasten in 2021 wordt grotendeels verklaard door de grootste voordelen op de lasten ten opzichte van de begroting na wijziging op de volgende programma’s: •
Programma 2 Buiten Beter: € 0,29 miljoen.
•
Programma 5 Solide financieel beleid: € 0,27 miljoen.
In 2020 was er sprake van een positief gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten van € 19,1 miljoen. Dit werd voornamelijk veroorzaakt door de verkoop van de aandelen Eneco van € 18,4 miljoen. In de programmaverantwoording geeft het college per programma op hoofdlijnen een verklaring voor de gerealiseerde afwijkingen ten opzichte van de begroting na wijziging. De gemeente heeft de belangrijkste verschillen toegelicht en heeft de financiële impact ervan in kaart gebracht. In de paragraaf Begrotingsrechtmatigheid van onze rapportage gaan wij nader in op de verschillen tussen de begrote en de werkelijke lasten in het kader van de begrotingsrechtmatigheid.
Gerealiseerd totaalsaldo baten en lasten (x € 1 miljoen) 25 20 15 10 5 (5) 2019
2020
2021
Mutaties in reserves (x € 1 miljoen) 10 (10)
(20) 2019
2020
2021
Gerealiseerd resultaat (x € 1 miljoen) 4 3
2 1 2019
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
2020
2021
Overige aangelegenheden
Bijlagen
2207F602EA/DD Blz. 12
Accountantsverslag jaarrekening 2021 Gemeente Alblasserdam
De financiële positie van uw gemeente Samenvatting ontwikkelingen in vermogen en resultaat van uw gemeente Kengetallen voor gemeente Alblasserdam (begroot en werkelijk over de periode 2019-2021)
Solvabiliteit
50%
10%
40%
8%
30%
6%
20%
4%
10%
2%
Gerealiseerd totaalsaldo baten en lasten (x € 1 miljoen)
Grondexploitatiequote 25
20
0%
0% 2019
2020
Begroot
2021
-2%
Werkelijk
2019
2020
Begroot
15
2021
10
Werkelijk
5
Netto schuldquote
Structurele exploitatieruimte
150%
0%
-
-1%
100%
-2%
(5)
-3%
50%
-4%
0%
(10)
-5% 2019 Begroot
Bestuurlijke samenvatting
2020
2021
Werkelijk
Bevindingen jaarrekening
2019 Begroot
Interne beheersing
2020
2021
Werkelijk
2019 Begroot
Overige aangelegenheden
2020
Begroot na wijziging
Bijlagen
2021 Werkelijk
2207F602EA/DD Blz. 13
Accountantsverslag jaarrekening 2021 Gemeente Alblasserdam
De financiële positie van uw gemeente Samenvatting ontwikkelingen in vermogen en resultaat van uw gemeente
Voorspellende waarde van uw begroting De jaarrekening 2021 sluit met een positief gerealiseerd resultaat van circa € 3,0 miljoen. De begroting is voor uw gemeente een belangrijk sturingsinstrument. Het is een kaderstellend document waarmee de gemeenteraad financiële en beleidsmatige kaders vaststelt waarbinnen het college haar beleid en doelen kan realiseren. Om inzicht te krijgen in de mate waarin uw organisatie in staat is om het gerealiseerde resultaat te voorspellen, hebben wij het resultaat volgens begroting afgezet tegen het gerealiseerde resultaat volgens de jaarrekeningen 2020 en 2021. Het rekeningresultaat over 2021 wijkt, net als voorgaande boekjaren, af van het begrote rekeningresultaat (na wijziging). Voor het nadere inzicht op deze afwijkingen verwijzen wij naar de programmaverantwoording in de jaarstukken 2021. Verderop in ons verslag gaan wij nader in op de begrotingsrechtmatigheid.
Saldo baten en lasten | Begroting na wijziging vs realisatie (x € 1 miljoen) 20
10 (10) Begroting Realisatie Begroting Realisatie 2020 2020 2021 2021
Baten | Begroting na wijziging vs realisatie (excl. mutaties reserves) (x € 1 miljoen) 100
80 60 40 20 Begroting Realisatie Begroting Realisatie 2020 2020 2021 2021
Lasten | Begroting na wijziging vs realisatie (excl. mutaties reserves) (x € 1 miljoen) 62 60 58 56
54 Begroting Realisatie Begroting Realisatie 2020 2020 2021 2021
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Bijlagen
2207F602EA/DD Blz. 14
Accountantsverslag jaarrekening 2021 Gemeente Alblasserdam
De financiële positie van uw gemeente Samenvatting ontwikkelingen in vermogen en resultaat van uw gemeente Het weerstandsvermogen is toegenomen Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit op basis van de door de gemeente geschatte risico’s. Beiden zijn gemuteerd in 2021; de ratio weerstandsvermogen inclusief coronarisico’s is met 0,2 toegenomen, en kan daarmee als ruim voldoende worden aangemerkt.
Uw weerstandscapaciteit van € 9,3 miljoen is ruimschoots toereikend in relatie tot de berekende risico’s van € 5,1 miljoen. Dit heeft het college inhoudelijk nader toegelicht in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ van het jaarverslag.
Weerstandscapaciteit (x € 1 miljoen)
Beschikbare weerstandscapaciteit De door uw gemeente berekende beschikbare weerstandscapaciteit bedraagt € 9,3 miljoen (2020: € 7,2 miljoen). De beschikbare weerstandscapaciteit is met € 2,1 miljoen toegenomen ten opzichte van voorgaand jaar. Benodigde weerstandscapaciteit
8 6 4 2
De inventarisatie van risico’s – die in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ van het jaarverslag is opgenomen – geeft een indicatie van de financiële omvang van de belangrijkste (specifieke) risico’s, inclusief een schatting van de kans dat het geïdentificeerde risico zich voordoet, om daarmee de benodigde weerstandscapaciteit te kunnen bepalen. Daarbij geeft het college een doorlopend inzicht in de grootste risico’s (qua financiële impact en kans) voor uw gemeente, en is vermeld welke risico’s zijn vervallen en/of nieuw zijn geïdentificeerd. Ook is een inhoudelijke toelichting gegeven op nieuw gedefinieerde en gewijzigde risico’s in de top van de belangrijkste risico’s. Uw gemeente heeft op basis van deze risicoinventarisatie berekend wat de benodigde weerstandscapaciteit is. Het berekende bedrag voor specifieke risico’s bedraagt € 5,1 miljoen (2020: € 4,5 miljoen). Ten opzichte van 2020 is hiermee sprake van een kleine toename van de gekwantificeerde risico’s met € 0,6 miljoen.
Bestuurlijke samenvatting
10
Bevindingen jaarrekening
-
2019
2020
2021
Benodigde weerstandscapaciteit Beschikbare weerstandscapaciteit
Ratio weerstandsvermogen 2,50 2,00
1,50 1,00 0,50 2019
Interne beheersing
2020
2021
Overige aangelegenheden
Bijlagen
2207F602EA/DD Blz. 15
Accountantsverslag jaarrekening 2021 Gemeente Alblasserdam
Belangrijkste bevindingen uit onze controle Voorraad onderhanden werk (grondexploitatie) •
De voorraad onderhanden werk De balanspost met de belangrijkste schattingen in de jaarrekening betreft de voorraad onderhanden werk, waaronder de bouwgronden in exploitatie (grondexploitatie). Deze balanspost is relevant voor de accountantscontrole, met name door de schattingen die een rol spelen bij het ramen van de in 2022 e.v. nog te realiseren baten ad € 7,9 miljoen en lasten ad € 7,3 miljoen. De nog te realiseren baten en lasten vormen samen met de boekwaarde de basis voor de waardering in de jaarrekening, oftewel het verwachte resultaat bij afsluiting van de projecten. Dit leidt tot een voorziening indien het college verwacht dat het project verlieslatend is en tot (tussentijdse) winstneming bij een verwachte winst. Voor de waardering van grondexploitatie dient de gemeente per individueel project te bepalen of de gemeente de boekwaarde plus de in de toekomst nog te realiseren kosten en opbrengsten, naar beste schatting, terugverdient. Ultimo 2021 gaat het om 3 individuele projecten.
Ten behoeve van de waardering van de bouwgronden in exploitatie per balansdatum, dient de gemeente per individuele grondexploitatie te bepalen of de boekwaarde plus de in de toekomst nog te realiseren kosten en opbrengsten, naar de beste inschatting, terugverdiend zal worden. De gemeente Alblasserdam schat per 31 december 2021 in dat er voor alle projecten geen sprake zal zijn van toekomstige verliezen en daardoor is er geen voorziening gevormd. Dit is in overeenstemming met het Besluit Begroting en verantwoording. Het controleproces van de waardering van de voorraad onderhanden werk De risico’s voor de grondexploitaties zijn in essentie terug te brengen tot vijf P’s:
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
•
•
•
•
Planning: is de tijdsplanning van de projecten afgestemd op de (on)mogelijkheden in de markt? Immers, de marktbehoefte bepaalt welke projecten op welk moment te realiseren zijn. Programmering: in de afgelopen jaren hebben economische ontwikkelingen geleid tot belangrijke wijzigingen in vooral de woningbehoefte. Is er een kritische analyse gemaakt van de ‘mix’ van woningen (huur, koop, vrije kavels, appartementen, etc.) in de projecten, in relatie tot de huidige marktvraag in de gemeente? Prijs: de verkoopprijzen van woningen, en dus van grond, hebben langere tijd onder druk gestaan. Deze situatie is omgeslagen in een grote vraag naar woningen en grond, waardoor de grondprijs zich in een hoog tempo in positieve zin ontwikkelt. Is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd en welke grondprijzen bovenwaarts moeten worden bijgesteld als gevolg van de grotere vraag en de positieve marktontwikkelingen? Plankosten: door de toenemende vraag naar woningen en dus naar bouwcapaciteit is sprake van een toenemende stijging van de bouwkosten.
Is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd en welke prijzen bovenwaarts moeten worden bijgesteld als gevolg van de grotere vraag en de hierbij horende prijsontwikkelingen? Parameters: zijn de parameters voor kosten en opbrengstenstijgingen opportuun, beredeneerd vanuit de huidige situatie en de best mogelijke inschatting van de toekomstige ontwikkeling van de grondprijzen en de plankosten?
De 5 P’s vormen de basis voor de actualisatie van de grondexploitaties zoals opgenomen in uw paragraaf ‘Grondbeleid’.
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Totale boekwaarde bouwgronden in exploitatie (x € 1 miljoen) 5,00 4,00 3,00 2,00 1,00 2019
2020
2021
Ontwikkeling boekwaarde
Overzicht nog te realiseren baten en lasten (x € 1 miljoen) 10 8 6 4
2 2019
2020
2021
Nog te realiseren baten Nog te realiseren lasten
Uit deze figuren blijkt dat de boekwaarde en/of de geraamde baten en lasten van de bouwgronden in exploitatie in 2021 ten opzichte van 2020 toegenomen zijn. Parameters Bij de controle van de gehanteerde parameters (kostenstijging, opbrengstenstijging, disconteringsvoet en rente) hebben wij geen materiële afwijkingen geconstateerd. Daarmee achten wij de parameters voor de waardering van de grondexploitatie aannemelijk.
Bijlagen
2207F602EA/DD Blz. 16
Accountantsverslag jaarrekening 2021 Gemeente Alblasserdam
Belangrijkste bevindingen uit onze controle Voorraad onderhanden werk (grondexploitatie)
Bij onze beoordeling van de door de gemeente gehanteerde veronderstellingen voor het actualiseren van de grondexploitaties – vooral de uitgangspunten voor planning (fasering), programmering en prijsbeleid, maar ook de parameters voor kosten- en opbrengstenstijging en de gehanteerde rekenrente (rente-omslagmethode), hebben wij het volgende in overweging genomen: •
Of de afzonderlijke veronderstellingen redelijk lijken, onderling afhankelijk en intern consistent zijn, en of de veronderstellingen redelijk lijken wanneer ze collectief of in samenhang met andere veronderstellingen worden beschouwd.
Tussentijdse winstneming
Kostenontwikkeling
In juli 2019 heeft de commissie BBV de notitie ‘Grondbeleid in begroting en jaarstukken’ gepubliceerd. Hierin is opgenomen dat gemeente voor tussentijdse winstneming de ‘Percentage Of Completion methode’ (POC-methode) moeten toepassen. Hierbij geldt dat gemeenten, indien aan een aantal voorwaarden is voldaan, tussentijds winst moeten nemen.
De afgelopen maanden is sprake geweest van een forse stijging van bepaalde kostensoorten, waaronder bouwmaterialen. Dit kan een belangrijke impact hebben op de omvang van de nog te maken kosten. Gezien de korte doorlooptijd van beide projecten leidt dit niet tot materiële afwijkingen.
Voor het toepassen van de POC-methode is het van belang dat uw gemeente het resultaat betrouwbaar kan schatten. Ook moet er sprake zijn van verkochte grond en gerealiseerde kosten.
Of de veronderstellingen in de markt de waarneembare veronderstellingen op passende wijze weerspiegelen, met andere woorden: is er consistentie met de algemene economische omgeving en de economische omstandigheden in/bij de gemeente?
Op grond van de POC-methode heeft uw gemeente in het boekjaar 2021 € 0,3 miljoen winst teruggenomen op de grondexploitaties (2020 € 1,95 miljoen winstname). Deze terugname van de winst ziet volledig toe op het project Waterhoven.
•
Of de veronderstellingen aansluiten op de (vastgestelde) plannen (besluiten) van de raad.
•
Of de veronderstellingen consistent zijn met de ervaringscijfers van de gemeente (met andere woorden: is historische informatie representatief voor toekomstige situaties?).
De nog te realiseren opbrengsten bedragen € 7,9 miljoen. Bij deze controle hebben wij onder andere een aansluiting gemaakt met de plangebieden (juistheid aantal m2’s) en een vergelijking met gerealiseerde grondprijzen in het verleden. Hierbij hebben wij geen materiële afwijkingen geconstateerd.
•
De grondexploitaties zijn door het college voor de jaarrekening 2021 opnieuw doorgerekend (geactualiseerd), en waar nodig zijn de verwachtingen bijgesteld, waarmee tevens is beoordeeld of het onderhanden werk in de jaarrekening op een juiste wijze is gewaardeerd, en of er mogelijk een (aanvullende) verliesvoorziening noodzakelijk is.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Prijs-component (opbrengsten)
Plankosten (ontwikkeling)
Belangrijkste bevindingen inzake waardering grondexploitaties Als onderdeel van de controle van de waardering van de bouwgronden in exploitatie voeren wij een risicoanalyse uit ter bepaling van het risicoprofiel van de individuele grondexploitaties en de hierdoor bestaande kans op een materiële fout in de waardering ervan. Hierbij betrekken wij de huidige boekwaarde, het geprognosticeerde resultaat, en de aard en omvang van de nog te realiseren baten en lasten (liggen hier bijvoorbeeld al contracten of overeenkomsten aan ten grondslag of niet). Naast de hiervoor genoemde elementen spelen bij de risicoclassificatie van de individuele projecten ook de aard van het project, de programmering en de doorlooptijd een belangrijke rol. Op grond van onze risicoanalyse hebben wij geconcludeerd dat de grootste risico’s van grondexploitaties toeziet op stijgende bouwkosten.
In 2021 zijn voor de plankosten gedegen P*Q-ramingen opgesteld. Wij hebben vastgesteld dat de ingerekende plankosten niet onaannemelijk zijn en hebben wij geen materiële bijstellingen in 2021 geconstateerd.
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Bijlagen
2207F602EA/DD Blz. 17
Accountantsverslag jaarrekening 2021 Gemeente Alblasserdam
Belangrijkste bevindingen uit onze controle Voorraad onderhanden werk (grondexploitatie)
De uitgangspunten die in de grondexploitaties en dus in de jaarrekening 2021 zijn verwerkt, zijn door ons getoetst en als aannemelijk aangemerkt Wij hebben op grond van de door ons verrichte werkzaamheden inzake de waardering van de grondexploitaties vastgesteld dat uw gemeente: •
Beschikt over actuele ramingen van de nog te realiseren baten en lasten.
•
Beschikt over een deugdelijke onderbouwing van de gehanteerde uitgangspunten in de grondexploitaties.
•
Een niet onaannemelijk niveau heeft bepaald van de nog te maken plan- en civiele kosten.
De uitgangspunten die in de grondexploitaties en dus in de jaarrekening 2021 zijn verwerkt, zijn door ons getoetst en als aannemelijk aangemerkt. Verder merken wij volledigheidshalve op dat wij voor de waardering van de grondexploitatie per 31 december 2021 de per die datum vastgestelde projectkaders en genomen besluiten betrokken hebben bij de controle van de waardering. Er is geen rekening gehouden met de effecten van eventuele toekomstige, nog vast te stellen, ambities van uw gemeente.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Bijlagen
2207F602EA/DD Blz. 18
Belangrijkste bevindingen uit onze controle Begrotingsrechtmatigheid
Begrotingsoverschrijdingen zijn adequaat toegelicht in de jaarrekening
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
-
Kredietoverschrijdingen
Interne beheersing
5. Solide Financieel Beleid
(1)
4. Dienstverlening en bestuur
Het begrotingscriterium is verder verfijnd en uitgewerkt in de Kadernota rechtmatigheid 2018 van de Commissie BBV. Het overschrijden van de begroting is altijd onrechtmatig, maar hoeft de accountant niet in alle gevallen mee te wegen in zijn rechtmatigheidsoordeel. De kostenoverschrijdingen moeten dan wel goed herkenbaar in de jaarrekening zijn opgenomen en zijn in te delen in de categorieën als genoemd in de Kadernota rechtmatigheid 2018 van de commissie BBV.
Wij verwijzen voor een inhoudelijke analyse van en toelichting op deze overschrijdingen naar de analyse begrotingsrechtmatigheid zoals opgenomen in paragraaf 2.3.3. ‘Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over het jaar 2021 (inclusief analyse rechtmatigheid)’ in de jaarrekening. Hiermee legt het college aan de gemeenteraad verantwoording af over de begrotingsrechtmatigheid van de lasten over 2021. Van de geconstateerde kostenoverschrijdingen weegt geen bedrag mee in ons rechtmatigheidsoordeel.
3. Beter wonen & bereikbaarder
Het systeem van budgetbeheer en -bewaking moet waarborgen dat de lasten binnen de begroting blijven en het college belangrijke wijzigingen of dreigende overschrijdingen tijdig meldt aan de gemeenteraad, zodat zij hierover tijdig (binnen het begrotingsjaar) een besluit kan nemen. Een systeem met onvoldoende waarborgen voor tijdige melding aan de gemeenteraad van budgetoverschrijdingen heeft het risico in zich dat het college inbreuk maakt op het budgetrecht van de gemeenteraad.
1
2. Buiten beter
Naast de controle op de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening 2021, hebben wij een controle uitgevoerd op de begrotingsrechtmatigheid. De toe te passen normen voor het begrotingscriterium zijn gebaseerd op de artikelen 189, 190 en 191 van de Gemeentewet en moet de gemeenteraad zelf nader invullen en concretiseren. Dit gebeurt met het vaststellen van de begroting en via de financiële verordening ex artikel 212 van de Gemeentewet.
Voor de begrotingsrechtmatigheid moeten wij kijken naar de lastenoverschrijdingen per programma. In de figuur hiernaast hebben wij de programma’s met een lastenoverschrijding opgenomen.
Lastenoverschrijdingen (x € 1 miljoen)
1. Actiever, zorgzamer en ondernemender
Accountantsverslag jaarrekening 2021 Gemeente Alblasserdam
Overige aangelegenheden
Kredietoverschrijdingen vereisen conform de Kadernota Rechtmatigheid van de commissie BBV – vergelijkbaar met kostenoverschrijdingen in het overzicht van baten en lasten – autorisatie van de gemeenteraad. Indien een overschrijding niet door de raad is geautoriseerd, is deze strikt genomen onrechtmatig. Afspraken hierover tussen de gemeenteraad en het college kunnen zij nader vastleggen in de financiële verordening ex art. 212 Gemeentewet. Van de geconstateerde kredietoverschrijdingen weegt een bedrag van € 0,2 miljoen mee in ons rechtmatigheidsoordeel.
Bijlagen
2207F602EA/DD Blz. 19
Accountantsverslag jaarrekening 2021 Gemeente Alblasserdam
Belangrijkste bevindingen uit onze controle Fraude, integriteit, en naleving wet- en regelgeving
De beoordeling door het college van burgemeester en wethouders van het risico van materiële fouten in de jaarrekening als gevolg van fraude of van het overtreden van wet- en regelgeving Bij onze controle vragen wij u jaarlijks inzicht te geven in de eigen inschatting van het risico dat de jaarrekening een materiële afwijking kan bevatten door fraude of het overtreden van wet- en regelgeving (corporate compliance), inclusief de aard, omvang en frequentie van de inschattingen, het proces dat u daarbij hanteert, en de communicatie daarover met het personeel en met de gemeenteraad. Tijdens deze gesprekken heeft uw organisatie aangegeven zich bewust te zijn van frauderisico’s, waaronder het belang van corporate compliance en de analyse van corruptievraagstukken. In onze managementletter hebben wij gerapporteerd over fraude en integriteit, en de stappen die uw gemeente hierin heeft gezet. Echter hebben wij vastgesteld dat uw college nog geen geactualiseerde frauderisicoanalyse heeft opgesteld en vastgesteld. Deze analyse draagt bij aan de bewustwording van de risico’s die u als organisatie loopt. Wij adviseren u deze frauderisicoanalyse na het opstellen ook periodiek te actualiseren. Geen wijzigingen in onze initiële inschatting van het frauderisico en geen aanwijzingen voor fraude
Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten, doordat sprake kan zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen of verkeerd voorstellen van zaken, of het doorbreken van de interne beheersing. Onze controle is uitgevoerd met een hoge, maar geen absolute mate van zekerheid, waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle fouten en fraudes hebben ontdekt.
Wij hebben de accountantscontrole professioneelkritisch uitgevoerd en professionele oordeelsvorming toegepast, in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen. Fraude en integriteit Jaarlijks verkrijgen wij inzicht in de integriteitsmeldingen, die wij vervolgens doorspreken met uw ambtelijke organisatie. Wij hebben op basis van onze controle en de besprekingen geen integriteitsmeldingen of fraudegevallen geconstateerd. Onze conclusie is voorts dat uw gemeente op een adequate wijze opvolging geeft aan geïdentificeerde integriteitskwesties, en hierover tijdig met ons in contact treedt indien dergelijke kwesties zich voordoen.
De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust bij het college, inclusief het invoeren en onderhouden van interne beheersingsmaatregelen voor de betrouwbaarheid van de financiële verslaggeving, de werking en efficiency van de bedrijfsvoering, en de naleving van de van toepassing zijnde wet- en regelgeving. Als accountant verkrijgen wij een redelijke, maar geen absolute, zekerheid dat de jaarrekening als geheel geen afwijkingen van materieel belang bevat, als gevolg van fraude of fouten.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Bijlagen
2207F602EA/DD Blz. 20
Accountantsverslag jaarrekening 2021 Gemeente Alblasserdam
Belangrijkste bevindingen uit onze controle Overige bevindingen
Naleving van de Europese aanbestedingsregels
•
Uw gemeente voert in het kader van de controle op de naleving van de Europese aanbestedingsregels jaarlijks een uitgebreide ‘spendanalyse’ uit, die in samenspraak met ons tot stand komt en waarbij de organisatie voorbereidende werkzaamheden uitvoert op basis van onze selecties.
Tozo: één van de maatregelen die het kabinet (heeft) gebruikt om ondernemers te steunen tijdens de COVID-19 crisis is de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo). Als onderdeel van de controle van de SiSa-bijlage heeft de accountant van de GR Drechtsteden deze regeling gecontroleerd en op 24 juni 2022 een goedkeurende controleverklaring voor zowel getrouwheid als rechtmatigheid verstrekt. De Tozo uitkeringen zijn daarmee juist en rechtmatig verstrekt.
Wij constateren over 2021 geen onrechtmatigheden door het niet naleven van de Europese aanbestedingsregels, terwijl over 2020 nog sprake was De Nota verwachtingen accountantscontrole schrijft van een fout van € 0,048 miljoen. Uw gemeente heeft daarnaast voor dat wij een kwalitatieve toets moeten hiermee zichtbaar stappen gezet in de verbetering van verrichten op uw beleid inzake Misbruik en Oneigenlijk de interne beheersing voor de naleving van de Europese (M&O) beleid voor de Tozo-regeling. Wij stellen vast dat aanbestedingsregels. de GR Drechtsteden een M&O-beleid heeft vastgesteld met daarin de getroffen interne beheersmaatregelen, zoals de controle achteraf, en de wijze waarop men Wij sommen hier de belangrijkste effecten op die COVID- gebruikmaakt van het Inlichtingenbureau. Wij hebben 19 heeft (gehad) op 2021 in uw gemeente: vastgesteld dat het M&O-beleid heeft nageleefd, • Waardering vorderingen: als gevolg van financiële waarmee is voldaan aan deze kwalitatieve vereiste. COVID-19
problemen of tekorten bij debiteuren en andere soorten schuldenaars bestaat er een toegenomen risico op het niet ontvangen van vorderingen. Wij hebben de invorderingsrisico’s, en daarmee de waardering van de vorderingen, gecontroleerd, en merken op dat er vooralsnog geen sprake is of zou moeten zijn van grote mutaties in de voorziening voor oninbare vorderingen. •
Subsidieverstrekkingen: uw college is in bepaalde gevallen niet overgegaan tot het terugvorderen van subsidies (in gevallen waarin de prestatie door de effecten van/maatregelen vanwege COVID-19 niet (geheel) geleverd is). De gemeenteraad is hierover geïnformeerd. Dit houdt in dat, ondanks het feit dat de gesubsidieerde instellingen niet alle prestaties hebben geleverd, het college de subsidies op basis van dit besluit kan vaststellen en wij deze subsidies daarmee als rechtmatig vastgesteld beschouwen. Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Sociaal domein | Gevolgen COVID-19 Wij hebben in de managementletter 2021 gerapporteerd over de bijzondere gevolgen van COVID-19 voor het sociaal domein. Hieronder voorzien wij u van een beknopte actualisatie. De financiële gevolgen voor de gemeente zien toe op de volgende onderdelen: •
Continueren van reguliere zorg: Voor zover mogelijk hebben de zorgverleners de reguliere zorg gecontinueerd en volstaat ter zake de interne beheersing die in afgelopen jaren voldoende heeft gefunctioneerd.
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
•
Leveren van alternatieve zorg: Voor zover zorgleveranciers de reguliere zorg niet konden continueren, mochten zij alternatieve zorg leveren.
•
De verantwoording en afrekening hiervan vindt op dezelfde wijze plaats als de afrekening van reguliere zorg.
Wij merken op dat de gemeente voldoende (extra) interne beheersmaatregelen heeft getroffen om de zorgverlening te continueren, en de (mogelijke) financiële effecten van COVID-19 voor het sociaal domein in beeld te brengen en te beheersen. Dit blijkt uit het feit dat de zorg is gecontinueerd en de verzoeken voor en de omvang van continuïteitsbijdragen en meerkosten COVID-19 qua omvang beperkt zijn. Sociaal domein | PGB-bestedingen De PGB-bestedingen zijn (verplicht) belegd bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB). De accountant van de SVB heeft – net als in voorgaande jaren – bij de PGBverantwoordingen voor Jeugd en Wmo over 2021 een controleverklaring met beperking verstrekt. De PGBbestedingen over 2021 bedragen circa € 0,49 miljoen (2020: € 0,55 miljoen). Onderhoudsvoorzieningen Uw gemeente heeft een voorziening gevormd voor groot onderhoud kapitaalgoederen van € 0,2 miljoen. Wij constateren dat de raad in de nota reserves en voorzieningen heeft ingestemd met een dergelijke voorziening. Wij adviseren u wel om de onderliggende beheerplannen ook expliciet door de raad te laten vaststellen.
Bijlagen
2207F602EA/DD Blz. 21
Interne beheersing
Accountantsverslag jaarrekening 2021 Gemeente Alblasserdam
Interne beheersing Belangrijkste bevindingen voor de interne beheersing vanuit de controle van het boekjaar 2021
Managementletter 2021, toegespitst op de interne (financiële) beheersing Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij in het najaar van 2021 een interim-controle uitgevoerd. Deze interim-controle was primair gericht op de opzet, het bestaan en de werking van maatregelen van administratieve organisatie en interne beheersing, voor zover van belang voor onze controle op de betrouwbaarheid en rechtmatigheid van de in de jaarrekening opgenomen gegevens.
De IT-omgeving en een adequate opzet en werking daarvan nemen een steeds dominantere plaats in binnen uw organisatie, met het oog op een betrouwbare geautomatiseerde gegevensverwerking. Daarmee krijgt de IT ook een dominantere positie in onze controleaanpak en -uitvoering.
Voor de bevindingen van de interim-controle verwijzen wij naar onze managementletter 2021 van 11 januari 2022.
Aangezien nog geen IT-audit is uitgevoerd op de getroffen geautomatiseerde beheersingsmaatregelen, hebben wij voor onze jaarrekeningcontrole 2021 géén gebruik kunnen maken van de door uw gemeente getroffen geautomatiseerde beheersingsmaatregelen in applicaties, omdat die direct afhankelijk zijn van de betrouwbare en continue werking van de IT-omgeving.
In de managementletter hebben wij een aantal aandachtspunten voor het opstel- en controleproces van de jaarrekening 2021 benoemd. Als onderdeel van onze werkzaamheden voor de jaarrekening zijn wij nagegaan of deze aandachtspunten voldoende zijn opgevolgd. Voor zover de opvolging en/of onze controle ervan hiertoe aanleiding geven, hebben wij onze bevindingen in dit accountantsverslag bij het betreffende onderwerp verwerkt.
Om alsnog voldoende zekerheid te krijgen hebben wij aanvullende gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd en zijn wij in staat geweest data-analyse in te zetten als onderdeel van de controleaanpak voor de memoriaalboekingen. Hierbij hebben wij met dataanalyse een diepgaande en risicogerichte analyse uitgevoerd van deze in opzet meer risicovolle boekingen. Uit deze controlewerkzaamheden volgen geen bijzonderheden.
Betrouwbaarheid en continuïteit van de automatiseringsomgeving inclusief cybersecurity behoeft verdere aandacht
Overeenkomstig artikel 2:393, lid 4 van het Burgerlijk Wetboek zijn wij verplicht om onze bevindingen te rapporteren met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van uw geautomatiseerde gegevensverwerking.
Onze jaarrekeningcontrole is gericht op het geven van een oordeel over de jaarrekening zelf en is niet primair gericht op het doen van uitspraken over de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan. Onze bevindingen hebben betrekking op de onderdelen die wij onderzocht hebben in het kader van de jaarrekening, wat wil zeggen dat wij geen volledigheid pretenderen.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Onze controle heeft geen aangelegenheden geïdentificeerd die op dit gebied aan u gerapporteerd moeten worden.
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Bijlagen
2207F602EA/DD Blz. 23
Overige aangelegenheden
Accountantsverslag jaarrekening 2021 Gemeente Alblasserdam
Overige aangelegenheden Samenvatting overige aangelegenheden en bepaalde vereiste communicaties
Onze communicatie met het management Wij hebben het management ter confirmatie een aantal schriftelijke bevestigingen gevraagd aangaande zijn verantwoordelijkheden inzake de financiële verslaggeving. Wij hebben van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Alblasserdam op 6 juli 2022 een ondertekende schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen. Geen meningsverschil met het college en het ambtelijk management of beperking in reikwijdte van de controle Er zijn geen meningsverschillen met het management geweest en er waren geen beperkingen tijdens het uitvoeren van onze controle. Naar onze mening is ons bij het uitvoeren van onze controleopdracht door het management en de medewerkers van de gemeente de volledige medewerking verleend en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Bijlagen
2207F602EA/DD Blz. 25
Bijlagen
Accountantsverslag jaarrekening 2021 Gemeente Alblasserdam
Bijlage A1 - Niet-gecorrigeerde controleverschillen In de onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van niet-gecorrigeerde controleverschillen groter dan de rapporteringstolerantie van € 25.000. Aard van de controleverschillen
Rechtmatigheid
Getrouwheid
N.v.t.
N.v.t.
€ 263.000
€ 263.000
€ 205.000
€ 205.000
€ 58.000
€ 58.000
N.v.t.
N.v.t.
(Sub)totaal getrouwheidsfouten
€ 263.000
€ 263.000
Extra absolute waarde rechtmatigheidsfouten: • Kredietoverschrijdingen
€ 201.000
Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen voorgaande periode Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen huidige periode Rechtmatigheidsfout is tevens getrouwheidsfout: • Ongecorrigeerde afwijking onjuiste toevoeging reserve riolering • Ongecorrigeerde afwijking overlopende activa voor niet opgenomen nog te ontvangen SPUK gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek (SiSa B2)
Rechtmatigheidsfout is per saldo ook een getrouwheidsfout:
Extra foutieve financiële beheershandelingen zonder direct financieel effect vanuit externe regels (EU-aanbesteding, Fido, etc.):
N.v.t.
Extra foutieve financiële beheershandelingen zonder direct financieel effect vanuit interne regels (gedoogbeleid)
N.v.t.
Overige rechtmatigheidsfouten
N.v.t.
Totaal rechtmatigheidsfouten
€ 201.000
•
Het kader voor de controle op de financiële rechtmatigheid is opgenomen in het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado), de Kadernota Rechtmatigheid 2018, het Addendum Kadernota rechtmatigheid 2021 en het normenkader rechtmatigheid 2021, dat op 21 december 2021 is vastgesteld door de gemeenteraad.
•
Wij hebben van het college een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen, waarin het college het bovenstaande heeft bevestigd. Dit houdt in dat eventuele nietgeconstateerde en daardoor niet-gecorrigeerde afwijkingen, zowel individueel als in totaal, in het kader van de jaarrekening niet materieel zijn. Het college heeft tevens bevestigd geen kennis te hebben van andere niet-gecorrigeerde afwijkingen.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Bijlagen
2207F602EA/DD Blz. 27
Accountantsverslag jaarrekening 2021 Gemeente Alblasserdam
Bijlage A2 – Onzekerheden in de controle In de onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van onzekerheden in de controle groter dan de rapporteringstolerantie van € 25.000. Aard van de onzekerheden
Rechtmatigheid
Getrouwheid
€ 230.516 € 262.772 € 167.498
€ 230.516 € 262.772 € 167.498
N.v.t.
N.v.t.
(Sub)totaal onzekerheden in de getrouwheidscontrole
€ 660.786
€ 660.786
Extra absolute waarde onzekerheden rechtmatigheid:
N.v.t.
Extra financiële beheershandelingen met een onzeker direct financieel effect vanuit externe regels (EU-aanbesteding, Fido, etc.):
N.v.t.
Extra financiële beheershandelingen met een onzeker direct financieel effect vanuit interne regels (gedoogbeleid):
N.v.t.
Overige onzekerheden inzake rechtmatigheid
N.v.t.
Onzekerheid rechtmatigheid betreft tevens getrouwheid: • WMO (PGB) • Jeugd (PGB) • Bestedingen SiSa H4 – Regeling specifieke uitkering stimulering sport Onzekerheid rechtmatigheid is per saldo ook een onzekerheid inzake getrouwheid:
Totaal onzekerheden in de rechtmatigheidscontrole
€ 660.786
•
Het kader voor de controle op de financiële rechtmatigheid is opgenomen in het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado), de Kadernota Rechtmatigheid 2018, het Addendum Kadernota rechtmatigheid 2021 en het normenkader rechtmatigheid 2021, dat op 21 december 2021 is vastgesteld door de gemeenteraad.
•
Wij hebben van het college een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen, waarin het college het bovenstaande heeft bevestigd. Dit houdt in dat eventuele nietgeconstateerde en daardoor niet-gecorrigeerde afwijkingen, zowel individueel als in totaal, in het kader van de jaarrekening niet materieel zijn. Het college heeft tevens bevestigd geen kennis te hebben van andere niet-gecorrigeerde afwijkingen.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Bijlagen
2207F602EA/DD Blz. 28
Accountantsverslag jaarrekening 2021 Gemeente Alblasserdam
Bijlage A3 – Tekortkomingen in de toelichtingen Onze controlestandaarden vereisen dat wij afwijkingen van materieel belang in de toelichting signaleren om de gemeenteraad in staat te stellen een inschatting te maken van de gevolgen daarvan voor de jaarrekening. De tabel hierna bevat een weergave van díe onderwerpen uit de toelichting waarvan wij denken dat de gemeenteraad deze nader dient te beoordelen. Toelichting
Bron van de toelichtingsvereiste
Kwantitatieve of kwalitatieve overwegingen
Nvt
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Bijlagen
2207F602EA/DD Blz. 29
Accountantsverslag jaarrekening 2021 Gemeente Alblasserdam
Bijlage B1 - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2021 Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit accountantsverslag over de strekking van ons getrouwheids- en rechtmatigheidsoordeel bij de jaarrekening 2021 alsook de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die onder SiSa vallen. De strekking van de controleverklaring bij de jaarrekening is als volgt: • Getrouwheidsoordeel: goedkeurend • Rechtmatigheidsoordeel: goedkeurend Per regeling geven wij in de volgende tabel aan of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd.
SiSa-code
SiSa-regeling
Fout of onzekerheid
Financiële omvang
Toelichting
JenV A7
Nvt
€0
Nvt
Nvt
€0
Nvt
Nvt
€0
Nvt
Nvt Nvt
€0 €0
Nvt Nvt
BZK C62 OCW D8 OCW D14 IenW23 E3 EZK F9
Tijdelijke ondersteuning toezicht en handhaving Incidentele bijdrage ondersteuning naleving controle op coronatoegangsbewijzen Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden kinderopvangtoeslagproblematiek 2163 Specifieke uitkering reductie energiegebruik Regeling reductie energiegebruik woningen Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke belastingen Specifieke uitkering Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022 Middelen inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen Subsidieregeling sanering verkeerslawaai Regeling specifieke uitkering Extern Advies Warmtetransitie
Nvt
€0
Nvt
Nvt Nvt Nvt Nvt
€0 €0 €0 €0
Nvt Nvt Nvt Nvt
Nvt
€0
Nvt
SZW G2
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2021 Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_totaal 2020
Nvt
€0
Nvt
SZW G2A
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_gemeentedeel 2021
Nvt
€0
Nvt
SZW G3
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_totaal 2020
Nvt
€0
Nvt
SZW G3A
JenV A12B FIN B2 BZK C1 BZK C43
€0
Subtotaal
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Bijlagen
2207F602EA/DD Blz. 30
Accountantsverslag jaarrekening 2021 Gemeente Alblasserdam
Bijlage B1 - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2021 Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit accountantsverslag over de strekking van ons getrouwheids- en rechtmatigheidsoordeel bij de jaarrekening 2021 alsook de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die onder SiSa vallen. De strekking van de controleverklaring bij de jaarrekening is als volgt: • Getrouwheidsoordeel: goedkeurend • Rechtmatigheidsoordeel: goedkeurend Per regeling geven wij in de volgende tabel aan of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd.